213800VI8OH5EJM18L21 2023-12-31 213800VI8OH5EJM18L21 2023-01-01 2023-12-31 213800VI8OH5EJM18L21 2022-01-01 2022-12-31 213800VI8OH5EJM18L21 2022-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 213800VI8OH5EJM18L21 2022-12-31 ifrs-full:SharePremiumMember 213800VI8OH5EJM18L21 2022-12-31 ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember 213800VI8OH5EJM18L21 2022-12-31 aegeanair:OtherReservesExcludingForeignExchangeReservesMember 213800VI8OH5EJM18L21 2022-12-31 ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesFromInvestmentsInEquityInstrumentsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2022-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2022-12-31 213800VI8OH5EJM18L21 2023-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 213800VI8OH5EJM18L21 2023-12-31 ifrs-full:SharePremiumMember 213800VI8OH5EJM18L21 2023-12-31 ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember 213800VI8OH5EJM18L21 2023-12-31 aegeanair:OtherReservesExcludingForeignExchangeReservesMember 213800VI8OH5EJM18L21 2023-12-31 ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesFromInvestmentsInEquityInstrumentsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2023-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2022-01-01 2022-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 213800VI8OH5EJM18L21 2022-01-01 2022-12-31 ifrs-full:SharePremiumMember 213800VI8OH5EJM18L21 2022-01-01 2022-12-31 ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember 213800VI8OH5EJM18L21 2022-01-01 2022-12-31 aegeanair:OtherReservesExcludingForeignExchangeReservesMember 213800VI8OH5EJM18L21 2022-01-01 2022-12-31 ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesFromInvestmentsInEquityInstrumentsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2022-01-01 2022-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2023-01-01 2023-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 213800VI8OH5EJM18L21 2023-01-01 2023-12-31 ifrs-full:SharePremiumMember 213800VI8OH5EJM18L21 2023-01-01 2023-12-31 ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember 213800VI8OH5EJM18L21 2023-01-01 2023-12-31 aegeanair:OtherReservesExcludingForeignExchangeReservesMember 213800VI8OH5EJM18L21 2023-01-01 2023-12-31 ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesFromInvestmentsInEquityInstrumentsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2023-01-01 2023-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-12-31 213800VI8OH5EJM18L21 2022-01-01 2022-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 213800VI8OH5EJM18L21 2022-01-01 2022-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2022-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 213800VI8OH5EJM18L21 2022-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2023-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 213800VI8OH5EJM18L21 2023-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2023-01-01 2023-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 213800VI8OH5EJM18L21 2023-01-01 2023-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-12-31 ifrs-full:SharePremiumMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-12-31 ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-12-31 aegeanair:OtherReservesExcludingForeignExchangeReservesMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-12-31 ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesFromInvestmentsInEquityInstrumentsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2022-01-01 2022-12-31 ifrs-full:TreasurySharesMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-12-31 ifrs-full:TreasurySharesMember 213800VI8OH5EJM18L21 2022-12-31 ifrs-full:TreasurySharesMember 213800VI8OH5EJM18L21 2023-12-31 ifrs-full:TreasurySharesMember 213800VI8OH5EJM18L21 2023-01-01 2023-12-31 ifrs-full:TreasurySharesMember iso4217:EUR xbrli:shares iso4217:EUR xbrli:shares
ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε.
Γ.Ε.Μ.Η. 1797901000
ΕΤΗΣΙΑ
ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ
ΕΚΘΕΣΗ
ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1 Η ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ ΕΩΣ 31 Η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2023
Σύμφωνα με το άρθρο 4 του Ν. 3556/2007 και τις επ’ αυτού εκτελεστικές αποφάσεις του Δ.Σ. της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς
2
Περιεχόμενα
1 Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου ........................................................................................... 4
2 Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΝΩΝΥΜΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ
επί των Ενοποιημένων και Ατομικών Οικονομικών Καταστάσεων για τη Χρήση από 1 η Ιανουαρίου έως 31 η
Δεκεμβρίου 2023 .......................................................................................................................................................... 6
2.1 Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου ........................................................................................................................ 6
2.2 Κίνδυνοι και Διαχείριση Κινδύνων .................................................................................................................. 30
2.3 Μη Χρηματοοικονομική Πληροφόρηση ........................................................................................................ 33
2.4 Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης ................................................................................................................... 74
2.5 Έκθεση Επιτροπής Ελέγχου ............................................................................................................................ 124
2.6 Επεξηγηματική έκθεση ................................................................................................................................ 129
3. Έκθεση Ελέγχου Ανεξάρτητων Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών ....................................................................... 133
4. Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις για τη Χρήση 1η Ιανουαρίου-31η Δεκεμβρίου 2023 .................. 146
4. 1 Εταιρική Κατάσταση Οικονομικής Θέσης 31.12.2023 ................................................................................ 146
4.2 Ενοποιημένη Κατάσταση Οικονομικής Θέσης 31.12.2023 .......................................................................... 147
4. 3 Εταιρική Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος 31.12.2023 ......................................................................... 148
4.4 Ενοποιημένη Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος 31.12.2023 ................................................................... 149
4.5 Εταιρική Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων 31.12.2023 ................................................................ 150
4.6 Ενοποιημένη Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων 31.12.2023 ......................................................... 151
4.7 Εταιρική Κατάσταση Ταμειακών Ροών 31.12.2023 ..................................................................................... 152
4.8 Ενοποιημένη Κατάσταση Ταμειακών Ροών 31.12.2023 .............................................................................. 153
4.9 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων ............................................................................. 154
5. Πληροφορίες Άρθρου 10. N 3401/2005 που Δημοσιευτήκαν από την Εταιρεία Κατά την Χρήση 2023 ......... 244
6. Διαδικτυακός Τόπος Ανάρτησης της Ετήσιας Χρηματοοικονομικής Έκθεσης ................................................. 247
3
1. Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 2 του Ν. 3556/2007
4
1 Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου
(σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 2 του Ν. 3556/2007)
Δηλώνεται με την παρούσα ότι, εξ' όσων γνωρίζουμε οι ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της εταιρείας «ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε.» για τη χρήση από 1 η Ιανουαρίου 2023 έως την 31 η Δεκεμβρίου 2023, οι οποίες καταρτίσθηκαν σύμφωνα με τα ισχύοντα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς όπως υιοθετήθηκαν από την Ε.Ε., απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού, την καθαρή θέση και τα αποτελέσματα χρήσεως της Εταιρείας και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο.
Δηλώνεται επίσης ότι, εξ' όσων γνωρίζουμε η Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου απεικονίζει κατά τρόπο αληθή την εξέλιξη, τις επιδόσεις και τη θέση της Εταιρείας, καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής των κυριότερων κινδύνων και αβεβαιοτήτων που αντιμετωπίζουν.
Σπάτα, 1 2 Μαρτίου 202 4
Οι βεβαιούντες
Ευτύχιος Βασιλάκης
Δημήτριος Γερογιάννης
Νικόλαος Σοφιανός
Πρόεδρος
του Διοικητικού Συμβουλίου
Διευθύνων Σύμβουλος
Μέλος
του Διοικητικού Συμβουλίου
5
2. Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. επί των Ενοποιημένων και Ατομικών Οικονομικών Καταστάσεων για τη Χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2023
6
2 Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΝΩΝΥΜΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ επί των Ενοποιημένων και Ατομικών Οικονομικών Καταστάσεων για τη Χρήση από 1 η Ιανουαρίου έως 31 η Δεκεμβρίου 2023
2.1 Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου
Εισαγωγή
Η παρούσα έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της «ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΝΩΝΥΜΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ» (εφεξής «η Εταιρεία» ή «η AEGEAN») αφορά στη χρονική περίοδο των δώδεκα μηνών της κλειόμενης χρήσεως (1.1.2023 – 31.12.2023) και έχει αναρτηθεί στο διαδικτυακό τόπο της Εταιρείας σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Ενιαίο Ηλεκτρονικό Μορφότυπο (European Single Electronic Format – «ESEF»), βάσει του Νόμου 3556/2007. Η έκθεση συντάχθηκε και είναι εναρμονισμένη με τις σχετικές διατάξεις των άρθρων 150-154 του N. 4548/2018, του άρθρου 4 του Ν. 3556/2007 και την απόφαση με αριθμό 8/754/14.4.2016 του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς.
Οι Ενοποιημένες και Εταιρικές Οικονομικές Καταστάσεις συντάχθηκαν σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (Δ.Π.Χ.Α.), όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στην παρούσα έκθεση περιέχονται συνοπτικές χρηματοοικονομικές πληροφορίες για την οικονομική κατάσταση και τα αποτελέσματα της Εταιρείας και των εξ’ ολοκλήρου θυγατρικών της, Olympic Air Μονοπρόσωπη A.E. (100% ποσοστό συμμετοχής), Αegean Cyprus Limited (100% ποσοστό συμμετοχής), Ελληνικό Κέντρο Αεροπορικής Συντήρησης Μονοπρόσωπη Α.Ε., (100% ποσοστό συμμετοχής), Αεροπορία Αιγαίου Executive Μονοπρόσωπη Α.Ε. (100% ποσοστό συμμετοχής) και της θυγατρικής Animawings Aviation Srl. (51,00% ποσοστό συμμετοχής), (στο εξής από κοινού οι θυγατρικές με την Εταιρεία «ο Όμιλος»), περιγραφή των σημαντικών γεγονότων που έλαβαν χώρα κατά την τρέχουσα οικονομική χρήση, περιγραφή των κυριότερων κινδύνων και αβεβαιοτήτων για την επόμενη χρήση, παράθεση των σημαντικών συναλλαγών που πραγματοποιήθηκαν μεταξύ της Εταιρείας και του Ομίλου με τα συνδεδεμένα τους μέρη, παράθεση στοιχείων και εκτιμήσεων ποιοτικού χαρακτήρα για την εξέλιξη των δραστηριοτήτων της Εταιρείας και του Ομίλου κατά την επόμενη χρήση, καθώς και παρουσίαση των σημαντικότερων μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών που έχουν αντίκτυπο στην Εταιρεία και τον Όμιλο, που στοχεύουν σε μία γενική ενημέρωση των μετόχων και του επενδυτικού κοινού.
7
Η Εταιρεία και ο Όμιλος
Η Εταιρεία και ο Όμιλος δραστηριοποιούνται στο τομέα των αερομεταφορών, παρέχοντας υπηρεσίες που αφορούν στη μεταφορά των επιβατών και εμπορευμάτων στον τομέα των δημόσιων αεροπορικών μεταφορών, εντός και εκτός της ελληνικής επικράτειας, με τακτικές ή έκτακτες πτήσεις και ναυλωμένες πτήσεις (πτήσεις charter) προς ένα σημαντικό αριθμό ελληνικών και διεθνών προορισμών. Παράλληλα, προσφέρουν υπηρεσίες αεροπορικών εφαρμογών, τεχνικής υποστήριξης και επίγειας εξυπηρέτησης αεροσκαφών.
Στις 21.04.2023 ολοκληρώθηκε η σύσταση της εταιρείας Aegean CAE Flight Training A.E. (“ACFT”), για την από κοινού υλοποίηση από την 100% θυγατρική του Ομίλου Olympic Air και την CAE Aviation Training BV του επενδυτικού σχεδίου του Κέντρου Εκπαίδευσης Πληρωμάτων με προσομοιωτές πτήσης στο Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών.
Η ACFT αποτελεί joint venture των εταιρειών Olympic Air και CAE Aviation Training BV. Οι δύο μέτοχοι ασκούν από κοινού έλεγχο στην ACFT, καθώς καθορίζουν από κοινού την εμπορική στρατηγική της, διορίζουν τον ίδιο αριθμό μελών στο Διοικητικό Συμβούλιο, απαιτείται δε ομοφωνία στην ελεγχόμενη επιχείρηση σε σχέση με το σύνολο των αποφάσεων που έχουν ουσιώδη σημασία για την εμπορική και επιχειρησιακή στρατηγική πολιτική του joint venture.
Εντός του 2023, η διοίκηση της Εταιρείας αποφάσισε να προχωρήσει στην πώληση του ποσοστού (51%) συμμετοχής της στη θυγατρική εταιρεία Anima Wings SRL. Στις 20.10.2023, υπογράφηκε η σχετική συμφωνία ανάμεσα στην Εταιρεία και τον έτερο μέτοχο και κυριότερο εμπορικό συνεργάτη της Animawings, Memento Group. Η διαδικασία ολοκληρώθηκε το Α’ τρίμηνο του 2024.
Η μητρική Εταιρεία Αεροπορία Αιγαίου Α.Ε. είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αθηνών ενώ και το ομόλογο εκδόσεως της Μητρικής διαπραγματεύεται στο Χρηματιστήριο Αθηνών.
Η έδρα της Εταιρείας είναι στο Δήμο Σπάτων Αρτέμιδος. Η Εταιρεία διατηρεί υποκαταστήματα στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
Στους σκοπούς της Εταιρείας ενδεικτικά εμπίπτουν και οι ακόλουθες δραστηριότητες:
η παροχή υπηρεσιών στον τομέα των δημόσιων αεροπορικών μεταφορών εντός και εκτός της Ελληνικής επικράτειας με τακτικές ή έκτακτες πτήσεις για τη μεταφορά επιβατών, ταχυδρομείου και φορτίου,
η παροχή υπηρεσιών αεροπορικών εφαρμογών πάσης φύσεως,
η παροχή υπηρεσιών τεχνικής υποστήριξης και επίγειας εξυπηρέτησης αεροσκαφών,
η συμμετοχή σε οποιαδήποτε επιχείρηση ημεδαπή ή αλλοδαπή με παρεμφερή (εν γένει τουριστικής δραστηριότητας) σκοπό,
η ίδρυση υποκαταστημάτων και πρακτορείων,
η εισαγωγή, εμπορία και μίσθωση αεροσκαφών και ανταλλακτικών.
8
Επιχειρηματική Αποστολή
Η παροχή υψηλού επιπέδου υπηρεσιών σε όλα τα στάδια του ταξιδιού, μέσω ενός εκτενούς δικτύου δρομολογίων εσωτερικού και εξωτερικού. H επένδυση στην εκπαίδευση και τη συνεχή εξέλιξη του ανθρώπινου δυναμικού, σε συνδυασμό με την πελατοκεντρική φιλοσοφία αποτελούν κύριους πυλώνες υλοποίησης της επιχειρηματικής αποστολής.
Όραμα
Η υπεύθυνη λειτουργία και ανάπτυξη του Ομίλου, η οποία θα συμβάλλει στην ανάπτυξη του κλάδου και της οικονομίας και συνεπώς στη δημιουργία αξίας προς όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη.
Εταιρικές Αξίες
Η λειτουργία του Ομίλου διέπεται από κανόνες ηθικής και επαγγελματικής δεοντολογίας και από τις αξίες που απορρέουν από την επιχειρηματική αποστολή και το όραμά του. Οι εταιρικές αξίες αποτελούν τα βασικά θεμέλια για την ανάπτυξη του Ομίλου και προσανατολίζονται στο τρίπτυχο, «Συνεχής εξέλιξη, Ποιοτική εξυπηρέτηση και Αξιοπιστία».
Συνεχής εξέλιξη
- Επένδυση στην καινοτομία στοχεύοντας στη συνεχή βελτίωση των προσφερόμενων υπηρεσιών και της ταξιδιωτικής εμπειρίας,
- Επένδυση στην εκπαίδευση, την εξέλιξη και την επιμόρφωση του ανθρώπινου δυναμικού,
- Βιώσιμη ανάπτυξη με πολλαπλασιαστικά οφέλη για τον κλάδο, την οικονομία και όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη.
Ποιοτική εξυπηρέτηση
- Πελατοκεντρική φιλοσοφία και αυθεντική κουλτούρα εξυπηρέτησης του επιβάτη, με εστίαση στην ποιότητα των προσφερόμενων υπηρεσιών,
- Ανάπτυξη του τουριστικού προϊόντος της χώρας,
- Σύμπραξη δυνάμεων με φορείς του κλάδου, προς επίτευξη στόχων και προβολής του ελληνικού τουρισμού.
Αξιοπιστία
- Υπεύθυνη λειτουργία με σεβασμό απέναντι στους εργαζόμενους, τους επιβάτες, τις τοπικές κοινωνίες τους προμηθευτές και το περιβάλλον,
- Άξια εκπροσώπηση της Ελλάδας στο εξωτερικό και
- Υποστήριξη τοπικών κοινοτήτων.
9
Στρατηγικές κατευθύνσεις
Σε ένα κλάδο ο οποίος χαρακτηρίζεται από έντονη εποχικότητα, κυκλικότητα και αυξανόμενο ανταγωνισμό, στρατηγικές κατευθύνσεις αποτελούν:
- Η αποτελεσματική εμπορική πολιτική και ιδιαίτερα η διαχείριση δικτύου και ναύλων, με τον Όμιλο να προσαρμόζεται δυναμικά στα δεδομένα της αγοράς,
- Η διατήρηση ανταγωνιστικού μοναδιαίου κόστους, με ιδιαίτερο επίκεντρο στα μεταβλητά και σταθερά κόστη που σχετίζονται με το στόλο, δεδομένης και της επένδυσης σε αεροσκάφη νέας γενιάς, καθώς και στα κόστη διανομής,
- Η περαιτέρω επένδυση στην ανάπτυξη και εκμετάλλευση του προγράμματος επιβράβευσης,
- Η ενσωμάτωση σύγχρονων τεχνολογιών και η μετατροπή τους σε εφαρμόσιμες λύσεις για τον επιβάτη, την ταξιδιωτική εμπειρία αλλά και τις επιχειρησιακές ανάγκες του Ομίλου,
- Η εκμετάλλευση των δυνατοτήτων που προσφέρονται από την επένδυση σε νέο στόλο ως προς την εξέλιξη των προσφερόμενων υπηρεσιών, τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας καθώς και της σημαντικής μείωσης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (CO2) ανά προσφερόμενη θέση,
- Η επένδυση στην εκπαίδευση και στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων του προσωπικού,
- Η ανάπτυξη Κέντρου Ολοκληρωμένων Υπηρεσιών Συντήρησης Αεροσκαφών και Προσομοιωτών Πτήσεων και Κέντρου Εκπαίδευσης Πληρωμάτων και
- Οι στρατηγικές συμπράξεις με φορείς του κλάδου που προβάλλουν το ελληνικό τουριστικό προϊόν και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του.
10
Επισκόπηση Χρήσης 2023 - Επιδόσεις και Χρηματοοικονομική Θέση
Επισκόπηση Μακροοικονομικών Συνθηκών
- Η παγκόσμια οικονομία επέδειξε ιδιαίτερη ανθεκτικότητα το 2023
Το 2023 η παγκόσμια οικονομία υπήρξε ανθεκτικότερη λόγω της ισχυρής αγοράς εργασίας και της ενίσχυσης του τομέα των υπηρεσιών, με το ρυθμό μεταβολής του παγκόσμιου ΑΕΠ να ανέρχεται σε 3,1%, ενώ η ύφεση στην Ευρώπη αποφεύχθηκε. Το οικονομικό περιβάλλον συνέχισε να επηρεάζεται από τις συνέπειες της ενεργειακής κρίσης, τον υψηλό πληθωρισμό, την περιοριστική νομισματική πολιτική, την απόσυρση της δημοσιονομικής στήριξης αλλά και από τη συνεχιζόμενη διαταραχή της εφοδιαστικής αλυσίδας. Οι δυσμενείς γεωπολιτικές εξελίξεις στο διεθνές περιβάλλον από το συνεχιζόμενο πόλεμο στην Ουκρανία και η εκ νέου αύξηση της αβεβαιότητας λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή τον Οκτώβριου του 2023 επηρέασαν αρνητικά την οικονομική δραστηριότητα. Ο πληθωρισμός παρέμεινε σε υψηλά επίπεδα παρά τη σημαντική αποκλιμάκωση, κυρίως σε βασικά είδη διατροφής η οποία δεν αντισταθμίστηκε από τη μείωση των τιμών ενέργειας.
Ειδικότερα, ο παγκόσμιος ρυθμός ανάπτυξης το 2023 αναμένεται στο 3,1% από 3,5% το 2022, ενώ εκτιμάται ότι θα παραμείνει σταθερός το 2024. Οι ανεπτυγμένες οικονομίες εμφανίζουν μεγαλύτερη επιβράδυνση, ενώ η πρόβλεψη για τις αναδυόμενες αγορές και αναπτυσσόμενες οικονομίες είναι γενικά σταθερή για τα έτη 2023 και 2024, με διαφοροποιήσεις ωστόσο μεταξύ των οικονομιών.
Ο παγκόσμιος πληθωρισμός προβλέπεται να συνεχίσει την αποκλιμάκωσή του από 8,7% το 2022 σε 6,8% το 2023 και 5,8% το 2024, απόρροια της αυστηρής νομισματικής πολιτικής με τις προηγμένες οικονομίες να επιτυγχάνουν ταχύτερο αποπληθωρισμό. Η Ζώνη του Ευρώ απέφυγε την ύφεση και αναμένεται να επιτύχει ρυθμό ανάπτυξης 0,5% το 2023 και 0,8% το 2024. Η Γερμανία αναμένεται να εμφανίσει ύφεση 0,3% το 2023 από ανάπτυξη 1,8% το 2022, λόγω του υψηλότερου κόστους χρηματοδότησης των επενδύσεων, της μειωμένης ζήτησης από το εξωτερικό και του περιορισμού των επιδοτήσεων για την πράσινη μετάβαση.
Για το 2024, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις οικονομικές προβλέψεις της αναθεωρεί προς τα κάτω την ανάπτυξη στην Ε.Ε. και στην Ευρωζώνη. Η εκτίμηση για τη Γερμανία είναι ανάπτυξη 0,3%, τη Γαλλία 0,9%, την Ιταλία 0,7% και την Ισπανία 1,7% το 2024.
- Περιοριστική νομισματική πολιτική από τις Κεντρικές Τράπεζες
Βασικός περιοριστικός παράγοντας της ανάπτυξης το 2023 ήταν η πολιτική της ταχείας αύξησης των επιτοκίων παρέμβασης και του δραστικού περιορισμού της ρευστότητας από τις Κεντρικές Τράπεζες, ιδιαίτερα στο 3ο τρίμηνο του 2023, λόγω της πολύ πιο αργής από ότι αναμενόταν πορείας μείωσης του πληθωρισμού. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), από την έναρξη του ανοδικού κύκλου επιτοκίων τον Ιούλιο του 2022, έχει αυξήσει το βασικό επιτόκιο σωρευτικά κατά 450 μονάδες βάσης μέχρι και το Σεπτέμβριο του 2023, συμβάλλοντας στην αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, επηρεάζοντας όμως την πραγματική οικονομία μέσω του υψηλού κόστους χρηματοδότησης των επενδύσεων. Η ΕΚΤ στη τελευταία συνεδρίαση αποσαφήνισε την πρόθεση να διατηρήσει σε υψηλά επίπεδα το κόστος δανεισμού, παρά τις χαμηλότερες προσδοκίες για τον πληθωρισμό, ο οποίος αναμένεται να προσεγγίσει το στόχο του 2% στα τέλη του 2025.
11
- Η ελληνική οικονομία συνεχίζει και αναπτύσσεται με ρυθμούς υψηλότερους από την υπόλοιπη Ευρώπη
Η Ελλάδα συγκριτικά με την υπόλοιπη Ευρώπη συνεχίζει να καταγράφει υψηλότερους ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης που αναμένεται να διατηρηθούν και το 2024. Ειδικότερα, το ΑΕΠ της Ελλάδας εκτιμάται ότι θα αυξηθεί το 2023 κατά 2,0% έναντι 0,5% στην Ευρωζώνη, με την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας να βασίζεται στην ιδιωτική κατανάλωση και τις επενδύσεις. Η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας για το αξιόχρεο της χώρας και η εξασφάλιση επιπλέον πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας θα αποτελέσουν πυλώνες περαιτέρω τόνωσης της επενδυτικής δραστηριότητας, ενισχύοντας κατ’ επέκταση και το πραγματικό κατά κεφαλήν ΑΕΠ.
O δείκτης οικονομικού κλίματος κατέγραψε την υψηλότερη τιμή των 16 τελευταίων μηνών τον Αύγουστο του 2023 (111,3 μονάδες), υποχωρώντας κατά το 4 ο τρίμηνο του 2023 σε σχέση με το 3 ο τρίμηνο (106,0 μονάδες από 110,0 μονάδες), αλλά βελτιωμένος συγκριτικά με το 2022, απόρροια της ενίσχυσης των επιχειρηματικών προσδοκιών στο λιανικό εμπόριο και τις υπηρεσίες, όσο και της ενίσχυσης της καταναλωτικής εμπιστοσύνης.
O διεθνής οίκος αξιολόγησης Standard & Poor’s αναβάθμισε την αξιολόγηση του ελληνικού αξιόχρεου σε «BBB-» από «ΒΒ+» τον Οκτώβριο του 2023 με σταθερές προοπτικές, ενώ το Δεκέμβριο του 2023 ο οίκος αξιολόγησης Fitch Ratings προέβη σε αναβάθμιση του ελληνικού αξιόχρεου στην επενδυτική βαθμίδα σε «BBB-» από «ΒΒ+», με σταθερές προοπτικές.
Μεγαλύτερη επιβράδυνση σε σχέση με την Ευρωζώνη σημείωσε το 2023 ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή, καταγράφοντας άνοδο 4,2% από 9,3% το 2022, κυρίως λόγω της μείωσης των τιμών ενέργειας, με τις πληθωριστικές πιέσεις σε κατηγορίες βασικών αγαθών και τροφίμων να παραμένουν.
Πραγματικό ΑΕΠ %
2022
2023
2024 (πρόβλεψη)
2025 (πρόβλεψη)
Παγκόσμια
3,5%
3,1%
3,1%
3,2%
Χώρες του ευρώ
3,4%
0,5%
0,8%
1,5%
Ευρώπη
3,4%
0,5%
0,9%
1,7%
Ελλάδα
5,6%
2,0%
2,3%
2,3%
Πληθωρισμός
2022
2023
2024 (πρόβλεψη)
2025 (πρόβλεψη)
Παγκόσμια
8,7%
6,8%
5,8%
4,4%
Χώρες του ευρώ
8,4%
5,4%
2,7%
2,2%
Ευρώπη
9,2%
6,3%
3,0%
2,5%
Ελλάδα
9,3%
4,2%
2,7%
2,0%
Στοιχεία: ΙMF, Ευρωπαϊκή Επιτροπή
12
- Σταδιακή αποκλιμάκωση της ενεργειακής κρίσης
Παρά τις αρνητικές προβλέψεις στην αρχή του έτους κυρίως λόγω της συνέχισης του πολέμου στην Ουκρανία, η λήψη σειράς συντονισμένων μέτρων παγκοσμίως για τη συγκράτηση του ενεργειακού κόστους αλλά και ο ηπιότερος χειμώνας συνετέλεσαν καθοριστικά, ιδίως στην Ευρώπη, στην επάρκεια της ενέργειας και μέσω της λελογισμένης ζήτησης, στη σημαντική πτώση των τιμών της.
Επιπλέον, το γεγονός πως δεν ενεπλάκησαν άλλες χώρες στον πόλεμο στην Μέση Ανατολή συνέβαλλε στην αποφυγή μίας νέας ενεργειακής κρίσης. Οι τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν αμέσως μετά την έναρξη του πολέμου στην Μέση Ανατολή, ωστόσο στη συνέχεια υποχώρησαν πάλι. Εν μέσω αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, η μελλοντική εξέλιξη των τιμών της ενέργειας παραμένει αβέβαιη.
Το 2023 η διεθνής τιμή του πετρελαίου σημείωσε πτώση, με τη τιμή του αργού πετρελαίου (Brent Crude) να διαμορφώνεται σε $77,04/bbl στις 29.12.2023 από $85,91/bbl στις 30.12.2022, ενώ η μέση τιμή διαμορφώθηκε σε $82,17 /bbl το 2023 από $99,04/bbl το 2022.
Η μέση τιμή του αεροπορικού καυσίμου (JET FOB MED) σημείωσε πτώση 21% το 2023 σε σχέση με τo 2022. Αντίστοιχα, πτώση κατά 28% σημείωσαν το 2023 τα crack spreads (ήτοι η διαφορά του περιθωρίου διύλισης του αργού πετρελαίου σε αεροπορικό καύσιμου), κυρίως λόγω της αποκατάστασης της εφοδιαστικής αλυσίδας στην παραγωγή αεροπορικού καυσίμου και των αποθεμάτων του.
Το ευρώ ενισχύθηκε έναντι του δολαρίου, με την ισοτιμία να διαμορφώνεται στο 1,1036 στις 29.12.2023 από 1,0702 την 30.12.2022. Η μέση ισοτιμία ευρώ/δολαρίου το 2023 διαμορφώθηκε στο 1,0814 από 1,0532 το 2022.
13
Επισκόπηση του Κλάδου των Αερομεταφορών
-Ανάκαμψη της κίνησης κοντά στα προ πανδημίας επίπεδα
Η παγκόσμια κίνηση σε χιλιομετρικούς επιβάτες, σύμφωνα με τη Διεθνή Ένωση Αερομεταφορών (ΙΑΤΑ), το 2023 ανήλθε στο 94,1% των προ-πανδημικών επιπέδων, σημειώνοντας αύξηση 36,9% σε σχέση με το 2022. Η Βόρεια Αμερική και η Λατινική Αμερική σημείωσαν την ισχυρότερη ανάκαμψη ξεπερνώντας τα επίπεδα του 2019 κυρίως λόγω της αύξησης της κίνησης των εγχώριων αγορών τους. Η επιβατική κίνηση στην Ευρώπη ανέκαμψε στο 95,2% της επιβατικής κίνησης του 2019, αυξημένη κατά 20,2% σε σχέση με το 2022. Καταλυτικό ρόλο στην αεροπορική κίνηση διαδραμάτισε και το άνοιγμα της αγοράς της Κίνας μετά από μία μακρά περίοδο διατήρησης των περιοριστικών μέτρων σε αντίθεση με τον υπόλοιπο κόσμο.
Από την άλλη μεριά, περιορισμοί στην αλυσίδα εφοδιασμού, οι αυξήσεις των επιτοκίων, υψηλές πληθωριστικές πιέσεις στα κόστη και γεωπολιτικές εντάσεις εξακολουθούν και αποτελούν σημαντικές προκλήσεις για τον κλάδο.
Παρά τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο αεροπορικός κλάδος, το 2023 καταγράφηκε σημαντική ανάκαμψη στην προσφερόμενη χωρητικότητα προσφέροντας το 94,4% σε χιλιομετρικές θέσεις σε σχέση με το 2019, 31,0% περισσότερες θέσεις συγκριτικά με το 2022. Στην Ευρώπη οι χιλιομετρικές θέσεις έχουν σχεδόν ανακάμψει κοντά στα προ πανδημίας επίπεδα ήτοι 96,1%, 15,8% υψηλότερα από το 2022.
Ο συντελεστής πληρότητας στην παγκόσμια αγορά διαμορφώθηκε στο 82,3%, συγκλίνοντας με το 2019, ενώ ο αντίστοιχος δείκτης στην Ευρώπη ανήλθε στο 84,4%, 0,8 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερος από τα προ πανδημίας επίπεδα και 3,1 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερος σε σχέση με το 2022.
Σύμφωνα με ανάλυση του Eurocontrol, η επιβατική κίνηση εντός της Ευρώπης κυμάνθηκε σε διαφορετικά επίπεδα με τα κράτη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης να καταγράφουν ισχυρή ανάπτυξη χάρη στις ροές προς/από Ασία και Μέση Ανατολή, τις χώρες τις Βορειοδυτικής Ευρώπης να αντιμετωπίζουν προκλήσεις από την οικονομική υποτονικότητα και τις πιέσεις στην εγχώρια αγορά και τέλος τα κράτη της Βαλτικής και της Βορειοανατολικής Ευρώπης να συνεχίζουν να επηρεάζονται από τις επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία.
-Ισχυρή ανάκαμψη και κερδοφορία για τον κλάδο
Υψηλότερες από τις αρχικά αναμενόμενες επιδόσεις αναμένει η Διεθνής Ένωση Αερομεταφορών (ΙΑΤΑ) για τον κλάδο. Ειδικότερα, τα συνολικά έσοδα αναμένεται να διαμορφωθούν στα $896 δις., 21,7% υψηλότερα από το 2022 και 6,9% υψηλότερα από το 2019, απόρροια της αύξησης του μέσου εσόδου ανά χιλιομετρικό επιβάτη (passenger yield) για τρίτη συνεχόμενη χρονιά (αύξηση 6,2% σε σχέση με το 2022), με τους χιλιομετρικούς επιβάτες να υπολείπονται οριακά σε σχέση με το 2019.
Ο κλάδος αναμένεται να καταγράψει καθαρά κέρδη $23,3 δις. μετά από ζημίες ύψους $3,8 δις το 2022, με το περιθώριο λειτουργικής κερδοφορίας (EBIT margin) να διαμορφώνεται στο 4,5% από 1,6% το 2022. Κερδοφορία θα καταγράψει και η Ευρώπη ύψους $7,7 δις το 2023 από $4,1 δις, τη δεύτερη υψηλότερη μετά τη Βόρεια Αμερική, με το περιθώριο λειτουργικού κέρδους (EBIT margin) να διαμορφώνεται στο 6,5% από 4,0% το 2022.
Για το 2024 η ΙΑΤΑ εκτιμά αύξηση 7,6% των εσόδων ήτοι $964 δις., με τους χιλιομετρικούς επιβάτες να αυξάνονται κατά 9,8% σε σχέση με το 2023 και τις χιλιομετρικές θέσεις κατά 8,9%. Για το 2024 τα καθαρά κέρδη του κλάδου
14
εκτιμάται ότι θα ανέρχονται σε $25,7 δις. με το περιθώριο λειτουργικού κέρδους (EBIT margin) να διαμορφώνεται στο 5,1%. Αντίστοιχα στην Ευρώπη τα καθαρά κέρδη εκτιμώνται σε $7,9 δις, με το περιθώριο κέρδους (EBIT margin) στο 6,0%, με τους χιλιομετρικούς επιβάτες να αυξάνονται κατά 10% και τις χιλιομετρικές θέσεις κατά 9%.
-Αύξηση 14% της συνολικής επιβατικής κίνησης στα αεροδρόμια της Ελλάδος
Σύμφωνα με την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας η επιβατική κίνηση στα αεροδρόμια της χώρας για το σύνολο του έτους 2023 στην Ελλάδα, έφτασε τα 71,9 εκατ. επιβάτες έναντι 63,1 εκατ. το 2022 και 64,2 εκατ. το 2019, ήτοι 14% αύξηση σε σχέση με το 2022 και 12,0% αύξηση σε σχέση με το 2019. Αντίστοιχα, από τα στοιχεία πτήσεων για το 12μηνο του έτους 2023 (αφίξεις και αναχωρήσεις αεροσκαφών εσωτερικού και εξωτερικού) προκύπτει ότι πραγματοποιήθηκαν 552.887 πτήσεις το 2023, ήτοι άνοδος 7,5% σε σύγκριση με το 2022 και αύξηση 5,1% σε σύγκριση με το 2019.
Σύνολο Ελληνικών Αεροδρομίων
1 ο τρίμηνο
2 ο τρίμηνο
3 ο τρίμηνο
4 ο τρίμηνο
% μεταβολή επιβατικής σε σχέση κίνησης με το 2022
Κίνηση Εσωτερικού
40%
21%
14%
15%
Κίνηση Εξωτερικού
67%
9%
8%
14%
% μεταβολή επιβατικής κίνησης σε σχέση με το 2019
Κίνηση Εσωτερικού
1%
16%
13%
19%
Κίνηση Εξωτερικού
4%
8%
13%
18%
Είναι χαρακτηριστικό ότι μετά τη σημαντική αύξηση της πτητικής δραστηριότητας στη χώρα που είχε καταγραφεί το 2022 όταν είχε ήδη ξεπεράσει τα προ-πανδημίας επίπεδα, το 2023 η Ελλάδα κατέγραψε επιπλέον 8% αύξηση σε σχέση με το 2022 στο μέσο όρο ημερήσιων πτήσεων σύμφωνα με την Eurocontrol, με την Ιταλία, τη Γαλλία, την Ισπανία να υπολείπονται ακόμα από τα επίπεδα του 2019. Σε συνολικές διαθέσιμες θέσεις η Ελλάδα το 2023 εμφανίζει αύξηση 10% σε σχέση με το 2022, 19% παραπάνω θέσεις σε σχέση με το 2019.
Ανά χώρα προέλευσης οι παραδοσιακές αγορές αποτέλεσαν την κινητήριο δύναμη της κίνησης εξωτερικού. Η αεροπορική κίνηση από τις χώρες της ζώνης του ευρώ αυξήθηκε κατά 11,5%, καθώς και αυτή από τις χώρες της ΕΕ-27 εκτός της ζώνης του ευρώ, που αυξήθηκε κατά 24,4%. Ειδικότερα, η ταξιδιωτική κίνηση από τη Γερμανία παρουσίασε αύξηση κατά 9,5%, από τη Γαλλία αυξήθηκε κατά 4,2%, από το Ηνωμένο Βασίλειο αυξήθηκε κατά 2,4%, ενώ η ιδιαίτερη δυναμική επέδειξε η αγορά των ΗΠΑ, που αυξήθηκε κατά 29,2%.
Ιδιαίτερη δυναμική επέδειξε η Αθήνα απόρροια τόσο της συντονισμένης προσπάθειας ανάδειξης της πρωτεύουσας ως city break προορισμό όσο και της σημαντικής βελτίωσης και ποιότητας υπηρεσιών με διεθνείς αλυσίδες ξενοδοχείων να επενδύουν στην ανάδειξη της πρωτεύουσας. Παράλληλα, η ενίσχυση της διάθεσης και της δυνατότητας των Ελλήνων για ταξίδια αναψυχής, σε συνδυασμό με την υψηλή δυναμική της τουριστικής ζήτησης καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου, συνέβαλαν στην περαιτέρω ενίσχυση τόσο του κύριου κόμβου της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, όσο και μικρότερων προορισμών, με την AEGEAN να έχει συμβάλει καταλυτικά στη διάχυση του τουριστικού προϊόντος, αλλά και στη διεύρυνση της τουριστικής περιόδου, δίνοντας αυξημένες επιλογές στους επιβάτες και κατά τους χειμερινούς μήνες.
15
Αεροδρόμιο Αθηνών
1 ο τρίμηνο
2 ο τρίμηνο
3 ο τρίμηνο
4 ο τρίμηνο
% μεταβολή επιβατικής κίνησης με το 2022
Κίνηση Εσωτερικού
41%
19%
13%
14%
Κίνηση Εξωτερικού
71%
25%
17%
20%
% μεταβολή επιβατικής κίνησης με το 2019
Κίνηση Εσωτερικού
1%
16%
13%
21%
Κίνηση Εξωτερικού
3%
8%
9%
14%
Αεροδρόμιο της Θεσσαλονίκης
1 ο τρίμηνο
2 ο τρίμηνο
3 ο τρίμηνο
4 ο τρίμηνο
% μεταβολή επιβατικής κίνησης με το 2022
Κίνηση Εσωτερικού
45%
13%
10%
16%
Κίνηση Εξωτερικού
50%
17%
14%
14%
% μεταβολή επιβατικής κίνησης με το 2019
Κίνηση Εσωτερικού
-9%
8%
7%
15%
Κίνηση Εξωτερικού
0%
1%
0%
1%
Από τα περιφερειακά αεροδρόμια, υψηλότερη τουριστική κίνηση εμφανίζουν του Ηρακλείου, της Ρόδου, της Κέρκυρας και των Χανίων. Οι παραδοσιακά δημοφιλείς τουριστικοί προορισμοί (Σαντορίνη, Μύκονος και Πάρος) παρουσίασαν πτώση της κίνησης από το εξωτερικό σε σχέση με το 2022, παραμένοντας όμως σε σημαντικά υψηλότερα επίπεδα σε σχέση με το 2019.
Συνολική Κίνηση
Ελληνικά Αεροδρόμια
Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας
Αεροδρόμιο Αθηνών
Αεροδρόμια υπό τη διαχείριση της Fraport
% μεταβολή
2023/2022
Πτήσεις
Επιβάτες
Πτήσεις
Επιβάτες
Πτήσεις
Επιβάτες
1 ο τρίμηνο
19%
54%
22%
60%
11%
43%
2 ο τρίμηνο
5%
12%
12%
23%
3%
10%
3 ο τρίμηνο
5%
9%
10%
16%
2%
5%
4 ο τρίμηνο
9%
14%
14%
19%
4%
11%
Σύνολο Έτους
7%
14%
13%
24%
3%
9%
16
Συνολική Κίνηση
Ελληνικά Αεροδρόμια
Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας
Αεροδρόμιο Αθηνών
Αεροδρόμια υπό τη διαχείριση της Fraport
% μεταβολή
2023/2019
Πτήσεις
Επιβάτες
Πτήσεις
Επιβάτες
Πτήσεις
Επιβάτες
1 ο τρίμηνο
-3%
3%
2%
2%
-3%
-2%
2 ο τρίμηνο
2%
10%
6%
10%
5%
10%
3 ο τρίμηνο
7%
13%
6%
10%
10%
14%
4 ο τρίμηνο
10%
18%
14%
16%
11%
17%
Σύνολο Έτους
5%
12%
7%
10%
8%
12%
Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, το 2023, το ταξιδιωτικό ισοζύγιο εμφάνισε πλεόνασμα 18.014,4 εκατ. ευρώ, έναντι πλεονάσματος 15.751,5 εκατ. ευρώ το 2022 και πλεονάσματος 15.416,0 εκατ. ευρώ το 2019. Οι ταξιδιωτικές εισπράξεις παρουσίασαν αύξηση κατά 15,7% σε σύγκριση με το 2022 και κατά 12,7% σε σύγκριση με το 2019 και ανήλθαν σε 20.459,5 εκατ. ευρώ.
Η μέση δαπάνη μειώθηκε κατά 2,7% σε σύγκριση με το 2022, αλλά παραμένει αυξημένη κατά 7,0% σε σχέση με το 2019.
17
Ο Όμιλος το 2023
Επιχειρησιακές Εξελίξεις
Εξαιρετικές επιδόσεις οικονομικών και εμπορικών μεγεθών κατέγραψε η AEGEAN το 2023 απόρροια της επένδυσης σε νέους προορισμούς, της αύξησης της χωρητικότητας στο δίκτυο του εξωτερικού και της συνεπούς στρατηγικής αναβάθμισης του στόλου και των υπηρεσιών. Είναι χαρακτηριστικό της κάλυψης του δικτύου ότι ο Όμιλος, το 2023 δραστηριοποιείτο σε 14 προορισμούς στη Γερμάνια, 14 στη Γαλλία, 10 στην Ιταλία αλλά και 10 στην Ιβηρική χερσόνησο, επεκτείνοντας και το δίκτυό του και στη Μέση Ανατολή και τη Σκανδιναβία.
Ο Όμιλος εκμεταλλευόμενος την υψηλή ζήτηση για τη χώρα που συνεχίστηκε από το 2022 προέβη σε αύξηση της χωρητικότητας το 2023 ξεκινώντας νωρίτερα το θερινό πρόγραμμα πτήσεων προσθέτοντας συνεχώς νέους προορισμούς και αυξημένες συχνότητες. Η διεύρυνση του δικτύου της AEGEAN, που ξεπέρασε τους 180 προορισμούς σε 49 χώρες, προσθέτοντας περισσότερους από 30 νέους προορισμούς εξωτερικού, αλλά και η αύξηση της προσφερόμενης χωρητικότητας με σχεδόν 2,2 εκατ. περισσότερες διαθέσιμες θέσεις εξωτερικού συγκριτικά με το 2022, συνέβαλαν στην ισχυρή δυναμική ανάπτυξη.
Στο σύνολο του έτους η AEGEAN, προσέφερε 20,4 δις. χιλιομετρικές θέσεις το 2023, αυξημένες κατά 3,7 δις. συγκριτικά με το 2022, ενώ μετέφερε 15,7 εκατ. επιβάτες, αυξημένοι κατά 3,2 εκατ., επιτυγχάνοντας αύξηση της τάξεως του 26% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος και καταγράφοντας νέο ιστορικό υψηλό.
Στο δίκτυο εξωτερικού η AEGEAN μετέφερε 9,5 εκατ. επιβάτες, σημειώνοντας αύξηση κατά 29% συγκριτικά με το 2022. Αυξημένη κατά 22% εμφανίστηκε και η επιβατική κίνηση εσωτερικού με 6,2 εκατ. επιβάτες, αποτυπώνοντας τη θετική επίπτωση της αυξημένης διασυνδεσιμότητας των νησιών μέσω Αθήνας, λόγω της διεύρυνσης του δικτύου εξωτερικού, αλλά και της δυναμικής ανάκαμψης της οικονομίας. Η ενίσχυση της διάθεσης και της δυνατότητας των Ελλήνων για ταξίδια αναψυχής, σε συνδυασμό με την υψηλή δυναμική της τουριστικής ζήτησης, συνέβαλλαν στην περαιτέρω ενίσχυση του κύριου κόμβου της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, με την ΑEGEAN να συμβάλλει καταλυτικά στην ανάπτυξη και ιδιαίτερα με τη διάχυσή της σε νέους προορισμούς. Συνολικά, η μέση πληρότητα πτήσεων βελτιώθηκε σε 83,4% από 79,8% το 2022.
18
Επιλεγμένα Επιχειρησιακά Μεγέθη
2023
% μεταβολή σε σχέση με το 2022
1ο τρίμηνο
2ο τρίμηνο
3ο τρίμηνο
4ο τρίμηνο
1ο τρίμηνο
2ο τρίμηνο
3ο τρίμηνο
4ο τρίμηνο
Επιβάτες ('000)
2.581
4.123
5.473
3.518
72%
28%
17%
15%
Επιβάτες Εσωτερικού
('000)
1.028
1.687
2.144
1.381
43%
21%
17%
16%
Επιβάτες Εξωτερικού
('000)
1.553
2.436
3.330
2.137
98%
33%
17%
13%
Διαθέσιμες Θέσεις ('000)
3.236
5.015
6.388
4.290
40%
22%
15%
13%
Χιλιομετρικές Θέσεις
(ASKs σε εκατ.)
3.340
5.363
6.970
4.762
51%
25%
14%
16%
Πτήσεις
20.445
31.775
40.635
26.886
35%
20%
13%
12%
Συντελεστής Πληρότητας
(RPK/ASK)
81,6%
82,6%
85,6%
82,7%
15,5pp
3,4pp
1,8pp
0,4pp
2019
2022
2023
% μτβ 2023/2022
% μτβ 2023/2019
Επιβάτες ('000)
14.992
12.465
15.695
26%
5%
Επιβάτες Εσωτερικού ('000)
6.297
5.129
6.239
22%
-1%
Επιβάτες Εξωτερικού ('000)
8.695
7.336
9.455
29%
9%
Διαθέσιμες Θέσεις('000)
17.855
15.803
18.930
20%
6%
Χιλιομετρικές Θέσεις (ASKs σε εκατ.)
18.596
16.744
20.434
22%
10%
Συνολικές Πτήσεις
115.765
101.340
119.741
18%
3%
Συντελεστής Πληρότητας (RPK/ASK)
84,8%
79,8%
83,4%
3,6pp
-1,4pp
-Η ανανέωση του στόλου συμβάλλει στην αύξηση της αποδοτικότητας και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας
Ο Όμιλος το 2023 παρέλαβε 9 νέα αεροσκάφη της οικογένειας Airbus A320 neo, έχοντας παραλάβει συνολικά 28 αεροσκάφη της οικογένειας Airbus A320 neo από τα τέλη του 2019.
Η ανανέωση του στόλου συνέβαλλε στην αποδοτική διαχείριση του κόστους λειτουργίας ενώ ενίσχυσε περαιτέρω την ανταγωνιστικότητά του Ομίλου με την αναβάθμιση των υπηρεσιών στους επιβάτες. Ο Όμιλος το 4ο τρίμηνο προχώρησε στην αύξηση της συνολικής παραγγελίας των νέων αεροσκαφών σε 50 από 46 προηγουμένως ήτοι 3 αεροσκάφη από την Airbus εξασκώντας το δικαίωμα προαίρεσης και 1 επιπλέον αεροσκάφος από εκμισθωτή.
Ο Όμιλος το 2023 προέβη στη μίσθωση ενός επιπλέον ελικοφόρου αεροσκάφους τύπου ATR-72-600, επιχειρώντας συνολικά με 15 ελικοφόρα αεροσκάφη ενώ έχει συμφωνήσει στη μίσθωση 2 ακόμα αεροσκαφών τύπου ATR-72- 600 το 2024.
19
Στις 31.12.2023 ο στόλος του Ομίλου αριθμούσε 77 αεροσκάφη (εκ των οποίων 62 jet και 15 turboprops/ ελικοφόρα).
Με επίκεντρο τον επιβάτη η AEGEAN το 2023 συνέχισε να επενδύει στην αναβάθμιση της ταξιδιωτικής εμπειρίας και των υπηρεσιών που προσφέρει στους επιβάτες της, συμβάλλοντας στην ευελιξία και διεύρυνση των επιλογών όπως ενδεικτικά, το πακέτο πτήσεων σε σταθερή τιμή για ένα έτος (AEGEAN pass ), η παροχή εκπτώσεων για επιβάτες ηλικίας μεταξύ 18-25 ετών ( GenAIRation AEGEAN ), ο εμπλουτισμός της υπηρεσίας AEGEANForFamilies, η υπηρεσία digital ID μέσω του gov.gr wallet app, AEGEAN wi-fi και το ψυχαγωγικό περιεχόμενο μέσω της νέας ψηφιακής πλατφόρμας της.
Το 2023 η AEGEAN προέβη και στην ανανέωση της εταιρικής της εικόνας με τις νέες στολές των πιλότων, των πληρωμάτων και του προσωπικού εδάφους.
Στο πλαίσιο δράσεων της εταιρείας για την ενίσχυση της νέας γενιάς και των επαγγελμάτων του κλάδου η AEGEAN και το 2023 έδωσε και πάλι τη δυνατότητα μέσω υποτροφιών συμμετοχής στο νέο κύκλου Προγράμματος Υποτροφιών Εκπαίδευσης Μηχανικών Αεροσκαφών και Πιλότων, παρέχοντας άμεση επαγγελματική αποκατάσταση στον Όμιλο.
-Αποπληρωμή δανειακών υποχρεώσεων και αύξηση ιδιόκτητων αεροσκαφών
Ο Όμιλος το Μάρτιο του 2023 προέβη στην πρόωρη αποπληρωμή ύψους 68,5 εκατ. ευρώ των Κοινών Ομολογιακών Δανείων με την εγγύηση του Ταμείου Εγγυοδοσίας Επιχειρήσεων COVID-19 της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Α.Ε. που είχε συνάψει τον Οκτώβριο του 2020.
Το Μάϊο του 2023 παρέλαβε ένα νέο αεροσκάφος Α320 neo από την παραγγελία με την Airbus χρηματοδοτώντας το εξ’ ολοκλήρου από τα ελεύθερα ταμειακά διαθέσιμα. Τέλος, τον Ιούνιο του 2023, προέβη στην πρόωρη αποπληρωμή χρηματοδοτικής μίσθωσης που είχε συνάψει το 2020 για ένα αεροσκάφος Α321neo, αποκτώντας την κυριότητα.
Συνολικά ο Όμιλος στις 31.12.2023 διέθετε 11 ιδιόκτητα αεροσκάφη (2 Airbus neo, 6 Airbus ceo, 3 ATR 72-600) από 4 στις 31.12.2019.
-Πορεία εργασιών του Κέντρου Εκπαίδευσης και της Βάσης Συντήρησης Αεροσκαφών
Το 2023 ολοκληρώθηκε η σύσταση και ξεκίνησε η λειτουργία της εταιρείας Aegean CAE Flight Training A.E., για την από κοινού υλοποίηση από την 100% θυγατρική του Ομίλου Olympic Air και την CAE Aviation Training BV, του επενδυτικού σχεδίου του Κέντρου Εκπαίδευσης Πληρωμάτων με προσομοιωτές πτήσης στο Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών. Εντός του 2023 ολοκληρώθηκαν οι εργασίες κατασκευής του κτηρίου το οποίο διαθέτει υποδομές για την υποστήριξη συνολικά 7 προσομοιωτών πτήσεων καθώς και εξειδικευμένο εξοπλισμό εκπαίδευσης πληρωμάτων καμπίνας. Στα τέλη του 2023 παραδόθηκαν οι πρώτοι 4 προσομοιωτές εκ των οποίων οι 3 ήδη είναι σε λειτουργία καλύπτοντας τις ανάγκες τόσο της AEGEAN όσο και τρίτων αεροπορικών εταιρειών, μια επένδυση που υλοποιήθηκε σε διάστημα 12 μηνών.
Σχετικά με τη Βάση Συντήρησης Αεροσκαφών, ο Όμιλος προγραμματίζει την έναρξη της πλήρους λειτουργίας της εντός του πρώτου τετράμηνου του 2024.
20
Η νέα επένδυση ενισχύει σημαντικά την ανταγωνιστικότητα και τις δυνατότητες συντήρησης αεροσκαφών του Ομίλου φέρνοντας ένα εύρος υπηρεσιών υποστήριξης εντός του οργανισμού της AEGEAN που μέχρι σήμερα εκτελούνταν στο εξωτερικό. Επιπλέον θα δημιουργήσει, στην ωρίμανση της, σημαντικό δυναμικό υποστήριξης πτητικών μέσων και εκπαίδευσης πληρωμάτων τρίτων μερών. Η εν λόγω επένδυση φέρει έντονα περιβαλλοντικό χαρακτήρα, είναι πλήρως εναρμονισμένη με το ευρύτερο πρόγραμμα βιώσιμης ανάπτυξης της AEGEAN, αλλά και ισχυρό κοινωνικό, περιβαλλοντικό και εθνικό αντίκτυπο.
Πληροφορίες που αναφέρονται στην απόκτηση Ιδίων Μετοχών
Σε συνέχεια της από 26 Ιουλίου 2023 Τακτικής Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της Εταιρείας δυνάμει της οποίας εγκρίθηκε πρόγραμμα αγοράς ίδιων μετοχών της Εταιρείας, σύμφωνα με το άρθρο 49 του Ν. 4548/2018 και με τους ειδικότερους όρους που η εν λόγω απόφαση ορίζει, η Εταιρεία έχει προβεί μέχρι την 12.03.2024 σε διαδοχικές αποκτήσεις μετοχών της ως εξής:
- Εντός της χρήσης 2023 έχουν αποκτηθεί συνολικά 10.000 ίδιες μετοχές ονομαστικής αξίας €0,50 η κάθε μία, συνολικής αξίας αγοράς €94.993,14 που αντιστοιχούν στο 0,011% των μετοχών της Εταιρείας.
- Εντός της χρήσης 2024 έως και την ημερομηνία έκδοσης της παρούσας οικονομικής έκθεσης έχουν αποκτηθεί επιπλέον 135.000 ίδιες μετοχές ονομαστικής αξίας €0,50 η κάθε μία, συνολικής αξίας αγοράς €1.705.530,14 που αντιστοιχούν στο 0,15% των μετοχών της Εταιρείας.
Οι αποκτήσεις πραγματοποιήθηκαν με αλλεπάλληλες συναλλαγές, σύμφωνα με τους όρους που τίθενται από το Ν. 4548/2018, τον Κανονισμό (ΕΕ) 596/2014 και των Κατ’ Εξουσιοδότηση Κανονισμό (ΕΕ) 2016/1052 της Επιτροπής της 8ης Μαρτίου 2016 και εν γένει τις εφαρμοστέες διατάξεις της χρηματιστηριακής νομοθεσίας, αναφορικά με την τιμή και τον ημερήσιο όγκο των αγοραζόμενων μετοχών και πάντως με τιμή αγοράς εντός των ορισθέντων ορίων της ως άνω από 26.7.2023 απόφασης της Γενικής Συνέλευσης.
Οι ίδιες μετοχές που κατέχει η Εταιρεία σε κάθε χρονική στιγμή προορίζονται για κάθε σκοπό και χρήση που επιτρέπεται από τη νομοθεσία (περιλαμβανομένων, ενδεικτικά και χωρίς περιορισμό, της μείωσης του μετοχικού κεφαλαίου και της ακύρωσής τους, ή/και της διάθεσής τους στο προσωπικό ή/και σε μέλη της διοίκησης της Εταιρείας ή/και συνδεδεμένης εταιρείας) και σύμφωνα με αυτή.
Συνολικά η Εταιρεία κατέχει 145.000 ίδιες μετοχές, που αντιστοιχούν σε ποσοστό 0,161% του μετοχικού κεφαλαίου.
Κλιματικού Περιεχομένου σχετιζόμενα θέματα
Ο Όμιλος συνεχίζει να δεσμεύεται ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι βιωσιμότητας που έχουν τεθεί.
Στο πλαίσιο της Δέσμης Fit for 55 για τη μείωση των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 55% έως το 2030, η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) εξετάζει πακέτο 3 μέτρων με στόχο τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα από τις αερομεταφορές. Τα μέτρα αυτά είναι:
21
- Αναθεώρηση του Συστήματος Εμπορίας Ρύπων της ΕΕ (EU-ETS) με στόχο τη σταδιακή μείωση και πλήρη κατάργηση από το 2026 των δικαιωμάτων εκπομπών (EU-ETS Allowances) και τη συνέχιση της εφαρμογής του ETS μόνο στις πτήσεις εντός του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ).
- Εισαγωγή συστήματος παρακολούθησης και αναφοράς επιπτώσεων εκπομπών που δεν σχετίζονται με το C02, από το 2025-Refuel EU Aviation, το οποίο θα θέτει συγκεκριμένους στόχους ως προς τη χρήση βιώσιμων αεροπορικών καυσίμων (SAF) εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης (από 2% το 2025 έως και 70% το 2050).
- Energy Taxation Directive, που αφορά φόρο επί της χρήσης αεροπορικού καυσίμου (σταδιακή επιβολή με ορίζοντα το 2033).
Ο Όμιλος θεωρεί ότι τα μέτρα αυτά ενδέχεται να έχουν σοβαρό αντίκτυπο στο κόστος του αεροπορικού ταξιδιού, κατά συνέπεια στη ζήτηση, αλλά και στην ανταγωνιστικότητα προορισμών όπως η Ελλάδα που γειτνιάζουν με χώρες που δεν δεσμεύονται από το ευρωπαϊκό δίκαιο.
Τα εν λόγω μέτρα μέχρι στιγμής, δεν λαμβάνουν αναλογικά και επαρκώς υπόψη τους τη συνολική αρνητική επίπτωσή τους στην ανταγωνιστικότητα οικονομιών με αυξημένο βαθμό εξάρτησης από τον τουρισμό και την εποχικότητα.
Μεγάλη πρόκληση για τον Όμιλο, ο οποίος επενδύει ήδη στη χρήση βιώσιμων αεροπορικών καυσίμων, είναι η πρόσβαση σε ικανοποιητικές ποσότητες SAF με οικονομικά βιώσιμους όρους. Η πρόταση δημιουργίας Μηχανισμού δικαιωμάτων Βιώσιμων Αεροπορικών Καυσίμων (SAF Allowance Mechanism) θα βοηθήσει στο μετριασμό της αύξησης του κόστους καυσίμου που θα παρατηρηθεί αρχικά, αλλά δεν επαρκεί. Είναι επίσης σημαντικό να καθιερωθούν νέα έξυπνα σχεδιασμένα «εργαλεία» όσον αφορά τη μετάβαση στα βιώσιμα αεροπορικά καύσιμα, όπως το Book & Claim, τα οποία θα προσφέρουν επιπλέον ευελιξία καθώς απλοποιείται η σχέση μεταξύ των θετικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων που προκύπτουν από τη χρήση SAF και της φυσικής αλυσίδας εφοδιασμού του SAF.
Επίσης, δεν είναι σαφές προς το παρόν το πλαίσιο μέτρων ώστε να καλυφθεί η σημαντική αύξηση στο κόστος καυσίμων για τα κράτη-μέλη με έντονη νησιωτικότητα.
Επιλεγμένες Ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές Πληροφορίες
Στους ακόλουθους πίνακες παρατίθενται τα οικονομικά αποτελέσματα του Ομίλου, οι Εναλλακτικοί Δείκτες Μέτρησης της Απόδοσης (ΕΔΜΑ) και οι Δείκτες Λειτουργικής απόδοσης, οι οποίοι υπολογίσθηκαν με βάση τις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της χρήσης 2023 και 2022.
Ο Όμιλος αναλύει τα κύρια χρηματοοικονομικά στοιχεία κάνοντας χρήση Εναλλακτικών Δεικτών Μέτρησης της Απόδοσης (Alternative Performance Measures”, βάσει των ESMA Guidelines) που χρησιμοποιούνται. Επιπλέον, ο Όμιλος αξιολογεί την αποδοτικότητα της δραστηριότητάς του κάνοντας, μεταξύ άλλων, χρήση των Δεικτών Λειτουργικής Απόδοσης οι οποίοι χρησιμοποιούνται διεθνώς στο χώρο των αερομεταφορών.
Οι δείκτες μέτρησης της απόδοσης δεν θα πρέπει να θεωρηθεί ότι υποκαθιστούν άλλα μεγέθη που έχουν υπολογισθεί σύμφωνα με τα οριζόμενα στα Δ.Π.Χ.Α., καθώς και άλλους ιστορικούς χρηματοοικονομικούς δείκτες.
22
Επιλεγμένοι Δείκτες
Ορισμός
Λειτουργικά κέρδη προ φόρων, χρηματοδοτικών, επενδυτικών αποτελεσμάτων αποσβέσεων (EBITDA)
Τα κέρδη προ φόρων προσαρμοσμένα για χρηματοοικονομικά και επενδυτικά αποτελέσματα και για συνολικές αποσβέσεις.
Περιθώριο ΕΒΙΤ D Α
Υπολογίζεται ως ο λόγος των Λειτουργικών κερδών προ φόρων, χρηματοδοτικών, επενδυτικών αποτελεσμάτων αποσβέσεων (EBITDA) προς τα συνολικά έσοδα.
RASK (Revenue per Available Seat Kilometer ή Μέσο Έσοδο ανά Χιλιομετρική Θέση )
Υπολογίζεται ως ο λόγος των εσόδων από συμβάσεις με πελάτες προς τις συνολικές διαθέσιμες θέσεις προς πώληση πολλαπλασιαζόμενες επί τα συνολικά διανυόμενα χιλιόμετρα.
CASK (Cost per Available Seat Kilometer)
Ο λόγος των συνολικών εξόδων προς τις συνολικές διαθέσιμες θέσεις προς πώληση πολλαπλασιαζόμενες επί τα συνολικά διανυόμενα χιλιόμετρα.
CASK (Cost per Available Seat Kilometer) χωρίς κόστος καυσίμων
Ο λόγος των συνολικών εξόδων αφαιρουμένου του κόστους καυσίμων προς τις συνολικές διαθέσιμες θέσεις προς πώληση πολλαπλασιαζόμενες επί τα συνολικά διανυόμενα χιλιόμετρα.
Passenger Yield
Ο δείκτης που διαιρεί τα έσοδα από συμβάσεις με πελάτες με το σύνολο των επιβατών πολλαπλασιαζόμενο επί το συνολικό αριθμό των διανυομένων χιλιομέτρων.
Συντελεστής πληρότητας προγραμματισμένων πτήσεων
Ο λόγος των χιλιομετρικών επιβατών (RPK) ως προς τις διαθέσιμες χιλιομετρικές θέσεις (ASK). Σημειώνεται ότι χιλιομετρικοί επιβάτες είναι το μέγεθος που προκύπτει από το γινόμενο του αριθμού επιβατών ανά πτήση επί τα διανυόμενα χιλιόμετρα ανά πτήση επί τις συνολικές πτήσεις.
Επιλεγμένες χρηματοοικονομικές πληροφορίες για τις χρήσεις 2023 και 2022 από την Ενοποιημένη Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος και Επιλεγμένοι Χρηματοοικονομικοί Δείκτες και Δείκτες Λειτουργικής Απόδοσης.
(ποσά σε χιλ. €)
31/12/2023
31/12/2022
Κέρδη χρήσης προ φόρων (α)
214.823,35
141.308,71
Αποσβέσεις (β)
153.544,42
127.680,73
Χρηματοοικονομικά έσοδα (γ)
98.640,50
112.385,60
Χρηματοοικονομικά έξοδα (δ)
130.644,05
118.334,92
Κέρδη προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων ( EBITDA ) (ε)= (α)+(β)-(γ)+(δ)
400.371,32
274.938,76
Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες (Α)
1.693.129,05
1.336.832,34
Περιθώριο EBITDA = (ε)/(Α)
24%
21%
23
(ποσά σε χιλ. € εκτός και αν αναφέρεται διαφορετικά)
31/12/2023
31/12/2022
Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες (α)
1.693.129,05
1.336.832,34
Λοιπά έσοδα (β)
31.076,53
44.602,51
Σύνολο εσόδων (α)+(β)
1.724.205,58
1.381.434,85
ASK (Συνολικές Διαθέσιμες Προς Πώληση Χιλιομετρικές Θέσεις σε εκατ.) (γ)
20.434
16.744
RPK (Συνολικοί Χιλιομετρικοί Επιβάτες σε εκατ.) (δ)
16.965
13.327
RASK (σε λεπτά του €) (α)/(γ)
8,29
7,98
Passenger Yield (σε λεπτά του €) (α)/(δ)
9,98
10,03
Παροχές σε εργαζόμενους (ε)
182.334,64
133.431,17
Αποσβέσεις (στ)
153.544,42
127.680,73
Αναλώσεις υλικών & υπηρεσιών (ζ)
1.141.499,62
973.064,92
Χρηματοοικονομικά έσοδα (η)
98.640,50
112.385,60
Χρηματοοικονομικά έξοδα (θ)
130.644,05
118.334,92
Σύνολο εξόδων (ε)+(στ)+(ζ)-(η)+(θ)
1.509.382,23
1.240.126,14
CASK (σε λεπτά του €) ((ε)+(στ)+(ζ)-(η)+(θ))/(γ)
7,39
7,41
Καύσιμα Αεροσκαφών (ι)
376.911,44
338.915,69
CASK εξαιρουμένου του κόστους καυσίμου (σε λεπτά του €) ((ε)+(στ)+(ζ)- (η)+(θ)-(ι))/(γ)
5,54
5,38
Συντελεστής πληρότητας προγραμματισμένων πτήσεων
83,4%
79,8%
Συνεχίζοντας την ανοδική πορεία του προηγούμενου έτους, ο Όμιλος κατέγραψε σημαντική βελτίωση των οικονομικών του μεγεθών.
Συγκεκριμένα, ο κύκλος εργασιών ανήλθε σε € 1.693.129,1 χιλ., σημειώνοντας αύξηση 26,7% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2022 κυρίως λόγω της αύξησης της χωρητικότητας σε χιλιομετρικές θέσεις κατά 22,0%, σε συνδυασμό με τη βελτίωση του συντελεστή πληρότητας κατά 3,6 ποσοστιαίες μονάδες και της αύξησης του Μέσου Εσόδου ανά Χιλιομετρική Θέση εξαιρουμένων των λοιπών εσόδων εκμετάλλευσης κατά 3,8% σε € 8,29 λεπτά. Το μέσο έσοδο ανά χιλιομετρικό επιβάτη εξαιρουμένων των λοιπών εσόδων εκμετάλλευσης μειώθηκε κατά 0,5% σε σχέση με το 2022, σε € 9,98 λεπτά.
Σημαντική βελτίωση πέτυχε ο Όμιλος στα Άλλα έσοδα εκμετάλλευσης που σχετίζονται με τις πτήσεις (ancillary revenues ) καταγράφοντας αύξηση 22,1%, απόρροια της προσφοράς νεών προϊόντων και υπηρεσιών στους πελάτες.
24
Το κόστος παροχών σε εργαζομένους διαμορφώθηκε σε € 182.334,64 χιλ., αυξημένο κατά 36,7% κυρίως λόγω της αύξησης του αριθμού των εργαζομένων αλλά και της πτητικής δραστηριότητας. Το 2023, οι Αναλώσεις υλικών & υπηρεσιών ανήλθαν σε € 1.141.499,62 χιλ., αυξημένες κατά 17,3% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2022, κυρίως λόγω της σημαντικής ανάκαμψης της επιβατικής κίνησης και της αύξησης του πτητικού έργου.
Το κόστος καυσίμων παρουσίασε αύξηση 11,2% και ανήλθε σε € 376.911,44 χιλ., από € 338.915,69 χιλ. λόγω της αύξησης του πτητικού έργου με τη μέση τιμή καυσίμου συμπεριλαμβανομένης της αντιστάθμισης από παράγωγα προϊόντα, να είναι οριακά βελτιωμένη σε σχέση με το 2022.
Το κόστος συντήρησης εμφανίζει αύξηση 21,2%, κυρίως λόγω της αύξησης του συνολικού αριθμού των αεροσκαφών και της αύξησης του πτητικού έργου σε σχέση με το 2022, της ανάγκης αναγνώρισης προβλέψεων για μελλοντικές εργασίες συντήρησης λόγω επεκτάσεων σε μισθώσεις παλαιότερων αεροσκαφών της οικογένειας Α320ceo και των σημαντικών ανατιμήσεων σε συγκεκριμένες κατηγορίες ανταλλακτικών.
Τα αποτελέσματα του Ομίλου επιβαρύνθηκαν επιπρόσθετα με το αυξημένο κόστος των δικαιωμάτων ρύπων ήτοι € 46.766,52 χιλ. από € 23.774,44 χιλ., απόρροια τόσο των αυξημένων αναγκών συγκριτικά με το 2022 όπου το πτητικό έργο τους πρώτους μήνες έχει επηρεαστεί από την πανδημία όσο και της υψηλής μέσης τιμής αγοράς επιπλέον δικαιωμάτων ρύπων καθώς και της μείωσης των δωρεάν δικαιωμάτων
Ως αποτέλεσμα της μεταβολής των λειτουργικών εσόδων και εξόδων, τα συνολικά κέρδη προ φόρων τόκων και αποσβέσεων (EBITDA) ανήλθαν σε € 400.371,32 χιλ., καταγράφοντας αύξηση 45,6%, σε σύγκριση με το 2022. Η υψηλότερη χωρητικότητα, η αυξημένη δυναμική της ζήτησης σε συνδυασμό με την προσφορά νέων υπηρεσιών καθώς και η εξελισσόμενη ωρίμανση της αναβάθμισης του στόλου συνέβαλλαν στη σημαντική βελτίωση της κερδοφορίας.
Οι αποσβέσεις ανήλθαν σε € 153.544,42 χιλ. αυξημένες κατά 20,3% σε σχέση με το 2022, κυρίως λόγω των παραλαβών των νεών αεροσκαφών και του μεγαλύτερου στόλου.
Ο δείκτης CASK εξαιρουμένου του κόστους καυσίμων, το 2023 διαμορφώθηκε σε € 5,54 λεπτά αυξημένος 3,0% από του 2022 που είχε διαμορφωθεί σε € 5,38 λεπτά, ενώ λαμβάνοντας υπόψιν το κόστος καυσίμων ο δείκτης ανήλθε σε € 7,39 λεπτά, βελτιωμένος κατά 0,3% από το 2022 που είχε διαμορφωθεί σε € 7,41 λεπτά.
Σε συνέχεια της εξαιρετικής απόδοσης του 2022, ακολουθεί μία δεύτερη χρονιά που επιβεβαιώνει τις στρατηγικές επιλογές, τις δυνατότητες και τη σχετική θέση της εταιρείας στην αγορά, στη μετά COVID εποχή. Τα Κέρδη προ φόρων του Ομίλου για το 2023 διαμορφώθηκαν σε € 214.823,35 χιλ. έναντι € 141.308,71 χιλ. το 2022, ενώ τα Κέρδη μετά από φόρους για τον Όμιλο διαμορφώνονται σε € 168.652,85 χιλ. από € 106.778,71 χιλ. το 2022.
Σε συνέχεια λήψης της από 03.11.2023 δήλωσης πρόθεσης της Ελληνικής Δημοκρατίας για την άσκηση του συνόλου των δικαιωμάτων κτήσης μετοχών της Εταιρείας που ενσωματώνονται στους 10.369.217 τίτλους παραστατικούς δικαιωμάτων κτήσης κοινών μετοχών της Εταιρείας (οι «Τίτλοι Κτήσης Μετοχών»), σύμφωνα με το άρθρο 30 παρ. 3 του Ν. 4772/2021, τον όρο 1.3 των Τίτλων Κτήσης Μετοχών και την από 14.12.2023 απόφαση της Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της Εταιρείας, γνωστοποίησε στην Ελληνική Δημοκρατία την άσκηση του δικαιώματος προαίρεσης απόκτησης των Τίτλων Κτήσης Μετοχών και προέβη στην καταβολή της Αγοραίας Αξίας ύψους €85.389.669,82 την 02.01.2024 και απέκτησε τους Τίτλους Κτήσης Μετοχών, με σκοπό την απόσβεση των υποχρεώσεών της που απορρέουν από αυτούς. Κατόπιν των ανωτέρω η Ελληνική Δημοκρατία
25
παρέδωσε την 04.03.2024 στην Εταιρεία του Τίτλους Κτήσης Μετοχών ( Warrants ) και με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας στις 05.03.2024 αποφάσισε την ακύρωσή τους.
Δεδομένου ότι η απόφαση για άσκηση του δικαιώματος προαίρεσης απόκτησης των τίτλων έλαβε χώρα πριν την 31.12.2023, το συνολικό ποσό της αγοραίας αξίας των τίτλων μείωσε το Αποθεματικό δικαιωμάτων κτήσης τίτλων μετοχών με ισόποση αύξηση των Λοιπών βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων.
Το 2023 ο Όμιλος ισχυροποίησε τη κεφαλαιακή του διάρθρωση, ενισχύοντας την καθαρή του θέση. Τα Ίδια Κεφάλαια διαμορφώθηκαν σε € 418.832,25 χιλ. στις 31.12.2023 από € 348.102,22 χιλ. στις 31.12.2022, μετά και την πρόβλεψη για την καταβολή της αγοραίας αξίας των warrants ύψους €85,4 εκ.
Η Κατάσταση Οικονομικής θέσης της 31.12.2023 εμφανίζει σύνολο Ενεργητικού ύψους € 2,41 δισ. από € 2,02 δισ. την 31.12.2022, με την αξία των πάγιων περιουσιακών της στοιχείων να ανέρχεται σε € 393.758,14 χιλ. από € 281.841,64 χιλ. την 31.12.2022.
Ο καθαρός δανεισμός (συμπεριλαμβανομένων των υποχρεώσεων από μισθώσεις ΔΠΧΑ 16) ανήλθε σε € 412.218,21 χιλ. στις 31.12.2023 από € 477.603,05 χιλ. στις 31.12.2022. Εξαιρουμένων των υποχρεώσεων από μισθώσεις ΔΠΧΑ 16, ο Όμιλος εμφανίζει καθαρά ταμειακά διαθέσιμα ύψους € 488.981,74 χιλ. στις 31.12.2023 από € 259.716,10 χιλ. στις 31.12.2022.
Οι καθαρές ταμειακές εισροές από λειτουργικές δραστηριότητες, ανήλθαν σε € 433.760,32 χιλ. στις 31.12.2023. Οι καθαρές εκροές για αγορές παγίων και προκαταβολές αεροσκαφών εντός του 2023 ανήλθαν σε € 96.954,70 χιλ.
Τα ταμειακά διαθέσιμα, οι δεσμευμένες καταθέσεις και τα άμεσα ρευστοποιήσιμα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ανήλθαν σε € 709.310,84 χιλ. στις 31.12.2023 από € 527.901,17 χιλ. στις 31.12.2022.
26
- Προοπτικές, Βασικοί Κίνδυνοι και Αβεβαιότητες.
- Προοπτικές και Στρατηγική του Ομίλου για το 2024
Οι πρώτες ενδείξεις για το 2024 είναι ενθαρρυντικές με την Ελλάδα να συνεχίζει να βρίσκεται ψηλά στην προσέλκυση του τουριστικού ενδιαφέροντος. Παρά την επίδραση του πληθωρισμού στο διαθέσιμο εισόδημα διαφαίνεται αυξημένη η διάθεση για ταξίδια διεθνώς, με τις προ-κρατήσεις για την χώρα να εμφανίζονται υψηλότερες σε σχέση με πέρυσι. Είναι σημαντικό στην θετική αυτή πορεία του εισερχόμενου τουρισμού να τονιστεί η σημασία της ενίσχυσης της διεθνούς ανταγωνιστικότητας του ελληνικού τουριστικού προϊόντος με τη συνεχή επένδυση σε υποδομές και τη προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας, αναδεικνύοντας νέους τουριστικούς προορισμούς, προϊόντα και εμπειρίες. Η τάση των τουριστών για off-season διακοπές σε συνδυασμό με τη αυξημένη τάση των Ελλήνων να πραγματοποιούν ταξίδια στο εξωτερικό συμβάλλει στη περαιτέρω βελτίωση της εποχικότητας.
Το 2024 αναμένεται λελογισμένη αύξηση της χωρητικότητας των αεροπορικών εταιρειών στο σύνολο της χώρας κυρίως το πρώτο εξάμηνο του έτους, με το αεροδρόμιο της Αθήνας να προσελκύει τη μεγαλύτερη επένδυση σε διαθέσιμες θέσεις ενώ τα υπόλοιπα περιφερειακά αεροδρόμια να κυμαίνονται στα ίδια περίπου επίπεδα με πέρσι. Σύμφωνα με τα έως τώρα δημοσιευμένα προγράμματα πτήσεων αναμένεται στο σύνολο της χώρας αύξηση 5% της προσφερόμενη χωρητικότητας. Είναι δεδομένο τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι κατασκευαστές αεροσκαφών και κινητήρων αναμένεται να περιορίσουν την προσφερόμενη χωρητικότητα για το 2024.
Κύριες αγορές για το 2024 παραμένουν η Γερμανία, η Γαλλία, η Ιταλία και η Αγγλία ενώ και η τουριστική κίνηση από τη Βόρεια Αμερική διαφαίνεται δυναμική.
Στη AEGEAN η δυναμική αυτή καταγράφεται στην πορεία των προ-κρατήσεων η οποία κατά τους πρώτους μήνες του έτους είναι ενθαρρυντική.
Η επιβατική κίνηση το δίμηνο Ιανουαρίου – Φεβρουαρίου εμφανίζεται ενισχυμένη σε σχέση με το 2023 με την κίνηση εξωτερικού να καταγράφει υψηλή δυναμική.
% μτβ σε σχέση με το 2023
Ιανουάριος 202 4
Φεβρουάριος 202 4
Διαθέσιμες Θέσεις
3%
12%
Επιβατική Κίνηση Εξωτερικού
2%
12%
Συνολική Επιβατική Κίνηση
4%
13%
Συντελεστής πληρότητας προγραμματισμένων πτήσεων
0,4 π.μ.
0,5 π.μ.
Το 2024 ο Όμιλος προγραμματίζει να διευρύνει τη δραστηριότητα του κυρίως από τη βάση της Αθήνας, ενισχύοντας τη συχνότητα των πτήσεων του σε υφιστάμενα δρομολόγια προς Ηνωμένο Βασίλειο, Γερμανία, Πορτογαλία, Κροατία, Ιταλία, Ισπανία και Σαουδική Αραβία και προσφέροντας 7% περισσότερες θέσεις. Αντίστοιχη αύξηση της χωρητικότητας αναμένεται από τη βάση της Θεσσαλονίκης.
27
Το 2024 ο Όμιλος προγραμματίζει να διευρύνει τη δραστηριότητά του κυρίως από τη βάση της Αθήνας, ενισχύοντας τη συχνότητα των πτήσεων σε υφιστάμενα δρομολόγια προς χώρες όπως Ηνωμένο Βασίλειο, Γερμανία, Ισπανία, Πορτογαλία, Ιταλία και Εμιράτα, προσφέροντας 7% περισσότερες θέσεις. Αντίστοιχη αύξηση της χωρητικότητας αναμένεται στο σύνολο του εσωτερικού δικτύου αλλά και από τη βάση της Θεσσαλονίκης. Συνολικά, για το 2024 η AEGEAN προγραμματίζει να διαθέσει 19,5 εκατ. θέσεις, από τις 7 βάσεις της, καλύπτοντας 47 χώρες, με 249 δρομολόγια.
Το 2024 το επιχειρησιακό έργο του Ομίλου θα επηρεαστεί από την ανάγκη μη προγραμματισμένων υποχρεωτικών ελέγχων και επισκευών στους κινητήρες GTF των αεροσκαφών της οικογενείας Airbus Α320 neo, οπότε εκτιμάται ότι κατά μέσο όρο γύρω στα 10 αεροσκάφη δεν θα είναι διαθέσιμα για πτήσεις εντός του 2024.
Η Εταιρεία για να μειώσει τις επιπτώσεις στην προσφερόμενη χωρητικότητα λόγω του θέματος με τους κινητήρες GTF έχει επεκτείνει τις συμβάσεις μίσθωσης 5 αεροσκαφών Α320 ceo που έληγαν εντός του πρώτου εξαμήνου 2024, έχει συνάψει συμφωνίες μίσθωσης (wet leases) για 2 αεροσκάφη Airbus Α320 ceo μέχρι το τέλος της καλοκαιρινής περιόδου και έχει αναπροσαρμόσει το πτητικό της έργο μεταφέροντας χωρητικότητα στην Ελλάδα από πτήσεις που εκτελούνταν το 2023 από βάσεις του εξωτερικού. Επίσης ο Όμιλος το 2024 αναμένεται να παραλάβει 5 νέα αεροσκάφη της οικογενείας Α320 neo.
Η Εταιρεία βρίσκεται σε τελικό στάδιο διαπραγματεύσεων με τον κατασκευαστή των κινητήρων GTF για συμφωνία πακέτου αποζημίωσης που θα καλύπτει μέρος της σχετικής οικονομικής επίπτωσης.
Ο Όμιλος παραμένει προσηλωμένος στη στρατηγική του να προσφέρει υπηρεσίες υψηλής ποιότητας και να καινοτομεί προκειμένου να βελτιώσει περαιτέρω την ταξιδιωτική εμπειρία και να ανταποκρίνεται στις εξελισσόμενες ανάγκες των επιβατών του, μέσα σε ένα ιδιαίτερα ανταγωνιστικό περιβάλλον στην Ευρώπη.
Αδιαμφισβήτητα όμως, μέσα σε ένα περιβάλλον κατά το οποίο οι γεωπολιτικές ισορροπίες έχουν διαταραχθεί, το κόστος της ενέργειας και των καυσίμων έχουν αυξηθεί, και οι πληθωριστικές πιέσεις επιδρούν το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, η εγρήγορση, η ευελιξία και προσαρμοστικότητα παραμένουν προτεραιότητες.
28
Παράγοντες κινδύνου που ενδέχεται να επηρεάσουν την επιχειρηματική και οικονομική κατάσταση του Ομίλου
1. Μια παρατεταμένη και βαθιά ύφεση στην Ελλάδα και στις χώρες που δραστηριοποιείται ο Όμιλος θα επηρεάσει αρνητικά τη ζήτηση για ταξίδια αναψυχής.
2. Η αύξηση του κόστους ζωής και του κόστους ενέργειας ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά την καταναλωτική συμπεριφορά και τη ζήτηση για αεροπορικά ταξίδια, καθώς σημαντικό τμήμα των αεροπορικών ταξιδιών αποτελούν ταξίδια αναψυχής που ενδέχεται να περιοριστούν σε ένα δυσμενές οικονομικό περιβάλλον.
3. Τα επιχειρησιακά προβλήματα στην αλυσίδα των αερομεταφορών, κυρίως στην Ευρώπη, που οδηγούν σε ακυρώσεις και καθυστερήσεις πτήσεων αποτελεί σημαντική πρόκληση, επηρεάζοντας δυσμενώς την ποιότητα του προϊόντος.
4. Ενδεχόμενη επιδείνωση των επιδημιολογικών δεδομένων ή η εμφάνιση νέων μεταλλάξεων και η επαναφορά μέρους ή του συνόλου των περιοριστικών μέτρων στις μετακινήσεις εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα επηρεάσει το επιχειρησιακό έργο του Ομίλου.
5. Τα έξοδα καυσίμων αποτελούν το σημαντικότερο λειτουργικό κόστος του Ομίλου. Σημαντική αύξηση στις τιμές καυσίμων, θα επηρεάσει σημαντικά το λειτουργικό κόστος του Ομίλου.
6. Ο Όμιλος αναλαμβάνει σημαντικό μέρος των εξόδων του σε δολάρια. Σημαντική ανατίμηση του δολαρίου έναντι του ευρώ θα επηρεάσει αρνητικά τα λειτουργικά έξοδα του Ομίλου.
7. Καθυστερήσεις στις παραδόσεις αεροσκαφών και κινητήρων ή περαιτέρω θέματα που προκύπτουν λόγω προβλημάτων στην εφοδιαστική αλυσίδα ενδέχεται να έχει επηρεάσει το επιχειρησιακό έργο του Ομίλου.
29
Γεγονότα Μεταγενέστερα της Οικονομικής Χρήσης 2023
- Σε συνέχεια λήψης της από 03.11.2023 δήλωσης πρόθεσης της Ελληνικής Δημοκρατίας για την άσκηση του συνόλου των δικαιωμάτων κτήσης μετοχών της Εταιρείας που ενσωματώνονται στους 10.369.217 τίτλους παραστατικούς δικαιωμάτων κτήσης κοινών μετοχών της Εταιρείας (οι «Τίτλοι Κτήσης Μετοχών»), σύμφωνα με το άρθρο 30 παρ. 3 του Ν. 4772/2021, τον όρο 1.3 των Τίτλων Κτήσης Μετοχών και την από 14.12.2023 απόφαση της Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της Εταιρείας, γνωστοποίησε στην Ελληνική Δημοκρατία την άσκηση του δικαιώματος προαίρεσης απόκτησης των Τίτλων Κτήσης Μετοχών και προέβη στην καταβολή της Αγοραίας Αξίας ύψους €85.389.669,82 την 02.01.2024 και απέκτησε τους Τίτλους Κτήσης Μετοχών, με σκοπό την απόσβεση των υποχρεώσεών της που απορρέουν από αυτούς.
Κατόπιν των ανωτέρω η Ελληνική Δημοκρατία παρέδωσε την 04.03.2024 στην Εταιρεία του Τίτλους Κτήσης Μετοχών ( Warrants ) και με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας στις 05.03.2024 αποφάσισε την ακύρωσή τους.
-Η AEGEAN στις 02.02.2024 ολοκλήρωσε τη μεταβίβαση του συνόλου της συμμετοχής της στη ρουμανική αεροπορική εταιρεία Animawings στον έτερο μέτοχο και κυριότερο εμπορικό συνεργάτη της Animawings, Memento Group που καθίσταται πλέον μέτοχος της Animawings με ποσοστό 100%. Το ένα από τα δύο αεροσκάφη που είχαν μισθωθεί στην Animawings έχει ήδη επιστρέψει στο στόλο της AEGEAN, ενώ εντός των επομένων μηνών θα επιστρέψει και το δεύτερο, για να ενισχύσει περαιτέρω τις αυξημένες επιχειρησιακές ανάγκες της AEGEAN λόγω του διευρυμένου δικτύου της.
- Με την από 28.09.2023 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας είχε εγκριθεί η αγορά από την Εταιρεία ιδίων ομολογιών του από 28.02.2019 Κοινού Ομολογιακού Δανείου (το «ΚΟΔ») που διαπραγματεύονται στην κατηγορία τίτλων σταθερού εισοδήματος της ρυθμιζόμενης αγοράς του Χρηματιστηρίου Αθηνών (Χ.Α.) (οι «Ομολογίες»), εφόσον η τιμή αγοράς τους είναι συμφέρουσα (ήτοι κατώτερη της ονομαστικής αξίας πλέον δεδουλευμένων τόκων (below par)) και δεν επηρεάζει αρνητικά τη λειτουργική ρευστότητα της Εταιρείας, διαθέτοντας κατά μέγιστο €20.000.000,00, μέχρι την 28.09.2024, με σκοπό την εν συνεχεία ακύρωση των αποκτηθεισών Ομολογιών και την ισόποση οριστική μείωση των υποχρεώσεών της Εταιρείας, σύμφωνα με το άρθρο 62 παρ. 2 του Ν. 4548/2018. Σε εκτέλεση της απόφασης αυτής, η Εταιρεία προέβη σε αγορά συνολικά 625 ιδίων Ομολογιών οι οποίες αντιστοιχούν σε ποσοστό 0,313% του κεφαλαίου του ΚΟΔ, κατά το χρονικό διάστημα από 03.01.2024 έως 13.02.2024. Η Επιτροπή Εταιρικών Πράξεων του Χρηματιστηρίου Αθηνών στη συνεδρίαση της στις 29.02.2024, ενημερώθηκε και ενέκρινε την εν λόγω ακύρωση διαπραγματεύσιμων στο Χ.Α. ομολογιών της Εταιρείας. Κατόπιν των ανωτέρω, με απόφαση της Εταιρείας ορίζεται ότι, από την 05.03.2024 παύει η διαπραγμάτευση στο Χ.Α. των 625 ομολογιών της Εταιρείας, οι οποίες ακυρώνονται. Μετά την ακύρωση, το σύνολο των διαπραγματεύσιμων ομολογιών στο Χ.Α. θα ανέρχεται σε 199.375 ομολογίες.
- Σε συνέχεια της από 26 Ιουλίου 2023 απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου το 2024 έως και την ημερομηνία έκδοσης της παρούσας οικονομικής έκθεσης έχουν αποκτηθεί επιπλέον 135.000 ίδιες μετοχές ονομαστικής αξίας €0,50 η κάθε μία, συνολικής αξίας αγοράς €1.705.530,14 που αντιστοιχούν στο 0,15% των μετοχών της Εταιρείας.
30
2.2 Κίνδυνοι και Διαχείριση Κινδύνων
Συναλλαγματικός Κίνδυνος
Ένα μεγάλο μέρος των εξόδων του Ομίλου όπως καύσιμα, έξοδα μίσθωσης αεροσκαφών, έξοδα διανομής, ανταλλακτικά, έξοδα συντήρησης, και ασφάλιστρα αεροσκαφών πραγματοποιείται σε δολάρια Η.Π.Α., ενώ το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων εισπράττεται σε ευρώ. Ανατιμήσεις του ευρώ έναντι του δολαρίου επηρεάζουν θετικά τα κέρδη της Ομίλου επειδή το ισόποσο σε ευρώ, λόγω μετατροπής, των λειτουργικών εξόδων σε δολάρια μειώνεται, ενώ η υποτίμηση του ευρώ έναντι του δολαρίου Η.Π.Α. επηρεάζει αρνητικά τα κέρδη. Παρά τις πρακτικές αντιστάθμισης του συναλλαγματικού κινδύνου όμως, σημαντικά αντίθετες κινήσεις του δολαρίου, θα μπορούσαν να έχουν ουσιώδη αρνητική επίδραση στην επιχειρηματική δραστηριότητα, τη χρηματοοικονομική κατάσταση και τα λειτουργικά αποτελέσματα του Ομίλου.
Tην 31η Δεκεμβρίου 2023 ο Όμιλος είχε συνάψει συμφωνίες για να αντισταθμίσει το 46% και 23% των εκτιμώμενων ετήσιων αναγκών του σε δολάρια Η.Π.Α. για τα έτη 2024 και 2025, αντίστοιχα. Tην 31η Δεκεμβρίου 2022 ο Όμιλος είχε συνάψει συμφωνίες για να αντισταθμίσει το 45% και 11% των εκτιμώμενων ετήσιων αναγκών του σε δολάρια Η.Π.Α. για τα έτη 2023 και 2024, αντίστοιχα. (μελλοντικές συναλλαγές). Σημείωση 3.23
Κίνδυνος Επιτοκίων
Ο Όμιλος είναι εκτεθειμένος στον κίνδυνο των διακυμάνσεων των επιτοκίων λόγω των καταθέσεών του σε μετρητά. Επίσης, είναι εκτεθειμένος στις διακυμάνσεις των επιτοκίων στις μισθώσεις αεροσκαφών καθώς και στα δάνεια που έχουν συμφωνηθεί με κυμαινόμενο επιτόκιο. Η πολιτική του Ομίλου είναι να ελαχιστοποιήσει την έκθεσή του στον κίνδυνο ταμειακών ροών επιτοκίου, όσον αφορά στις μισθώσεις αεροσκαφών. Σημείωση 3.23 . Σημείωση 3.23
Κίνδυνος Τιμών Καυσίμων Αεροσκαφών
Ο Όμιλος εκτίθεται σε κίνδυνο από τις διακυμάνσεις της τιμής του πετρελαίου, η οποία επηρεάζει άμεσα την τιμή των καυσίμων των αεροσκαφών. Για τη διαχείριση αυτού του κινδύνου, ο Όμιλος συνάπτει συμβόλαια αντιστάθμισης κινδύνου σε προϊόντα πετρελαίου που καλύπτουν ένα μέρος των εκτιμώμενων επιχειρησιακών αναγκών του.
Την 31η Δεκεμβρίου 2023, ο Όμιλος είχε σε ισχύ προθεσμιακά συμβόλαια (παράγωγα προϊόντα) αγοράς καυσίμων που καλύπτουν ποσοστό 47% και 7% των προβλεπόμενων αναγκών σε καύσιμα για το 2024 και το 2025 αντίστοιχα. Την 31η Δεκεμβρίου 2022, ο Όμιλος είχε σε ισχύ προθεσμιακά συμβόλαια (παράγωγα προϊόντα) αγοράς καυσίμων που καλύπτουν ποσοστό 49% των προβλεπόμενων αναγκών σε καύσιμα για το 2023 . Σημείωση 3.23
31
Πιστωτικός Κίνδυνος
Ο Όμιλος για να προστατευθεί από τον πιστωτικό κίνδυνο, παρακολουθεί σε σταθερή βάση τις εμπορικές απαιτήσεις και όπου κριθεί απαραίτητο διερευνά τη διασφάλιση της είσπραξής τους με κάθε πρόσφορο μέσο. Ο κίνδυνος αυτός υπό τις παρούσες συνθήκες δεν έχει αυξηθεί σε σχέση με το παρελθόν.
Κίνδυνος Ρευστότητας
H συνετή διαχείριση του κινδύνου ρευστότητας προϋποθέτει επαρκή ταμειακά υπόλοιπα. Ο Όμιλος διαχειρίζεται τον κίνδυνο αυτόν διατηρώντας επαρκή ταμειακά διαθέσιμα, άμεσα ρευστοποιήσιμα χρεόγραφα και επαρκή πιστωτικά όρια από τους προμηθευτές του, σε σχέση πάντα με τις λειτουργικές, επενδυτικές και χρηματοδοτικές ανάγκες του.
Σημαντικές Συναλλαγές με Συνδεδεμένα Μέρη
Οι εμπορικές συναλλαγές της Εταιρείας με τα συνδεδεμένα με αυτή πρόσωπα στη διάρκεια της χρήσης του 2023, έχουν πραγματοποιηθεί υπό τους συνήθεις όρους της αγοράς και δεν διαφοροποιήθηκαν σημαντικά σε σχέση με την προηγούμενη χρήση. Σημείωση 3.31
Οι σημαντικότερες συναλλαγές της Εταιρείας με συνδεδεμένα με αυτή πρόσωπα, κατά την έννοια του Δ.Λ.Π. 24, εμφανίζονται στον κατωτέρω πίνακα:
2023
Έσοδα
Έξοδα
Απαιτήσεις
Υποχρεώσεις
Olympic Air
20.379,02
75.196,71
0
8.702,44
Aegean Cyprus
0
62,64
0
62,64
Anima Wings
1.120,49
1.916,85
285,51
282,08
Ελληνικό Κέντρο Αεροπορικής Συντήρησης
0
2,23
0
2,00
Aegean Executive
1.600,31
136,36
401,59
33,88
Όμιλος Autohellas Hertz
1.391,65
1.927,18
207,57
96,65
Λοιπά συνδεδεμένα μέρη
4.124,99
2.824,03
75,20
1.182,03
2022
Έσοδα
Έξοδα
Απαιτήσεις
Υποχρεώσεις
Olympic Air
20.409,54
46.932,26
3.264,53
545,46
Aegean Cyprus
22,90
1.668,27
0
0
Anima Wings
1.541,73
701,76
540,99
25,34
Ελληνικό Κέντρο Αεροπορικής Συντήρησης
0,30
0
0,33
0
Όμιλος Autohellas Hertz
1.404,50
1.416,46
213,00
93,25
Λοιπά συνδεδεμένα μέρη
2.685,74
2.394,21
39,02
143,90
Η αύξηση των Εξόδων της Εταιρείας από τη θυγατρική Olympic Air αφορά κατά κύριο λόγο χρεώσεις εισιτηρίων μεταξύ των δύο αεροπορικών εταιρειών ( interline transactions ). Το ποσό έχει επηρεαστεί από το αυξημένο πτητικό έργο του Ομίλου σε σύγκριση με το 2022.
32
Τέλος, οι αμοιβές των διευθυντικών στελεχών και μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας ανήλθαν κατά την περίοδο 1.1-31.12.2023 σε € 8.194,20 χιλ. ενώ το αντίστοιχο ποσό για τον Όμιλο ήταν € 8.508,04. Κατά την 31.12.2023 οι υποχρεώσεις για την Εταιρεία και για τον Όμιλο προς τα διευθυντικά στελέχη ανήλθαν στο ποσό των € 1.763,30 και€ 1.815,00 χιλ., αντίστοιχα. Δεν υπήρχαν απαιτήσεις από τα διευθυντικά στελέχη και τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, τόσο για την Εταιρεία όσο και για τον Όμιλο.
Αντίστοιχα, οι αμοιβές των διευθυντικών στελεχών και μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας ανήλθαν κατά την περίοδο 1.1-31.12.2022 σε €4.283,35 χιλ. ενώ το αντίστοιχο ποσό για τον Όμιλο ήταν €4.718,78. Κατά την 31.12.2022 οι υποχρεώσεις τόσο για την Εταιρεία όσο και για τον Όμιλο προς τα διευθυντικά στελέχη ανήλθαν στο ποσό των €1.069,20 χιλ. Δεν υπήρχαν απαιτήσεις από τα διευθυντικά στελέχη και τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, τόσο για την Εταιρεία όσο και για τον Όμιλο.
33
2.3 Μη Χρηματοοικονομική Πληροφόρηση
Η παρούσα Μη Χρηματοοικονομική Πληροφόρηση περιλαμβάνει πληροφορίες που σχετίζονται με τις δραστηριότητες της Εταιρείας «Αεροπορία Αιγαίου Α.Ε.» και των θυγατρικών της, Olympic Air Α.Ε., AEGEAN Cyprus Limited, Anima Wings SRL, Αεροπορία Αιγαίου Executive Α.Ε., και ΕΚΑΣ Α.Ε. (εφεξής είτε «Όμιλος» είτε «AEGEAN» είτε «Εταιρεία» όταν αναφερόμαστε στην εισηγμένη «Αεροπορία Αιγαίου Α.Ε.») στις ακόλουθες θεματικές πτυχές, βάσει των άρθρων 151 και 154 Νόμος 4548/2018, κωδικοποιημένος με τον 5019/2023 ΦΕΚ Α' 104/13-06-2018:
1. Σύντομη περιγραφή του επιχειρηματικού μοντέλου.
2. Κυριότεροι μη χρηματοοικονομικοί κίνδυνοι.
3. Περιβαλλοντικά θέματα/κλιματική αλλαγή.
4. Κοινωνικά και εργασιακά θέματα.
5. Σεβασμός των δικαιωμάτων του ανθρώπου.
6. Καταπολέμηση της διαφθοράς και ζητήματα που σχετίζονται με τη δωροδοκία.
7. Ζητήματα εφοδιαστικής αλυσίδας.
8. Αναφορά ταξινομίας.
Επιπλέον, περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με τις κοινές ευρωπαϊκές προτεραιότητες εποπτείας για τις ετήσιες οικονομικές εκθέσεις και καταστάσεις της χρήσης 2023, όπως αυτές ανακοινώθηκαν από την ESMA.
Το περιεχόμενο της παρούσας μη χρηματοοικονομικής πληροφόρησης ενσωματώνει δείκτες του Οδηγού Δημοσιοποίησης Πληροφοριών ESG 2022 του Χρηματιστηρίου Αθηνών, πληρέστερη αποτύπωση των οποίων θα πραγματοποιηθεί στην Έκθεση Βιώσιμης Ανάπτυξης 2023.
1. Σύντομη περιγραφή του επιχειρηματικού μοντέλου
[ Δείκτης ATHEX ESG A-G1]
Ο Όμιλος δραστηριοποιείται στον τομέα των αερομεταφορών, παρέχοντας υπηρεσίες που αφορούν στη μεταφορά επιβατών και εμπορευμάτων, εντός και εκτός της ελληνικής επικράτειας, με τακτικές ή έκτακτες πτήσεις και ναυλωμένες πτήσεις (πτήσεις charter). Παράλληλα, προσφέρει υπηρεσίες τεχνικής υποστήριξης και επίγειας εξυπηρέτησης αεροσκαφών.
Αναλυτικά στοιχεία παρουσιάζονται στην ενότητα «Η Εταιρεία και ο Όμιλος» της Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου 2023.
Στο παρακάτω διάγραμμα γίνεται περιγραφή του τρόπου με τον οποίο ο Όμιλος έχει μετασχηματίσει τους επιχειρηματικούς πόρους (εισροές) που διαθέτει, σε αποτελέσματα (εκροές) και δημιουργία αξίας ευρύτερα στην οικονομία, την κοινωνία και το περιβάλλον (SDGs), μέσω της υλοποίησης των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων του.
34
35
Πολιτική και Εποπτεία Βιώσιμης Ανάπτυξης
[Δείκτες ATHEX ESG C - G 2, C - G 4]
Ο Όμιλος διαθέτει Πολιτική Βιώσιμης Ανάπτυξης η οποία ενσωματώνεται στον Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας του και η οποία καθορίζει το πλαίσιο διαχείρισης θεμάτων βιώσιμης ανάπτυξης. Η Επιτροπή Βιώσιμης Ανάπτυξης εξετάζει την επικαιροποίηση της Πολιτικής Βιώσιμης Ανάπτυξης, προκειμένου το περιεχόμενο αυτής να ανταποκρίνεται στις εξελίξεις και τις συνεχώς αυξανόμενες απαιτήσεις αναφορικά με τα θέματα Βιώσιμης Ανάπτυξης.
Η Επιτροπή Βιώσιμης Ανάπτυξης επικουρεί το Διοικητικό Συμβούλιο στην εκτέλεση των καθηκόντων του σε θέματα που άπτονται της διαχείρισης περιβαλλοντικών και κοινωνικών θεμάτων και θεμάτων διακυβέρνησης, στην παρακολούθηση και αξιολόγηση των επιδόσεων της ΑEGEAN και στη διατύπωση προτάσεων σε θέματα που αφορούν στη βιώσιμη ανάπτυξη.
Ο κανονισμός λειτουργίας της Επιτροπής Βιώσιμης Ανάπτυξης παρατίθεται στο σύνδεσμο:
Επιτροπή Βιώσιμης
Ανάπτυξης
Στρατηγική Βιώσιμης Ανάπτυξης
H βιώσιμη ανάπτυξη, η συνεισφορά στο κοινωνικό σύνολο, και η ορθή περιβαλλοντική-ενεργειακή διαχείριση, αποτελούν διαχρονικά τη βάση της επιχειρησιακής πρακτικής του Ομίλου. Η Στρατηγική για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη επικεντρώνεται στη διαχείριση των ουσιαστικών θεμάτων βιώσιμης ανάπτυξης που σχετίζονται με τις επιχειρηματικές δραστηριότητες του Ομίλου, όπως αυτά προκύπτουν από την ανάλυση ουσιαστικότητας, με στόχο τη συνεχή βελτίωση των επιδόσεων.
Συμμετοχή ενδιαφερόμενων μερών
[Δείκτης ATHEX ESG C - S 1]
Στο πλαίσιο της λειτουργίας της, η AEGEAN συνεργάζεται εντός και εκτός της αεροπορικής κοινότητας µε ποικίλες ομάδες ενδιαφερόμενων μερών, µε ξεχωριστές ανάγκες και προτεραιότητες.
Ως βασικά ενδιαφερόμενα μέρη ορίζονται τα άτομα ή ομάδες των οποίων τα συμφέροντα επηρεάζονται ή θα μπορούσαν να επηρεαστούν —θετικά ή αρνητικά— από τις δραστηριότητες της AEGEAN και τις άμεσες και έμμεσες επιχειρηματικές σχέσεις της σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας της.
Μέσω της αμφίδρομης επικοινωνίας/διαλόγου με τα ενδιαφερόμενα μέρη, η AEGEAN διαμορφώνει τη Στρατηγική Βιώσιμης Ανάπτυξης, τις σχετικές πρωτοβουλίες και τις αντίστοιχες δεσμεύσεις της, με στόχο να λειτουργεί υπεύθυνα σε όλο το εύρος της δραστηριότητάς της, σε τοπικό, εθνικό και διεθνές επίπεδο. Περισσότερες πληροφορίες για τις κύριες ομάδες ενδιαφερόμενων μερών, την αλληλεπίδραση με τα ενδιαφερόμενα μέρη, τα βασικά θέματα και ανησυχίες που προκύπτουν ανά ομάδα ενδιαφερόμενων μερών, καθώς και την ανταπόκριση της Εταιρείας σε αυτά, είναι διαθέσιμες στην
Έκθεση Βιώσιμης Ανάπτυξης 2022
.
36
Ανάλυση ουσιαστικότητας
[Δείκτης ATHEX ESG C - G 3]
Το 2022 η AEGEAN (για τους σκοπούς της Έκθεσης Βιώσιμης Ανάπτυξης 2022), διενήργησε αξιολόγηση διπλής ουσιαστικότητας (double materiality analysis) για την ιεράρχηση των θετικών και αρνητικών (υφιστάμενων και πιθανών) οικονομικών, περιβαλλοντικών και κοινωνικών επιδράσεών της, καθώς και την επίδραση εξωτερικών παραγόντων στον ίδιο τον Όμιλο.
Μέσω της διαδικασίας διπλής ουσιαστικότητας, η AEGEAN επιδιώκει μια ολοκληρωμένη κατανόηση των ζητημάτων που είναι σημαντικά για την Εταιρεία και όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη της. Επιπλέον, συντονίζει τις προσπάθειές της για τη διαχείριση των ζητημάτων αυτών με τρόπο που ωφελεί τόσο την ίδια όσο και την κοινωνία στο σύνολό της. Τα ουσιαστικά θέματα, είναι διαθέσιμα στην
Έκθεση Βιώσιμης Ανάπτυξης 2022
της Εταιρείας, όπου περιγράφεται αναλυτικά η διαδικασία της ιεράρχησής τους, ο τρόπος διαχείρισης, καθώς και η επίδοση στα θέματα αυτά. Για το έτος αναφοράς 2022, αναγνωρίσθηκαν ως νέα ουσιαστικά θέματα τα ακόλουθα:
- Υπεύθυνη διαχείριση αποβλήτων.
- Ποιοτική εξυπηρέτηση και ικανοποίηση επιβατών.
- Υγεία και ασφάλεια στην εργασία.
- Υπεύθυνη διαχείριση προμηθειών.
- Ανθρώπινα δικαιώματα.
- Διαχείριση κινδύνων.
- Προστασία προσωπικών δεδομένων.
- Διαφάνεια και καταπολέμηση της διαφθοράς.
Αντίστοιχα, δεν προέκυψε ως ουσιαστικό θέμα το ακόλουθο:
- Άμεση και Έμμεση Οικονομική Αξία
Το Διοικητικό Συμβούλιο της AEGEAN ενημερώθηκε από την Επιτροπή Βιώσιμης Ανάπτυξης για τα ουσιαστικά θέματα που προέκυψαν από την ανάλυση διπλής ουσιαστικότητας και τα οποία διαμόρφωσαν το περιεχόμενο της Έκθεσης Βιώσιμης Ανάπτυξης για το οικονομικό έτος 2022 και αντιστοίχως της παρούσας Μη Χρηματοοικονομικής Κατάστασης για το οικονομικό έτος 2023.
Στο πλαίσιο της Έκθεσης Βιώσιμης Ανάπτυξης 2023, η AEGEAN θα επαληθεύσει τα ουσιαστικά θέματα του Ομίλου, όπως αυτά αναγνωρίσθηκαν και αξιολογήθηκαν το 2022, σύμφωνα με τη μεθοδολογία της διπλής ουσιαστικότητας των νέων Ευρωπαϊκών Προτύπων Υποβολής Εκθέσεων Βιωσιμότητας (ESRS).
37
Εταιρική Διακυβέρνηση [Δείκτης ATHEX ESG C-G1]
Η Εταιρεία με την από 14 Ιουλίου 2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της, έχει υιοθετήσει και εφαρμόζει το νέο Ελληνικό Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης, έκδοσης Ιουνίου 2021 (ΕΚΕΔ), ο οποίος έχει καταρτισθεί από το Ελληνικό Συμβούλιο Εταιρικής Διακυβέρνησης (ΕΣΕΔ) που αποτελεί φορέα εγνωσμένου κύρους σύμφωνα με το άρθρο 17 N. 4706/2020 και την υπ’ αρ. 916/7.6.2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. Σε αυτό το πλαίσιο, εφαρμόζει σειρά μέτρων με έμφαση στα θέματα διαφάνειας και καταπολέμησης της διαφθοράς, στην ασφάλεια και πρόσβαση των πληροφοριακών συστημάτων, στον επαρκή διαχωρισμό καθηκόντων των εργαζομένων, στα εγκριτικά όρια σε κάθε επίπεδο ιεραρχίας, στην απόλυτη διαφάνεια στις προμήθειες, στην προστασία εταιρικών περιουσιακών στοιχείων, στη διασφάλιση των συναλλαγών και στην προστασία των προσωπικών δεδομένων.
Το 2023 το ποσοστό των μελών του Δ.Σ. ήταν κατά:
• 25% γυναίκες
• 75% μη εκτελεστικά και
• 33% μη εκτελεστικά και ανεξάρτητα
Η πλειοψηφία των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, μέσα από τη συμμετοχή τους είτε σε φορείς που ασχολούνται με τη Βιώσιμη Ανάπτυξη είτε ως μέλη Διοικητικών Συμβουλίων άλλων μεγάλων Ομίλων με σημαντική ενασχόληση στον τομέα της Βιώσιμης Ανάπτυξης, διαθέτουν την απαιτούμενη εμπειρία και ικανότητες για να διαχειριστούν τα αντίστοιχα θέματα που αφορούν στην AEGEAN.
Σημειώνεται ότι μεταξύ των μελών του Δ.Σ. δεν υπάρχουν συγκρούσεις συμφερόντων. Η Εταιρεία έχει υιοθετήσει Πολιτική Διαχείρισης Σύγκρουσης Συμφερόντων αναφορικά με τη διατήρηση και την εφαρμογή αποτελεσματικών διοικητικών διαδικασιών και μηχανισμών ελέγχου για τον εντοπισμό και τη διαχείριση των υφιστάμενων και τυχόν δυνητικών καταστάσεων σύγκρουσης συμφερόντων κατά τη δραστηριοποίηση της, σύμφωνα με την παρ. 3 (ζ) του άρθρου 14 του Ν.4706/2020 και ειδικότερα για τα μέλη του Δ.Σ. σύμφωνα με το άρθρο 97 του Ν.4548/2018.
Αναλυτικά στοιχεία παρουσιάζονται στην ενότητα «Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης» της Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου 2023.
2. Κυριότεροι μη χρηματοοικονομικοί κίνδυνοι
Ο Όμιλος συστηματικά καταγράφει και αναλύει όλες τις περιπτώσεις που μπορεί να οδηγούν σε ενδεχόμενο κίνδυνο για τον οργανισμό. Οι μη χρηματοοικονομικοί κίνδυνοι που έχει αναγνωρίσει και τα μέτρα που λαμβάνει για την αποτελεσματική διαχείρισή τους, περιγράφονται ως ακολούθως:
38
#1 Αναγνωρισμένος μη χρηματοοικονομικός κίνδυνος :
Πιθανοί κίνδυνοι που σχετίζονται με θέματα περιβάλλοντος ή κλιματικής αλλαγής και αέριες εκπομπές
Ο Όμιλος παρακολουθεί συστηματικά το θέμα πιθανών επιπτώσεων στο πτητικό έργο της εταιρείας, λόγω γεγονότων τα οποία μπορεί να προκύψουν ως αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής.
• Δυνητικοί κίνδυνοι λόγω της κλιματικής αλλαγής οι οποίοι δύναται να επηρεάσουν άμεσα την Εταιρεία ή/και το ευρύτερο «οικοσύστημα», όπως είναι τα αεροδρόμια ή άλλες υποδομές. Ταυτόχρονα θα απαιτηθούν και νέα συστήματα μεθόδων και μέτρησης των κινδύνων αυτών.
• Η κλιματική μετάβαση του κλάδου των αεροπορικών μεταφορών ενέχει επίσης κινδύνους ως προς την άμεση υλοποίηση απανθρακοποίησης, δεδομένου ότι ο κλάδος βασίζεται για τη λειτουργία του στη χρήση ορυκτών καυσίμων (hard-to-abate sector).
• Δυνητικές τεχνολογικές προκλήσεις όσον αφορά στην ανάπτυξη νέας τεχνολογίας αεροσκαφών, βιώσιμων αεροπορικών καυσίμων και υποδομών.
• Στο πλαίσιο της πολιτικής «Fit for 55» για την μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά 55% σε σχέση με το 1990 έως το 2030, η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) εξετάζει 3 μέτρα με στόχο τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα από τις αερομεταφορές. Τα μέτρα αυτά, μέχρι στιγμής, αξιολογούνται κυρίως από περιβαλλοντικής πλευράς και χωρίς να λαμβάνεται αναλογικά υπόψη η συνολική επίπτωσή τους στην τουριστική δραστηριότητα και, κατ’ επέκταση, στην ανταγωνιστικότητα οικονομιών με αυξημένο βαθμό εξάρτησης από τον τουρισμό.
Διαχείριση μη χρηματοοικονομικού κινδύνου:
Ο Όμιλος παρακολουθεί τις αλλαγές στη νομοθεσία και λαμβάνει μέτρα προκειμένου να αντιμετωπίσει τυχόν νέες απαιτήσεις που προκύπτουν από αυτές.
1) Ανανέωση Στόλου με αεροσκάφη νέας τεχνολογίας
Ο Όμιλος συνεχίζει να παραλαμβάνει αεροσκάφη νέας τεχνολογίας της οικογένειας Airbus Α320neo με κινητήρες GTF της Pratt & Whitney. Το 2023 παρέλαβε 10 νέα αεροσκάφη της οικογένειας A320neo, έχοντας παραλάβει συνολικά 28 αεροσκάφη της οικογένειας Airbus A320neo από τα τέλη του 2019. Οι εν λόγω κινητήρες επιφέρουν μείωση 16% ανά πτήση όσον αφορά στην κατανάλωση καυσίμου και 19%-23% λιγότερες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα ανά επιβατική θέση σε σχέση με τα αεροσκάφη της οικογένειας Airbus Α320ceo.
2) Βιώσιμα Αεροπορικά Καύσιμα και Συνθετικά Καύσιμα χαμηλών ρύπων (Sustainable Aviation Fuels, Synthetic Fuels)
Η AEGEAN ενεργεί εγκαίρως και αποφασιστικά απέναντι στις προκλήσεις της νέας εποχής για τον κλάδο των αερομεταφορών, καθώς συνεχίζει -σε συνεργασία με το σύνολο της αλυσίδας αξίας- να προωθεί τη διευρυμένη χρήση των SAF στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, για τα επόμενα χρόνια.
Tο 2023, η AEGEAN συνέχισε την συνεργασία της με την HelleniQ Energy, επεκτείνοντας το πρόγραμμα χρήσης Βιώσιμων Αεροπορικών Καυσίμων (SAF) στις πτήσεις της, διπλασιάζοντας παράλληλα τη συνολική ποσότητα
39
βιώσιμων αεροπορικών καυσίμων σε πτήσεις της που αναχωρούν από τη βάση της στη Θεσσαλονίκη. Επιπλέον, εξασφάλισε την προμήθεια βιώσιμων αεροπορικών καυσίμων για τις πτήσεις της από το αεροδρόμιο Arlanda της Στοκχόλμης στη Σουηδία, καθώς και του αεροδρομίου του Oslo στη Νορβηγία, ενώ συνεχίζει να επεκτείνει το εν λόγω πρόγραμμα με ανάλογες συνεργασίες και σε άλλα μεγάλα Ευρωπαϊκά αεροδρόμια.
Επιπλέον, η AEGEAN, το 2023, ξεκίνησε να αξιοποιεί, μέσω της συνεργασίας της με την Airbus, τον ανεφοδιασμό με ποσότητα SAF, όλων των πτήσεων που αφορούν στην παραλαβή νέου αεροσκάφους τύπου A320neo από την Τουλούζη, Γαλλία, ή Αμβούργο, Γερμανία. Η παραπάνω πρακτική αποδεικνύει στην πράξη την έγκαιρη προετοιμασία της AEGEAN όσον αφορά επερχόμενους κανονισμούς του ReFuel EU όπως την εισαγωγή του SAF και τη διαδικασία υπερφόρτωσης καυσίμων (Fuel Tankering).
3 ) Αλλαγές σε Συστήματα Εμπορίας Εκπομπών και Αντιστάθμισης εκπομπών
Ο Όμιλος συμμετέχει στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών (EU ETS), στο Ελβετικό Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών (CH ETS), καθώς και στο Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών Ηνωμένου Βασίλειου (UK ETS). Aπό το 2019, όπως απαιτείται, οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, αναφορικά με τον στόλο, υποβάλλονται επιπλέον στις αρμόδιες αρχές (Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας) στο πλαίσιο του προγράμματος CORSIA (Carbon Offsetting and Reduction Scheme for International Αviation).
Η AEGEAN παρακολουθεί τα θέματα και τις επερχόμενες αλλαγές που θα προκύψουν από τα μέτρα στο πλαίσιο της πολιτικής Fit for 55, όπως για παράδειγμα την απόφαση εφαρμογής συστήματος παρακολούθησης των λοιπών ρύπων που δεν σχετίζονται με CO2 (non-CO2).
4) Βελτιστοποίηση επιχειρησιακών διαδικασιών
Ο Όμιλος συνεχίζει την εφαρμογή διαδικασιών βελτιστοποίησης του σχεδιασμού πτήσεων (Route Optimization), καθώς και την εφαρμογή πρακτικών εξοικονόμησης καυσίμου, ειδικότερα κατά τις φάσεις της προσγείωσης και της απογείωσης, οι οποίες σχετίζονται με σημαντική κατανάλωση καυσίμου.
#2 Αναγνωρισμένος μη χρηματοοικονομικός κίνδυνος:
Αδυναμία έγκαιρης αναγνώρισης και διαχείρισης κινδύνων εξαιτίας μεταβαλλόμενων συνθηκών
Διαχείριση μη χρηματοοικονομικού κινδύνου:
1) Σύστημα Διαχείρισης Ασφάλειας
Στο πλαίσιο συνεχούς βελτίωσης του επιπέδου ασφάλειας του Ομίλου, διεξάγονται διαδικασίες αναγνώρισης κινδύνων και αξιολόγησης ρίσκων μέσα από τη συστηματική εξέταση επιχειρησιακών δραστηριοτήτων και διαδικασιών που χαρακτηρίζονται ως δυνητικά επικίνδυνες. Ο στόχος είναι να ποσοτικοποιηθεί ο λειτουργικός κίνδυνος, να προσδιοριστεί η αποδοχή κάθε κινδύνου και στη συνέχεια να αναπτυχθούν κατάλληλες και αποτελεσματικές δικλείδες, που κρίνονται απαραίτητες για την ορθή διαχείριση των αναγνωρισμένων κινδύνων σε αποδεκτό επίπεδο. Στο πλαίσιο του Συστήματος Διαχείρισης Ασφάλειας, η AEGEAN εφαρμόζει Σύστημα Αναφοράς Περιστατικών. Η αναφορά μπορεί να γίνει με ηλεκτρονικά μέσα (email προς το τμήμα Safety, eReports application), αλλά και με φυσικά μέσα (προτυπωμένες φόρμες διαθέσιμες στα crew rooms, maintenance library). Οι πληροφορίες για την ασφάλεια συλλέγονται, αναλύονται και αξιολογούνται από την ομάδα διαχείρισης ασφάλειας.
40
Η AEGEAN επιδιώκει τη συνεχή ενδυνάμωση της κουλτούρας ασφάλειας, εξασφαλίζοντας ότι οι εργαζόμενοι γνωρίζουν πως όλοι, ανεξαιρέτως, συνεισφέρουν σε ένα πιο αποτελεσματικό σύστημα διαχείρισης ασφάλειας, σε κάθε επίπεδο της καθημερινής τους δραστηριότητας. Η παροχή της κατάλληλης εκπαίδευσης σε όλους τους εργαζόμενους αποτελεί ένδειξη της δέσμευσης της Διοίκησης για ένα αποτελεσματικό Σύστημα Διαχείρισης Ασφάλειας. Η εκπαίδευση σε θέματα ασφάλειας εξασφαλίζει ότι το προσωπικό είναι ικανό να εκτελεί τα καθήκοντα διαχείρισης της ασφάλειας, σύμφωνα με τους ισχύοντες κανονισμούς. Η εκπαίδευση προσαρμόζεται ανάλογα με την ευθύνη και τη συμμετοχή στο Σύστημα Διαχείρισης Ασφάλειας της κάθε ομάδας στην οποία απευθύνεται.
2) Εκπαίδευση αντιμετώπισης εκτάκτων καταστάσεων
Η φύση και οι επιχειρησιακές δραστηριότητες του Ομίλου, επιβάλλουν τη διαμόρφωση μέτρων και ενεργειών, προκειμένου να διατηρείται η επιχειρησιακή του ετοιμότητα, στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο. Ο Όμιλος έχει αναπτύξει σχέδια διαχείρισης έκτακτων καταστάσεων στα οποία αποτυπώνονται τα καθήκοντα και οι απαραίτητες ενέργειες των εμπλεκόμενων στελεχών. Η εκπαίδευση αντιμετώπισης έκτακτων καταστάσεων περιλαμβάνει την κατάρτιση σε α) περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης και β) ασυνήθιστες καταστάσεις.
#3 Αναγνωρισμένος μη χρηματοοικονομικός κίνδυνος:
Απειλές και παραβιάσεις της ασφάλειας στον κυβερνοχώρο, στη βάση δεδομένων και τα λογισμικά συστήματα
Διαχείριση μη χρηματοοικονομικού κινδύνου:
1) Δικλείδες ασφαλείας
Οι απειλές που αναγνωρίζει η AEGEAN, προέρχονται τόσο από το εξωτερικό περιβάλλον στον κυβερνοχώρο όσο και από εσωτερικές παραβιάσεις στη βάση δεδομένων και τα λογισμικά της συστήματα. Οι απειλές αφορούν σε κλοπή, απάτη πληρωμής, απώλεια, ζημιά και διακοπή λόγω μη εξουσιοδοτημένης πρόσβασης, παραβιάσεις ασφαλείας, επιθέσεις στον κυβερνοχώρο, ιούς υπολογιστών, απώλεια ισχύος και άλλα καταστροφικά γεγονότα. Για την αποτελεσματική και έγκαιρη διαχείριση των απειλών αυτών, έχει συνταχθεί πλάνο κινδύνων το οποίο αναθεωρείται σε ετήσια βάση ή συντομότερα αν κριθεί απαραίτητο. Έχουν αναγνωρισθεί οι αντίστοιχες δικλείδες ασφαλείας για κάθε κίνδυνο, με ιδιαίτερη βαρύτητα στην πρόληψη και μετέπειτα στην αντιμετώπιση του κάθε κινδύνου. Σε προτεραιότητα βρίσκεται πάντα η διαθεσιμότητα των πτητικών μέσων, καθώς και η ομαλή και απρόσκοπτη λειτουργία των πληροφοριακών συστημάτων.
2) Πλάνο αποκατάστασης πληροφοριακών συστημάτων
Το 2022 ολοκληρώθηκε ο σχεδιασμός έργου που αφορά στην υλοποίηση πλάνου αποκατάστασης πληροφοριακών συστημάτων (DR – Disaster Recovery). Το πλάνο αφορά στη διαδικασία επαναφοράς των συστημάτων πληροφορικής και υποδομών μετά από μερική ή ολική καταστροφή (ακούσια ή εκούσια) και αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της επιχειρησιακής συνέχειας (Business Continuity) της AEGEAN. Το 2023 ολοκληρώθηκε η υλοποίηση του έργου, ενώ εντός του 2024, θα γίνει η πρώτη επικαιροποίησή του.
41
#4 Αναγνωρισμένος μη χρηματοοικονομικός κίνδυνος:
Έμμεσα ή άμεσα ατυχηματικοί κίνδυνοι και μη ατυχηματικοί κίνδυνοι 1
Διαχείριση μη χρηματοοικονομικού κινδύνου:
1) Σύστημα Διαχείρισης Υγείας και Ασφάλειας
Ο Όμιλος εφαρμόζει ολοκληρωμένο και πιστοποιημένο σύστημα διαχείρισης για την Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία, σύμφωνα με το διεθνές πρότυπο ISO 45001:2018, με στόχο την εξάλειψη ατυχημάτων και περιστατικών επαγγελματικών ασθενειών στους χώρους εργασίας. Βασικό πυρήνα του συστήματος διαχείρισης αποτελεί η συνεχής παρακολούθηση, αξιολόγηση και ο έλεγχος όλων των παραγόντων του εργασιακού περιβάλλοντος, με στόχος τη συνεχή βελτίωση της υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων. Παράλληλα, μέσω του εσωτερικού συστήματος αναφοράς περιστατικών και «παρ΄ολίγον» περιστατικών, καθορίζονται κατάλληλες διορθωτικές και προληπτικές ενέργειες. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διεξαγωγή εκπαιδευτικών προγραμμάτων και εσωτερικών ελέγχων.
#5 Αναγνωρισμένος μη χρηματοοικονομικός κίνδυνος:
Απώλεια ασφάλειας των πληροφοριών και προστασίας των δεδομένων
Διαχείριση μη χρηματοοικονομικού κινδύνου:
1) Cyber Security Governance Board-CSGB
Αναγνωρίζοντας την ασφάλεια των πληροφοριών και της προστασίας των δεδομένων ως ύψιστη προτεραιότητα, η AEGEAN έχει συστήσει ειδική επιτροπή (Cyber Security Governance Board-CSGB), καθώς και σχετικές υπο- ομάδες εργασίας Cyber Security Senior Management Team (CSSMT) και το Security Operations Center (SOC), με αποκλειστικό αντικείμενο την παρακολούθηση της απρόσκοπτης και ασφαλούς λειτουργίας των συστημάτων.
2) Προστασία Προσωπικών Δεδομένων
Μεγάλο ποσοστό των απευθείας πωλήσεων προέρχεται από το διαδίκτυο. Συνεπώς η εμπιστευτικότητα και η ασφάλεια των δεδοµένων των πελατών/επιβατών, καθώς και των αντίστοιχων συναλλαγών τους, αποτελεί για την AEGEAN προτεραιότητα.
Η AEGEAN έχει επενδύσει σε µηχανισµούς και συστήματα που ενισχύουν την εμπιστευτικότητα των προσωπικών δεδοµένων και την προστασία των συναλλαγών. Προκειμένου να προσφέρει ασφαλείς συναλλαγές στο επιβατικό κοινό που επιλέγει τα σημεία πώλησης για έκδοση των εισιτηρίων µε χρήση πιστωτικής κάρτας (web site, call center), λειτουργεί από το 2008, το Τμήμα Fraud Prevention, με στόχο την προφύλαξη:
• των κατόχων πιστωτικών καρτών από ύποπτες συναλλαγές, και
• του ευρύτερου κοινού από ύποπτα ταξιδιωτικά γραφεία.
Στο τμήμα αυτό εντάσσεται και το Frequent Flyer Fraud Prevention, που στοχεύει στην ορθή χρήση του προγράµµατος επιβραβεύσεως της AEGEAN – Miles+Bonus – και στην προφύλαξη αυτού από οποιαδήποτε έκνομη
1 Οι επαγγελματικοί κίνδυνοι κατηγοριοποιούνται με βάση εάν ο κίνδυνος οδηγεί ή όχι σε ατύχημα (Ατυχηματικοί και Μη Ατυχηματικοί Κίνδυνοι), με τους πρώτους να διαχωρίζονται σε Έμμεσα και Άμεσα Ατυχηματικούς Κινδύνους. Οι Έμμεσα Ατυχηματικοί Κίνδυνοι δημιουργούν τις συνθήκες που οδηγούν σε ατύχημα και περιλαμβάνουν τη διαμόρφωση, τη λειτουργικότητα, τη πρόσβαση - εκκένωση, το φωτισμό και το θερμοκρασιακό περιβάλλον του χώρου εργασίας. Οι Άμεσα Ατυχηματικοί Κίνδυνοι οδηγούν σε ατύχημα και περιλαμβάνουν
φυσικούς
,
χημικούς
και
βιολογικούς παράγοντες
. Οι Μη Ατυχηματικοί Κίνδυνοι δεν οδηγούν σε ατύχημα, αλλά επηρεάζουν βραχυπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα τη ψυχική και σωματική υγεία των εργαζομένων.
42
ενέργεια. Η Εταιρεία εναρμονίζεται πλήρως µ ε το πρότυπο PCI-DSS (Payment Card Industry Data Security Standard).
#6 Αναγνωρισμένος μη χρηματοοικονομικός κίνδυνος:
Παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατά την επιχειρησιακή λειτουργία
Διαχείριση μη χρηματοοικονομικού κινδύνου:
1) Εκπαίδευση για τη διασφάλιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων
Η διασφάλιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αποτελεί βασικό ζήτημα στην εκπαίδευση του προσωπικού, όπως και των συνεργατών, παρόχων υπηρεσιών επίγειας εξυπηρέτησης σε θέματα ασφαλείας, ελέγχου ταξιδιωτικών εγγράφων και επαγρύπνησης. Στόχο αποτελεί η ισότιμη μεταχείριση κάθε επιβάτη, ο σεβασμός στη διαφορετικότητα και συνολικά η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Σημαντικό κομμάτι της εκπαίδευσης, αποτελεί η επιβεβαίωση των ταξιδιωτικών εγγράφων, στο πλαίσιο πρόληψης μετακίνησης παράνομων επιβατών και κυρίως της παράνομης και παρά τη θέλησή τους μετακίνησης παιδιών και ατόμων υπό καθεστώς αναγκαστικής ομηρίας (trafficking).
#7 Αναγνωρισμένος μη χρηματοοικονομικός κίνδυνος:
Οποιαδήποτε τυχόν παρέκκλιση βασικών προμηθευτών από τις αρχές και τις ηθικές πρακτικές του Ομίλου
Διαχείριση μη χρηματοοικονομικού κινδύνου:
1) Εφαρμογή ολοκληρωμένων συστημάτων και ελέγχων
Ο Όμιλος εφαρμόζει συστήματα και ελέγχους σε προληπτικό και ανιχνευτικό επίπεδο, ώστε να διασφαλίζεται η ορθή επιλογή των προμηθευτών, η αποφυγή αμφισβητούμενων πληρωμών, η ορθότητα των πληρωμών, καθώς και η ορθή και με διαφάνεια αναγνώρισή τους στα λογιστικά βιβλία των εταιρειών του Ομίλου.
3. Περιβαλλοντικά θέματα/Κλιματική αλλαγή
Πολιτικές δέουσας επιμέλειας και λοιπές πολιτικές
Στον Όμιλο, εφαρμόζεται Σύστημα Διαχείρισης Περιβάλλοντος πιστοποιημένο κατά ISO 14001:2015, το οποίο καλύπτει όλες τις δραστηριότητες σε κάθε σημείο λειτουργίας του. Επιπλέον, μέσω της Περιβαλλοντικής Πολιτικής αποτυπώνεται η δέσμευση της Διοίκησης για την προστασία του περιβάλλοντος, ενώ τίθενται συγκεκριμένοι στόχοι και καθορίζονται οι προτεραιότητες για την επίτευξη αυτών.
Η AEGEAN στοχεύει στη μείωση του περιβαλλοντικού της αποτυπώματος εφαρμόζοντας πρακτικές εξοικονόμησης ενέργειας, μείωσης εκπομπών, καθώς και ελαχιστοποίησης της χρήσης φυσικών πόρων.
Αναπόσπαστο τμήμα της Πολιτικής του Ομίλου είναι η πλήρης συμμόρφωση και τήρηση των εν ισχύ νομοθετικών απαιτήσεων στην άσκηση κάθε εταιρικής δραστηριότητας, καθώς και η συνεχής προσπάθεια βελτίωσης των περιβαλλοντικών του επιδόσεων, στο πλαίσιο της προσπάθειας μείωσης του περιβαλλοντικού του αποτυπώματος. Το σύνολο των εργαζομένων λαμβάνει εκπαίδευση για τα θέματα περιβάλλοντος, καθώς και τακτικές ενημερώσεις σχετικά με τις παγκόσμιες τάσεις και την περιβαλλοντική επίδοση του Ομίλου. Τόσο η
43
αεροπορική βιομηχανία, όσο και η AEGEAN, διαχειρίζονται την πράσινη μετάβαση συνδυάζοντας διάφορες τεχνολογίες όπως νέα αεροσκάφη, επιχειρησιακές αλλαγές, αναμενόμενη βελτιωμένη διαχείριση του εναέριου χώρου και βιώσιμα αεροπορικά καύσιμα που έχουν άμεση εφαρμογή. Η AEGEAN συνεχίζει να παρακολουθεί τις τεχνολογικές εξελίξεις και να αξιολογεί πως θα μπορούσαν περαιτέρω να ενσωματωθούν στις επιχειρησιακές ανάγκες και διαδικασίες της.
Η AEGEAN έχει θέσει συγκεκριμένες προτεραιότητες για τη μείωση των εκπομπών ρύπων, η οποία βασίζονται στους ακόλουθους πυλώνες:
1) Κλιματική αλλαγή και εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και χρήση Βιώσιμων Αεροπορικών Καυσίμων (SAF)
Σύμφωνα με επίσημες μελέτες 2 , ο αεροπορικός κλάδος ευθύνεται για το 2% των παγκόσμιων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.
Για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων αυτών, η Ευρωπαϊκή Ένωση έθεσε ως στόχο τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (GHG) κατά τουλάχιστον 55% έως το 2030, συγκριτικά με τα επίπεδα του 1990, ενώ, για το 2050, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας (European Green Deal), ο στόχος αφορά στον μηδενισμό των καθαρών (net) εκπομπών. H δέσμη μέτρων “Fit for 55”, αναθεωρεί την ενωσιακή νομοθεσία για το κλίμα, την ενέργεια και τις μεταφορές και ευθυγραμμίζει το ισχύον δίκαιο με τους κοινοτικούς στόχους για το 2030 και το 2050.
Τα βασικά μέτρα είναι:
• ReFuelEU με στόχο την ενίσχυση της χρήσης βιώσιμων αεροπορικών καυσίμων (SAF) εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης (από 2% το 2025 έως και 70% το 2050).
• Αναθεώρηση του EU ETS (Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών (Emission Trading System) Διοξειδίου του Άνθρακα της ΕΕ) με στόχο α) τον περιορισμό της χορήγησης δωρεάν επιδομάτων (allowances) στον τομέα των αερομεταφορών και β) τη διατήρηση της εφαρμογής του ETS μόνο στις πτήσεις εντός του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ).
Επιπλέον, ο κανονισμός για τη θέσπιση ενός Συστήματος Ταξινόμησης Βιώσιμων Επενδύσεων (EU Taxonomy Regulation) στην ΕΕ καθορίζει τα κριτήρια με τα οποία προσδιορίζεται αν μια οικονομική δραστηριότητα χαρακτηρίζεται περιβαλλοντικά βιώσιμη, προκειμένου να ενθαρρύνει τις περιβαλλοντικά βιώσιμες επενδύσεις.
Από τον Μάιο του 2022, έχει τεθεί σε ισχύ και ο ελληνικός κλιματικός νόμος, ο οποίος στοχεύει να παράσχει το απαραίτητο πλαίσιο ώστε η Ελλάδα να επιτύχει μείωση των εκπομπών κατά 80% έως το 2040 στην πορεία προς τον στόχο για τον μηδενισμό εκπομπών (net zero) έως το 2050.
Ο Όμιλος καταγράφει την κατανάλωση καυσίμου και τους παραγόμενους ρύπους με βάση τα τεχνικά μητρώα των αεροσκαφών και με την υποστήριξη των ανάλογων επιχειρησιακών συστημάτων λογισμικού. Οι σχετικές αναφορές και διαδικασίες επαληθεύονται από αρμόδιους πιστοποιημένους εξωτερικούς ελεγκτές. Aντίστοιχα, εφαρμόζει πρόγραμμα χρήσης Βιώσιμων Αεροπορικών Καυσίμων (Sustainable Aviation Fuels). Η εφαρμογή του προγράμματος ξεκίνησε να μελετάται ήδη από το 2019 και τον Ιούλιο του 2021, η Εταιρεία εκτέλεσε την πρώτη
2 Αναλυτικά στοιχεία παρουσιάζονται στην ιστοσελίδα:
Aircraft Engine Emissions (icao.int)
44
πτήση με μείγμα Βιώσιμων Αεροπορικών Καυσίμων (SAF) με συμβατικά, κατά την παραλαβή ενός νέου αεροσκάφους τύπου Α321neo από τις εγκαταστάσεις της AIRBUS στο Αμβούργο. Η AEGEAN αποτελεί την πρώτη ελληνική αεροπορική Εταιρεία που πραγματοποιεί πτήσεις σε τακτική βάση με βιώσιμα καύσιμα.
• Ανανέωση στόλου με αεροσκάφη με κινητήρες νέας τεχνολογίας
Στο πλαίσιο της συνεχούς ανανέωσης του στόλου της, η AEGEAN προχώρησε στην αύξηση της συνολικής παραγγελίας των νέων αεροσκαφών της οικογένειας Α320neo σε 50 από 46, δηλαδή 3 αεροσκάφη, εξασκώντας το δικαίωμα προαίρεσης και 1 επιπλέον αεροσκάφος από εκμισθωτή.
Η ανανέωση του στόλου αεροσκαφών με κινητήρες νέας τεχνολογίας αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί έως το 2028. Οι κινητήρες νέας τεχνολογίας GTF της Pratt & Whitney, οι οποίοι εξοπλίζουν τα αεροσκάφη της οικογένειας Α320neo συμβάλλουν:
• Σε 16% μείωση ανά πτήση, όσον αφορά στην κατανάλωση καυσίμου και 19-23% λιγότερες εκπομπές CO 2 , ανά επιβατική θέση, σε σχέση με τα αεροσκάφη Airbus προηγούμενης γενιάς,
• σε μείωση των εκπομπών CO 2 και NO Χ , ανά πτήση και ανά επιβάτη,
• στον περιορισμό του αποτυπώματος θορύβου.
Η Εταιρεία παρακολουθεί στενά τις μέσο-μακροπρόθεσμες τεχνολογικές εξελίξεις και αξιολογεί συνεχώς πώς θα μπορούσαν αυτές να ενσωματωθούν στις επιχειρησιακές διαδικασίες της. Τέτοιες εξελίξεις αφορούν σε αεροσκάφη επόμενης γενιάς, τα οποία θα κάνουν χρήση καυσίμων πιο φιλικών προς το περιβάλλον, όπως το υδρογόνο ή/και χρήση ηλεκτρικής ενέργειας και, ακόμη πιο μελλοντικά, βιώσιμα αεροπορικά καύσιμα νέας τεχνολογίας, όπως συνθετικά καύσιμα (αναφέρονται και ως “e-fuels”).
• Βελτιστοποίηση επιχειρησιακών διαδικασιών
Ο Όμιλος εφαρμόζει διαδικασίες βελτιστοποίησης του σχεδιασμού πτήσεων (Route Optimization), καθώς και πρακτικές εξοικονόμησης καυσίμου (όπως, για παράδειγμα, κατά την απογείωση και προσγείωση των αεροσκαφών). Παράλληλα, εισάγει νέες πρακτικές συντήρησης, και κάνει χρήση καινοτόμων και ψηφιακών λύσεων με στόχο την καλύτερη εκμετάλλευση των επιχειρησιακών διαδικασιών. Δίνεται επίσης έμφαση στο σωστό σχεδιασμό του δικτύου πτήσεων, ώστε να υπάρχει όσο το δυνατόν καλύτερη συνέπεια πτήσεων (On-time performance), η οποία σχετίζεται, μεταξύ άλλων, με τη μείωση των εκπομπών. Στην προσπάθεια εξοικονόμησης καυσίμου, σημαντική παράμετρος είναι επίσης η συστηματική παρακολούθηση του βάρους των αεροσκαφών, καθώς και η εισαγωγή νέων πρακτικών συντήρησης αυτών. Για τη βελτιστοποίηση όλων των παραπάνω, η AEGEAN βασίζεται στην εκτενή χρήση ψηφιακών εργαλείων και δίνει μεγάλη βαρύτητα στην καινοτομία και την ανάπτυξη ψηφιακών λύσεων που μπορούν να συνδράμουν στην καλύτερη εκμετάλλευση των επιχειρησιακών διαδικασιών. Η AEGEAN αναμένει ότι θα υπάρχουν επίσης σημαντικά οφέλη από τα προγράμματα βελτιστοποίησης ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας από το EUROCONTROL που βρίσκονται σε εξέλιξη, όπως το πρόγραμμα SESAR.
2) Θόρυβος
Τα νέα αεροσκάφη της οικογένειας A320neo μειώνουν το αποτύπωμα θορύβου σχεδόν κατά 50% σε σχέση με αεροσκάφη προηγούμενης γενιάς, με άμεσο θετικό αντίκτυπο στους επιβάτες, στα αεροδρόμια αλλά και στους κατοίκους των περιοχών που κατοικούν γύρω από αυτά. Επίσης, το πλήρωμα συμμορφώνεται πλήρως με τις
45
υποδείξεις των αερολιμένων αναφορικά με τις πορείες, διευθύνσεις και γωνίες προσγείωσης και απογείωσης, ώστε να ελαττώνεται ο αντίκτυπος θορύβου στο περιβάλλον.
Οι εκπομπές θορύβου από τα αεροσκάφη του Ομίλου είναι ακόμα χαμηλότερες από τις αυστηρές απαιτήσεις του ICAO (International Civil Aviation Organization). Παράλληλα, εξετάζονται περαιτέρω μέτρα για τη μείωση της ηχορύπανσης, όπως η περιορισμένη λειτουργία νυχτερινών πτήσεων, η εφαρμογή εξειδικευμένης τεχνολογίας, και η χρήση συστημάτων πλοήγησης βασιζόμενων σε δορυφόρο, με στόχο τη συνεχή μείωση της επίδρασης του θορύβου στο περιβάλλον και στις κοινότητες.
3) Διαχείριση αποβλήτων
Η μείωση των αποβλήτων, καθώς και η ορθή διαχείριση αυτών ως αποτέλεσμα της δραστηριότητας της Εταιρείας, αποτελούν προτεραιότητα για την AEGEAN και αναπόσπαστο κομμάτι του Συστήματος Περιβαλλοντικής Διαχείρισης που εφαρμόζει. Πέραν της πλήρους συμμόρφωσης με τη νομοθεσία, η Εταιρεία εναρμονίζεται με τους κανονισμούς και τις κατευθυντήριες οδηγίες όλων των αεροδρομίων στα οποία δραστηριοποιείται, συμβάλλοντας στην επίτευξη των περιβαλλοντικών της στόχων.
Καθώς τα απόβλητα που προκύπτουν από το in-flight service αποτελούν σημαντικό ποσοστό των συνολικών αποβλήτων της Εταιρείας, ήδη από το 2022 έχει ξεκινήσει η διαδικασία επανασχεδιασμού των προϊόντων που προσφέρονται, καθώς και της συσκευασίας αυτών. Η προσέγγιση που εφαρμόζει η Εταιρεία σχετικά με τον σχεδιασμό του in-flight service, βασίζεται αδιαμφισβήτητα στην ποιότητα, λαμβάνοντας όμως επιπλέον υπόψη και περιβαλλοντικά κριτήρια. Με αφορμή τη νομοθεσία για την κατάργηση των πλαστικών μιας χρήσης, από τον Οκτώβριο 2022 η AEGEAN έχει προχωρήσει στην αντικατάσταση του πλαστικού μαχαιροπίρουνου με μαχαιροπίρουνο από μπαμπού που προσφέρεται στο γεύμα της οικονομικής θέσης σε πτήσεις εξωτερικού.
Σημαντική είναι, επίσης, η προσπάθεια που καταβάλλεται για την ανακύκλωση των υλικών που παράγονται κατά τις μη πτητικές δραστηριότητες, όπως είναι οι διοικητικές υπηρεσίες και η συντήρηση των αεροσκαφών. Σε όλες τις εγκαταστάσεις έχουν τοποθετηθεί κάδοι ανακύκλωσης διαφορετικών υλικών (χαρτί, πλαστικό, οργανικά, ξύλο, μέταλλο, γυαλί, τετραπάκ και αλουμίνιο) και έχουν συναφθεί συμβάσεις για τη συλλογή και απομάκρυνσή τους από αδειοδοτημένους φορείς. Επιπλέον, ανά τακτά χρονικά διαστήματα πραγματοποιούνται ενημερώσεις και ενέργειες για την ανάδειξη της αξίας της ανακύκλωσης, στοχεύοντας στην ενεργό συμμετοχή των εργαζομένων στα σχετικά προγράμματα.
Το 2023 πραγματοποιήθηκε αναθεώρηση και επανασχεδιασμός του προγράμματος ανακύκλωσης σε όλα τα γραφεία, καθώς και στο χώρο τεχνικής συντήρησης. Επιπλέον, τοποθετήθηκαν ειδικοί κάδοι για την ανακύκλωση αποτσίγαρων στους χώρους της Εταιρείας.
Παράλληλα, η AEGEAN υλοποιεί upcycling πρόγραμμα, σε συνεργασία με αρμόδιους φορείς που περιλαμβάνει την αξιοποίηση του πλεονάζοντος υλικού όπως ρούχα και υφάσματα από στολές πληρωμάτων, παλιά σωσίβια, μοκέτες και ζώνες ασφαλείας από τα αεροσκάφη, αλλά και την ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης για τη βιώσιμη χρήση τους.
46
Αποτελέσματα των παραπάνω πολιτικών και μη χρηματοοικονομικοί βασικοί δείκτες επίδοσης
[ Δείκτες ATHEX ESG C-E1, C-E2, C-E3, A-E3, A-E4]
Πίνακας 1: Περιβαλλοντικοί δείκτες επίδοσης
Περιβαλλοντικοί δείκτες
31.12.2023
31.12.2022
Κλιματική αλλαγή και εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου
Άμεσες Εκπομπές ( Scope 1) 3 ( CO 2) σε τόνους
1.330.531
1.131.438
Ένταση άμεσων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου ( gCO 2 e / MJ )
71,85
71,90
Εκπομπές Στόλου Αεροσκαφών – επιβατικές πτήσεις (τόνοι CO 2) 3
1.320.592
1.120.186
Ένταση εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα - Χιλιομετρικοί Επιβάτες ( kg CO 2/100 RPK )
7,78
8,39
Ένταση εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα – Διαθέσιμες Χιλιομετρικές θέσεις ( kg C Ο2/100 ASK )
6,46
6,69
Έμμεσες Εκπομπές ( Scope 2) 4 ( CO 2) σε τόνους
1.986
2.195
Ένταση έμμεσων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου ( tCO 2 e )
0,066
0,073
Λοιπές Εκπομπές 5
Εκπομπές οξειδίου του αζώτου ( NOx ) (σε τόνους)
4.532
3.845
Ένταση εκπομπών οξειδίου του αζώτου ( NOx ) - Χιλιομετρικοί Επιβάτες ( g NOx /100 RPK )
27
29
Εκπομπές μονοξειδίου του άνθρακα ( CO ) (σε τόνους)
2.671
2.264
Ένταση εκπομπών μονοξειδίου του άνθρακα ( CO ) - Χιλιομετρικοί Επιβάτες ( g CO /100 RPK )
15,7
17,3
Εκπομπές διοξειδίου του θείου ( SO 2) (σε τόνους)
419
356
Ένταση εκπομπών διοξειδίου του θείου ( SO 2) - Χιλιομετρικοί Επιβάτες ( g SO 2/100 RPK )
2,5
2,7
Εκπομπές υποξειδίου του αζώτου ( N 2Ο) (σε τόνους)
36,1
30,6
Ένταση εκπομπών υποξειδίου του αζώτου ( N 2Ο) - Χιλιομετρικοί Επιβάτες ( g N 2Ο/100 RPK )
0,21
0,23
Συνολική κατανάλωση ενέργειας (TJ) 6
18.531
15.750
Συνολική κατανάλωση ενέργειας εντός του οργανισμού ( MWh x 10 6 ) 6
5.147.393
4.374.945
Κατανάλωση καυσίμων (%)
99,93%
99,91%
Κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας (%)
0,07%
0,09%
Σύνολο
100%
100%
Κατανάλωση ενέργειας από μη ανανεώσιμες πηγές (%)
100%
100%
Κατανάλωση ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές (%)
0%
0%
Σύνολο
100%
100%
Παραγωγή ενέργειας (MWh)
0%
0%
Παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές (%)
0%
0%
Διαχείριση αποβλήτων
Συνολική παραγωγή αποβλήτων σε τόνους 7
962,08
838,69
Παραγωγή επικίνδυνων αποβλήτων σε τόνους
29,06
29,75
Παραγωγή μη επικίνδυνων αποβλήτων σε τόνους 7
933,02
808,94
47
Απόβλητα προς ανακύκλωση/επανάχρηση (%)
0,12%
0,12%
Απόβλητα προς κομποστοποίηση (%) 8
11,60%
3,03%
Απόβλητα προς αποτέφρωση (%)
0%
0%
Απόβλητα προς διάθεση σε Χ.Υ.Τ.Α. 7
130,36
100,84
Απόρριψη λυμάτων (m 3 )
0
0,56
3 Οι Άμεσες Εκπομπές (Scope 1) (CO 2 ) αφορούν σε εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO 2 ) από κατανάλωση καυσίμου του στόλου αεροσκαφών, στόλου αυτοκινήτων, καθώς και από κατανάλωση φυσικού αερίου στις κτιριακές εγκαταστάσεις του Ομίλου. Η αύξηση των Άμεσων Εκπομπών (Scope 1) (CO 2 ) και των Εκπομπών Στόλου Αεροσκαφών οφείλεται κυρίως στο αυξημένο πτητικό έργο του Ομίλου σε σύγκριση με το 2022.
4 Αφορά σε Έμμεσες Εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO 2 ) από κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας στις κτιριακές εγκαταστάσεις του Ομίλου.
5 Τα στοιχεία των Λοιπών Εκπομπών υπολογίζονται βάσει των IPCC Guidelines – Τier 1 Methodology και αφορούν το σύνολο των πτήσεων εσωτερικού και εξωτερικού του Ομίλου. Η αύξηση των Λοιπών Εκπομπών οφείλεται στο αυξημένο πτητικό έργο του Ομίλου σε σύγκριση με το 2022.
6 Η Συνολική κατανάλωση ενέργειας περιλαμβάνει την κατανάλωση καυσίμου του στόλου αεροσκαφών, του στόλου αυτοκινήτων, καθώς και την κατανάλωση φυσικού αερίου στις κτιριακές εγκαταστάσεις του Ομίλου. Η αύξηση οφείλεται κυρίως στο αυξημένο πτητικό έργο του Ομίλου σε σύγκριση με το 2022.
7 Η αύξηση των παραγόμενων ποσοτήτων αποβλήτων οφείλεται στο αυξημένο πτητικό έργο του Ομίλου καθώς και στην αύξηση του προσωπικού.
8 Η αύξηση που παρατηρείται στο δείκτη Απόβλητα προς κομποστοποίηση (%) οφείλεται στο γεγονός ότι, σε αντίθεση με τα προηγούμενα έτη, στη μέτρηση του 2023 συμπεριελήφθησαν τα απόβλητα του Athens Intra Schengen Lounge και του Athens Extra Schengen Lounge.
48
4. Κοινωνικά και εργασιακά θέματα
Πολιτικές δέουσας επιμέλειας και λοιπές πολιτικές
1) Εργασιακά θέματα
Προσέλκυση και ανάπτυξη εργαζομένων
Ο Όμιλος επιδιώκει την προσέλκυση άρτια καταρτισμένου και εκπαιδευμένου ανθρώπινου δυναμικού, με υψηλού επιπέδου επαγγελματικά και προσωπικά χαρακτηριστικά, το οποίο θα είναι ικανό να ενστερνιστεί το όραμα, τις αξίες, τη στρατηγική και την κουλτούρα του. Ήδη από το 2022, ο Όμιλος προχώρησε σε μια ριζική αλλαγή, υιοθετώντας νέα προσέγγιση στη διαδικασία στελέχωσης μέσω (α) της αναβάθμισης του Career Site στην ιστοσελίδα της εταιρείας και (β) την αντικατάσταση του υπάρχοντος Applicant Tracking System (ATS), αυτοματοποιώντας, έτσι, όλα τα στάδια που σχετίζονται με τη διαδικασία στελέχωσης. Επιπλέον, ο Όμιλος, μέσω της επιχειρησιακής του δραστηριότητας, ενισχύει την απασχόληση στην ελληνική περιφέρεια, σε μια προσπάθεια περαιτέρω στήριξης των τοπικών κοινωνιών και ενίσχυσης των τοπικών οικονομιών, καθώς και την απασχόληση των νέων.
Αποδοχές
Ο Όμιλος επενδύει στη δέσμευση και ικανοποίηση των ανθρώπων του, παρέχοντας ανταγωνιστικά πακέτα αποδοχών και παροχών, πολλά εκ των οποίων αφορούν και στις οικογένειες των εργαζομένων και στοχεύουν στη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους.
Παραδείγματα τέτοιων παροχών αφορούν:
• Ιδιωτική ομαδική ασφάλεια υγείας και ζωής
• Αεροπορικά εισιτήρια: Οι εργαζόμενοι και τα μέλη της οικογένειάς τους απολαμβάνουν αεροπορικά ταξίδια.
• Προνομιακές τιμές και εκπτώσεις μέσω ενός διευρυμένου δικτύου συνεργατών
• Οργάνωση αθλητικών δραστηριοτήτων, μέσω των οποίων ενθαρρύνεται η συμμετοχή των εργαζομένων με στόχο την ενίσχυση της ομαδικότητας, της αλληλεγγύης και του ευγενούς συναγωνισμού.
Αξιολόγηση και εκπαίδευση
Υιοθετώντας ένα αξιοκρατικό σύστημα αξιολόγησης, ο Όμιλος αναγνωρίζει και επιβραβεύει τη συμβολή των ανθρώπων του ενώ παράλληλα εντοπίζει τομείς προς βελτίωση. Περαιτέρω, εφαρμόζει σε ετήσια βάση μια ολοκληρωμένη διαδικασία αξιολόγησης για όλους τους εργαζόμενους, μέσω της χρήσης εξειδικευμένης ψηφιακής πλατφόρμας. Η διαδικασία αυτή ενσωματώνει συγκεκριμένα κριτήρια, ευθυγραμμισμένα με τα σύγχρονα πρότυπα, με στόχο την προώθηση της προόδου και την ανάπτυξη δεξιοτήτων.
Στο πλαίσιο ανάπτυξης του ανθρώπινου δυναμικού, ο Όμιλος παρέχει μια σειρά εκπαιδεύσεων για την ενδυνάμωση των ισχυρών σημείων της επαγγελματικής επάρκειας των εργαζομένων, οι οποίες επιδρούν θετικά στη διαμόρφωση ενός εργασιακού περιβάλλοντος που σέβεται την προσωπικότητα, αναγνωρίζει τη συνεισφορά και στηρίζει τη συνεχή εξέλιξη κάθε εργαζομένου. Ένα σημαντικό αντικείμενο των εκπαιδεύσεων των
49
εργαζομένων του Ομίλου, σχετίζεται με την ανάπτυξη, εφαρμογή και διατήρηση ενός προγράμματος ασφάλειας το οποίο συμμορφώνεται με τα σχετικά διεθνή πρότυπα του ICAO (International Civil Aviation Organization) και της IATA (International Air Transport Association) καθώς και με σχετικές πρακτικές.
• Υγεία και ασφάλεια στην εργασία
Ο Όμιλος υιοθετεί την αρχή της πρόληψης σε όλες τις δραστηριότητές του, με πρωταρχικό στόχο να δημιουργήσει ένα ασφαλές περιβάλλον εργασίας. Καθώς αποτελεί θεμελιώδη στόχο ο μηδενισμός των ατυχημάτων και η εξάλειψη των παραγόντων που μπορούν να οδηγήσουν σε συμβάν ή στην εκδήλωση κάποιας επαγγελματικής ασθένειας, ο Όμιλος ακολουθεί συστηματική προσέγγιση στα θέματα υγείας και ασφάλειας. Από το 2010 η AEGEAN εφαρμόζει πιστοποιημένο Σύστημα Διαχείρισης Υγείας και Ασφάλειας κατά ISO45001. Το Σύστημα παρέχει μια ολιστική προσέγγιση στη διαχείριση των θεμάτων της Υγείας και Ασφάλειας των εργαζομένων και των συνεργατών (αφορά στους εξωτερικούς συνεργάτες, οι οποίοι εργάζονται ή επισκέπτονται τις εγκαταστάσεις μας), µε επιμέρους διαδικασίες και ενέργειες, όπως αυτές αποτυπώνονται ακολούθως:
Η Πολιτική Υγείας και Ασφάλειας αντικατοπτρίζει τη δέσμευση της AEGEAN προς την κατεύθυνση αυτή, καθώς αποτελεί το θεμέλιο λίθο για τη διαμόρφωση του Συστήματος Διαχείρισης Υγείας και Ασφάλειας, που εφαρμόζεται στο σύνολο των δραστηριοτήτων της. Η διερεύνηση των αναφορών περιστατικών και «παρ΄ολίγον» περιστατικών και η υλοποίηση εσωτερικών ελέγχων, συνεισφέρουν στον αποτελεσματικό έλεγχο όλων των επαγγελματικών κινδύνων καθώς και στην επίτευξη βελτιώσεων στις συνολικές επιδόσεις υγείας και ασφάλειας στην εργασία. Επιπροσθέτως των εκπαιδευτικών προγραμμάτων σε θέματα Υγείας και Ασφάλειας, το 2023 η Ομάδα Πρώτων Βοηθειών παρακολούθησε το Βασικό Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Πρώτων Βοηθειών και Καρδιοαναπνευστικής Αναζωογόνησης του Ερυθρού Σταυρού.
50
Από το 2023, ο Όμιλος παρέχει σε όλους τους εργαζομένους του ένα γενικό προληπτικό έλεγχο υγείας ανά έτος.
2) Κοινωνικά θέματα
Ασφάλεια πτήσεων
H ασφάλεια των πτήσεων αποτελεί την ύψιστη προτεραιότητα για την AEGEAN, καθώς επίσης και η διασφάλιση της παροχής όλων των αναγκαίων πόρων για την υλοποίηση αυτής. Το υψηλό επίπεδο ασφάλειας στο επιχειρησιακό έργο αποτελεί προτεραιότητα για την ΑEGEAN. Για τον σκοπό αυτό η AEGEAN έχει θεσπίσει ένα σύνολο αρχών, πλαισίων, διαδικασιών και μέτρων για τη διασφάλιση υψηλού επιπέδου ασφάλειας στην επιχειρησιακή της λειτουργία. Η διαχείριση της ασφάλειας συνεπάγεται μια συστηματική προσέγγιση για τη διαχείριση σχετικών ζητημάτων, συμπεριλαμβανομένης της απαραίτητης οργανωτικής δομής, του καθορισμού των ευθυνών, των πολιτικών και των διαδικασιών. Η AEGEAN έχει δημιουργήσει ειδικό τμήμα ασφάλειας των πτήσεων με σκοπό τη διασφάλιση υψηλού επιπέδου ασφάλειας αλλά και της αξιολόγησης, πρόβλεψης, εντοπισμού και διόρθωσης οποιοδήποτε αναφερόμενου επιχειρησιακού κινδύνου σχετικά με τομείς πτητικής δραστηριότητας, επίγειας δραστηριότητας, τεχνικής δραστηριότητας/συντήρησης αεροσκαφών και εκπαίδευσης. Ταυτόχρονα η AEGEAN εφαρμόζει ηλεκτρονική παρακολούθηση των δεδομένων όλων των πτήσεων (Flight Data Monitoring).
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίδεται στον τομέα της επιχειρησιακής συνέχειας και ετοιμότητας την οποία επιβάλλουν το είδος και η πολυπλοκότητα των δραστηριοτήτων. Σε ετήσια βάση συντάσσεται και αξιολογείται πλάνο κινδύνων µε τις αντίστοιχες δικλείδες ασφαλείας ανά κίνδυνο, µε στόχο την επαρκή διαχείρισή τους. Επιπρόσθετα, δίδεται βαρύτητα σε προληπτικές δικλείδες, µε στόχο την πρόληψη εμφάνισης πιθανού κινδύνου.
Ποιοτική εξυπηρέτηση και ικανοποίηση επιβατών
Υιοθετώντας την προσέγγιση «συνεχής εξέλιξη - ποιοτική εξυπηρέτηση - αξιοπιστία», η AEGEAN επενδύει στην ανανέωση του στόλου της, στη συνεχή εκπαίδευση των εργαζομένων, στη σύναψη συνεργασιών και συµµαχιών µε διεθνείς αεροπορικές εταιρείες και στη χρήση πρωτοποριακών υπηρεσιών. Οι υπηρεσίες αυτές στοχεύουν στην απλοποίηση των διαδικασιών που συμβάλλουν στην ευελιξία και τη διεύρυνση των επιλογών των επιβατών, πριν από το ταξίδι, στο αεροδρόμιο και μετά την ολοκλήρωση της πτήσης (όπως, για παράδειγμα, η επιλογή θέσης μέσα στο αεροσκάφος, οι υπηρεσίες fast track, my notifications μέσω aegean app, sms και email, digital ID μέσω του gov.gr wallet app, AEGEAN wi-fi δωρεάν internet εν πτήσει, κ.α.). Επιπροσθέτως, στοχεύοντας στην ικανοποίηση των πελατών και τη βελτίωση της εμπειρίας τους, η AEGEAN έχει αναπτύξει και εφαρμόζει ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης Ποιότητας.
Ενδεικτικά η AEGEAN:
• Επενδύει στη σχέση με τον επιβάτη θεσπίζοντας κανάλια επικοινωνίας, όπως την επίσημη φόρμα επικοινωνίας μέσω της εταιρικής ιστοσελίδας, και τα κοινωνικά δίκτυα. Ανταποκρίνεται σε όλα τα αιτήματα που λαμβάνει από τους επιβάτες και παρακολουθεί τις ανάγκες που διαμορφώνονται στον κλάδο. Το Τμήμα Εξυπηρέτησης Πελατών εφαρμόζει τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό 261/2004 για τη θέσπιση κοινών κανόνων αποζημίωσης των επιβατών αεροπορικών μεταφορών και παροχής βοήθειας σε αυτούς, σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης και ματαίωσης ή μεγάλης καθυστέρησης της πτήσης. Επίσης, ως μέλος της Star Alliance, το τμήμα ακολουθεί πιστά τα όσα προβλέπονται για τη θέσπιση κοινών κανόνων μεταξύ των μελών της Star Alliance και φροντίζει για την ομαλή επικοινωνία με τα υπόλοιπα μέλη της Συμμαχίας, με στόχο πάντα την καλύτερη εξυπηρέτηση του επιβατικού κοινού. Αξίζει, επίσης, να σημειωθεί ότι στο Τμήμα λειτουργεί υπηρεσία «Central baggage tracing», η οποία αναλαμβάνει την αναζήτηση χαμένων
51
αποσκευών, όταν αυτές δεν έχουν εντοπιστεί από τις αρχικές διαδικασίες που πραγματοποιούνται στα αεροδρόμια.
Μέσω των διαθέσιμων συστημάτων διαχείρισης αιτημάτων, η Εταιρεία καταγράφει όλες τις επικοινωνίες που λαμβάνει ανά κατηγορία και τύπο αιτήματος, από κάθε σχετικό κανάλι.
Οι επιβάτες επικοινωνούν με την Εταιρεία προκειμένου να:
o Υποβάλλουν αίτημα
o Εκφράσουν παράπονο
o Λάβουν πληροφορίες
o Στείλουν ευχαριστήριο μήνυμα
o Υποβάλουν προτάσεις βελτίωσης
Επιπλέον, η AEGEAN:
• Διεξάγει, σε συνεργασία µε ανεξάρτητη εταιρεία ερευνών, ποιοτικές και ποσοτικές έρευνες αγοράς, με στόχο τον σχεδιασμό και την προσφορά προϊόντων και υπηρεσιών που εξυπηρετούν αποτελεσματικά και με συνέπεια τις ανάγκες του επιβατικού κοινού. Οι ποσοτικές έρευνες συνεισφέρουν στην καταγραφή των τάσεων, ενώ οι ποιοτικές έρευνες βοηθούν στην καλύτερη αντίληψη των υπηρεσιών εκείνων που θα ανταποκριθούν αποτελεσματικότερα στις ανάγκες των επιβατών.
• Εναρμονίζεται και ακολουθεί τον κανονισμό 1107/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 5ης Ιουλίου 2006, σχετικά με τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία και των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα, όταν ταξιδεύουν αεροπορικώς. Στην ιστοσελίδα της AEGEAN εφαρμόζονται οι όροι του Διεθνoύς Προτύπου Προσβασιμότητας Ιστού WCAG (World Content Accessibility Guidelines) 2.0 επίπεδο ΑΑ, προσφέροντας τη δυνατότητα σε άτομα με μειωμένη κινητικότητα και όραση να έχουν εύκολη πρόσβαση σε αυτή.
• Εφαρμόζει αυστηρά τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό 261/2004 για αποζημιώσεις, ενώ κατά πάγια πρακτική παρέχει δωρεάν εισιτήρια (δεν συμπεριλαμβάνονται οι χρεώσεις αεροδρομίων) σε επιβάτες των οποίων η πτήση έχει καθυστερήσει σημαντικά. Ειδικότερα, σε περίπτωση καθυστέρησης άνω της 1 ώρας, σε πτήση εσωτερικού και άνω των 2 ωρών σε πτήσεις εξωτερικού, που οφείλεται σε υπαιτιότητα του Ομίλου, προσφέρει 1 δωρεάν εισιτήριο στους επιβάτες της συγκεκριμένης πτήσης.
Προστασία προσωπικών δεδομένων [Δείκτης ATHEX ESG C-G6]
Προστασία προσωπικών δεδομένων πελατειακής βάσης
Η προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα αποτελεί νομική υποχρέωση του Ομίλου, αλλά και απαραίτητο στοιχείο που θέτει τις βάσεις για τη δημιουργία σχέσεων εμπιστοσύνης με τους πελάτες. Ο Όμιλος συλλέγει και επεξεργάζεται τα προσωπικά δεδομένα κατά τρόπο νόμιμο, με σεβασμό στους κανόνες τήρησης του απορρήτου αυτών. Ο Όμιλος διαθέτει πλατφόρμα βέλτιστης διαχείρισης συστημάτων πληροφορικής και βάσεων δεδομένων που σχετίζονται με την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.
52
Στην ιστοσελίδα της AEGEAN έχει αναρτηθεί η σχετική
Δήλωση απορρήτου αλλά και η σχετική ενημέρωση για τα
Δικαιώματα προσωπικών δεδομένων
.
Αναλυτικά στοιχεία παρουσιάζονται στην ενότητα «Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης» της Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου 2023.
Προστασία προσωπικών δεδομένων και διαχείριση καταγγελιών
Επιπλέον, ο Όμιλος έχει θεσπίσει κανάλια επικοινωνίας καταγγελιών σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2019/1937 περί προστασίας προσώπων που αναφέρουν παραβιάσεις ενωσιακού δικαίου και είναι πλήρως συμμορφωμένος με τον ν.4706/2020 & ν. 4990/2022 ως προς την διασφάλιση της ανωνυμίας όσο και ως προς την ανεξαρτησία του υπεύθυνου διαχείρισης καταγγελιών.
Σχετικά με τα θέματα ασφάλειας προσωπικών δεδομένων και διαχείρισης καταγγελιών που προκύπτουν, ενημερώνεται η Επιτροπή Ελέγχου η οποία στη συνέχεια ενημερώνει το Διοικητικό Συμβούλιο.
Αναλυτικά στοιχεία παρουσιάζονται στην ενότητα «Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης» της Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου 2023.
Η Πολιτική που σχετίζεται με την Προστασία Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, διατίθεται στην ιστοσελίδα:
Προστασία Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα
Κοινωνική συνεισφορά
Η συνεισφορά στο κοινωνικό σύνολο και η συμβολή σε συλλογικούς σκοπούς που προάγουν την κοινωνική ευημερία και την προστασία του περιβάλλοντος, αποτελούν επιχειρηματική πρακτική. Γι’ αυτό οι δράσεις προς αυτή την κατεύθυνση βρίσκονται στο επίκεντρο των καθημερινών προσπαθειών της AEGEAN, από την πρώτη ημέρα έναρξης της λειτουργίας της το 1999. Η Εταιρεία διατηρεί ανοιχτά κανάλια επικοινωνίας και λαμβάνει αιτήματα υποστήριξης διαφόρων πρωτοβουλιών, τις οποίες και αξιολογεί, προκειμένου να υλοποιήσει ή να στηρίξει προγράμματα που ευθυγραμμίζονται με τη στρατηγική της στον τομέα της κοινωνικής συνεισφοράς, δημιουργώντας θετικό αντίκτυπο. Με ένα εκτεταμένο δίκτυο προορισμών σε Ελλάδα και εξωτερικό, η AEGEAN βρίσκεται στο πλευρό φορέων, ιδρυμάτων και οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών που υλοποιούν δράσεις στην ελληνική επικράτεια προσφέροντας εισιτήρια ή/και τη μεταφορά φορτίου στις πτήσεις της.
Οι δράσεις που υλοποιούνται αναπτύσσονται στους ακόλουθους άξονες:
• Μέριμνα για τις ανάγκες της κοινωνίας και των ευπαθών κοινωνικών ομάδων.
• Στήριξη των νέων μέσα από δράσεις και πρωτοβουλίες με επίκεντρο την εκπαίδευση.
• Προστασία του περιβάλλοντος.
• Συνεισφορά σε θεσμούς και φορείς του πολιτισμού.
• Υποστήριξη των εθνικών ομάδων του αθλητισμού.
• Ενεργή δράση και σύμπραξη με φορείς του τουρισμού για την ανάδειξη του ελληνικού τουριστικού προϊόντος.
53
Αποτελέσματα των παραπάνω πολιτικών και μη χρηματοοικονομικοί βασικοί δείκτες επίδοσης
[ Δείκτες ATHEX ESG C-S2, C-S4, C-S5, C-S7, A-S2, SS-S4]
1) Εργασιακά θέματα
Προσέλκυση και ανάπτυξη εργαζομένων & Υγεία και ασφάλεια στην εργασία
Για τον υπολογισμό του αριθμού των εργαζομένων, εφαρμόστηκε η μεθοδολογία «headcount» στις 31.12 του αντίστοιχου έτους. Το 2023, υπήρξε 16,65% αύξηση του ανθρώπινου δυναμικού της Εταιρείας σε σχέση με το 2022, 98% του οποίου απασχολείται στην Ελλάδα.
Πίνακας 2: Στοιχεία εργαζομένων
Εργαζόμενοι ανά φύλο, είδος εργασίας (Ελλάδα & εξωτερικό)
2023
2022
Γυναίκες
Άνδρες
Άλλο
Δεν γνωστοποιείται
Σύνολο
Γυναίκες
Άνδρες
Άλλο
Δεν γνωστοποιείται
Σύνολο
Σύνολο εργαζομένων 9
1.655
1.476
0
0
3.131
1.402
1.282
0
0
2.684
Αορίστου χρόνου
1.067
1.275
0
0
2.342
993
1.132
0
0
2.125
Ορισμένου χρόνου
588
201
0
0
789
409
150
0
0
559
Μη εγγυημένου ωραρίου
0
0
0
0
0
-
-
0
0
0
Πλήρους απασχόλησης
1.461
1.607
0
0
3.068
1.371
1.265
0
0
2.636
Μερικής απασχόλησης
48
15
0
0
63
17
31
0
0
48
Πίνακας 3: Στοιχεία απασχολούμενων που δεν είναι εργαζόμενοι
Απασχολούμενοι που δεν είναι εργαζόμενοι
2023
Γυναίκες
Άνδρες
Σύνολο
80
34
114
9 Δεν περιλαμβάνονται εργαζόμενοι, οι οποίοι καλύπτουν αυξημένες επιχειρησιακές ανάγκες της θερινής περιόδου.
54
Πίνακας 4: Άλλα στοιχεία εργαζομένων
31.12.2023
31.12.2022
Γυναίκες εργαζόμενες 10
53%
52%
Κινητικότητα προσωπικού
Εθελούσια κινητικότητα 11
7%
10%
Μη εθελούσια κινητικότητα 11
0%
1%
Συλλογικές συμβάσεις εργασίας
100%
100%
Δαπάνες Κατάρτισης Εργαζομένων 12
€6.709,97 χιλ.
€6.037,85 χιλ.
Παραβιάσεις Εργατικού Δικαίου
0%
0%
Κατάρτιση εργαζομένων
Μέσος όρος ωρών κατάρτισης 12
74,68
52,66
(10% υψηλότερα αμειβομένων εργαζομένων)
Μέσος όρος ωρών κατάρτισης 12
28,96
22,59
(90% χαμηλότερα αμειβομένων εργαζομένων)
Υγεία και Ασφάλεια
Αριθμός θανάτων που προκλήθηκαν από τραυματισμούς που σχετίζονται με τον χώρο εργασίας
0
0
Αριθμός πολύ σημαντικών τραυματισμών που σχετίζονται με τον χώρο εργασίας (εξαιρουμένων των θανάτων)
0
0
Αριθμός καταγεγραμμένων τραυματισμών που σχετίζονται με τον χώρο εργασίας (εξαιρουμένων των θανάτων)
42,00
34,00
10 Το ποσοστό των γυναικών εργαζόμενων στις 31.12.2022 ήταν 52,24% (όπως και δηλώνεται στην Έκθεση Βιώσιμης Ανάπτυξης 2022) και όχι 54,29% όπως εκ παραδρομής είχε δηλωθεί στην Έκθεση Μη Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης 2022.
11 Οι δείκτες κινητικότητας του προσωπικού στις 31.12.2022 επανυπολογίστηκαν ώστε να περιλαμβάνουν μόνο εργαζόμενους πλήρους απασχόλησης, όπως ζητείται από το σχετικό δείκτη του Χρηματιστηρίου Αθηνών. Η εθελούσια κινητικότητα των εγραζομένων κατά το έτος αναφοράς 2023 μειώθηκε σε σχέση με το 2022, καθώς το 2023 αποτέλεσε σταθεροποιητική χρονιά για την AEGEAN , σε σχέση με την περίοδο της πανδημίας Covid -19, κατά την οποία ισχυροποίησε τη θέση της στην αγορά.
12 Η αύξηση του μέσου όρου των ωρών και των δαπανών κατάρτισης κατά το έτος αναφοράς 2023, οφείλεται στην παρακολούθηση νέων εκπαιδευτικών προγραμμάτων με έμφαση στη βελτίωση δεξιοτήτων διαχείρισης προσωπικού.
55
2) Κοινωνικά θέματα
Ασφάλεια πτήσεων
Κατά το 2023, δεν υπήρξαν αεροπορικά ατυχήματα κατά την επιχειρησιακή λειτουργία της Εταιρείας.
• Ποιοτική εξυπηρέτηση και ικανοποίηση επιβατών
➢ Νέες υπηρεσίες 2023
AEGEAN Pass
Πακέτο πτήσεων σε σταθερή τιμή για ένα έτος. Οι επιβάτες έχουν τη δυνατότητα να δημιουργήσουν το δικό τους πακέτο πτήσεων, πληρώνοντας μία σταθερή τιμή για κάθε πτήση του πακέτου τους, επιλέγοντας ένα προορισμό ή μία ομάδα προορισμών στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
GenAIRation AEGEAN
Παροχή μόνιμων εκπτώσεων στην αγορά εισιτηρίων και προσφορά προϊόντων και υπηρεσιών, ειδικά σχεδιασμένες για επιβάτες ηλικίας μεταξύ 18-25 ετών.
AEGEANForFamilies
Εμπλουτισμός της υπηρεσίας AEGEANForFamilies που απευθύνεται στους επιβάτες που ταξιδεύουν με μικρά παιδιά (βρέφη 0-24 μηνών και παιδιά 2-11 ετών) και -μεταξύ άλλων- περιλαμβάνει ειδικό ναύλο με μόνιμη έκπτωση για τα παιδιά και συμμετοχή στο πρόγραμμα Together for Families του Miles+Bonus, που χαρίζει 20% επιπλέον μίλια εξαργύρωσης.
AEGEAN Wi-Fi
Παροχή δωρεάν Wi-Fi στις πτήσεις από/προς Ελλάδα για όλα τα μέλη του Miles+Bonus.
Νέες μεγάλες συνεργασίες στο πρόγραμμα Miles+Bonus
Εμπλουτισμός του δικτύου των συνεργατών της AEGEAN, μέσω του προγράμματος Miles+Bonus και της συνεργασίας με τη ΔΕΗ, την ΙΚΕΑ και το πρόγραμμα πιστότητας της Εθνικής Τράπεζας «Go4More».
Υπηρεσία «Digital ID» της AEGEAN
Αξιοποίηση των δυνατοτήτων του gov.gr φέρνοντας πρώτη στην Ελλάδα την υπηρεσία «Digital ID», καθιστώντας, έτσι, ακόμη πιο γρήγορο και εύκολο τoν έλεγχο των στοιχείων των επιβατών κατά την επιβίβασή τους. Η νέα υπηρεσία που είναι διαθέσιμη μέσω του AEGEAN App, επιτρέπει στους επιβάτες εσωτερικού της AEGEAN και της OLYMPIC Air, μετά την πραγματοποίηση του check in και με απλά βήματα, να ενσωματώσουν τα στοιχεία της ταυτότητάς τους στην ψηφιακή κάρτα επιβίβασης. Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται η άμεση ταυτοποίηση των στοιχείων του κάθε επιβάτη, επισπεύδοντας και απλουστεύοντας τη διαδικασία ελέγχου κατά την επιβίβαση.
56
➢ Τμήμα Εξυπηρέτησης Πελατών
Στους ακόλουθους πίνακες παρουσιάζονται τα ποσοτικά στοιχεία των επικοινωνιών που είχαν οι επιβάτες με την AEGEAN, καθώς και τα ποσοστά απόκρισής της στα αιτήματά τους.
Πίνακας 5: Καταγραφή αριθμού επικοινωνιών αιτημάτων και παραπόνων επιβατών
2023
2022
2021
Εισερχόμενες Επικοινωνίες (μέσω της φόρμας επικοινωνίας)
227.638
216.295
159.600
Εισερχόμενες Επικοινωνίες (μέσω κοινωνικών δικτύων)
158.298
145.459
130.600
Παράπονα γενικής φύσεως (αριθμός παραπόνων / 1.000 επιβάτες)
3
5
5
Παράπονα σχετικά με αποσκευές (αριθμός παραπόνων / 1.000 αποσκευές)
2
3
2
Ο στόχος που είχε τεθεί για το 2023, ήταν το χρονικό περιθώριο ανταπόκρισης σε αιτήματα να μην ξεπερνά τις 7 ημερολογιακές μέρες, ο οποίος και επετεύχθη στο 86% των περιπτώσεων. Αξίζει να αναφερθεί πως το 81% των αιτημάτων απαντήθηκε εντός 3 ημερολογιακών ημερών.
Πίνακας 6: Ποσοστό απόκρισης AEGEAN στα αιτήματα πελατών
Ποσοστά Απόκρισης
2023
2022
2021
Εντός 3 ημερολογιακών ημερών
81%
78%
84%
Εντός 7 ημερολογιακών ημερών
86%
83%
87%
Εντός 10 ημερολογιακών ημερών
89%
85%
90%
➢ Έρευνα ικανοποίησης πελατών
Η Εταιρεία πραγματοποιεί έρευνα, η οποία αποσκοπεί στην καταγραφή και παρακολούθηση του επιπέδου ικανοποίησης των Ελλήνων και ξένων επιβατών σε καθημερινή βάση και σε όλο το εύρος του δικτύου της.
Για το 2023 μερικοί από τους σημαντικότερους δείκτες, σε κλίμακα με άριστα το 100 και συγκριτικά με το 2022 και το 2021, ήταν οι ακόλουθοι:
57
Πίνακας 7: Αποτελέσματα έρευνας ικανοποίησης πελατών
2023
2022
2021
Συνολική Ικανοποίηση επιβατών
76%
77%
80%
Ικανοποίηση από τη συνέπεια αναχώρησης
69%
72%
81%
Ικανοποίηση από την εξυπηρέτηση μέσα στο αεροσκάφος
91%
91%
93%
➢ Έρευνα Ικανοποίησης για το τηλεφωνικό κέντρο της AEGEAN
Πραγματοποιείται συστηματική έρευνα αξιολόγησης των παρεχόμενων υπηρεσιών από το τηλεφωνικό κέντρο της AEGEAN, το οποίο λειτουργεί 24/7. Το τηλεφωνικό κέντρο της Εταιρείας στην Ελλάδα, εξυπηρετεί και άλλες χώρες, όπως τη Γερμανία, την Ιταλία, τη Γαλλία, τη Μ. Βρετανία, την Κύπρο, την Ισπανία, το Βέλγιο, και το Ισραήλ.
Στόχος της έρευνας είναι η καταγραφή και παρακολούθηση του επιπέδου ικανοποίησης όσων έρχονται σε επικοινωνία με το τηλεφωνικό κέντρο της AEGEAN.
Για το 2023, μερικοί από τους σημαντικότερους δείκτες του επιπέδου ικανοποίησης, σε κλίμακα με άριστα το 100, και συγκριτικά με το 2022 και το 2021 ήταν οι ακόλουθοι:
Πίνακας 8: Αποτελέσματα έρευνας ικανοποίησης πελατών τηλεφωνικού κέντρου
2023
2022
2021
Συνολική ικανοποίηση
84%
80%
66%
Χρόνος αναμονής
82%
66%
44%
Ευγένεια
92%
92%
82%
Γλωσσική επάρκεια
92%
92%
80%
Επίπεδο εξυπηρέτησης
80%
78%
68%
Πρόθεση επαναχρησιμοποίησης στο μέλλον
88%
78%
68%
• Προστασία προσωπικών δεδομένων
Κατά το 2023 δεν υπήρξαν περιπτώσεις/καταγγελίες αποκάλυψης προσωπικών δεδομένων, οι οποίες να οφείλονται σε διαρροή ή κλοπή από τα συστήματά µας ή περιπτώσεις στις οποίες η AEGEAN να έχει καταστεί υπόλογη για διαρροή προσωπικών δεδοµένων και κατ’ επέκταση δεν υπήρξε και σχετική χρηματική ζημία.
58
• Κοινωνική συνεισφορά
Πρόγραμμα στήριξης των Παιδικών Χωριών SOS
Ο Όμιλος στηρίζει τα Παιδικά Χωριά SOS Ελλάδας από το 2008, μαζί με τους επιβάτες. Ειδικότερα, όταν το επιβατικό κοινό επιλέγει να κάνει έκδοση του εισιτηρίου του στον ιστότοπο του Ομίλου έχει τη δυνατότητα να προσφέρει, εφόσον το επιθυμεί, €2 με κάθε συναλλαγή. Για κάθε συνεισφορά ο Όμιλος προσφέρει €2 επιπλέον. Από το 2008 έως σήμερα, συνολικά 774.953 επιβάτες ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα του Ομίλου συνεισφέροντας το ποσό των €1.557.726. Μαζί και µε την αντίστοιχη οικονομική ενίσχυση που προστίθεται από την AEGEAN, έχει συγκεντρωθεί συνολικά το ποσό των €3.070.389.
Δωρεά μιλίων από το πρόγραμμα επιβράβευσης Miles+Bonus.
Τα μέλη του προγράμματος μπορούν απλά και χωρίς χρέωση, μέσω του AEGEAN App και της ιστοσελίδας
www.aegeanair.com
, να συνεισφέρουν στο έργο των 3 ακόλουθων μη κερδοσκοπικών οργανώσεων:
• Παιδικά Χωριά SOS Ελλάδος
• Μαζί για το Παιδί
• Κιβωτός του Κόσμου
Τα μέλη δωρίζουν τα μίλια από τον προσωπικό τους λογαριασμό και η AEGEAN μετατρέπει σε οικονομική αξία το συνολικό ποσό των μιλίων εξαργύρωσης που έχουν συγκεντρωθεί για κάθε οργάνωση, προκειμένου να ενισχύσει το έργο τους.
Πρόγραμμα υποτροφιών υποψήφιων μηχανικών αεροσκαφών
Οι υπότροφοι της Βασικής Εκπαίδευσης Full Basic από την έναρξη του προγράμματος, τον Οκτώβριο του 2022, έως και τον Οκτώβριο 2023, ανέρχονται σε 51.
Πρόγραμμα υποτροφιών εκπαίδευσης υποψήφιων πιλότων
Το πρόγραμμα ξεκίνησε το 2018 με 117 υπότροφους, ενώ ο δεύτερος κύκλος του τριετούς προγράμματος για 120 υπότροφους (40 υπότροφοι ανά έτος) ξεκίνησε το 2022. Από τον πρώτο κύκλο του 2018, ήδη 88 πιλότοι έχουν ενταχθεί στο ανθρώπινο δυναμικό του Ομίλου.
Προσφορά εισιτηρίων στο πλαίσιο δράσεων κοινωνικής συνεισφοράς
Ο Όμιλος το 2023, προσέφερε συνολικά 4.639 εισιτήρια στο πλαίσιο των δράσεων κοινωνικής συνεισφοράς που υλοποιεί. Το μεγαλύτερο μέρος των εισιτηρίων προσφέρεται σε κοινωνικούς και πολιτισμικούς φορείς (π.χ. Μη Κερδοσκοπικούς Οργανισμούς).
Δωρεές και χορηγίες
Το 2023 ο Όμιλος κατέβαλε 579.616,49 ευρώ σε δωρεές και χορηγίες, συμπεριλαμβανομένων αυτών που αφορούν στην ανάπτυξη υποδομών.
59
5. Σεβασμός των δικαιωμάτων του ανθρώπου
Πολιτικές δέουσας επιμέλειας και λοιπές πολιτικές
[ Δείκτες ATHEX ESG C-G5, C-S6, SS-G1]
Ο Όμιλος σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα, προασπίζει τη διαφορετικότητα των εργαζομένων του, αποδοκιμάζει κάθε μορφή παιδικής, εξαναγκαστικής ή υποχρεωτικής εργασίας και αντιμετωπίζει όλους τους εργαζομένους με σεβασμό. Η Εταιρεία δεν διαθέτει ξεχωριστή πολιτική ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ωστόσο τα παραπάνω θέματα, καθώς και οι αρχές και οι κανόνες που τα διέπουν, όπως αυτά ορίζονται στη διακήρυξη της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (“International Labour Organization”) για τις Θεμελιώδεις Αρχές και τα Δικαιώματα στην Εργασία, ενσωματώνονται στον Κώδικα Δεοντολογίας Εργαζομένων (ο οποίος είναι προσβάσιμος τόσο εντός της Εταιρείας όσο και στην
ιστοσελίδα
της).
Ως εργοδότης, ο Όμιλος συμβάλλει στη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των εργαζομένων μέσω της διασφάλισης άριστων συνθηκών εργασίας, ενώ στελεχώνει και διατηρεί εξειδικευμένο προσωπικό σύμφωνα με τις αρχές της ίσης μεταχείρισης, χωρίς διακρίσεις, παρέχοντας τη δυνατότητα εξέλιξης με βάση την αξιοκρατία. H ισότητα και η συμπερίληψη συνιστούν βασικές και αδιαπραγμάτευτες αρχές της Εταιρείας και αποτελούν κρίσιμα στοιχεία για την ενίσχυση της παραγωγικότητας του Ομίλου, όπως και της ευημερίας των εργαζομένων.
Η AEGEAN έχει θεσπίσει κανάλια επικοινωνίας καταγγελιών σύμφωνα την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2019/1937 περί προστασίας προσώπων που αναφέρουν παραβιάσεις ενωσιακού δικαίου και είναι πλήρως συμμορφωμένη με τον ν.4706/2020 & ν. 4990/2022 ως προς τη διασφάλιση της ανωνυμίας όσο και ως προς την ανεξαρτησία του υπεύθυνου διαχείρισης καταγγελιών. Σε αυτό το πλαίσιο, η AEGEAN έχει διαμορφώσει συγκεκριμένη ηλεκτρονική διεύθυνση και φόρμα επικοινωνίας, ως διακριτά κανάλια επικοινωνίας προκειμένου να διασφαλίζεται η ανωνυμία του αναφέροντα/καταγγέλλοντα, ενώ έχει ορίσει αρμόδιο στέλεχος (Risk and Compliance Officer) και επιτροπή καταγγελιών για την παρακολούθηση και αποτελεσματική διαχείριση των θεμάτων αυτών. Στο πλαίσιο της
Πολιτικής Καταγγελιών
, η Εταιρεία διασφαλίζει την ανωνυμία οποιασδήποτε καταγγελίας, για την αναφορά συμβάντων που θέτουν σε κίνδυνο ή παραβιάζουν αρχές Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Σε όλες τις συμβάσεις που συνάπτει η AEGEAN υπάρχει σχετική πρόβλεψη για την τήρηση των ισχυόντων εθνικών νόμων και κανονισμών, αναφορικά με τη διασφάλιση της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Αποτελέσματα των παραπάνω πολιτικών και μη χρηματοοικονομικοί βασικοί δείκτες επίδοσης
[ Δείκτες ΑΤΗΕΧ ESG C-S2, C-S3, A-S3]
Κατά το 2023:
• Απετράπησαν 30.846 περιπτώσεων μετακίνησης επιβατών µε ταξιδιωτικά έγραφα αμφιβόλου γνησιότητας, προς τον προορισμό ταξιδιού τους.
• Δεν υπήρξαν καταγεγραμμένα περιστατικά διακρίσεων είτε σε εσωτερικά ενδιαφερόμενα μέρη (εργαζόμενοι) είτε σε εξωτερικά ενδιαφερόμενα μέρη (π.χ. επιβάτες).
• Το ποσοστό των γυναικών εργαζομένων στην Εταιρεία ήταν 52,86% (1,19% αύξηση σε σχέση με το 2022).
• To ποσοστό των γυναικών εργαζομένων στην Εταιρεία σε διευθυντικές θέσεις ήταν 8,27% (0,16% μείωση σε σχέση με το 2022). 13 3
13 Αφορά στο ποσοστό των γυναικών που βρίσκονται στο 10% των εργαζομένων με τις υψηλότερες αποδοχές.
60
• Η μισθολογική διαφορά μεταξύ των δύο φύλων για το 2023 ήταν 64% (2% αύξηση σε σχέση με το 2022)
• Και το 2023, πραγματοποιήθηκαν εκπαιδεύσεις αναφορικά µε τη διαχείριση των επιβατών και τα δικαιώματά τους (π.χ. σε περιπτώσεις καθυστερήσεων πτήσεων, ακύρωσης πτήσεων, απώλειας ή φθοράς αποσκευών, κ.λπ.), τη διασφάλιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των αντίστοιχων κανονισμών.
Πίνακας 9: Εκπαιδεύσεις προσωπικού για τα δικαιώματα των επιβατών
Εκπαίδευση
Αριθμός εκπαιδεύσεων
Σύνολο ωρών
Αριθμός συμμετεχόντων
Επισημάνσεις
Απώλεια & Φθορά Αποσκευών
7,00
112,00
80,00
-
Διασφάλιση ανθρωπίνων δικαιωμάτων
95,00
450,00
95,00
-
Επιβάτες με αναπηρία ή με μειωμένη κινητικότητα
229,00
229,00
229,00
Αφορά ηλεκτρονική ασύγχρονη εκπαίδευση
• Το 2023, η AEGEAN προέβη, επίσης, στην ανανέωση της εταιρικής της εικόνας με τις νέες στολές των πιλότων, των πληρωμάτων και του προσωπικού εδάφους. Οι νέες στολές, πέρα από το ότι συνδυάζουν την παράδοση με τον μοντέρνο σχεδιασμό, δίνουν έμφαση στη διαφορετικότητα και τη συμπερίληψη, αυξάνοντας τις ενδυματολογικές επιλογές και κατ’ επέκταση βελτιώνοντας την καθημερινότητα των ανθρώπων της.
6. Καταπολέμηση της διαφθοράς και ζητήματα που σχετίζονται με τη δωροδοκία
Πολιτικές δέουσας επιμέλειας και λοιπές πολιτικές
[Δείκτης ATHEX ESG C-G5]
Ο Όμιλος αναγνωρίζει ότι τα φαινόμενα της διαφθοράς, της δωροδοκίας και της απάτης υπονομεύουν το ηθικό περιβάλλον της λειτουργίας του και μπορεί να προκαλέσουν διαστρέβλωση του ανταγωνισμού, παρεμπόδιση της διανομής οικονομικών πόρων και της οικονομικής ανάπτυξής του. Η καθημερινή λειτουργία του Ομίλου, ασκείται µε γνώμονα την ηθική, τη διαφάνεια και τις ανοικτές διαδικασίες, με συνεχιζόμενες προσπάθειες για τη λήψη σχετικών μέτρων. Σύμφωνα με τις αρχές της Εταιρικής Διακυβέρνησης, ο Όμιλος έχει μηδενική ανοχή σε θέματα διαφθοράς και είναι πλήρως αντίθετος σε οποιαδήποτε µορφή δωροδοκίας, όπως αυτή ορίζεται και από την Πολιτική κατά της Δωροδοκίας και της Διαφθοράς, που είναι διαθέσιμη στην
ιστοσελίδα
του.
Επιπλέον της παραπάνω πολιτικής, ο Όμιλος έχει συντάξει και εφαρμόζει
Κώδικα Ηθικής και Δεοντολογίας
Προμηθειών
, σχετικά με τις προσδοκίες του έναντι των προμηθευτών του. Από τον Νοέμβριο του 2022 έχει τεθεί
σε λειτουργία στον Όμιλο, μια νέα, σύγχρονη πλατφόρμα παρακολούθησης προμηθευτών και πελατών για το on- boarding αυτών, ώστε να αποφεύγονται συνεργασίες με όσους, ηθελημένα ή ακούσια, συνδέονται με νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Μέσω της εν λόγω πλατφόρμας επιτυγχάνεται:
61
• Έλεγχος των συνεργατών, είτε πρόκειται για οργανισμούς, είτε για φυσικά πρόσωπα.
• Προσδιορισμός κινδύνων στους τομείς Πολιτικών Εκτεθειμένων Προσώπων (PEP), Καταπολέμησης Ξεπλύματος Χρήματος (AML), Κυρώσεων, Ρυθμιστικών εκθέσεων αναλόγως των δραστηριοτήτων.
• Ενίσχυση και υποστήριξη της διαδικασίας λήψης αποφάσεων των ροών εργασίας Know Your Customer (KYC) και Know Your Supplier (KYS).
Επιπλέον, εντός του 2024, θα πραγματοποιηθεί επιθεώρηση αναφορικά με την πιστοποίηση κατά ISO 31000 (Διαχείριση Κινδύνων), κατά ISO 37001 (Σύστημα κατά της δωροδοκίας) και κατά ISO 37000 (Σύστημα εταιρικής διακυβέρνησης).
Αποτελέσματα των παραπάνω πολιτικών και μη χρηματοοικονομικοί βασικοί δείκτες επίδοσης
[ Δείκτης ATHEX ESG A-G2]
Το 2023 δεν υπήρξε κανένα επιβεβαιωμένο περιστατικό διαφθοράς ή δωροδοκίας, ενώ δεν υπέπεσε στην αντίληψη των αρμόδιων στελεχών οποιαδήποτε σχετική πρόθεση διαφθοράς ή δωροδοκίας. Επιπλέον, δεν υπήρξε καμία χρηματική ζημία ως αποτέλεσμα παραβιάσεων της Πολιτικής κατά της Δωροδοκίας και της Διαφθοράς, του Κώδικα Δεοντολογίας Εργαζομένων και των αρχών Εταιρικής Διακυβέρνησης ή/και του Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας.
7. Ζητήματα εφοδιαστικής αλυσίδας
Πολιτικές δέουσας επιμέλειας και λοιπές πολιτικές
Οι συνεργασίες που συνάπτονται από τα τμήματα τεχνικών και κεντρικών προμηθειών, διέπονται από τον
Κώδικα
Ηθικής και Δεοντολογίας Προμηθειών
. Ο Κώδικας ορίζει τα πρότυπα ηθικής και υπεύθυνης συμπεριφοράς που
πρέπει να τηρούνται από τους προμηθευτές που συνεργάζονται με την Εταιρεία. Οι προβλέψεις του Κώδικα γνωστοποιούνται στους υποψήφιους προμηθευτές κατά το στάδιο της αξιολόγησής τους και εφόσον υπάρξει συμφωνία συνεργασίας, οι προμηθευτές δεσμεύονται εγγράφως για τη συμμόρφωσή τους με αυτόν.
Ο Κώδικας βασίζεται στις αρχές του Οικουμενικού Συμφώνου του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), καθώς και σε συναφή διεθνή πρότυπα, συµπεριλαµβανοµένων της Οικουμενικής ∆ιακήρυξης των ∆ικαιωµάτων του Ανθρώπου, των Κατευθυντήριων Αρχών των Ηνωμένων Εθνών για τις επιχειρήσεις και τα ανθρώπινα δικαιώματα, τα δικαιώματα των παιδιών και επιχειρηματικές αρχές των βασικών συμβάσεων της ∆ιεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ), των Κατευθυντήριων Γραμμών του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) για τις πολυεθνικές επιχειρήσεις, καθώς επίσης και σχετικών πρακτικών που αφορούν στο περιβάλλον.
Το 2023, ο Όμιλος, σε συνεργασία με εξωτερικό συνεργάτη, ξεκίνησε διαδικασία αποστολής ερωτηματολογίων σε σημαντικούς (βάσει τζίρου) συνεργάτες της προμηθευτικής του αλυσίδας, με στόχο την αξιολόγηση μεγάλου μέρους αυτής σχετικά με επιδόσεις σε θέματα ESG. Συγκεκριμένα, τα ερωτηματολόγια περιλαμβάνουν ερωτήσεις σχετικά με πρακτικές σε θέματα Περιβάλλοντος, Κοινωνίας και Εταιρικής Διακυβέρνησης. Επιπλέον, στην ψηφιακή πλατφόρμα υποβολής των ερωτηματολογίων, προσφέρεται η δυνατότητα υποβολής επικαιροποιημένων εντύπων και δικαιολογητικών για την επαλήθευση των υποβληθέντων στοιχείων. Στόχοι της πρωτοβουλίας αυτής είναι η
62
κατανόηση του επιπέδου ωριμότητας των συνεργατών και προμηθευτών του Ομίλου ως προς τα κριτήρια ESG, η αναζήτηση περιοχών βελτίωσης και η αναγνώριση καλών βιώσιμων πρακτικών.
Αποτελέσματα των παραπάνω πολιτικών και μη χρηματοοικονομικοί βασικοί δείκτες επίδοσης
Κατά το 2022, ένα νέο περιβαλλοντικό κριτήριο προστέθηκε στην αξιολόγηση των νέων συνεργατών και αφορά στην εφαρμογή πιστοποιημένου Συστήματος Περιβαλλοντικής Διαχείρισης στη δραστηριότητά τους. Επιπλέον, για κάθε νέο προϊόν που εντάσσεται στην προμηθευτική αλυσίδα της Εταιρείας ενημερώνεται το τμήμα Περιβάλλοντος, ώστε να αξιολογηθούν όλες οι περιβαλλοντικές πλευρές που εισάγει το συγκεκριμένο προϊόν στο Σύστημα Διαχείρισης της Εταιρείας.
8. Αναφορά ταξινομίας
[ Δείκτης ATHEX ESG A-S1]
Γενική επισκόπηση της ταξινομίας της ΕΕ
Ο Κανονισμός Ταξινομίας της Ε.Ε. (Κανονισμός 2020/852) είναι ένα από τα εργαλεία που θεσπίστηκαν με βάση την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, η οποία στοχεύει στον μετασχηματισμό της Ευρώπης σε μια μοντέρνα, αποδοτική και ανταγωνιστική οικονομία με μηδενικές καθαρές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα μέχρι το 2050, με έναν δίκαιο τρόπο.
Ο Κανονισμός καθορίζει τα τεχνικά κριτήρια βάσει των οποίων μια επιλέξιμη οικονομική δραστηριότητα μπορεί να χαρακτηριστεί ως περιβαλλοντικά βιώσιμη (ευθυγραμμισμένη με την Ταξινομία). Συνεπώς, δημιουργεί ένα κοινό σύστημα αναφοράς που μπορούν να χρησιμοποιούν οι επενδυτές όταν επιδιώκουν να επενδύσουν σε οικονομικές δραστηριότητες που έχουν σημαντικό θετικό αντίκτυπο στο κλίμα, το περιβάλλον και την κοινωνία. Μια οικονομική δραστηριότητα χαρακτηρίζεται ως επιλέξιμη (eligible) για την Ταξινομία εάν περιγράφεται σε κάποιον από τους Κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμούς 2021/2139, 2022/1214, 2023/2485 και 2023/2486, ανεξαρτήτως του εάν η εν λόγω οικονομική δραστηριότητα πληροί όλα τα τεχνικά κριτήρια ελέγχου που θεσπίζονται στους εν λόγω Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμούς.
Για να χαρακτηριστεί μια οικονομική δραστηριότητα ως περιβαλλοντικά βιώσιμη, ή αλλιώς, ευθυγραμμισμένη (aligned) με την Ταξινομία, θα πρέπει να πληροί όλες τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
• Να συμβάλλει σημαντικά σε έναν ή περισσότερους από τους έξι (6) περιβαλλοντικούς στόχους του Κανονισμού, με τη συμμόρφωσή της με τα τεχνικά κριτήρια ελέγχου που καθορίζονται από την Επιτροπή.
• Να μην προκαλεί σημαντική βλάβη στους υπόλοιπους πέντε (5) περιβαλλοντικούς στόχους.
• Να συμμορφώνεται με τις ελάχιστες κοινωνικές διασφαλίσεις.
Οι έξι περιβαλλοντικοί στόχοι του Κανονισμού Ταξινομίας της Ε.Ε. είναι οι εξής:
• Ο μετριασμός της κλιματικής αλλαγής ( CCM )
• Η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή ( CCA )
• Η βιώσιμη χρήση και προστασία των υδάτινων και θαλάσσιων πόρων ( WTR )
• Η μετάβαση σε μια κυκλική οικονομία ( CE )
63
• Η πρόληψη και ο έλεγχος της ρύπανσης ( PPC )
• Η προστασία και αποκατάσταση της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων ( BIO )
Απαιτήσεις δημοσιοποίησης του Κανονισμού Ταξινομίας της Ε.Ε.
Το άρθρο 8, παράγραφος 1, του Κανονισμού της Ταξινομίας (2020/852/ΕΕ) προβλέπει ότι οι εταιρείες που υποχρεούνται να δημοσιεύουν μη χρηματοοικονομικές πληροφορίες (σύμφωνα με το άρθρο 19α και 29α της οδηγίας 2013/34/ΕΕ), θα πρέπει να δημοσιοποιούν στην μη χρηματοοικονομική ή στην ενοποιημένη μη χρηματοοικονομική κατάσταση, επιπλέον πληροφορίες για τον τρόπο και τον βαθμό στον οποίο οι δραστηριότητές τους συνδέονται με οικονομικές δραστηριότητες που χαρακτηρίζονται ως περιβαλλοντικά βιώσιμες. Το περιεχόμενο και η παρουσίαση των πληροφοριών που πρέπει να γνωστοποιούνται σχετικά με περιβαλλοντικά βιώσιμες οικονομικές δραστηριότητες, καθώς και η μεθοδολογία συμμόρφωσης με την εν λόγω υποχρέωση γνωστοποίησης καθορίστηκαν στην Κατ' εξουσιοδότηση πράξη (ΕΕ) 2021/2178, όπως τροποποιήθηκε με την Κατ' εξουσιοδότηση πράξη (ΕΕ) 2023/2486.
Πιο συγκεκριμένα, για τις δημοσιοποιήσεις που θα πραγματοποιηθούν το έτος 2024 και αφορούν στο οικονομικό έτος 2023, οι μη-χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις θα πρέπει να γνωστοποιούν τους ακόλουθους βασικούς δείκτες επίδοσης:
• Το ποσοστό του Κύκλου Εργασιών («Turnover»), των Κεφαλαιουχικών Δαπανών («CapEx») και των Λειτουργικών Δαπανών («OpEx») που προέρχεται από προϊόντα ή υπηρεσίες που σχετίζονται με επιλέξιμες και μη επιλέξιμες για την Ταξινομία οικονομικές δραστηριότητες για τους έξι περιβαλλοντικούς στόχους.
• Το ποσοστό του Κύκλου Εργασιών («Turnover»), των Κεφαλαιουχικών Δαπανών («CapEx») και των Λειτουργικών Δαπανών («OpEx») που προέρχεται από προϊόντα ή υπηρεσίες που σχετίζονται με επιλέξιμες για την Ταξινομία, επιλέξιμες και ευθυγραμμισμένες με την Ταξινομία και μη επιλέξιμες για την Ταξινομία οικονομικές δραστηριότητες, για τους περιβαλλοντικούς στόχους του μετριασμού της κλιματικής αλλαγής και προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή. 1
1 Οι νέες οικονομικές δραστηριότητες που περιλαμβάνονται στην κατ' εξουσιοδότηση πράξη 2021/2485 και σχετίζονται με περιβαλλοντικούς στόχους μετριασμού της κλιματικής αλλαγής και προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, εξαιρούνται από τις απαιτήσεις όπως παρουσιάζονται στην παρούσα παράγραφο.
64
Εφαρμογή της Ταξινομίας της ΕΕ για τον Όμιλο AEGEAN
Για τον υπολογισμό των βασικών δεικτών επίδοσης, ακολουθήθηκε η μεθοδολογίας αξιολόγησης 4 σταδίων που παρουσιάζεται παρακάτω:
• Προσδιορισμός των επιλέξιμων για την Ταξινομία οικονομικών δραστηριοτήτων.
• Αξιολόγηση για τον προσδιορισμό ευθυγράμμισης των επιλέξιμων για την Ταξινομία οικονομικών δραστηριοτήτων, βάσει των παρακάτω:
o Σημαντική συμβολή στους περιβαλλοντικούς στόχους του μετριασμού της κλιματικής αλλαγής και προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή.
o Μη-πρόκληση σημαντικής βλάβης (DNSH).
• Συμμόρφωση με τις ελάχιστες κοινωνικές διασφαλίσεις, σε επίπεδο εταιρείας.
• Υπολογισμός βασικών δεικτών επίδοσης.
Αναγνώριση επιλέξιμων οικονομικών δραστηριοτήτων για την Ταξινομία της ΕΕ
Ο προσδιορισμός των επιλέξιμων οικονομικών δραστηριοτήτων πραγματοποιήθηκε μετά από έλεγχο των δραστηριοτήτων του Ομίλου, εξετάζοντας εάν αυτές περιλαμβάνονται στους προαναφερθέντες Κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμούς και αν είχαν ως αποτέλεσμα Κύκλο Εργασιών ή επενδύσεις σε κεφαλαιουχικές δαπάνες (CapEx) ή λειτουργικές δαπάνες (OpEx). Οι οικονομικές δραστηριότητες που πληρούσαν τα παραπάνω κριτήρια θεωρήθηκαν ως επιλέξιμες για την Ταξινομία.
Η αξιολόγηση επιλεξιμότητας βασίστηκε στην περιγραφή των δραστηριοτήτων του Ομίλου καθώς και στου κωδικούς NACE που σχετίζονται με τις δραστηριότητές του, ενώ η αξιολόγηση πραγματοποιήθηκε σε σχέση και με τους έξι περιβαλλοντικούς στόχους.
65
Οι οικονομικές δραστηριότητες της AEGEAN για το οικονομικό έτος 2023, οι οποίες κρίθηκαν επιλέξιμες, είναι οι ακόλουθες:
Οικονομική δραστηριότητα οριζόμενη από την T αξινομία της ΕΕ
Περιγραφή της δραστηριότητας του Ομίλου
Περιβαλλοντικός Στόχος
Κατασκευές
Κατασκευή αεροσκαφών
Κατασκευή, επισκευή, συντήρηση, γενική επισκευή, μετασκευή, σχεδιασμός, επαναχρησιμοποίηση και αναβάθμιση αεροσκαφών και εξαρτημάτων και εξοπλισμού αεροσκαφών.
Αυτή η δραστηριότητα αποφέρει έσοδα.
M ετριασμός της K λιματικής A λλαγής ( 3.21 CCM ); (δραστηριότητα μετάβασης)
Μεταφορές
Μεταφορές με μοτοσικλέτες, επιβατικά αυτοκίνητα και ελαφρά επαγγελματικά οχήματα
Αγορά, χρηματοδότηση, ενοικίαση, χρηματοδοτική μίσθωση και λειτουργία οχημάτων.
Η AEGEAN μισθώνει οχήματα για χρήση από τους εργαζόμενους, τα οποία λογιστικοποιούνται σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ.
Αυτή η δραστηριότητα δεν αποφέρει
Έσοδα.
Η εταιρεία είχε δαπάνες που σχετίζονται με την επιλέξιμη για την Ταξινομία οικονομική δραστηριότητα (κατηγορία CapEx c ).
M ετριασμός της K λιματικής A λλαγής ( CCM 6.5; δραστηριότητα μετάβασης); Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή ( CCA 6.5 )
Αεροπορικές μεταφορές επιβατών και εμπορευμάτων
Αγορά, χρηματοδότηση και εκμετάλλευση αεροσκαφών, συμπεριλαμβανομένης της μεταφοράς επιβατών και εμπορευμάτων.
Η οικονομική δραστηριότητα δεν περιλαμβάνει τη μίσθωση αεροσκαφών.
Αυτή η δραστηριότητα αποφέρει έσοδα.
M ετριασμός της K λιματικής A λλαγής ( CCM 6.19 ; δραστηριότητα μετάβασης)
Κατασκευαστικές και κτηματομεσιτικές δραστηριότητες
Εγκατάσταση, συντήρηση και επισκευή σταθμών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων σε κτίρια (και χώρους στάθμευσης που συνδέονται με κτίρια)
Εγκατάσταση, συντήρηση και επισκευή σταθμών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων σε κτίρια και χώρους στάθμευσης που συνδέονται με κτίρια.
Η AEGEAN έχει εγκαταστήσει 2 σταθμούς φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων ( EV ) για τους εργαζομένους της, στο κτίριο Β57 του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών - ΔΑΑ.
Αυτή η δραστηριότητα δεν αποφέρει έσοδα.
Η εταιρεία είχε δαπάνες που σχετίζονται με την επιλέξιμη για την Ταξινομία οικονομική δραστηριότητα (κατηγορία CapEx c ).
Μετριασμός Κλιματικής Αλλαγής ( CCM 7.4 ); Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή ( CCA 7.4 )
Απόκτηση και ιδιοκτησία κτιρίων
Αγορά ακινήτων και άσκηση της ιδιοκτησίας των ακινήτων αυτών
Η AEGEAN ασκεί την κυριότητα των ακόλουθων περιουσιακών στοιχείων (μακροχρόνια μίσθωση σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 16):
• εγκαταστάσεις αεροδρομίου
• Χώροι γραφείων
• Άλλες εγκαταστάσεις (πάρκινγκ, αποθήκες κλπ)
Αυτή η δραστηριότητα δεν αποφέρει έσοδα.
Η εταιρεία είχε δαπάνες που σχετίζονται με την επιλέξιμη για την Ταξινομία οικονομική δραστηριότητα (κατηγορία CapEx c ).
Οι δαπάνες ανακαίνισης που πραγματοποιούνται από την Olympic Air για το κτίριο B 56, συμπεριλαμβάνονται σε αυτή τη δραστηριότητα, στην κατηγορία Πάγια περιουσιακά στοιχεία υπό κατασκευή (εκτός του ΔΠΧΑ 16 Περιουσιακά στοιχεία δικαιώματος χρήσης).
M ετριασμός της K λιματικής A λλαγής ( CCM 7.7 ; δραστηριότητα μετάβασης)
Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή ( CCA 7.7 )
Άλλες Δραστηριότητες
Ανακαίνιση υφιστάμενων κτιρίων
Κατασκευαστικά και τεχνικά έργα ή προετοιμασία αυτών.
Αυτή η δραστηριότητα δεν αποφέρει έσοδα.
Η εταιρεία είχε δαπάνες που σχετίζονται με την επιλέξιμη για την Ταξινομία οικονομική δραστηριότητα (κατηγορία CapEx c ).
Κυκλική Οικονομία ( CE 3.2)
66
Από τις δραστηριότητες που παρατίθενται στον ανωτέρω πίνακα, θα πρέπει να σημειωθεί ότι στον κανονισμό για την ταξινομία της ΕΕ προστέθηκαν τα ακόλουθα εντός του 2023 (Kατ' εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2023/2485 και 2486 της Επιτροπής):
• 3.21 Κατασκευή αεροσκαφών (CCM)
• 6.19 Αεροπορικές μεταφορές επιβατών και εμπορευμάτων (CCM)
• 3.2 Ανακαίνιση υφιστάμενων κτιρίων (CE)
Η απαίτηση γνωστοποίησης για αυτές τις δραστηριότητες (ποσοστό κύκλου εργασιών, Capex, OpEx επιλέξιμο για την Ταξινομία) ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2024.
1. Αξιολόγηση ευθυγράμμισης με την Ταξινομία της ΕΕ
Η AEGEAN προχώρησε στην αξιολόγηση της ευθυγράμμισης των επιλέξιμων οικονομικών δραστηριοτήτων και περιουσιακών στοιχείων της, σύμφωνα με τα τεχνικά κριτήρια ελέγχου σχετικά με:
• την σημαντική συμβολή στους περιβαλλοντικούς στόχους του μετριασμού της κλιματικής αλλαγής και της προσαρμογής σε αυτήν
• τη Μη Πρόκληση Σημαντικής Βλάβης στους υπόλοιπους πέντε περιβαλλοντικούς στόχους, καθώς και
• τη συμμόρφωση με τις ελάχιστες κοινωνικές διασφαλίσεις.
Το πεδίο εφαρμογής αυτής της αξιολόγησης ήταν ο καθορισμός του επιπέδου ευθυγράμμισης των επιλέξιμων οικονομικών δραστηριοτήτων της εταιρείας με τα τεχνικά κριτήρια ελέγχου και τις απαιτήσεις του κανονισμού για την Ταξινομία της ΕΕ, καθώς και ο εντοπισμός τυχόν αποκλίσεων, ώστε η εταιρεία να καταρτίσει συγκεκριμένο πλάνο ενεργειών για την επίτευξη της ευθυγράμμισης με τον Κανονισμό της Ταξινομίας, των επιλέξιμων οικονομικών της δραστηριοτήτων, στο εγγύς μέλλον.
2. Συμμόρφωση με τις Ελάχιστες Κοινωνικές Διασφαλίσεις
Πραγματοποιήθηκε αξιολόγηση της AEGEAN ως προς τις απαιτήσεις των ελάχιστων κοινωνικών διασφαλίσεων, οι οποίες έχουν καθοριστεί σύμφωνα με το άρθρο 18 του Κανονισμού 2020/852 της ΕΕ. O ι ελάχιστες κοινωνικές διασφαλίσεις προκύπτουν από ένα σύνολο καθορισμένων κατευθυντήριων γραμμών του ΟΗΕ, της ΕΕ και άλλων διεθνών οργανισμών, εν προκειμένω:
• Κατευθυντήριες γραμμές του ΟΟΣΑ για τις πολυεθνικές εταιρείες (OECD Guidelines for Multinational Enterprises).
• Κατευθυντήριες αρχές των Ηνωμένων Εθνών για τις επιχειρήσεις και τα ανθρώπινα δικαιώματα (UN Guiding Principles on Business and Human Rights).
• Διακήρυξη του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας για τις θεμελιώδεις αρχές και τα δικαιώματα στην εργασία (Declaration of the International Labor Organization on Fundamental Principles and Rights at Work).
• Διεθνής X άρτα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (International Bill of Human Rights).
67
Σύμφωνα με την Τελική Έκθεση για τις Ελάχιστες Διασφαλίσεις της Πλατφόρμας Βιώσιμων Χρηματοδοτήσεων, οι ελάχιστες κοινωνικές διασφαλίσεις, αφορούν στους εξής τομείς:
• Ανθρώπινα δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένων των εργασιακών δικαιωμάτων.
• Δωροδοκία/Διαφθορά.
• Φορολογία.
• Δίκαιος ανταγωνισμός.
3. Υπολογισμός βασικών δεικτών επίδοσης (ΒΔΕ)
Οι βασικοί δείκτες απόδοσης ("KPIs") περιλαμβάνουν τον κύκλο εργασιών, τα λειτουργικά έξοδα και τις κεφαλαιουχικές δαπάνες. Για τη δημοσιοποίηση των βασικών δεικτών επίδοσης της Ταξινομίας, χρησιμοποιήθηκαν τα υποδείγματα του παραρτήματος II (βασικοί δείκτες επίδοσης μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων) στο πλαίσιο το Κατ' εξουσιοδότηση Κανονισμού για τη δημοσιοποίηση στοιχείων.
Κύκλος εργασιών (βασικός δείκτης επίδοσης κύκλου εργασιών): Το ποσοστό του κύκλου εργασιών που αναφέρεται στο άρθρο 8 παράγραφος 2 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΕ) 2020/852 υπολογίζεται ως εξής:
• Αριθμητής: αντιπροσωπεύει τον καθαρό κύκλο εργασιών που προκύπτει από προϊόντα ή υπηρεσίες,
συμπεριλαμβανομένων των άυλων στοιχείων ενεργητικού, που συνδέονται με οικονομικές δραστηριότητες ευθυγραμμισμένες με την Ταξινομία,
• Παρονομαστής: αντιπροσωπεύει τον καθαρό κύκλο εργασιών (παρονομαστή) όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο
5 της οδηγίας 2013/34/ΕΕ.
Ο κύκλος εργασιών καλύπτει τα έσοδα που αναγνωρίζονται σύμφωνα με τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα (ΔΛΠ) 1, παράγραφος 82 στοιχείο α), όπως εγκρίθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1126/2008 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής 2
Ο ΒΔΕ που αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο εξαιρεί από τον αριθμητή του το μέρος του καθαρού κύκλου εργασιών που προέρχεται από προϊόντα και υπηρεσίες που συνδέονται με οικονομικές δραστηριότητες οι οποίες έχουν προσαρμοστεί στην κλιματική αλλαγή σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 1 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΕ) 2020/852 και σύμφωνα με το παράρτημα II του Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2021/2139, εκτός εάν οι εν λόγω δραστηριότητες: α) μπορούν να χαρακτηριστούν ευνοϊκές δραστηριότητες σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού 2020/852 ή β) είναι οι ίδιες επιλέξιμες και ευθυγραμμισμένες με την ταξινομία.
Για να αποφευχθεί η διπλή καταμέτρηση στην κατανομή στον αριθμητή του κύκλου εργασιών των οικονομικών δραστηριοτήτων, δεν περιλαμβάνονται ενδο-ομιλικές συναλλαγές.
2 Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1126/2008 της Επιτροπής, της 3ης Νοεμβρίου 2008, για την υιοθέτηση ορισμένων διεθνών λογιστικών προτύπων σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1606/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 320 της 29.11.2008, σ. 1).
68
Κεφαλαιουχικές δαπάνες (βασικός δείκτης επίδοσης κεφαλαιουχικών δαπανών CapEx ) :
Το ποσοστό των κεφαλαιουχικών δαπανών που αναφέρεται στο άρθρο 8 παράγραφος 2 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2020/852 υπολογίζεται ως εξής: αριθμητής διαιρούμενος διά του παρονομαστή, όπως ορίζεται στα σημεία 1.1.2.1 και 1.1.2.2 του παραρτήματος I του κατ' εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2021/2178, όπως τροποποιήθηκε.
• Παρονομαστής: καλύπτει τις προσθήκες σε ενσώματα και άυλα στοιχεία ενεργητικού, καθώς και σε
περιουσιακά στοιχεία με δικαιώματα χρήσης κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους που εξετάζεται προ αποσβέσεων και τυχόν επανεπιμετρήσεων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από αναπροσαρμογές και απομειώσεις, για το σχετικό οικονομικό έτος και εξαιρουμένων των μεταβολών της εύλογης αξίας. Ο παρονομαστής καλύπτει επίσης προσθήκες σε ενσώματα και άυλα στοιχεία ενεργητικού, καθώς και σε περιουσιακά στοιχεία με δικαιώματα χρήσης που προέρχονται από συνενώσεις επιχειρήσεων.
Για τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις που εφαρμόζουν τα διεθνή πρότυπα χρηματοοικονομικής αναφοράς (ΔΠΧΑ), όπως εγκρίθηκαν με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1126/2008, οι κεφαλαιουχικές δαπάνες καλύπτουν δαπάνες που λογιστικοποιούνται με βάση:
α) το ΔΛΠ 16 Ενσώματα πάγια, παράγραφος 73 στοιχείο ε) σημεία i) και iii)·
β) το ΔΛΠ 38 Άυλα περιουσιακά στοιχεία, παράγραφος 118 στοιχείο ε) σημείο i)·
γ) το ΔΛΠ 40 Επενδύσεις σε ακίνητα, παράγραφος 76 στοιχεία α) και β) (για τη μέθοδο της εύλογης αξίας)·
δ) το ΔΛΠ 40 Επενδύσεις σε ακίνητα, παράγραφος 79 στοιχείο δ) σημεία i) και ii) (για τη μέθοδο κόστους)·
ε) το ΔΠΧΑ 16 Μισθώσεις, παράγραφος 53 στοιχείο η).
• Ο Αριθμητής: ισούται με το μέρος των κεφαλαιουχικών δαπανών που περιλαμβάνεται στον παρονομαστή και
είναι οποιοδήποτε από τα ακόλουθα:
α) σχετικό με στοιχεία ενεργητικού ή διαδικασίες που συνδέονται με ευθυγραμμισμένες με την Ταξινομία της Ε.Ε. οικονομικές δραστηριότητες
β) μέρος σχεδίου με στόχο να επεκταθούν οι ευθυγραμμισμένες με την ταξινομία οικονομικές δραστηριότητες ή να καταστεί δυνατή η ευθυγράμμιση επιλέξιμων για την ταξινομία οικονομικών δραστηριοτήτων («σχέδιο κεφαλαιουχικών δαπανών») βάσει των προϋποθέσεων που καθορίζονται στο δεύτερο εδάφιο του παρόντος σημείου
γ) σχετικό με την αγορά προϊόντων από ευθυγραμμισμένες με την ταξινομία της Ε.Ε. οικονομικές δραστηριότητες και επιμέρους μέτρα που επιτρέπουν στις στοχευμένες δραστηριότητες να καταστούν χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών ή να οδηγήσουν σε μειώσεις των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου, ιδίως τις δραστηριότητες που παρατίθενται στα σημεία 7.3 έως 7.6 του παραρτήματος I του Κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμού για το κλίμα, καθώς και άλλες οικονομικές δραστηριότητες οι οποίες περιλαμβάνονται στους Κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμούς που έχουν εκδοθεί δυνάμει του άρθρου 10 παράγραφος 3, του άρθρου 11 παράγραφος 3, του άρθρου 12 παράγραφος 2, του άρθρου 13 παράγραφος 2, του άρθρου 14 παράγραφος 2 και του άρθρου 15 παράγραφος 2 του κανονισμού
(ΕΕ) 2020/852 και υπό την προϋπόθεση ότι τα μέτρα αυτά εφαρμόζονται και τίθενται σε λειτουργία εντός 18 μηνών.
69
Ο αριθμητής περιλαμβάνει το μέρος των κεφαλαιουχικών δαπανών (CapEx) που αναφέρεται στην πρώτη παράγραφο του παρόντος σημείου, το οποίο συμβάλλει σημαντικά σε οποιονδήποτε από τους περιβαλλοντικούς στόχους. Ο αριθμητής περιλαμβάνει ανάλυση του μέρους των κεφαλαιουχικών δαπανών που διατίθεται για την σημαντική συμβολή σε κάθε περιβαλλοντικό στόχο.
Για να αποφευχθεί η διπλή καταμέτρηση στην κατανομή στον αριθμητή των κεφαλαιουχικών δαπανών (CapEx) των οικονομικών δραστηριοτήτων, δεν περιλαμβάνονται ενδο-ομιλικές συναλλαγές.
Λειτουργικά έξοδα (βασικός δείκτης επίδοσης λειτουργικών εξόδων CapEx ):
Το ποσοστό των λειτουργικών εξόδων που αναφέρεται στο άρθρο 8 παράγραφος 2 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2020/852 υπολογίζεται ως ο αριθμητής διαιρούμενος διά του παρονομαστή όπως ορίζεται στα σημεία 1.1.3.1 και 1.1.3.2 του Παραρτήματος I του Κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμού (ΕΕ) 2021/2178, όπως τροποποιήθηκε.
• Ο Παρονομαστής καλύπτει τις άμεσες μη κεφαλαιοποιημένες δαπάνες που σχετίζονται με μέτρα
ανακαίνισης κτιρίων, τη βραχυπρόθεσμη μίσθωση, τη συντήρηση και την επισκευή, καθώς και οποιεσδήποτε άλλες άμεσες δαπάνες που σχετίζονται με την καθημερινή συντήρηση περιουσιακών στοιχείων ενσώματων παγίων από την επιχείρηση ή τρίτο στον οποίο ανατίθενται οι δραστηριότητες οι οποίες είναι απαραίτητες για τη διασφάλιση της συνεχούς και αποτελεσματικής λειτουργίας αυτών των στοιχείων ενεργητικού.
• Ο Αριθμητής ισούται με το μέρος των λειτουργικών εξόδων που περιλαμβάνεται στον παρονομαστή και
είναι οποιοδήποτε από τα ακόλουθα:
α) σχετικό με στοιχεία ενεργητικού ή διαδικασίες που συνδέονται με ευθυγραμμισμένες με την Ταξινομία της Ε.Ε. οικονομικές δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένης της κατάρτισης και άλλων αναγκών προσαρμογής των ανθρώπινων πόρων, και άμεσες μη κεφαλαιοποιημένες δαπάνες που αντιπροσωπεύουν έρευνα και ανάπτυξη·
β) σχετικό με την αγορά προϊόντων από ευθυγραμμισμένες με την ταξινομία της Ε.Ε. οικονομικές δραστηριότητες και με επιμέρους μέτρα που επιτρέπουν στις στοχευμένες δραστηριότητες να καταστούν χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών ή να οδηγήσουν σε μειώσεις των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου, καθώς και με επιμέρους μέτρα ανακαίνισης κτιρίων όπως προσδιορίζονται στους Κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμούς που έχουν εκδοθεί δυνάμει του άρθρου 10 παράγραφος 3, του άρθρου 11 παράγραφος 3, του άρθρου 12 παράγραφος 2, του άρθρου 13 παράγραφος 2, του άρθρου 14 παράγραφος 2 ή του άρθρου 15 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2020/852 και υπό την προϋπόθεση ότι τα μέτρα αυτά εφαρμόζονται και τίθενται σε λειτουργία εντός 18 μηνών.
Όταν οι λειτουργικές δαπάνες δεν είναι σημαντικές για το επιχειρηματικό μοντέλο των μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων, οι εν λόγω επιχειρήσεις:
α) εξαιρούνται από τον υπολογισμό του αριθμητή του ΒΔΕ λειτουργικών δαπανών σύμφωνα με το σημείο 1.1.3.2 του Παραρτήματος Ι του Κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμού (ΕΕ) 2021/2178 και γνωστοποιούν ότι ο αριθμητής ισούται με μηδέν·
70
β) δημοσιοποιούν τη συνολική αξία του παρονομαστή των λειτουργικών εξόδων που υπολογίζεται ως άνωθι.
γ) επεξηγούν την απουσία σημαντικότητας των επιχειρησιακών δαπανών στο επιχειρηματικό τους μοντέλο.
Ο αριθμητής περιλαμβάνει το τμήμα των λειτουργικών εξόδων ( OpEx ) που αναφέρεται στην πρώτη παράγραφο του παρόντος σημείου το οποίο συμβάλλει σημαντικά σε οποιονδήποτε από τους περιβαλλοντικούς στόχους. Ο αριθμητής παρέχει ανάλυση του μέρους των λειτουργικών εξόδων που διατίθεται για την σημαντική συμβολή σε κάθε περιβαλλοντικό στόχο.
Για να αποφευχθεί η διπλή καταμέτρηση στην κατανομή στον αριθμητή των λειτουργικών εξόδων ( OpEx ) των οικονομικών δραστηριοτήτων, δεν περιλαμβάνονται ενδο-ομιλικές συναλλαγές.
Βασικοί Δείκτες Επίδοσης 2023
Στους παρακάτω πίνακες παρουσιάζονται τα ποσοστά του κύκλου εργασιών, των κεφαλαιουχικών δαπανών (CapEx) και των λειτουργικών εξόδων (OpEx) που συνδέονται με ευθυγραμμισμένες, μη-ευθυγραμμισμένες και μη-επιλέξιμες με τον Κανονισμό Ταξινομίας, οικονομικές δραστηριότητες για το οικονομικό έτος 2023, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της αξιολόγησης των οικονομικών δραστηριοτήτων του Ομίλου.
Συνοπτικά, το ποσοστό των 3 βασικών δεικτών επιδόσεων για το οικονομικό έτος 2023, απεικονίζεται στον παρακάτω πίνακα.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΤΟΣ
2023
Σύνολο
(meur)
Επιλέξιμες (μη ευθυγραμμισμένες) οικονομικές δραστηριότητες %
Ευθυγραμμισμένες οικονομικές δραστηριότητες %
Μη επιλέξιμες οικονομικές δραστηριότητες %
Κύκλος Εργασιών
1.724,21
98,3 0 %
0%
1,7 0 %
Κεφαλαιουχι κές Δαπ ά νε ς (CapEx)
439,88
67.06%
0%
32,94%
Λειτουργικές Δαπάνες
(OpEx)
1.477,38
11,54%
0%
88,46%
71
Οικονομικό Έτος
2023
Κριτήρια σημαντικής συμβολής
Κριτήρια DNSH (Μη Πρόκλησης Σημαντικής Βλάβης)
Κύκλος Εργασιών
Ποσοστό του κύκλου εργασιών για το οικονομικό έτος 2023
Μετριασμός της Κλιματικής Αλλαγής
Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή
Υδατικοί Πόροι
Κυκλική Οικονομία
Ρύπανση
Βιοποικιλότητα και Οικοσυστήματα
Μετριασμός της Κλιματικής Αλλαγής
Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή
Υδατικοί Πόροι
Κυκλική Οικονομία
Ρύπανση
Βιοποικιλότητα και Οικοσυστήματα
Ελάχιστες Κοινωνικές Διασφαλίσεις
Ποσοστό του κύκλου εργασιών ευθυγραμμισμένο (Α.1) με ή επιλέξιμο (Α.2) για την ταξινομία της ΕΕ για το οικονομικό έτος 2022
Κατηγορία-
(ευνοϊκή δραστηριότητα)
Κατηγορία-
(δραστηριότητα μετάβασης)
Οικονομικές Δραστηριότητες
Κωδικός
€m
%
Ν, Ο, Μ/Ε - Π
Ν, Ο, Μ/Ε - Π
Ν, Ο, Μ/Ε - Π
Ν, Ο, Μ/Ε - Π
Ν, Ο, Μ/Ε - Π
Ν, Ο, Μ/Ε - Π
Ν/Ο
Ν/Ο
Ν/Ο
Ν/Ο
Ν/Ο
Ν/Ο
Ν/Ο
%
E
Μ
A. ΕΠΙΛΕΞΙΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΑΞΙΝΟΜΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
A.1 Περιβαλλοντικά βιώσιμες δραστηριότητες (ευθυγραμμισμένες με την Ταξινομία της Ε.Ε)
Κύκλος εργασιών περιβαλλοντικά βιώσιμων δραστηριοτήτων (ευθυγραμμισμένες με την ταξινομία (A.1)
0
0%
-
-
-
-
-
-
Ν
Ν
Ν
Ν
Ν
Ν
Ν
0 %
0%
0%
Εκ των οποίων ευνοϊκές δραστηριότητες
0
0%
-
-
-
-
-
-
Ν
Ν
Ν
Ν
Ν
Ν
Ν
0%
E
Εκ των οποίων δραστηριότητες μετάβασης
0
0%
Ν
Ν
Ν
Ν
Ν
Ν
Ν
0%
Μ
A .2 Επιλέξιμες για την ταξινομία αλλά μη περιβαλλοντικά βιώσιμες δραστηριότητες
Κατασκευή αεροσκαφών
CCM 3.21
1,77
0,1 0 %
ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
0 %
Μεταφορές με μοτοσικλέτες, επιβατικά αυτοκίνητα και ελαφρά επαγγελματικά οχήματα
CCM 6.5
-
-
ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
0%
Αεροπορικές μεταφορές επιβατών και εμπορευμάτων
CCM 6.19
1.639,13
98,2 0 %
ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
0%
Εγκατάσταση, συντήρηση και επισκευή σταθμών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων σε κτίρια (και χώρους στάθμευσης που συνδέονται με κτίρια)
CCM 7.4
-
-
ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
0 %
Απόκτηση και ιδιοκτησία κτιρίων
CCM 7.7
-
-
ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
0%
Ανακαίνιση υφιστάμενων κτιρίων
CE 3.2
-
-
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
0%
Κύκλος Εργασιών επιλέξιμων για την ταξινομία αλλά μη περιβαλλοντικά βιώσιμων δραστηριοτήτων (A.2)
1,694,90
98,3 0 %
98,3 0 %
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0 %
Κύκλος Εργασιών επιλέξιμων για την ταξινομία δραστηριοτήτων (A.1 + A.2)
1,694,90
98,3 0 %
98,3 0 %
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0 %
B. ΜΗ-ΕΠΙΛΕΞΙΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΑΞΙΝΟΜΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
Κύκλος Εργασιών Μη Επιλέξιμων για την ταξινομία δραστηριοτήτων
29,30
1,7 0 %
Συνολικός Κύκλος Εργασιών (A+B)
1.724,21
100 ,00 %
Ν- Ναι, δραστηριότητα επιλέξιμη για την Ταξινομία και ευθυγραμμισμένη με την Ταξινομία για τον σχετικό περιβαλλοντικό στόχο
Ο-Όχι, δραστηριότητα επιλέξιμη για την Ταξινομία αλλά μη ευθυγραμμισμένη με την Ταξινομία για τον σχετικό περιβαλλοντικό στόχο
ΕΠ- Δραστηριότητα επιλέξιμη για την Ταξινομία για τον σχετικό στόχο
Μ/ΕΠ-Δραστηριότητα μη επιλέξιμη για την Ταξινομία για τον σχετικό περιβαλλοντικό στόχο
Ποσοστό Κύκλου Εργασιών/Συνολικός Κύκλος Εργασιών
Ευθυγραμμισμένες με την ταξινομία ανά στόχο
Επιλέξιμες για την ταξινομία ανά στόχο
CCM
0 %
98,30%
CCA
0%
0%
WTR
0%
0%
CE
0%
0%
PPC
0%
0%
BIO
0%
0%
72
Οικονομικό Έτος
2023
Κριτήρια σημαντικής συμβολής
Κριτήρια DNSH (Μη Πρόκλησης Σημαντικής Βλάβης)
CapEx
Ποσοστό Cap Ex για το οικονομικό έτος 2023
Μετριασμός της Κλιματικής Αλλαγής
Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή
Υδατικοί Πόροι
Κυκλική Οικονομία
Ρύπανση
Βιοποικιλότητα και Οικοσυστήματα
Μετριασμός της Κλιματικής Αλλαγής
Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή
Υδατικοί Πόροι
Κυκλική Οικονομία
Ρύπανση
Βιοποικιλότητα και Οικοσυστήματα
Ελάχιστες Κοινωνικές Διασφαλίσεις
Ποσοστό CapEx ευθυγραμμισμένο (Α.1) με ή επιλέξιμο (Α.2) για την ταξινομία της ΕΕ για το οικονομικό έτος 2022
Κατηγορία-
(ευνοϊκή δραστηριότητα)
Κατηγορία-
(δραστηριότητα μετάβασης)
Οικονομικές Δραστηριότητες
Κωδικός
€m
%
Ν, Ο, Μ/Ε - Π
Ν, Ο, Μ/Ε - Π
Ν, Ο, Μ/Ε - Π
Ν, Ο, Μ/Ε - Π
Ν, Ο, Μ/Ε - Π
Ν, Ο, Μ/Ε - Π
Ν/Ο
Ν/Ο
Ν/Ο
Ν/Ο
Ν/Ο
Ν/Ο
Ν/Ο
%
E
Μ
A. ΕΠΙΛΕΞΙΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΑΞΙΝΟΜΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
A.1 Περιβαλλοντικά βιώσιμες δραστηριότητες (ευθυγραμμισμένες με την Ταξινομία της Ε.Ε)
CapEx περιβαλλοντικά βιώσιμων δραστηριοτήτων (ευθυγραμμισμένες με την ταξινομία (A.1)
-
-
-
-
-
-
-
-
Ν
Ν
Ν
Ν
Ν
Ν
Ν
0 %
0%
0%
Εκ των οποίων ευνοϊκές δραστηριότητες
-
-
-
-
-
-
-
-
Ν
Ν
Ν
Ν
Ν
Ν
Ν
0%
E
Εκ των οποίων δραστηριότητες μετάβασης
-
-
Ν
Ν
Ν
Ν
Ν
Ν
Ν
0%
M
A .2 Επιλέξιμες για την ταξινομία αλλά μη περιβαλλοντικά βιώσιμες δραστηριότητες
Κατασκευή αεροσκαφών
CCM 3.21
-
-
ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
0 %
Μεταφορές με μοτοσικλέτες, επιβατικά αυτοκίνητα και ελαφρά επαγγελματικά οχήματα
CCM 6.5
1,71
0,39%
ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
0%
Αεροπορικές μεταφορές επιβατών και εμπορευμάτων
CCM 6.19
280,50
63,77%
ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
0%
Εγκατάσταση, συντήρηση και επισκευή σταθμών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων σε κτίρια (και χώρους στάθμευσης που συνδέονται με κτίρια)
CCM 7.4
0,0 4
0,01%
ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
0 %
Απόκτηση και ιδιοκτησία κτιρίων
CCM 7.7
1 2 , 75
2 , 90 %
ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
0%
Ανακαίνιση υφιστάμενων κτιρίων
CE 3.2
-
-
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
0%
CapEx επιλέξιμων για την ταξινομία αλλά μη περιβαλλοντικά βιώσιμων δραστηριοτήτων (A.2)
295,00
67,06%
64,47 %
0%
0%
2,6 0 %
0%
0%
0 %
0 %
CapEx επιλέξιμων για την ταξινομία δραστηριοτήτων (A.1 + A.2)
295,00
67,06%
64,47 %
0%
0%
2,6 0 %
0%
0%
0 %
0%
B. ΜΗ-ΕΠΙΛΕΞΙΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΑΞΙΝΟΜΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
CapEx Μη Επιλέξιμων για την ταξινομία δραστηριοτήτων
144,89
32,94 %
Συνολικό CapEx (A+B)
439,88
10 0 ,00 %
Ν- Ναι, δραστηριότητα επιλέξιμη για την Ταξινομία και ευθυγραμμισμένη με την Ταξινομία για τον σχετικό περιβαλλοντικό στόχο
Ο-Όχι, δραστηριότητα επιλέξιμη για την Ταξινομία αλλά μη ευθυγραμμισμένη με την Ταξινομία για τον σχετικό περιβαλλοντικό στόχο
ΕΠ- Δραστηριότητα επιλέξιμη για την Ταξινομία για τον σχετικό στόχο
Μ/ΕΠ-Δραστηριότητα μη επιλέξιμη για την Ταξινομία για τον σχετικό περιβαλλοντικό στόχο
Ποσοστό CapEx /Συνολικό CapEx
Ευθυγραμμισμένες με την ταξινομία ανά στόχο
Επιλέξιμες για την ταξινομία ανά στόχο
CCM
0%
64,47 %
CCA
0%
0%
WTR
0%
0%
CE
0%
2,60 %
PPC
0%
0%
BIO
0%
0%
73
Οικονομικό Έτος
2023
Κριτήρια σημαντικής συμβολής
Κριτήρια DNSH (Μη Πρόκλησης Σημαντικής Βλάβης)
OpEx
Ποσοστό OpE x για το οικονομικό έτος 2023
Μετριασμός της Κλιματικής Αλλαγής
Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή
Υδατικοί Πόροι
Κυκλική Οικονομία
Ρύπανση
Βιοποικιλότητα και Οικοσυστήματα
Μετριασμός της Κλιματικής Αλλαγής
Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή
Υδατικοί Πόροι
Κυκλική Οικονομία
Ρύπανση
Βιοποικιλότητα και Οικοσυστήματα
Ελάχιστες Κοινωνικές Διασφαλίσεις
Ποσοστό Op Ex ευθυγραμμισμένο (Α.1) με ή επιλέξιμο (Α.2) για την ταξινομία της ΕΕ για το οικονομικό έτος 2022
Κατηγορία-
(ευνοϊκή δραστηριότητα)
Κατηγορία-
(δραστηριότητα μετάβασης)
Οικονομικές Δραστηριότητες
Κωδικός
€m
%
Ν, Ο, Μ/Ε - Π
Ν, Ο, Μ/Ε - Π
Ν, Ο, Μ/Ε - Π
Ν, Ο, Μ/Ε - Π
Ν, Ο, Μ/Ε - Π
Ν, Ο, Μ/Ε - Π
Ν/Ο
Ν/Ο
Ν/Ο
Ν/Ο
Ν/Ο
Ν/Ο
Ν/Ο
%
E
Μ
A. ΕΠΙΛΕΞΙΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΑΞΙΝΟΜΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
A.1 Περιβαλλοντικά βιώσιμες δραστηριότητες (ευθυγραμμισμένες με την Ταξινομία της Ε.Ε)
OpEx περιβαλλοντικά βιώσιμων δραστηριοτήτων (ευθυγραμμισμένες με την ταξινομία (A.1)
-
-
-
-
-
-
-
-
Ν
Ν
Ν
Ν
Ν
Ν
Ν
0 %
0%
0%
Εκ των οποίων ευνοϊκές δραστηριότητες
-
-
-
-
-
-
-
-
Ν
Ν
Ν
Ν
Ν
Ν
Ν
0%
E
Εκ των οποίων δραστηριότητες μετάβασης
-
-
Ν
Ν
Ν
Ν
Ν
Ν
Ν
0%
M
A .2 Επιλέξιμες για την ταξινομία αλλά μη περιβαλλοντικά βιώσιμες δραστηριότητες
Κατασκευή αεροσκαφών
CCM 3.21
-
-
ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
0 %
Μεταφορές με μοτοσικλέτες, επιβατικά αυτοκίνητα και ελαφρά επαγγελματικά οχήματα
CCM 6.5
-
-
ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
0%
Αεροπορικές μεταφορές επιβατών και εμπορευμάτων
CCM 6.19
170,47
11,54%
ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
0%
Εγκατάσταση, συντήρηση και επισκευή σταθμών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων σε κτίρια (και χώρους στάθμευσης που συνδέονται με κτίρια)
CCM 7.4
-
-
ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
0 %
Απόκτηση και ιδιοκτησία κτιρίων
CCM 7.7
-
-
ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
0%
Ανακαίνιση υφιστάμενων κτιρίων
CE 3.2
-
-
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
ΕΠ
Μ/ΕΠ
Μ/ΕΠ
0%
OpEx επιλέξιμων για την ταξινομία αλλά μη περιβαλλοντικά βιώσιμων δραστηριοτήτων (A.2)
170,48
11,54%
1 1,54 %
0%
0%
0%
0%
0%
0%
OpEx επιλέξιμων για την ταξινομία δραστηριοτήτων (A.1 + A.2)
170,48
11,54%
1 1,54 %
0%
0%
0%
0%
0%
0%
B. ΜΗ-ΕΠΙΛΕΞΙΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΑΞΙΝΟΜΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
OpEx Μη Επιλέξιμων για την ταξινομία δραστηριοτήτων
1.306,90
88,46%
Συνολικό OpEx (A+B)
1 . 477,38
100 ,00 %
Ν- Ναι, δραστηριότητα επιλέξιμη για την Ταξινομία και ευθυγραμμισμένη με την Ταξινομία για τον σχετικό περιβαλλοντικό στόχο
Ο-Όχι, δραστηριότητα επιλέξιμη για την Ταξινομία αλλά μη ευθυγραμμισμένη με την Ταξινομία για τον σχετικό περιβαλλοντικό στόχο
ΕΠ- Δραστηριότητα επιλέξιμη για την Ταξινομία για τον σχετικό στόχο
Μ/ΕΠ-Δραστηριότητα μη επιλέξιμη για την Ταξινομία για τον σχετικό περιβαλλοντικό στόχο
Ποσοστό OpEx/Συνολικό OpEx
Ευθυγραμμισμένες με την ταξινομία ανά στόχο
Επιλέξιμες για την ταξινομία ανά στόχο
CCM
0%
11,54%
CCA
0%
0%
WTR
0%
0%
CE
0%
0%
PPC
0%
0%
BIO
0%
0%
74
2.4 Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης
Το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας δηλώνει ότι η Εταιρεία έχει υιοθετήσει και συμμορφώνεται πλήρως με το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο περί εταιρικής διακυβέρνησης που ισχύει στην Ελλάδα και ειδικότερα με τις διατάξεις των άρθρων 1 έως 24 του ν. 4706/2020, τον ν. 4548/2018, τις διατάξεις του άρθρου 44 του ν. 4449/2017 (Επιτροπή Ελέγχου) όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 74 του ν. 4706/2020 και ισχύει, σε συνδυασμό με τις σχετικές αποφάσεις, εγκυκλίους και κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς.
Στο πλαίσιο αυτό, η Εταιρεία, με την από 14 Ιουλίου 2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της αναθεώρησε και επικαιροποίησε τον Κανονισμό Λειτουργίας της, ο οποίος είχε αρχικώς εγκριθεί με την από 31.03.2007 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας και αναθεωρηθεί με την από 31.08.2018 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας. Στον Κανονισμό Λειτουργίας της Εταιρείας περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η οργανωτική διάρθρωση της Εταιρείας, τα αντικείμενα των μονάδων και των επιτροπών της Εταιρείας, τα χαρακτηριστικά του Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου της Εταιρείας (ΣΕΕ) καθώς και οι διαδικασίες και πολιτικές που έχει υιοθετήσει και εφαρμόζει η Εταιρεία. Ο Κανονισμός Λειτουργίας της Εταιρείας εναρμονίζεται με το άρθρο 14 του ν.4706/2020, όπως ισχύει σήμερα και είναι σύμφωνος με τη δήλωση εταιρικής διακυβέρνησης της Εταιρείας και τον Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης που έχει υιοθετήσει και εφαρμόζει η Εταιρεία. Περίληψη του Κανονισμού Λειτουργίας της Εταιρείας έχει δημοσιοποιηθεί στον διαδικτυακό τόπο της Εταιρείας https://el.about.aegeanair.com/diakybernisi/ , σύμφωνα με το άρθρο 14 παρ. 2 εδ. β’ του ν. 4706/2020.
Επιπλέον, η Εταιρεία με την από 14 Ιουλίου 2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της, έχει υιοθετήσει και εφαρμόζει τον νέο Ελληνικό Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης, έκδοσης Ιουνίου 2021 (ΕΚΕΔ), ο οποίος έχει καταρτισθεί από το Ελληνικό Συμβούλιο Εταιρικής Διακυβέρνησης (ΕΣΕΔ) που αποτελεί φορέα εγνωσμένου κύρους σύμφωνα με το άρθρο 17 N. 4706/2020 και την υπ’ αρ. 916/7.6.2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς (καλούμενος εφεξής ο «Κώδικας»).
Ο Κώδικας βρίσκεται αναρτημένος στο διαδικτυακό τόπο του ΕΣΕΔ, στην ακόλουθη ηλεκτρονική διεύθυνση:
https://www.esed.org.gr/web/guest/code-listed
To Διοικητικό Συμβούλιο στο πλαίσιο των υποχρεώσεών του που απορρέουν από την παρ. 1 του άρθρου 4 του Ν. 4706/2020 αξιολόγησε την εφαρμογή και την αποτελεσματικότητα του Συστήματος Εταιρικής Διακυβέρνησης της Εταιρείας με ημερομηνία αναφοράς 31 Δεκεμβρίου 2023 και από την αξιολόγηση αυτή δεν προέκυψαν ουσιώδεις αδυναμίες.
Στο πλαίσιο της ως άνω αξιολόγησης το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας, ανέθεσε μεταξύ των άλλων και στην ελεγκτική εταιρεία Ernst & Young (Ελλάς) Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές ΑΕ, την αξιολόγηση της επάρκειας και αποτελεσματικότητας του Συστήματος Εταιρικής Διακυβέρνησης της Εταιρείας. Η εν λόγω αξιολόγηση πραγματοποιήθηκε με βάση το πρόγραμμα διαδικασιών διασφάλισης που περιλαμβάνεται στην απόφαση υπ’ αριθμόν Ι΄73/08β/14.02.2024 του Εποπτικού Συμβουλίου του Σώματος Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών, σύμφωνα το Διεθνές Πρότυπο Αναθέσεων Διασφάλισης 3000 (Αναθεωρημένο), «Έργα Διασφάλισης Πέραν Ελέγχου ή Επισκόπησης Ιστορικής Οικονομικής Πληροφόρησης». Από την ως άνω εργασία των Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών δεν προέκυψαν ουσιώδεις αδυναμίες στο Σύστημα Εταιρικής Διακυβέρνησης της Εταιρείας.
Οι αποκλίσεις της Εταιρείας σε σχέση με τις ειδικές πρακτικές που προβλέπονται στον Κώδικα, παρατίθενται στον πίνακα που ακολουθεί.
75
Ελληνικός Κώδικας Εταιρικής Διακυβέρνησης
Επεξήγηση/Αιτιολόγηση απόκλισης από τις ειδικές πρακτικές του Ελληνικού Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης
Κριτήρια Πολυμορφίας πέρα από τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου
Ειδική Πρακτική 2.2.15
Πέρα από τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου για την επιλογή των οποίων η Εταιρεία εφαρμόζει τα προβλεπόμενα στην Πολιτική Καταλληλότητας Μελών Διοικητικού Συμβουλίου κριτήρια πολυμορφίας, δεν υφίστανται καθορισμένα κριτήρια πολυμορφίας με συγκεκριμένους στόχους εκπροσώπησης ανά φύλο και συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα για την επίτευξη αυτών, για την επιλογή των ανώτατων και ανώτερων διευθυντικών στελεχών της Εταιρείας.
Η Εταιρεία μελετά την υιοθέτηση κατάλληλων κριτηρίων πολυμορφίας για τα ανώτατα και ανώτερα διευθυντικά στελέχη της και επεξεργάζεται το σχετικό χρονοδιάγραμμα εφαρμογής αυτών, ενώ εκτιμά ότι θα απαιτηθεί πρόσθετος χρόνος προκειμένου να καταστεί εφικτή η θέσπιση και εφαρμογή κριτηρίων πολυμορφίας για τα ανώτατα και ανώτερα διευθυντικά στελέχη, λαμβανομένης υπόψη και της φύσης της δραστηριότητας της Εταιρείας. Εκτιμάται ότι δεν υφίσταται κίνδυνος από την εν λόγω απόκλιση, για όσο χρονικό διάστημα αυτή υφίσταται.
Σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου
Ειδική Πρακτική 2.2.21
Ειδική Πρακτική 2.2.22
Το Διοικητικό Συμβούλιο δεν έχει ορίσει ως ανεξάρτητο μη εκτελεστικό Αντιπρόεδρο ή ανώτατο ανεξάρτητο μέλος, ένα από τα ανεξάρτητα μη εκτελεστικά μέλη του, καθότι η ειδική αυτή πρακτική προϋποθέτει ότι ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου είναι μη εκτελεστικό μέλος. Καθώς το Διοικητικό Συμβούλιο, κατ’ εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 8 παρ. 2 του ν. 4706/2020 έχει ορίσει ως Πρόεδρό του ένα εκ των εκτελεστικών μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, απαιτείται, σύμφωνα με τη διάταξη αυτή ο διορισμός Αντιπροέδρου εκ των μη εκτελεστικών μελών. Στο πλαίσιο αυτό, το Διοικητικό Συμβούλιο έχει ορίσει δύο (2) Αντιπροέδρους – μη εκτελεστικά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου.
Ο Αντιπρόεδρος Α΄ αναπληρώνει τον Πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου ως προς τις αρμοδιότητες που προβλέπονται από το Καταστατικό (μη εκτελεστικές αρμοδιότητες), όταν απουσιάζει ή κωλύεται, ενώ σε περίπτωση απουσίας ή κωλύματος και του Αντιπροέδρου Α΄ τον Πρόεδρο αντικαθιστά ο Αντιπρόεδρος Β’.
Με την ως άνω συγκεκριμένη διαδικασία η Εταιρεία θεωρεί ότι έχει διασφαλισθεί η αποτελεσματική και παραγωγική λειτουργία του Διοικητικού Συμβουλίου. Μετά την λήξη της θητείας του τρέχοντος Διοικητικού Συμβουλίου, η Εταιρεία θα επανεξετάσει κατά πόσο είναι σκόπιμο και υπό ποιους όρους είναι δυνατό, να συμμορφωθεί με την ανωτέρω Ειδική Πρακτική.
76
Αποδοχές μελών του Διοικητικού Συμβουλίου
Ειδική Πρακτική 2.4.14
Δεν υπάρχει ειδική πρόβλεψη στις συμβάσεις των εκτελεστικών μελών του Διοικητικού Συμβουλίου η οποία να χορηγεί στο Διοικητικό Συμβούλιο το δικαίωμα να απαιτήσει την επιστροφή όλου ή μέρους του bonus που έχει απονεμηθεί, λόγω παράβασης συμβατικών όρων ή ανακριβών οικονομικών καταστάσεων προηγούμενων χρήσεων ή γενικώς βάσει εσφαλμένων χρηματοοικονομικών στοιχείων, που χρησιμοποιήθηκαν για τον υπολογισμό του bonus αυτού.
Για την εναρμόνιση με τη συγκεκριμένη ειδική πρακτική του Κώδικα, η Εταιρεία επεξεργάζεται την προσαρμογή των σχετικών συμβάσεων με την προσθήκη ρητού όρου κατά τα παραπάνω και εκτιμά ότι θα απαιτηθεί πρόσθετος χρόνος, προκειμένου αυτή να υλοποιηθεί. Εκτιμάται ότι δεν υφίσταται κίνδυνος από την εν λόγω απόκλιση, για όσο χρονικό διάστημα αυτή υφίσταται. Σημειώνεται, εξάλλου, ότι σύμφωνα με την Πολιτική Αποδοχών των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, η καταβολή της μεταβλητής αμοιβής δύναται να αναβάλλεται με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, ιδίως εφόσον προκύψουν εξαιρετικές περιστάσεις που δικαιολογούν την αναβολή αυτή (π.χ. η κερδοφορία της Εταιρείας επηρεαστεί από απρόβλεπτο γεγονός), ενώ, επιπλέον, η καταβολή της επιπρόσθετης αμοιβής μπορεί να ανακληθεί με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, εφόσον το μέλος που την έλαβε καταδικασθεί ή τα στοιχεία κερδοφορίας της Εταιρείας βάσει των δημοσιευμένων χρηματοοικονομικών της καταστάσεων αποδειχθούν ανακριβή.
77
Σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου
Ως Σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου ορίζεται το σύνολο των εσωτερικών ελεγκτικών μηχανισμών και διαδικασιών, συμπεριλαμβανομένης της διαχείρισης κινδύνων, του εσωτερικού ελέγχου και της κανονιστικής συμμόρφωσης, που καλύπτει σε συνεχή βάση κάθε δραστηριότητα της Εταιρείας και συντελεί στην ασφαλή και αποτελεσματική λειτουργία της.
Στόχοι:
Στην Εταιρεία το Σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου, αποβλέπει στους ακόλουθους, ιδίως, στόχους:
α) στη συνεπή υλοποίηση της επιχειρηματικής στρατηγικής, με την αποτελεσματική χρήση των διαθέσιμων πόρων,
β) στην αναγνώριση και διαχείριση των ουσιωδών κινδύνων που συνδέονται με την επιχειρηματική της δραστηριότητα και λειτουργία,
γ) στην αποτελεσματική λειτουργία της υπηρεσίας εσωτερικού ελέγχου,
δ) στη διασφάλιση της πληρότητας και της αξιοπιστίας των στοιχείων και πληροφοριών που απαιτούνται για τον ακριβή και έγκαιρο προσδιορισμό της χρηματοοικονομικής κατάστασης και την κατάρτιση αξιόπιστων οικονομικών καταστάσεων, καθώς και της μη χρηματοοικονομικής κατάστασης, σύμφωνα με το άρθρο 151 του ν.4548/2018,
ε) στη συμμόρφωση με το κανονιστικό και νομοθετικό πλαίσιο, καθώς και τους κανονισμούς που διέπουν την λειτουργία της Εταιρείας,
ζ) την εποπτεία της δραστηριότητας των Διευθυντικών Στελεχών της Εταιρείας,
η) τον έλεγχο των συναλλαγών που διενεργούνται από στελέχη και συνεργάτες της Εταιρείας επί της μετοχής της Εταιρείας,
θ) τον έλεγχο της διακίνησης των πληροφοριών της Εταιρείας,
ι) την διασφάλιση της άρτιας και αποτελεσματικής οργάνωσης και λειτουργίας της Εταιρείας, σύμφωνα με τον παρόντα Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας, τις αποφάσεις της Διοίκησης και τις εκάστοτε ανάγκες της Εταιρείας.
Όργανα διενέργειας εσωτερικού ελέγχου:
Για την διενέργεια αποτελεσματικού εσωτερικού ελέγχου προβλέπονται τα ακόλουθα όργανα:
-Επιτροπή Ελέγχου η οποία αποτελείται από τρία (3) τουλάχιστον μέλη και αποτελεί είτε ανεξάρτητη επιτροπή, είτε επιτροπή του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας. Αποτελείται από μη εκτελεστικά μέλη του Διοικητικού
78
Εσωτερικός Έλεγχος
Η Εταιρεία διαθέτει Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας, ο οποίος εγκρίθηκε και τέθηκε αρχικώς σε ισχύ με την από 31.03.2007 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, αναθεωρήθηκε με την από 30.08.2018 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας επιπλέον τροποποιήθηκε, με την 14.07.2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, προκειμένου να προσαρμοσθεί σε τροποποιήσεις της κείμενης νομοθεσίας περί εταιρικής διακυβέρνησης, περιλαμβανομένων των διατάξεων του ν.4548/2018 και του άρθρου 44 του ν.4449/2017 (αναφορικά με τις αρμοδιότητες της Επιτροπής Ελέγχου). Ο Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας της Εταιρείας εναρμονίζεται με το άρθρο 14 του ν.4706/2020, όπως ισχύει σήμερα και είναι σύμφωνος με τη δήλωση εταιρικής διακυβέρνησης της Εταιρείας και τον Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης που έχει υιοθετήσει και εφαρμόζει η Εταιρεία.
Συμβουλίου και από μέλη που εκλέγονται από την Γενική Συνέλευση των μετόχων της Εταιρείας,
-Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου, στελεχωμένη με προσωπικό που απασχολείται αποκλειστικά στη διενέργεια Εσωτερικού Ελέγχου,
-Τμήμα Διαχείρισης Κινδύνων και Κανονιστικής Συμμόρφωσης.
Εσωτερικός Έλεγχος
Η Εταιρεία διαθέτει Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου, η οποία αποτελεί μια ανεξάρτητη, αντικειμενική και συμβουλευτική δραστηριότητα, σχεδιασμένη να προσθέτει αξία και να βελτιώνει τις λειτουργίες του οργανισμού. Υποστηρίζει την Εταιρεία στην επίτευξη των σκοπών της, προσφέροντας μια συστηματική προσέγγιση για την αποτίμηση και βελτίωση της αποτελεσματικότητας της διαχείρισης κινδύνων, των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου και της εταιρικής διακυβέρνησης.
Η Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου ελέγχει την πιστή εφαρμογή της νομοθεσίας, την τήρηση του Καταστατικού της Εταιρείας και του συνόλου των πολιτικών και διαδικασιών της. Ο υπεύθυνος της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου αναπτύσσει και τηρεί σχετικό εγχειρίδιο διαδικασιών, το οποίο καλύπτει όλες τις πλευρές δραστηριοποίησης του Εσωτερικού Ελέγχου και εποπτεύει συνεχώς την αποτελεσματικότητα του.
Οι εσωτερικοί ελεγκτές είναι ανεξάρτητοι κατά την εκτέλεση του έργου τους, δεν υπάγονται ιεραρχικά σε καμία άλλη υπηρεσιακή μονάδα της Εταιρείας και εποπτεύονται από την Επιτροπή Ελέγχου. Η Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου της Εταιρείας αποτελεί μία ανεξάρτητη οργανωτική μονάδα, η οποία αναφέρεται στο Διοικητικό Συμβούλιο και στην Επιτροπή Ελέγχου, σύμφωνα με το Καταστατικό της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου και τον Εσωτερικό Κανονισμό
79
Λειτουργίας της Εταιρείας. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις των εν λόγω κειμένων, το Διοικητικό Συμβούλιο, μέσω της Επιτροπής Ελέγχου της Εταιρείας, ενημερώνεται κατ’ ελάχιστο σε τριμηνιαία βάση για τον διενεργούμενο εσωτερικό έλεγχο, με την υποβολή εκθέσεων στις οποίες αναφέρονται οι επιμέρους διαδικασίες και ενέργειες εσωτερικού ελέγχου, καθώς και τα πορίσματα αυτού.
Ο εσωτερικός ελεγκτής της Εταιρείας έχει οριστεί από το Διοικητικό Συμβούλιο, είναι πλήρους απασχόλησης και δε μπορεί να ορισθεί ως εσωτερικός ελεγκτής μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου, ή διευθυντικά στελέχη ή συγγενείς των παραπάνω μέχρι και του δεύτερου βαθμού εξ αίματος ή εξ αγχιστείας. Η Εταιρεία υποχρεούται να ενημερώνει την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς για οποιαδήποτε μεταβολή στα πρόσωπα ή την οργάνωση του εσωτερικού ελέγχου εντός δέκα (10) εργάσιμων ημερών από τη μεταβολή αυτή.
Κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, οι εσωτερικοί ελεγκτές δικαιούνται να λάβουν γνώση οποιωνδήποτε εγγράφων είναι απολύτως αναγκαία για τη διενέργεια του ελέγχου. Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου οφείλουν να συνεργάζονται και να παρέχουν πληροφορίες στην Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου και στην Επιτροπή Ελέγχου και γενικά να διευκολύνουν με κάθε τρόπο το έργο τους. Η διοίκηση της Εταιρείας, ως οφείλει, τους παρέχει όλα τα απαραίτητα μέσα για τη διευκόλυνση του έργου τους. Σημειώνεται ότι οι διατάξεις του «Καταστατικού της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου» του Απριλίου 2021 δεν έρχονται σε αντίθεση με τις διατάξεις του Κανονισμού Λειτουργίας της Επιτροπής Ελέγχου, ο οποίος εγκρίθηκε με την από 25.10.2018 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, τροποποιήθηκε με την από 22.04.2019 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, περαιτέρω επικαιροποιήθηκε με την από 18.02.2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου και τέλος τροποποιήθηκε με την από 14.7.2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου.
Αρμοδιότητες
Η Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου της Εταιρείας έχει, ενδεικτικά, τις ακόλουθες αρμοδιότητες:
• Παρακολουθεί την εφαρμογή και τη συνεχή τήρηση του Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας και του καταστατικού της Εταιρείας, καθώς και της εν γένει νομοθεσίας που αφορά την Εταιρεία και ιδιαίτερα του νομοθετικού πλαισίου των ανωνύμων εταιρειών και της χρηματιστηριακής νομοθεσίας,
• Ελέγχει την τήρηση των δεσμεύσεων που περιέχονται στα ενημερωτικά δελτία και τα επιχειρηματικά σχέδια της Εταιρείας σχετικά με τη χρήση των κεφαλαίων που αντλήθηκαν από το Χρηματιστήριο,
80
• Ελέγχει τη νομιμότητα των αμοιβών και πάσης φύσης παροχών προς τα μέλη της διοίκησης αναφορικά με τις αποφάσεις των αρμόδιων οργάνων της Εταιρείας,
• Αναφέρει στο Διοικητικό Συμβούλιο περιπτώσεις σύγκρουσης των ιδιωτικών συμφερόντων των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου ή των διευθυντικών στελεχών με τα συμφέροντα της Εταιρείας, τις οποίες διαπιστώνει κατά την άσκηση των καθηκόντων της,
• Ενημερώνει εγγράφως, ως εκ του νόμου οφείλει, μία (1) φορά τουλάχιστον το τρίμηνο, την Επιτροπή Ελέγχου και το Διοικητικό Συμβούλιο για τους διενεργούμενους ελέγχους,
• Παρίσταται στις γενικές συνελεύσεις των μετόχων και σε περίπτωση που χρειαστεί παρέχει ενημέρωση στους μετόχους της Εταιρείας κατά τη διάρκεια των συνελεύσεων αυτών,
• Παρέχει, μετά από έγκριση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, οποιαδήποτε πληροφορία ζητηθεί εγγράφως από τις Εποπτικές Αρχές, συνεργάζονται με αυτές και διευκολύνει με κάθε δυνατό τρόπο, το έργο παρακολούθησης, ελέγχου και εποπτείας που ασκούν,
• Μεριμνά για την ενημέρωση του προσωπικού σχετικά με την τρέχουσα νομοθεσία που αφορά στη δραστηριότητά τους.
Περαιτέρω, η Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου έχει την ευθύνη για τα εξής:
• Τη διασφάλιση της σύννομης απεικόνισης των συναλλαγών της Εταιρείας ,
• Την επιβεβαίωση της αξιοπιστίας και της ακρίβειας και τη διασφάλιση της πληρότητας των οικονομικών και λειτουργικών πληροφοριών που παράγονται και των μέσων που χρησιμοποιούνται,
• Την κατάρτιση ενός ευέλικτου ετήσιου ελεγκτικού πλάνου στο οποίο περιλαμβάνεται κάθε κίνδυνος και σημείο ελέγχου που έχει αναγνωριστεί από τη διοίκηση,
• Την εκτίμηση της επάρκειας και αποτελεσματικότητας, καθώς επίσης και την προώθηση της ποιοτικής και συνεχούς βελτίωσης, των διαδικασιών ελέγχου και της διαχείρισης κινδύνων.
Με την από 18 Φεβρουαρίου 2014 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, τη θέση του Εσωτερικού Ελεγκτή έχει αναλάβει ο κ. Μενεξιάδης Μάριος του Ευγενίου ως πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης, που πληροί
81
τα κριτήρια ανεξαρτησίας της παρ. 3 του άρθρου 7 του ν. 3016/2002. Επίσης, πληροί τις προϋποθέσεις και τους όρους αναφορικά με τις αρμοδιότητες και ιδίως τις ιδιότητες του Εσωτερικού Ελεγκτή όπως αυτές διεξοδικά αναφέρονται στις διατάξεις των άρθρων 7 και 8 του ν. 3016/2002, καθώς και στην απόφαση 5/204/14.11.2000 του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς σχετικά με τις εταιρείες που έχουν εισαγάγει τις μετοχές τους στο Χ.Α., όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει.
O κ. Μενεξιάδης Μάριος είναι επιπλέον υπεύθυνος επικοινωνίας της Εταιρείας με την Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων για τα αντίστοιχα θέματα.
82
Γενική Συνέλευση
Τρόπος Λειτουργίας
Το Διοικητικό Συμβούλιο, διασφαλίζει ότι η προετοιμασία και η διεξαγωγή της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων διευκολύνουν την αποτελεσματική άσκηση των δικαιωμάτων των μετόχων, οι οποίοι μπορούν να είναι πλήρως ενημερωμένοι για όλα τα θέματα που σχετίζονται με τη συμμετοχή τους στη Γενική Συνέλευση, συμπεριλαμβανομένων των θεμάτων ημερήσιας διάταξης και των δικαιωμάτων τους κατά τη Γενική Συνέλευση. Το Διοικητικό Συμβούλιο αξιοποιεί τη Γενική Συνέλευση των μετόχων για να διευκολύνει τον ουσιαστικό και ανοιχτό διάλογό τους με την Εταιρεία.
Σε συμμόρφωση με τις διατάξεις του ν. 4548/2018, η Εταιρεία αναρτά στον ιστότοπο της είκοσι (20) τουλάχιστον ημέρες πριν από τη Γενική Συνέλευση, τόσο στην ελληνική όσο και στην αγγλική γλώσσα, πληροφορίες σχετικά με:
• την ημερομηνία, την ώρα και τον τόπο σύγκλησης της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων,
• τους βασικούς κανόνες και τις πρακτικές συμμετοχής, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος εισαγωγής θεμάτων στην ημερήσια διάταξη και υποβολής ερωτήσεων, καθώς και των προθεσμιών εντός των οποίων τα δικαιώματα αυτά μπορούν να ασκηθούν,
• τις διαδικασίες ψηφοφορίας, τους όρους αντιπροσώπευσης μέσω πληρεξουσίου και τα χρησιμοποιούμενα έντυπα για ψηφοφορία μέσω πληρεξουσίου,
• την προτεινόμενη ημερήσια διάταξη της συνέλευσης, συμπεριλαμβανομένων σχεδίων των αποφάσεων προς συζήτηση και ψήφιση, αλλά και τυχόν συνοδευτικών εγγράφων,
• τον προτεινόμενο κατάλογο υποψήφιων μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και τα βιογραφικά τους (εφόσον υπάρχει θέμα εκλογής μελών), και
• το συνολικό αριθμό των μετοχών και των δικαιωμάτων ψήφου κατά την ημερομηνία της σύγκλησης.
Τουλάχιστον ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, ή/και ο Αντιπρόεδρος και ο Διευθύνων Σύμβουλος, παρίστανται στη Γενική Συνέλευση των μετόχων, προκειμένου να παρέχουν πληροφόρηση και ενημέρωση επί θεμάτων της αρμοδιότητάς τους που τίθενται προς συζήτηση και επί ερωτήσεων ή διευκρινίσεων που ζητούν οι μέτοχοι. Ο Πρόεδρος της Γενικής
83
Συνέλευσης διαθέτει επαρκή χρόνο για την υποβολή ερωτήσεων από τους μετόχους.
Βασικές Εξουσίες
Η Γενική Συνέλευση των μετόχων είναι το ανώτατο όργανο της Εταιρείας και δικαιούται να αποφασίζει γενικά για κάθε εταιρική υπόθεση. Οι νόμιμες αποφάσεις της υποχρεώνουν και τους απόντες και τους διαφωνούντες μετόχους.
Η Γενική Συνέλευση είναι το μόνο αρμόδιο όργανο για να αποφασίζει για:
• Κάθε θέμα που υποβάλλεται σ’ αυτή από το Διοικητικό Συμβούλιο ή από τους δικαιούμενους σύμφωνα με τις διατάξεις του Νόμου ή του Καταστατικού να προκαλέσουν την σύγκλησή της,
• Τροποποιήσεις του Καταστατικού. Τέτοιες τροποποιήσεις θεωρούνται όσες αφορούν την αύξηση, ή την μείωση του μετοχικού κεφαλαίου, τη διάλυση της Εταιρείας, την παράταση της διάρκειάς της και συγχώνευσή της με άλλη,
• Την εκλογή των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και των ελεγκτών
• Την έγκριση της Πολιτικής Αποδοχών της Εταιρείας, σύμφωνα με τον Ν. 4548/2018
• Την εκλογή των μελών της Επιτροπής Ελέγχου της Εταιρείας, σύμφωνα με τα ειδικώς οριζόμενα στο ν. 4449/2017 και στον Κανονισμό Λειτουργίας Επιτροπής Ελέγχου της Εταιρείας.
• Την έγκριση ή μεταρρύθμιση των ετησίων χρηματοοικονομικών καταστάσεων που καταρτίζει το Διοικητικό Συμβούλιο και την διάθεση των καθαρών κερδών,
• Την έγκριση, με ειδική ψηφοφορία που γίνεται με φανερή ψηφοφορία της συνολικής διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου και για την απαλλαγή των ελεγκτών από κάθε ευθύνη μετά την ψήφιση των ετησίων χρηματοοικονομικών καταστάσεων και μετά από ακρόαση της έκθεσης επί των πεπραγμένων του Διοικητικού Συμβουλίου και επί της γενικής καταστάσεως των εταιρικών υποθέσεων και της Εταιρείας. Στην παραπάνω ψηφοφορία έχουν δικαίωμα να συμμετέχουν και τα Μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της εταιρείας και οι υπάλληλοι της, αλλά μόνο με μετοχές που τους ανήκουν κατά κυριότητα,
• Την ακρόαση των ορκωτών ελεγκτών σχετικά με τον έλεγχο των βιβλίων και λογαριασμών της Εταιρείας, που έχουν διενεργήσει,
84
• Την έκδοση ομολογιακών δανείων με δικαίωμα απόληψης επί των κερδών, σύμφωνα με το άρθρο 72 του Ν.4548/2018 και μετατρέψιμων ομολογιακών δανείων,
• Τον διορισμό εκκαθαριστών σε περίπτωση λύσης της εταιρείας,
• Την έγερση αγωγής κατά μελών του Διοικητικού Συμβουλίου ή των ελεγκτών, για παράβαση των καθηκόντων τους που απορρέουν από τον Νόμο και το Καταστατικό.
Δικαιώματα μετόχων και τρόποι άσκησης του
Στη Γενική Συνέλευση της Εταιρείας, δικαιούται να συμμετέχει και να ψηφίζει κάθε μέτοχος που εμφανίζεται με την ιδιότητα αυτή στα αρχεία του φορέα στον οποίο τηρούνται οι κινητές αξίες της Εταιρείας. Η άσκηση των εν λόγω δικαιωμάτων δεν προϋποθέτει τη δέσμευση των μετοχών του δικαιούχου ούτε την τήρηση ανάλογης διαδικασίας. Οι μέτοχοι που έχουν δικαίωμα συμμετοχής στη Γενική Συνέλευση μπορούν να αντιπροσωπευτούν σ’ αυτήν από πρόσωπο που έχουν εξουσιοδοτήσει νόμιμα.
Τα δικαιώματα των μετόχων της Εταιρείας, που πηγάζουν από τη μετοχή της είναι ανάλογα με το ποσοστό του κεφαλαίου, στο οποίο αντιστοιχεί η καταβεβλημένη αξία της μετοχής. Κάθε μετοχή παρέχει όλα τα δικαιώματα που προβλέπει ο Ν. 4548/2018 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει, αλλά και το καταστατικό της εταιρείας.
Ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου, ο Αντιπρόεδρος και ο Διευθύνων Σύμβουλος, είναι διαθέσιμοι για συναντήσεις με μετόχους της Εταιρείας με σημαντικές συμμετοχές και συζητούν μαζί τους ζητήματα που αφορούν στη διακυβέρνηση της Εταιρείας. Επίσης, ο Πρόεδρος διασφαλίζει ότι οι απόψεις των μετόχων γνωστοποιούνται στο Διοικητικό Συμβούλιο.
85
Διοικητικό Συμβούλιο
Πληροφοριακά στοιχεία για τη σύνθεση και τον τρόπο λειτουργίας του Διοικητικού Συμβουλίου
Σύμφωνα με το άρθρο 6 του ισχύοντος καταστατικού της Εταιρείας, η Εταιρεία διοικείται από το Διοικητικό Συμβούλιο, το οποίο αποτελείται από επτά (7) μέλη έως δέκα πέντε (15) μέλη. Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου μπορεί να είναι και νομικό πρόσωπο. Στην περίπτωση αυτή, το νομικό πρόσωπο υποχρεούται να ορίσει ένα φυσικό πρόσωπο για την άσκηση των εξουσιών του νομικού προσώπου ως μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου. Παράλειψη του νομικού προσώπου να προβεί στον ορισμό φυσικού προσώπου για την άσκηση των αντίστοιχων εξουσιών εντός 15 ημερών από το διορισμό του νομικού προσώπου ως μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου λογίζεται ως παραίτηση του νομικού προσώπου από τη θέση του μέλους.
Το Διοικητικό Συμβούλιο εκλέγεται από τη Γενική Συνέλευση με τριετή θητεία, που παρατείνεται μέχρι τη λήξη της προθεσμίας εντός της οποίας πρέπει να συνέλθει η αμέσως επόμενη Τακτική Γενική Συνέλευση μετά τη λήξη της θητείας του και μέχρι τη λήψη της σχετικής απόφασης. Σε κάθε περίπτωση η θητεία δεν μπορεί να υπερβεί την τετραετία. Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου μπορούν να είναι μέτοχοι ή μη μέτοχοι και είναι πάντοτε επανεκλέξιμα και ελεύθερα ανακλητά.
Το Διοικητικό Συμβούλιο αποτελείται από εκτελεστικά, μη εκτελεστικά και ανεξάρτητα μη εκτελεστικά μέλη.
Η ιδιότητα των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου ως εκτελεστικών ή μη εκτελεστικών ορίζεται από το Διοικητικό Συμβούλιο. Τα ανεξάρτητα μη εκτελεστικά μέλη εκλέγονται από τη Γενική Συνέλευση των μετόχων ή ορίζονται από το Διοικητικό Συμβούλιο σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 9 ν. 4706/2020, και πληρούν τα κριτήρια ανεξαρτησίας σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία και την Πολιτική Καταλληλότητας που έχει υιοθετήσει η Εταιρεία.
Τα ανεξάρτητα μη εκτελεστικά μέλη δεν υπολείπονται του ενός τρίτου (1/3) του συνολικού αριθμού των μελών του Δ.Σ. και, πάντως, δεν είναι λιγότερα από δύο (2). Αν προκύψει κλάσμα, στρογγυλοποιείται στον αμέσως εγγύτερο ακέραιο αριθμό.
Το τρέχον Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας εξελέγη κατά την ετήσια τακτική Γενική Συνέλευση των μετόχων της Εταιρείας, η οποία πραγματοποιήθηκε την 15.07.2021 και απαρτίζεται από 12 μέλη, εκ των οποίων τέσσερα (4) ανεξάρτητα μη εκτελεστικά, σύμφωνα με τα οριζόμενα στις διατάξεις του άρθρου 3 του ν. 3016/2002 και του άρθρου 5 του ν. 4706/2020.
86
Το Διοικητικό Συμβούλιο συγκροτήθηκε σε σώμα κατά τη συνεδρίασή του στις 15.07.2021 ως ακολούθως:
1. Ευτύχιος Βασιλάκης, Πρόεδρος Δ.Σ., εκτελεστικό μέλος
2. Αναστάσιος Δαυίδ, Αντιπρόεδρος Α’ του Δ.Σ., μη εκτελεστικό μέλος
3. Παναγιώτης Λασκαρίδης, Αντιπρόεδρος Β’ του Δ.Σ., μη εκτελεστικό μέλος
4. Δημήτριος Γερογιάννης, Διευθύνων Σύμβουλος, εκτελεστικό μέλος.
5. Γεώργιος Βασιλάκης, μη εκτελεστικό μέλος
6. Στυλιανή (Στέλλα) Δημαράκη, εκτελεστικό μέλος
7. Κωνσταντίνος Καλαμάτας, ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος
8. Αχιλλέας Κωνσταντακόπουλος, μη εκτελεστικό μέλος
9. Νικόλαος-Γεώργιος Νανόπουλος, μη εκτελεστικό μέλος
10. Ναταλία Νικολαΐδη, ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος
11. Αλεξάνδρα Παπαλεξοπούλου, ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος
12. Νικόλαος Σοφιανός, ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος
Η θητεία του Διοικητικού Συμβουλίου είναι τριετής, παρατεινόμενη μέχρι τη λήξη της προθεσμίας εντός της οποίας πρέπει να συνέλθει η αμέσως επόμενη Τακτική Γενική Συνέλευση μετά τη λήξη της θητείας του και μέχρι τη λήψη της σχετικής απόφασης, και μη δυνάμενη να υπερβεί τα τέσσερα έτη.
Τρόποι Λειτουργίας
και Αρμοδιότητες του Διοικητικού Συμβουλίου
Σύμφωνα με το άρθρο 11 του Καταστατικού, το Διοικητικό Συμβούλιο, ενεργώντας συλλογικά, έχει τη διοίκηση και διαχείριση των εταιρικών υποθέσεων. Αποφασίζει γενικά για κάθε ζήτημα που αφορά την Εταιρεία εκτός από εκείνα που είτε από το Νόμο, είτε από το Καταστατικό, έχει αρμοδιότητα η Γενική Συνέλευση των μετόχων. Στις αρμοδιότητες του Διοικητικού Συμβουλίου συμπεριλαμβάνεται και η έκδοση ομολογιακού δανείου, με εξαίρεση τα μετατρέψιμα ομολογιακά δάνεια, για τα οποία ισχύουν τα αναφερόμενα στο άρθρο 3 του Καταστατικού, και τα ομολογιακά δάνεια με δικαίωμα απόληψης κερδών, για τα οποία μόνη αρμόδια είναι η Γενική Συνέλευση. Ενδεικτικά και όχι περιοριστικά, το Διοικητικό Συμβούλιο:
α) Εκπροσωπεί την Εταιρεία δικαστικά και εξώδικα.
87
β) Αρχίζει και διεξάγει δίκες, ενεργεί κατασχέσεις, εγγραφές προσημειώσεων και υποθηκών, συναινεί σε άρση τους, παραιτείται από προνόμια, αγωγές και ένδικα μέσα, συμβιβάζεται δικαστικά και εξώδικα και συνομολογεί διαιτησίες.
γ) Αποκτά, συνιστά ή μεταβιβάζει εμπράγματα και ενοχικά δικαιώματα σε κινητά και ακίνητα με την επιφύλαξη του άρθρου 19 ν. 4548/2018) και αποδέχεται υποχρεώσεις, συνάπτει κάθε μορφής συμβάσεις, με την επιφύλαξη των άρθρων 99 επ. του ν.4548/2018, συμμετέχει σε διαγωνισμούς δημοσίους ή άλλους καθώς και σε δημόσιες ή ιδιωτικές, μειοδοτικές ή πλειοδοτικές δημοπρασίες.
δ) Διορίζει, τοποθετεί και παύει υπαλλήλους και αντιπροσώπους της Εταιρείας, ρυθμίζει τις απολαβές και μισθούς τους και παρέχει και ανακαλεί κάθε γενική και ειδική πληρεξουσιότητα για λογαριασμό της Εταιρείας.
ε) Εκδίδει, αποδέχεται και υπογράφει ή εγγυάται ή οπισθογραφεί γραμμάτια σε διαταγή, συναλλαγματικές, επιταγές όπως και κάθε τίτλο σε διαταγή.
στ) Καθορίζει γενικά τις δαπάνες της Εταιρείας.
ζ) Ελέγχει τα βιβλία της Εταιρείας, καταρτίζει τις ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, προτείνει τις αποσβέσεις που γίνονται στις εγκαταστάσεις και τις επισφαλείς απαιτήσεις και προτείνει τα μερίσματα και τα κέρδη που θα διανεμηθούν.
η) Κανονίζει την εσωτερική λειτουργία της Εταιρείας και εκδίδει τους σχετικούς κανονισμούς, και γενικά επιχειρεί κάθε πράξη διοίκησης της Εταιρείας και διαχείρισης της περιουσίας της και έχει κάθε εξουσία και δικαίωμα για τη διαχείριση των εταιρικών συμφερόντων και την ενέργεια κάθε πράξης για την πραγμάτωση των σκοπών που επιδιώκει η Εταιρεία.
θ) Λαμβάνει κάθε είδους δάνειο ή πίστωση με ή χωρίς ειδική εγγύηση και παρέχει δάνεια σε εταιρείες με τις οποίες η Εταιρεία έχει επιχειρηματικές σχέσεις, χάριν του εταιρικού σκοπού.
ι) Παρέχει παντός τύπου εγγυήσεις για πιστωτικά έγγραφα ή υποχρεώσεις που έχουν αναλάβει εταιρείες στις οποίες η Εταιρεία μπορεί να έχει συμφέροντα ή συμμετοχή, καθώς και για πιστωτικά έγγραφα ή υποχρεώσεις που έχουν αναληφθεί από επιχειρήσεις ή πρόσωπα με τα οποία η Εταιρεία μπορεί να έχει επιχειρηματικές σχέσεις.
ια) Εκδίδει και συντάσσει παντός είδους πιστωτικά έγγραφα, αποδέχεται και οπισθογραφεί αυτά, συμπεριλαμβανομένων και υποχρεώσεων με ή χωρίς εμπράγματη ασφάλεια.
88
ιβ) Γενικά, φέρει εις πέρας και εκτελεί κάθε πράξη, σύμβαση και σχετική συναλλαγή, παρεμπίπτουσα ή συμπληρωματική, η οποία είναι αναγκαία ή σκόπιμη για την επίτευξη των σκοπών της Εταιρείας.
Η Εταιρεία εκπροσωπείται ενώπιον τρίτων, καθώς και ενώπιον οιασδήποτε Δημόσιας, Δικαστικής ή άλλης Αρχής, από το Διοικητικό Συμβούλιό της. Το Διοικητικό Συμβούλιο δικαιούται, με ειδική απόφασή του, να αναθέτει την εκπροσώπηση της Εταιρείας σε ένα ή περισσότερα πρόσωπα, ανεξάρτητα αν είναι ή δεν είναι μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου.
Επίσης, σύμφωνα με το άρθρο 9 του Καταστατικού της Εταιρείας, το Διοικητικό Συμβούλιο συνέρχεται στην έδρα της Εταιρείας, κάθε φορά που ο Νόμος, το Καταστατικό ή οι ανάγκες της Εταιρείας το απαιτούν, σε ημέρα και ώρα οριζόμενη από τον Πρόεδρο ή τον Αντιπρόεδρο που τον αναπληρώνει, ή όποτε τουλάχιστον δύο (2) από τους συμβούλους ζητήσουν εγγράφως τούτο. Το Διοικητικό Συμβούλιο μπορεί να συνεδριάζει με τηλεδιάσκεψη σύμφωνα με το άρθρο 90 παρ. 4 του ν. 4548/2018. Στην περίπτωση αυτή η πρόσκληση προς τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου περιλαμβάνει τις αναγκαίες πληροφορίες και τεχνικές οδηγίες για τη συμμετοχή τους στη συνεδρίαση. Επίσης, κάθε μέλος του διοικητικού συμβουλίου μπορεί να αξιώσει να διεξαχθεί η συνεδρίαση με τηλεδιάσκεψη ως προς αυτόν, αν κατοικεί σε άλλη χώρα από εκείνη όπου διεξάγεται η συνέλευση ή αν υπάρχει άλλος σπουδαίος λόγος, ιδίως ασθένεια ή αναπηρία.
Επιπλέον, το Διοικητικό Συμβούλιο είναι αρμόδιο για την έγκριση των Κανονισμών Λειτουργίας της Επιτροπής Ελέγχου και της Επιτροπής Αποδοχών. Είναι επίσης αρμόδιο για την εκλογή των μελών της Επιτροπής Αποδοχών της Εταιρείας.
Το Διοικητικό Συμβούλιο εξετάζει τους κυρίους κινδύνους που ανά καιρούς αντιμετωπίζει η Εταιρεία συνεπικουρούμενο, μεταξύ άλλων, από την Επιτροπή Ελέγχου και την Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου. Επίσης, το Διοικητικό Συμβούλιο επανεξετάζει σε τακτική βάση την εταιρική στρατηγική, τους κύριους επιχειρηματικούς κινδύνους και τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας.
89
Αξιολόγηση του Διοικητικού Συμβουλίου
Το Δ.Σ. πραγματοποιεί αυτο-αξιολόγηση της αποτελεσματικότητάς του, καθώς και των Επιτροπών του (σε συλλογικό και ατομικό επίπεδο), βάσει του Κανονισμού Λειτουργίας του Διοικητικού Συμβουλίου καθώς και των ειδικών πρακτικών 3.3.3 - 3.3.5 του Ελληνικού Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης. Η διαδικασία διεκπεραιώνεται με τη συνδρομή της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων, την αποστολή ερωτηματολογίων και την συζήτηση μεταξύ των μελών του Δ.Σ.
H αξιολόγηση της περιόδου 1/1/2023 – 31/12/2023 δεν ανέδειξε ουσιώδη ζητήματα που απαιτούν διορθωτικές ενέργειες καθώς τα μέλη συνέκλιναν ως προς την αποτελεσματική λειτουργία του Διοικητικού Συμβουλίου και των Επιτροπών του καθώς και ως προς την αποτελεσματική εκπλήρωση των καθηκόντων του Προέδρου και του Διευθύνοντος Συμβούλου.
90
Αρμοδιότητες του Προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου και του Διευθύνοντος Συμβούλου
Παρακάτω περιγράφονται οι αρμοδιότητες του Προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου και του Διευθύνοντος Συμβούλου:
Πρόεδρος
του Διοικητικού Συμβουλίου
Καθορίζει τα θέματα της ημερήσιας διάταξης, διασφαλίζει την καλή οργάνωση των εργασιών του Διοικητικού Συμβουλίου, διευκολύνει την αποτελεσματική συμμετοχή των μη εκτελεστικών μελών του Δ.Σ. στις εργασίες του, διασφαλίζει εποικοδομητικές σχέσεις μεταξύ των εκτελεστικών και των μη εκτελεστικών μελών του, είναι διαθέσιμος για συναντήσεις με μετόχους της Εταιρείας, διασφαλίζει ότι οι απόψεις των μετόχων γνωστοποιούνται στο Διοικητικό Συμβούλιο, συγκαλεί σε συνεδρίαση τα μέλη του και διευθύνει τις Συνεδριάσεις του,
Ο ίδιος ή με ειδική εξουσιοδότηση από το Διοικητικό Συμβούλιο, μέλος αυτού ή υπάλληλος της Εταιρείας που τελεί σε οποιαδήποτε σχέση με αυτήν ή δικηγόρος της Εταιρείας,
• Εκπροσωπεί δικαστικά και εξώδικα την Εταιρεία.
• Εκπροσωπεί την Εταιρεία ενώπιον πάσης αρχής.
• Μπορεί σε περίπτωση προφανούς κινδύνου από την αναβολή και χωρίς απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, να εγείρει και να αντικρούει αγωγές και να ασκεί ένδικα μέσα, να διορίζει πληρεξούσιους και να προβαίνει σε κάθε δικαστική ή εξώδικη πράξη προστατευτική των συμφερόντων της Εταιρείας. Οι πράξεις αυτές υποβάλλονται αμέσως στο Διοικητικό Συμβούλιο για έγκριση.
• Αναλαμβάνει κάθε αρμοδιότητα που του εκχωρεί το Διοικητικό Συμβούλιο και υπογράφει κάθε σύμβαση της Εταιρείας σύμφωνα με σχετική εξουσιοδότηση που του έχει δοθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο.
Διευθύνων
Σύμβουλος
Ο Διευθύνων Σύμβουλος είναι υπεύθυνος για την υλοποίηση των στρατηγικών στόχων της Εταιρείας και την διαχείριση των υποθέσεων (day-to-day management) της Εταιρείας. Είναι υπεύθυνος για τη διασφάλιση της ομαλής, εύρυθμης και αποτελεσματικής λειτουργίας της Εταιρείας, σύμφωνα με τους στρατηγικούς στόχους, τα επιχειρησιακά σχέδια και το πρόγραμμα δράσης, όπως αυτά καθορίζονται με αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου και της Γενικής Συνέλευσης.
Ο Διευθύνων Σύμβουλος αναφέρεται στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας, καθοδηγεί τις στρατηγικές επιλογές και επικυρώνει τις σημαντικές αποφάσεις
91
της Εταιρείας. Προΐσταται όλων των Διευθύνσεων της Εταιρείας και είναι αρμόδιος μεταξύ άλλων και για:
α) Στρατηγική κατεύθυνση:
• Τη λήψη στρατηγικών αποφάσεων αναφορικά με την ανάπτυξη επιχειρηματικών στρατηγικών, καθώς επίσης και την πρόταση μεγάλων επενδύσεων.
• Τον καθορισμό των οργανωτικών σχεδίων της Εταιρείας.
• Τη διασφάλιση της εφαρμογής των αποφάσεων της Εταιρείας και την ενημέρωση του Διοικητικού Συμβουλίου για θέματα της Εταιρείας.
β) Επιχειρησιακή εκτελεστική καθοδήγηση:
• Το συντονισμό των ανώτατων στελεχών, την επίβλεψη και διασφάλιση της αποδοτικότητάς τους για την εύρυθμη λειτουργία της Εταιρείας.
• Τη λήψη /συμμετοχή σε μεγάλες επιχειρησιακές αποφάσεις της Εταιρείας.
• Τον καθορισμό των πολιτικών διαχείρισης κινδύνου. Την αξιολόγηση των κινδύνων και την εφαρμογή μέτρων και διαδικασιών για την αποτελεσματική αντιμετώπισή τους.
γ) Διαχείριση Απόδοσης:
• Τον προσδιορισμό των στόχων του προϋπολογισμού καθώς και την πρόταση καθορισμού των ετήσιων στόχων απόδοσης. Την υλοποίηση των στόχων των ετήσιων προϋπολογισμών.
• Την εποπτεία της οικονομικής διαχείρισης της Εταιρείας.
• Τη διασφάλιση της διαδικασίας επίτευξης των στόχων και αποτελεσμάτων.
δ) Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού:
• Την πρόσληψη και καθοδήγηση της ηγετικής ομάδας στελεχών της Εταιρείας.
• Τη χάραξη /καθορισμό κατευθυντήριων γραμμών αξιολόγησης της απόδοσης, προαγωγών και ανάπτυξης στελεχών, καθώς και του συστήματος ανταμοιβής.
92
Ο Διευθύνων Σύμβουλος είναι αρμόδιος για θέματα συντονισμού των επιμέρους Διευθύνσεων της Εταιρείας και την υποβολή εισηγήσεων προς το Διοικητικό Συμβούλιο, αναφορικά με θέματα αρμοδιότητας του Συμβουλίου.
93
Μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου
Ακολουθεί πίνακας με τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου:
Ονοματεπώνυμο
Ιδιότητα
Έναρξη θητείας
Λήξη θητείας
1. Ευτύχιος Βασιλάκης
Πρόεδρος Δ.Σ., εκτελεστικό μέλος
15/7/2021
15/7/2024
2. Αναστάσιος Δαυίδ
Αντιπρόεδρος Α’ του Δ.Σ., μη εκτελεστικό μέλος
15/07/2021
15/07/2024
3. Παναγιώτης Λασκαρίδης
Αντιπρόεδρος Β’ του Δ.Σ., μη εκτελεστικό μέλος
15/07/2021
15/07/2024
4. Δημήτριος Γερογιάννης
Διευθύνων Σύμβουλος, εκτελεστικό μέλος
15/07/2021
15/07/2024
5. Γεώργιος Βασιλάκης
μη εκτελεστικό μέλος
15/07/2021
15/07/2024
6. Στυλιανή (Στέλλα) Δημαράκη
εκτελεστικό μέλος
15/07/2021
15/07/2024
7. Κωνσταντίνος Καλαμάτας
ανεξάρτητο,
μη εκτελεστικό μέλος
15/07/2021
15/07/2024
8. Αχιλλέας Κωνσταντακόπουλος
μη εκτελεστικό μέλος
15/07/2021
15/07/2024
9. Νικόλαος-Γεώργιος Νανόπουλος
μη εκτελεστικό μέλος
15/07/2021
15/07/2024
10. Ναταλία Νικολαΐδη
ανεξάρτητο,
μη εκτελεστικό μέλος
15/07/2021
15/07/2024
11. Αλεξάνδρα Παπαλεξοπούλου
ανεξάρτητο,
μη εκτελεστικό μέλος
15/07/2021
15/07/2024
12. Νικόλαος Σοφιανός
ανεξάρτητο, μη εκτελεστικό μέλος
15/07/2021
15/07/2024
94
Συμμετοχή των μελών του ΔΣ καθώς και των μελών των επιτροπών στις συνεδριάσεις
Μέλος
Συνεδριάσεις Διοικητικού Συμβουλίου
Συνεδριάσεις Επιτροπής Ελέγχου
Συνεδριάσεις Επιτροπής Αποδοχών
Ευτύχιος Βασιλάκης
14/14
Αναστάσιος Δαυίδ
14/14
Παναγιώτης Λασκαρίδης
13/14
Δημήτριος Γερογιάννης
14/14
Γεώργιος Βασιλάκης
14/14
Στυλιανή (Στέλλα) Δημαράκη
14/14
Κωνσταντίνος Καλαμάτας
14/14
7/7
Αχιλλέας Κωνσταντακόπουλος
14/14
Νικόλαος – Γεώργιος Νανόπουλος
14/14
7/7
3/3
Ναταλία Νικολαΐδη
14/14
3/3
Αλεξάνδρα Παπαλεξοπούλου
13/14
3/3
Νικόλαος Σοφιανός
13/14
7/7
95
Βιογραφικά Σημειώματα Μελών Διοικητικού Συμβουλίου
Τα βιογραφικά σημειώματα των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας έχουν αναρτηθεί στον ιστότοπο της Εταιρείας στην διεύθυνση
https://el.about.aegeanair.com/diakybernisi/business-structure/
Διαπίστωση Ανεξαρτησίας Μελών Διοικητικού Συμβουλίου
Το Διοικητικό Συμβούλιο κατόπιν σχετικής εισήγησης της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων, καθώς και:
α) Εξέτασης Δηλώσεων των ανεξάρτητων μελών του Διοικητικού Συμβουλίου,
β) Ελέγχου του Μετοχολογίου της Εταιρείας,
γ) Ελέγχου αρχείου συμβάσεων της Εταιρείας και λογιστικών εγγραφών,
διαπίστωσε την 22/02/2024, σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 9 του Ν.4706/2020, ότι εξακολουθούν και πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 9 του Ν.4706/2020 για τον χαρακτηρισμό των τεσσάρων μελών του Διοικητικού Συμβουλίου κκ. Ναταλίας Νικολαΐδη, Κωνσταντίνου Καλαμάτα, Νικολάου Σοφιανού και Αλεξάνδρας Παπαλεξοπούλου ως ανεξάρτητα μέλη.
96
Πολιτική Καταλληλότητας
Η Τακτική Γενική Συνέλευση της 15/7/2021 ενέκρινε την Πολιτική Καταλληλόλητας των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, η οποία καταρτίσθηκε σύμφωνα με τα οριζόμενα στις διατάξεις του άρθρου 3 του ν. 4706/2020, λαμβάνοντας υπόψιν την υπ’ αρ. 60/18.09.2020 εγκύκλιο της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, εγκρίθηκε με την από 24.06.2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 1 του ν. 4706/2020 και είναι διαθέσιμη στην ιστοσελίδα της Εταιρείας:
https://el.about.aegeanair.com/diakybernisi/codes-and-policies /
Καθένα από τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου πληροί τα κριτήρια καταλληλότητας που προβλέπονται στην Πολιτική Καταλληλότητας του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας. Συγκεκριμένα, τα μέλη:
α) διαθέτουν τα εχέγγυα ήθους, τη φήμη, τις γνώσεις, την εμπειρία, την ανεξαρτησία κρίσης και τις δεξιότητες που απαιτούνται για την εκτέλεσή των καθηκόντων που τους ανατίθενται. Επιπλέον, σημειώνεται ότι υπάρχει επαρκής εκπροσώπηση ανά φύλο τουλάχιστον είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) επί του συνόλου των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου,
β) δεν συντρέχουν κωλύματα ή ασυμβίβαστα στο πρόσωπο των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, με βάση τις διατάξεις του ν. 4706/2020, του εφαρμοζόμενου Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης και του Κανονισμού Λειτουργίας της Εταιρείας,
γ) η σύνθεση του νέου Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας ανταποκρίνεται πλήρως στις απαιτήσεις του ν. 4706/2020, αναφορικά με τον αριθμό των ανεξάρτητων μη εκτελεστικών μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και
δ) έκαστο εκ των ανεξαρτήτων μελών του Διοικητικού Συμβουλίου πληροί τις προϋποθέσεις ανεξαρτησίας του άρθρου 4 του ν. 3016/2002 και του άρθρου 9 του ν. 4706/2020.
Κριτήρια πολυμορφίας
Η Εταιρεία αναγνωρίζει τα οφέλη της διαφοροποίησης των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και τη θεωρεί μέσο επίτευξης της μέγιστης ομαδικής αποτελεσματικότητας και απόδοσης. Η πολυμορφία αποτελεί μέσο έκφρασης διαφορετικών απόψεων οι οποίες αντανακλούν το κοινωνικό και επιχειρηματικό περιβάλλον στο οποίο δραστηριοποιείται η Εταιρεία και εμπνέει εμπιστοσύνη στα ενδιαφερόμενα μέρη.
Το Διοικητικό Συμβούλιο πρέπει να εκμεταλλεύεται τις παραμέτρους δεξιοτήτων, απόψεων, ικανοτήτων, προσόντων, εκπαιδευτικών υποβάθρων, επαγγελματικής κατάρτισης, εμπειρίας, γένους, φύλου, ηλικίας και άλλες ιδιότητες των μελών του, ενώ όπου είναι εφικτό, οι εν λόγω διαφοροποιήσεις να εξισορροπούνται κατάλληλα.
Η ανάδειξη και εκλογή των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου πραγματοποιείται με γνώμονα την αξία, τα προσόντα, τις ικανότητες και την επαγγελματική εμπειρία κάθε μέλους μεμονωμένα αλλά και του Διοικητικού Συμβουλίου ως συνόλου.
Σε σχέση με την αναζήτηση κατάλληλων υποψηφίων, οι τελευταίοι αξιολογούνται αξιοκρατικά, με βάση αντικειμενικά κριτήρια, όπως αυτά καθορίζονται στο νόμο και στην εταιρική κουλτούρα, λαμβάνοντας υπόψη τα πλεονεκτήματα που εξασφαλίζει η διαφοροποίηση στη σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου.
97
Η Εταιρεία αντιτίθεται σε κάθε περίπτωση αποκλεισμού υποψηφίου μέλους εξαιτίας κριτηρίων που σχετίζονται ενδεικτικά και όχι περιοριστικά με:
- το φύλο,
- τη φυλή,
- το χρώμα,
- την εθνική, εθνοτική ή κοινωνική προέλευση,
- τις θρησκευτικές ή πολιτικές πεποιθήσεις,
- την αναπηρία,
- την περιουσία,
- την ηλικία,
- τη γέννηση ή/και
- τον σεξουαλικό προσανατολισμό
Ποσοστό των μελών του Δ.Σ. που είναι γυναίκες
Ποσοστό των μελών του Δ.Σ. που είναι μη εκτελεστικά
Ποσοστό των μελών του Δ.Σ. που είναι μη εκτελεστικά και ανεξάρτητα
25%
75%
33%
98
Λοιπές Επαγγελματικές Δεσμεύσεις
Πέραν της ιδιότητας του μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, παρατίθενται κατωτέρω οι λοιπές επαγγελματικές δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει και διατηρούν τα μέλη του Δ.Σ. (συμπεριλαμβανομένων σημαντικών μη εκτελεστικών δεσμεύσεων σε εταιρείες και μη κερδοσκοπικά ιδρύματα):
Ευτύχιος Βασιλάκης – Πρόεδρος ΔΣ, εκτελεστικό μέλος
Επωνυμία
Ιδιότητα
AUTOHELLAS ATEE
Διευθύνων Σύμβουλος, Εκτελεστικό Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
ΣΠΟΡΤΣΛΑΝΤ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΠΟΡ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ & ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Α.Ε.
Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου & Διευθύνων Σύμβουλος
ΚΡΗΤΙΚΑ ΓΚΟΛΦ Α.Ε.
Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου
ΤΕΜΕΣ Α.Ε.
Μη Εκτελεστικό Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
ΓΚΟΛΦ ΡΕΖΙΝΤΕΝΣΙΣ Α.Ε. ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΩΝ & ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ
Μη Εκτελεστικό Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
ΕΠΙΓΕΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ Α.Ε. ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ
Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου, Εκτελεστικό Μέλος
TRADE ESTATES ΑΕΕΑΠ
Σύμβουλος & Μη Εκτελεστικό Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (ΣΕΤΕ)
Αντιπρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου
ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ (ΣΕΒ)
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
ENDEAVOR GREECE ΑΜΚΕ
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
LAMDA DEVELOPMENT S.A.
Μη Εκτελεστικό Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΝΠΔΔ
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
99
Αναστάσιος Δαυίδ - Αντιπρόεδρος Α’ του Δ.Σ., μη εκτελεστικό μέλος
Παναγιώτης Λασκαρίδης- Αντιπρόεδρος Β’ του Δ.Σ., μη εκτελεστικό μέλος
Δημήτριος Γερογιάννης - Διευθύνων Σύμβουλος, εκτελεστικό μέλος
Δεν υφίστανται λοιπές επαγγελματικές δεσμεύσεις.
Επωνυμία
Ιδιότητα
Coca-Cola HBC A.G.
Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου
Sea Trade Holdings Inc.
Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου
Nephelle Navigation Inc.
Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου
Kar-Tess Holding
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
Adcom Advisory Ltd
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
Boval Ltd
Διευθυντικό Στέλεχος
Cyprus Union of Shipowners
Αντιπρόεδρος
The George and Kaity David Foundation
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
Επωνυμία
Ιδιότητα
Laskaridis Shipping Co Ltd.
Διευθύνων Σύμβουλος
Lavinia Corporation
Διευθύνων Σύμβουλος
Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη
Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου
The Hellenic War Risks Maritime Association (The Hellenic Club)
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
Ναυτικό Μουσείο Ελλάδος
Αντιπρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου
100
Γεώργιος Βασιλάκης, μη εκτελεστικό μέλος
Στέλλα Δημαράκη, εκτελεστικό μέλος
Κωνσταντίνος Καλαμάτας, ανεξάρτητο, μη εκτελεστικό μέλος
Αχιλλέας Κωνσταντακόπουλος, μη εκτελεστικό μέλος
Επωνυμία
Ιδιότητα
AUTOHELLAS ATEE
Εκτελεστικό Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
ΧΙΟΥΝΤΑΙ ΕΛΛΑΣ ΑΒΕΕ
Αντιπρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου & Διευθύνων Σύμβουλος
ΚΙΑ ΕΛΛΑΣ ΑΒΕΕ
Αντιπρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου & Διευθύνων Σύμβουλος
ΤΕΚΝΟΚΑΡ ΜΑΕΕ
Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου & Διευθύνων Σύμβουλος
AUTOTECHNICA HELLAS
Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου & Διευθύνων Σύμβουλος
ΣΠΟΡΤΣΛΑΝΤ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΠΟΡ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ & ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Α.Ε.
Μη Εκτελεστικό μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
ΓΚΟΛΦ ΡΕΖΙΝΤΕΝΣΙΣ Α.Ε. ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΩΝ & ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ
Μη Εκτελεστικό μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΜΠΟΡΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΕΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ
Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου
Επωνυμία
Ιδιότητα
ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ EXECUTIVE ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε.
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
Επωνυμία
Ιδιότητα
Αθλητικό Σωματείο - Αθλητικός Όμιλος Κηφισιάς
Α' Αντιπρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου
Επωνυμία
Ιδιότητα
ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ Α.Ε.
Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου
101
Νικόλαος-Γεώργιος Νανόπουλος, μη εκτελεστικό μέλος
Ναταλία Νικολαΐδη, ανεξάρτητο, μη εκτελεστικό μέλος
YACO MARITIME INVESTMENTS S.A.
Πρόεδρος & Μοναδικό Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
ΑΡΚΑΛ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥΧΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ
Διαχειριστής
ΙΔΡΥΜΑ «ΚΑΠΕΤΑΝ ΒΑΣΙΛΗ ΚΑΙ ΚΑΡΜΕΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΚΟΠΟΥΛΟΥ»
Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου
THE HELLENIC INITIATIVE
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (ΣΕΤΕ)
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
Επωνυμία
Ιδιότητα
EFG Investment & Wealth Solutions Holding AG ( Ελβετία )
Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου
Diorama Investments I SICAR S.A. ( Λουξεμβούργο )
Πρόεδρος & Πρόεδρος Επενδυτικής Επιτροπής
Diorama Investments II SICAR S.A. ( Λουξεμβούργο )
Πρόεδρος & Πρόεδρος Επενδυτικής Επιτροπής
ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΩΝ ΛΑΜΨΑ Α.Ε.
Αντιπρόεδρος, Μη Εκτελεστικό Ανεξάρτητο Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
Altius Insurance Ltd (Κύπρος)
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
Ι.Ο.Β.Ε.
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου & Εκτελεστικής Επιτροπής
Επωνυμία
Ιδιότητα
Dynamic Counsel Ltd
Διευθύνων Σύμβουλος
Mytilineos S.A.
Ανεξάρτητο Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
SMCP S.A.
Ανεξάρτητο Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
Climate Governance Initiative Greece (NGO)
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
Bain & Company
Ανώτερος Σύμβουλος (Senior Advisor)
Titan Cement International SA
Ανεξάρτητο Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
102
Αλεξάνδρα Παπαλεξοπούλου, ανεξάρτητο, μη εκτελεστικό μέλος
Νικόλαος Σοφιανός, ανεξάρτητο, μη εκτελεστικό μέλος
Επωνυμία
Ιδιότητα
TITAN CEMENT INTERNATIONAL S.A.
Εκτελεστικό μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
Coca-Cola HBC A.G.
Μη εκτελεστικό μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
ΙΔΡΥΜΑ ΠΑΥΛΟΥ ΚΑΙ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΥ
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου & Ταμίας
INSEAD BUSINESS SCHOOL
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
Επωνυμία
Ιδιότητα
Τράπεζα Κύπρου LTD
Ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος Διοικητικού Συμβουλίου , Πρόεδρος της Επιτροπής Ελέγχου και μέλος της Επιτροπής Διαχείρισης Κινδύνων έως 11.12.2023
Dovalue Greece SA
Ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
Arcela Investments LTD
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου & Διευθύνων Σύμβουλος
103
Αριθμός Μετοχών μελών Διοικητικού Συμβουλίου με 31/12/2023 (περιλαμβάνονται και οι έμμεσες συμμετοχές)
Μέλος ΔΣ
Αριθμός μετοχών
Ευτύχιος Βασιλάκης, Πρόεδρος Δ.Σ., εκτελεστικό μέλος
34.012.644
(885.255 άμεσα, 22.455.083 έμμεσα δια της αλυσίδας ελεγχόμενων εταιρειών FELIX HOLDINGS S.àr.l. και Evertrans S.A. και 10.672.306 έμμεσα δια της αλυσίδας ελεγχόμενων εταιρειών FELIX HOLDINGS S.àr.l., Evertrans S.A., Main Stream S.A. και Autohellas)
Αναστάσιος Δαυίδ, Αντιπρόεδρος Α’ του Δ.Σ., μη εκτελεστικό μέλος
851.059
Παναγιώτης Λασκαρίδης, Αντιπρόεδρος Β’ του Δ.Σ., μη εκτελεστικό μέλος
7.766.622 έμμεσα μέσω της ελεγχόμενης εταιρείας Alnesco Enterprises Limited
Δημήτριος Γερογιάννης, Διευθύνων Σύμβουλος, εκτελεστικό μέλος
3.408
Αχιλλέας Κωνσταντακόπουλος, μη εκτελεστικό μέλος
5.000.605
(3.727.794 άμεσα και 1.272.811 έμμεσα δια της ελεγχόμενης εταιρείας Ateria Ventures Ltd)
104
E πιτροπή Ελέγχου
H Εταιρεία διαθέτει Κανονισμό Λειτουργίας της Επιτροπής Ελέγχου, ο οποίος εγκρίθηκε και τέθηκε σε ισχύ με την από 25.10.2018 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, τροποποιήθηκε με την από 22.04.2019 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου και περαιτέρω τροποποιήθηκε και επικαιροποιήθηκε με την από 18.02.2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου και τέλος επικαιροποιήθηκε με την από 14.7.2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου..
Ο ισχύων Κανονισμός Λειτουργίας της Επιτροπής Ελέγχου έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της Εταιρείας.
Ο Κανονισμός Λειτουργίας της Επιτροπής Ελέγχου έχει επικαιροποιηθεί με βάση το άρθρο 44 του Ν. 4449/2017, όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 74 του Ν. 4706/2020, και καλύπτει, μεταξύ άλλων, την σύνθεση, τον ρόλο, τις αρμοδιότητες και τον τρόπο λειτουργίας και αξιολόγησής της Επιτροπής Ελέγχου όπως ορίζονται από το άρθρο 44 του ν. 4449/2017 και από τις υπ’ αριθμ. πρωτ. 1302/28.04.2017 και 1508/17.07.2020 επιστολές της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς.
Σύνθεση της Επιτροπής Ελέγχου
Σύμφωνα με τον Κανονισμό Λειτουργίας της Επιτροπής Ελέγχου, η Επιτροπή Ελέγχου αποτελείται από τουλάχιστον τρία (3) μέλη και αποτελεί:
α) επιτροπή του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, η οποία αποτελείται από μη εκτελεστικά μέλη του, είτε
β) ανεξάρτητη επιτροπή, η οποία αποτελείται από μη εκτελεστικά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και τρίτους, είτε
γ) ανεξάρτητη επιτροπή, η οποία αποτελείται μόνο από τρίτους.
Το είδος της Επιτροπής Ελέγχου, η θητεία, ο αριθμός και οι ιδιότητες των μελών της αποφασίζονται από τη Γενική Συνέλευση των μετόχων της Εταιρείας. Η σύνθεσή της διαμορφώνεται κατά την πλήρη ευχέρεια της Γενικής Συνέλευσης εντός του εκάστοτε νομοθετικού πλαισίου.
Τα μέλη της Επιτροπής Ελέγχου είναι κατά πλειοψηφία ανεξάρτητα, κατά την έννοια του άρθρου 4 του Ν. 3016/2002, όπως ισχύει και του άρθρου 9 του Ν. 4706/2020. Απαγορεύεται η συμμετοχή στην Επιτροπή Ελέγχου προσώπων που κατέχουν παράλληλα θέσεις ή ιδιότητες ή που διενεργούν συναλλαγές ασυμβίβαστες με τον σκοπό της Επιτροπής. Με την επιφύλαξη των ανωτέρω, η συμμετοχή προσώπου στην Επιτροπή Ελέγχου δεν αποκλείει τη συμμετοχή του σε άλλη Επιτροπή του Διοικητικού Συμβουλίου, εφόσον αυτό δεν επηρεάζει την ορθή εκτέλεση των καθηκόντων του προσώπου ως μέλους της Επιτροπής Ελέγχου.
Τα μέλη της Επιτροπής Ελέγχου διαθέτουν στο σύνολό τους επαρκή γνώση και εμπειρία στον τομέα δραστηριοποίησης της Εταιρείας. Τουλάχιστον ένα μέλος
105
της Επιτροπής Ελέγχου, το οποίο είναι ανεξάρτητο από την Εταιρεία, διαθέτει επαρκή γνώση και εμπειρία στην ελεγκτική ή λογιστική.
Τα μέλη της Επιτροπής Ελέγχου ορίζονται από τη Γενική Συνέλευση των Μετόχων της Εταιρείας, όταν αποτελεί ανεξάρτητη επιτροπή, ή από το Διοικητικό Συμβούλιο, όταν η Επιτροπή Ελέγχου αποτελεί επιτροπή του Διοικητικού Συμβουλίου, σύμφωνα με τις προβλέψεις του νόμου, με απόφαση η οποία αιτιολογεί επαρκώς τα προσόντα των προτεινομένων μελών της Επιτροπής καθώς και το γεγονός της ανεξαρτησίας των οριζόμενων ανεξάρτητων μελών. Σε περίπτωση παραίτησης ή θανάτου ή με οποιονδήποτε άλλο τρόπο απώλειας της ιδιότητας μέλους της Επιτροπής Ελέγχου, τότε το Διοικητικό Συμβούλιο ορίζει από τα υφιστάμενα μέλη του νέο μέλος σε αντικατάσταση αυτού που εξέλιπε, για το χρονικό διάστημα μέχρι τη λήξη της θητείας του, τηρουμένων, εφόσον συντρέχει περίπτωση, των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 82 του Ν. 4548/2018, το οποίο εφαρμόζεται αναλόγως. Όταν το μέλος του προηγούμενου εδαφίου είναι τρίτο πρόσωπο, μη μέλος Διοικητικού Συμβουλίου, το Διοικητικό Συμβούλιο ορίζει τρίτο πρόσωπο, μη μέλος Διοικητικού Συμβουλίου, ως προσωρινό αντικαταστάτη, και η επόμενη Γενική Συνέλευση προβαίνει είτε στον ορισμό του ίδιου μέλους είτε στην εκλογή άλλου, για το χρονικό διάστημα μέχρι τη λήξη της θητείας του στην Επιτροπή Ελέγχου.
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ελέγχου ορίζεται από τα μέλη της, και είναι υποχρεωτικά ανεξάρτητος από την Εταιρεία κατά την έννοια των διατάξεων του Ν. 3016/2002, όπως ισχύει, και του άρθρου 9 του Ν. 4706/2020. Το πρόσωπο του Προέδρου Διοικητικού Συμβουλίου δεν μπορεί να είναι το ίδιο με το πρόσωπο του Προέδρου της Επιτροπής Ελέγχου. Με την ίδια απόφαση, ορίζεται και αναπληρωτής Πρόεδρος ένας εκ των εκλεγμένων ανεξαρτήτων μελών της Επιτροπής, ενώ είναι δυνατός και ο ορισμός από το όργανο που ορίζει τα μέλη της Επιτροπής Ελέγχου αναπληρωματικών μελών που αντικαθιστούν τα τακτικά μέλη της Επιτροπής Ελέγχου σε περίπτωση κωλύματός τους.
Τα μέλη της Επιτροπής Ελέγχου της Εταιρείας ορίστηκαν αρχικά με την από 15.07.2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, με τριετή θητεία, ενώ η Επιτροπή Ελέγχου κατά τη συνεδρίαση της στις 16.07.2021 αποφάσισε τον ορισμό του ανεξάρτητου μη εκτελεστικού μέλους Δ.Σ. κ.Νικόλαου Σοφιανού ως Προέδρου αυτής και συγκροτήθηκε σε σώμα. Επομένως, η Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας αποτελείται από ένα μη εκτελεστικό μέλος του Δ.Σ. και δύο ανεξάρτητα μη εκτελεστικά μέλη του Δ.Σ.. Συγκεκριμένα, απαρτίζεται από τα κατωτέρω πρόσωπα:
1) Νικόλαος Σοφιανός – ανεξάρτητο, μη εκτελεστικό μέλος του Δ.Σ, Πρόεδρος
106
2) Γεώργιος – Νικόλαος Νανόπουλος - μη εκτελεστικό μέλος Δ.Σ.
3) Κωνσταντίνος Καλαμάτας - ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος Δ.Σ.
Συνεδρίαση και λήψη αποφάσεων
Η Επιτροπή Ελέγχου συγκαλείται αποκλειστικά από τον Πρόεδρό της ή, σε περίπτωση απουσίας ή κωλύματός του, από τον αναπληρωτή του. Η Επιτροπή Ελέγχου συνεδριάζει τακτικά τουλάχιστον τέσσερις (4) φορές ανά έτος. Συνεδριάζει έκτακτα, όταν κατά την κρίση του Προέδρου του Δ.Σ. ή του Προέδρου της Επιτροπής Ελέγχου κρίνεται αναγκαίο. Η Επιτροπή Ελέγχου επίσης δύναται να συναντάται, χωρίς την παρουσία της Διοίκησης, με τον τακτικό ελεγκτή της Εταιρείας. Η συνεδρίαση μπορεί να λαμβάνει χώρα δια ζώσης ή μέσω οπτικοακουστικών μέσων, στην έδρα της Εταιρείας ή σε οποιονδήποτε τόπο πρόσφορο για τον σκοπό της συνεδρίασης. Χρέη γραμματέως εκτελεί ο Διευθυντής Εσωτερικού Ελέγχου, ο οποίος τηρεί τα πρακτικά των συνεδριάσεων.
Στις συνεδριάσεις της Επιτροπής Ελέγχου επιδιώκεται κατά το δυνατόν να συμμετέχει το σύνολο των μελών της (δια ζώσης ή μέσω οπτικοακουστικών μέσων). Εφόσον στην συνεδρίαση δεν παρίστανται τουλάχιστον δύο μέλη (τακτικά ή αναπληρωματικά), η συνεδρίαση ματαιώνεται και επαναλαμβάνεται χωρίς νέα πρόσκληση το αργότερο εντός επτά (7) ημερών από την ματαίωσή της (όπου και πάλι θα απαιτείται να παρίστανται τουλάχιστον δύο μέλη). Οι αποφάσεις λαμβάνονται κατά πλειοψηφία των μελών της, και σε περίπτωση ισοψηφίας υπερισχύει η ψήφος του Προέδρου.
Το μέλος της Επιτροπής Ελέγχου που διαθέτει επαρκή γνώση και εμπειρία στην ελεγκτική ή λογιστική παρίσταται υποχρεωτικώς στις συνεδριάσεις της Επιτροπής Ελέγχου που αφορούν στην έγκριση των οικονομικών καταστάσεων.
Επιπλέον, η Επιτροπή Ελέγχου καλεί, όποτε κρίνει σκόπιμο, βασικά διευθυντικά στελέχη που εμπλέκονται στη διακυβέρνηση της Εταιρείας, συμπεριλαμβανομένου του διευθύνοντος συμβούλου, του οικονομικού διευθυντή και του επικεφαλής της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου, να παρακολουθούν συγκεκριμένες συνεδριάσεις ή συγκεκριμένα θέματα της ημερήσιας διάταξης και να εκθέτουν άποψη επί αυτών.
Η Επιτροπή Ελέγχου, εκτός των προβλεπόμενων συνεδριάσεων, διενεργεί υποχρεωτικά συναντήσεις με τη διοίκηση και τα αρμόδια διευθυντικά στελέχη κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας των οικονομικών εκθέσεων καθώς επίσης και με τον ορκωτό ελεγκτή λογιστή κατά το στάδιο προγραμματισμού του ελέγχου, κατά τη διάρκεια εκτέλεσής του και κατά το στάδιο προετοιμασίας των εκθέσεων ελέγχου.
107
Η Επιτροπή Ελέγχου συσκέπτεται τουλάχιστον μία φορά ανά τρίμηνο, με τον επικεφαλής της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου της για τη συζήτηση θεμάτων της αρμοδιότητάς του, καθώς και προβλημάτων που, ενδεχομένως, προκύπτουν από τους εσωτερικούς ελέγχους.
Αρμοδιότητες της Επιτροπής Ελέγχου
Η Επιτροπή Ελέγχου λειτουργεί ως ένα ανεξάρτητο και αντικειμενικό σώμα, το οποίο είναι υπεύθυνο για την επισκόπηση και αξιολόγηση των ελεγκτικών πρακτικών και της απόδοσης των εσωτερικών και εξωτερικών ελεγκτών. Βασική αποστολή της Επιτροπής Ελέγχου είναι να επικουρεί το Διοικητικό Συμβούλιο στην εκτέλεση των καθηκόντων του, επιβλέποντας τις διαδικασίες χρηματοοικονομικής πληροφόρησης, τις πολιτικές και το σύστημα εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας.
Σε συμμόρφωση με το άρθρο 44 του Ν. 4449/2017, σύμφωνα με τον Κανονισμό Λειτουργίας της, η Επιτροπή Ελέγχου μεταξύ άλλων:
(α) παρακολουθεί τη διαδικασία χρηματοοικονομικής πληροφόρησης και υποβάλλει συστάσεις ή προτάσεις για την εξασφάλιση της ακεραιότητάς της,
(β) ενημερώνει το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας για το αποτέλεσμα του υποχρεωτικού ελέγχου και επεξηγεί πώς συνέβαλε ο υποχρεωτικός έλεγχος στην ακεραιότητα της χρηματοοικονομικής πληροφόρησης και ποιος ήταν ο ρόλος της Επιτροπής Ελέγχου στην εν λόγω διαδικασία,
(γ) παρακολουθεί την αποτελεσματικότητα των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου, διασφάλισης της ποιότητας και διαχείρισης κινδύνων της επιχείρησης και, κατά περίπτωση, της μονάδας εσωτερικού ελέγχου της, όσον αφορά τη χρηματοοικονομική πληροφόρηση της Εταιρείας χωρίς να παραβιάζει την ανεξαρτησία της τελευταίας,
(δ) παρακολουθεί τον υποχρεωτικό έλεγχο των ετήσιων εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων και ιδίως τον βαθμό απόδοσής του, λαμβάνοντας υπόψη οποιαδήποτε πορίσματα και συμπεράσματα των αρμοδίων αρχών σύμφωνα με την παρ. 6 του άρθρου 26 του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 537/2014 και την παρ. 5 του άρθρου 44 του Ν. 4449/2017,
(ε) επισκοπεί και παρακολουθεί την ανεξαρτησία των ορκωτών ελεγκτών λογιστών ή των ελεγκτικών εταιρειών σύμφωνα με τα άρθρα 21, 22, 23, 26 και 27, καθώς και το άρθρο 6 του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 537/2014 και ιδίως την καταλληλότητα της παροχής μη ελεγκτικών υπηρεσιών στην ελεγχόμενη οντότητα σύμφωνα με το άρθρο 5 του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 537/2014,
108
(στ) είναι υπεύθυνη για την οργάνωση της διαδικασίας επιλογής ορκωτών ελεγκτών λογιστών ή ελεγκτικών εταιρειών και εισηγείται τους ορκωτούς ελεγκτές λογιστές ή τις ελεγκτικές εταιρείες που θα διοριστούν σύμφωνα με το άρθρο 16 του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 537/2014, εκτός εάν εφαρμόζεται η παρ. 8 του άρθρου 16 του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 537/2014,
(ζ) γνωμοδοτεί για την έγκριση και αναθεώρηση των Κανονισμών Λειτουργίας της Εταιρείας, του Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης, καθώς και υποβάλλει κατά την κρίση της πρόταση για την αναθεώρηση του παρόντος Κανονισμού. Για τα αποτελέσματα όλων των παραπάνω ενεργειών, η Επιτροπή Ελέγχου ενημερώνει το Διοικητικό Συμβούλιο υποβάλλοντας εξαμηνιαίες εκθέσεις πεπραγμένων με τις διαπιστώσεις της και με προτάσεις εφαρμογής διορθωτικών ενεργειών, εφόσον κριθεί σκόπιμο.
Η Επιτροπή Ελέγχου παρουσιάζει και υποβάλλει στο Διοικητικό Συμβούλιο τις αναφορές που υποβάλλονται σε αυτήν κάθε τρεις (3) μήνες από την Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου, σύμφωνα με το άρθρο 16 του Ν. 4706/2020, μαζί με τις παρατηρήσεις της ή νωρίτερα εφόσον κριθεί αναγκαίο.
Η Επιτροπή Ελέγχου διαθέτει πλήρη πρόσβαση σε κάθε στοιχείο της Εταιρείας που χρειάζεται για την διενέργεια των καθηκόντων της και η Εταιρεία θέτει στη διάθεσή της Επιτροπής Ελέγχου κάθε πρόσωπο το οποίο η Επιτροπή κρίνει απαραίτητο. Ο Κανονισμός Λειτουργίας της Επιτροπής Ελέγχου είναι δημοσιευμένος στην ιστοσελίδα της Εταιρείας, στον ακόλουθο σύνδεσμο:
https://el.about.aegeanair.com/diakybernisi/committees-and-external-
auditors/kanonismos-leitoyrgias-tis-epitropis-elegxoy-tis-etaireias/
109
Κατά τη διάρκεια του 2023, η Επιτροπή Ελέγχου ασκώντας τις αρμοδιότητες της πραγματοποίησε επτά (7) συνεδριάσεις στις οποίες συμμετείχαν όλα τα μέλη της, των οποίων η θεματολογία αναφέρεται συνοπτικά στα παρακάτω:
Πεπραγμένα Επιτροπής Ελέγχου και Συνεδριάσεις
• Έγκριση πρακτικών συνεδριάσεων.
• Πρόοδος αξιολόγησης συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου βάσει Ν.4706/2020.
• Εξωτερική Αξιολόγηση Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου.
• Θέματα θυγατρικής εταιρείας Animawings.
• Θέματα Cyber Security.
• Πρόοδος εργασιών Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου.
• Πρόοδος εργασιών Μονάδας Κανονιστικής Συμμόρφωσης και Διαχείρισης Κινδύνων.
• Σχέδιο μείωσης εκπομπών αερίου έως το 2030.
• Επικαιροποίηση πίνακα αξιολόγησης κινδύνων.
• Διαχείριση καταγγελιών / Whistleblowing.
• Έκθεση πεπραγμένων της Επιτροπής Ελέγχου για το Β’ εξάμηνο 2022.
• Έκθεση πεπραγμένων της Επιτροπής Ελέγχου για το Α’ και Β’ εξάμηνο 2023.
• Ετήσια Έκθεση πεπραγμένων της Επιτροπής Ελέγχου προς τη Γενική Συνέλευση των μετόχων για το 2022.
• Έγκριση οικονομικών καταστάσεων 1/1/2022 – 31/12/2022.
• Προ-έγκριση αμοιβών υπηρεσιών από την EY Ορκωτοί Λογιστές Ελεγκτές.
• Έγκριση επιτρεπόμενων μη ελεγκτικών υπηρεσιών από την EY Ορκωτοί Λογιστές Ελεγκτές.
• Αξιολόγηση συστήματος ελέγχου βάσει Ν.4706/2020.
• Έγκριση οικονομικών αποτελεσμάτων Α’ εξαμήνου 2023.
• Πιστοποιήσεις ISO (Anti-bribery, Risk Management, Corporate Governance).
• Αξιολόγηση στελεχών Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου.
• Σχεδιασμός ελέγχου των οικονομικών καταστάσεων για τη χρήση 1/1/2024 – 31/12/2024.
• Έγκριση ετήσιου πλάνου εσωτερικών ελέγχων για το 2024.
• Αυτό-αξιολόγηση Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου.
• Δήλωση ανεξαρτησίας Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου.
• Επικαιροποίηση εργασιών GDPR.
• Δήλωση ανεξαρτησίας Μονάδας Κανονιστικής Συμμόρφωσης και Διαχείρισης Κινδύνων.
• Επικαιροποίηση μητρώου κινδύνων συμμόρφωσης.
• Επικαιροποίηση θεμάτων “Screening συνεργατών”.
• Αυτό-αξιολόγηση Επιτροπής Ελέγχου.
• Πλάνο συνεδριάσεων Επιτροπής Ελέγχου 2024.
• Επικαιροποίηση θεμάτων ESG.
110
Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων
Σύνθεση της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων
Σύμφωνα με τον Κανονισμό Λειτουργίας της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων, η Επιτροπή αποτελείται από (3) μέλη με τριετή θητεία, τα οποία στο σύνολό τους είναι μη εκτελεστικά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και κατά πλειοψηφία ανεξάρτητα, κατά την έννοια του νόμου, ως εκάστοτε ισχύει. Στην Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων προεδρεύει ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος του ∆.Σ. Η Πρόεδρος της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων είναι υπεύθυνη για τον προγραμματισμό και τη διεξαγωγή των συνεδριάσεων. Η θητεία των μελών παρατείνεται αυτόματα μέχρι την πρώτη Τακτική Γενική Συνέλευση μετά τη λήξη της θητείας τους, η οποία δεν μπορεί να υπερβεί τα τέσσερα (4) έτη. Σε περίπτωση κένωσης θέσης μέλους της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων (ενδεικτικώς λόγω παραιτήσεως), το Διοικητικό Συμβούλιο διορίζει αμελλητί τον αντικαταστάτη του.
Απαγορεύεται η συμμετοχή στην Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων προσώπων που κατέχουν παράλληλα θέσεις ή ιδιότητες ή που διενεργούν συναλλαγές ασυμβίβαστες με τον σκοπό της Επιτροπής. Ο εκτελεστικός Πρόεδρος, ο Διευθύνων Σύμβουλος και ο Οικονομικός Διευθυντής της Εταιρείας (ενδεχομένως και άλλα μέλη του Δ.Σ. εάν κριθεί απαραίτητο από την Επιτροπή) δύνανται να προσκαλούνται από την Επιτροπή να παρίστανται στις συνεδριάσεις).
Τα μέλη της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων διαθέτουν στο σύνολό τους επαρκή γνώση και εμπειρία σε θέματα διαμόρφωσης αποδοχών.
Τα μέλη της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων διορίζονται στο σύνολό τους από το Διοικητικό Συμβούλιο με απόφαση η οποία αιτιολογεί επαρκώς τα προσόντα των μελών της Επιτροπής. Με την ίδια απόφαση, ορίζεται και αναπληρωτής Πρόεδρος ένας εκ των εκλεγμένων ανεξαρτήτων μελών της Επιτροπής, ενώ είναι δυνατός και ο ορισμός αναπληρωματικών μελών που αντικαθιστούν τα τακτικά μέλη της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων σε περίπτωση κωλύματός τους.
Η συμμετοχή προσώπου στην Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων δεν αποκλείει τη συμμετοχή του σε άλλη Επιτροπή του Διοικητικού Συμβουλίου, εφόσον αυτό δεν επηρεάζει την ορθή εκτέλεση των καθηκόντων του προσώπου ως μέλους της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων.
Η υφιστάμενη σύνθεση της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων της Εταιρείας αποτελείται από τα εξής μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, τα οποία εξελέγησαν με την από 15.07.2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας και έχουν τριετή θητεία:
1) Ναταλία Νικολαϊδη, ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος του Δ.Σ.,
111
2) Νικόλαος-Γεώργιος Νανόπουλος, μη εκτελεστικό μέλος του Δ.Σ., και
3) Αλεξάνδρα Παπαλεξοπούλου, ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος του Δ.Σ.
Κατά την συνεδρίαση της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων την 16.07.2021, ορίστηκε η κα Ναταλία Νικολαϊδη ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος του Δ.Σ. ως Πρόεδρος αυτής και συγκροτήθηκε σε σώμα.
Συνεδρίαση και λήψη αποφάσεων
Η Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων συγκαλείται αποκλειστικά από τον Πρόεδρό της ή, σε περίπτωση απουσίας ή κωλύματός του, από τον αναπληρωτή του.
Η Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων συνεδριάζει τακτικά τουλάχιστον δύο (2) φορές ανά έτος, και οπωσδήποτε πριν την κατάρτιση της Πολιτικής Αποδοχών και την κατάρτιση της Έκθεσης Αποδοχών, ή οποιασδήποτε αναθεώρησης αυτών. Συνεδριάζει έκτακτα, όταν κατά την κρίση του Προέδρου του Δ.Σ. ή του Προέδρου της Επιτροπής κρίνεται αναγκαίο. Η συνεδρίαση μπορεί να λαμβάνει χώρα δια ζώσης ή μέσω οπτικοακουστικών μέσων, στην έδρα της Εταιρείας ή σε οποιονδήποτε τόπο πρόσφορο για τον σκοπό της συνεδρίασης. Με απόφασή του Διοικητικού Συμβουλίου ορίζεται ο γραμματέας της Επιτροπής Αποδοχών ο οποίος τηρεί τα πρακτικά των συνεδριάσεων. Απαγορεύεται η αντιπροσώπευση μέλους της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων από άλλο μέλος, εκτός αν πρόκειται για την περίπτωση της αντικατάστασης τακτικού μέλους από αναπληρωματικό, λόγω κωλύματος του πρώτου. Η αναπλήρωση των τακτικών μελών σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να οδηγεί σε σύνθεση της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων άλλη από αυτήν που ορίζεται υποχρεωτικά στον Κανονισμό Λειτουργίας της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων.
Η σύγκληση της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων γίνεται με πρόσκληση η οποία γνωστοποιείται σε αυτά δύο (2) εργάσιμες ημέρες τουλάχιστον πριν τη συνεδρίαση, ή πέντε (5) ημέρες εφόσον ο τόπος της συνεδρίασης δεν είναι η έδρα της Εταιρείας. Στην πρόσκληση αναφέρονται τα θέματα της ημερήσιας διάταξης, η ημερομηνία, η ώρα και ο τόπος της συνεδρίασης της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων. Δεν απαιτείται πρόσκληση εφόσον παρίστανται την ημέρα της συνεδρίασης όλα τα μέλη και κανένα δεν αντιλέξει.
Στις συνεδριάσεις της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων θα επιδιώκεται κατά το δυνατόν να συμμετέχει το σύνολο των μελών της (δια ζώσης ή μέσω οπτικοακουστικών μέσων). Εφόσον στην συνεδρίαση δεν παρίστανται τουλάχιστον δύο μέλη (τακτικά ή αναπληρωματικά), η συνεδρίαση ματαιώνεται και επαναλαμβάνεται χωρίς νέα πρόσκληση το αργότερο εντός επτά (7) ημερών από την ματαίωσή της (όπου και πάλι θα απαιτείται να παρίστανται τουλάχιστον δύο μέλη). Οι αποφάσεις λαμβάνονται κατά
112
πλειοψηφία των μελών της, και σε περίπτωση ισοψηφίας υπερισχύει η ψήφος της Προέδρου.
Εφόσον δεν ορίζεται ειδικότερα στον Κανονισμό Λειτουργίας της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων, εφαρμόζονται για τις συνεδριάσεις και τη λήψη αποφάσεων της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων αναλόγως τα άρθρα 89 – 93 του Ν. 4548/2018.
Αρμοδιότητες
της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων
Η Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων λειτουργεί ως ένα ανεξάρτητο και αντικειμενικό σώμα, το οποίο επικουρεί με διαφάνεια το Διοικητικό Συμβούλιο στην εκτέλεση των καθηκόντων του σε ό,τι αφορά τα θέματα που αφορούν τις αποδοχές του Διοικητικού Συμβουλίου, των στελεχών και των εργαζομένων της Εταιρείας και αναλαμβάνοντας τις διαδικασίες σύνταξης και ελέγχου της Πολιτικής Αποδοχών και της Έκθεσης Αποδοχών των άρθρων 110-113 Ν. 4548/2018. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων:
α) Καταρτίζει την Πολιτική Αποδοχών για τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου της Εταιρείας με τη δυνατότητα να συμπεριλάβει σε αυτή και λοιπά διοικητικά στελέχη και εργαζομένους της Εταιρείας. Η Πολιτική Αποδοχών εναρμονίζεται με το νόμο και των Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης που εφαρμόζει η Εταιρεία, με όλες τις προσήκουσες διαφοροποιήσεις αναλόγως του ρόλου και των καθηκόντων εκάστου εξ αυτών των προσώπων.
β) Εισηγείται για την προσωρινή παρέκκλιση από την Πολιτική Αποδοχών της Εταιρείας, υπό την προϋπόθεση ότι (α) η Πολιτική Αποδοχών ορίζει τις διαδικαστικές προϋποθέσεις, με τις οποίες μπορεί να εφαρμοστεί παρέκκλιση από το περιεχόμενό της, (β) η Πολιτική Αποδοχών ορίζει τα στοιχεία της, ως προς τα οποία μπορεί να εφαρμοστεί η παρέκκλιση και (γ) η παρέκκλιση αυτή είναι αναγκαία για τη μακροπρόθεσμη εξυπηρέτηση των συμφερόντων της εταιρείας στο σύνολό της ή για τη διασφάλιση της βιωσιμότητάς της.
γ) Επισκοπεί τις μισθολογικές και εργασιακές συνθήκες των εργαζομένων της εταιρείας και λαμβάνει υπόψη τα σχετικά πορίσματα κατά τον καθορισμό της Πολιτικής Αποδοχών.
δ) Υποβάλλει προτάσεις στο Διοικητικό Συμβούλιο για οποιοδήποτε θέμα που αφορά τις αποδοχές του Διοικητικού Συμβουλίου, των διοικητικών στελεχών και των εργαζομένων της Εταιρείας, συμμορφούμενη, όσον αφορά τη διαμόρφωση των εν λόγω αμοιβών, με τις αρχές του νόμου και του Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης της Εταιρείας και λαμβάνοντας υπόψη τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές και τις Συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
ε) Επανεξετάζει σε τακτική βάση τους όρους των εκάστοτε εν ισχύ συμβάσεων των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και των διοικητικών στελεχών με την Εταιρεία, συμπεριλαμβανομένων των αποζημιώσεων, σε περίπτωση αποχώρησης, και των συνταξιοδοτικών ρυθμίσεων.
113
στ) Σε περίπτωση αναθεώρησης της Πολιτικής Αποδοχών, υποβάλλει έκθεση στο Διοικητικό Συμβούλιο που περιγράφει και επεξηγεί όλες τις μεταβολές στην Πολιτική Αποδοχών, καθώς και τον τρόπο που ελήφθησαν υπόψη οι ψήφοι και οι απόψεις των μετόχων επί της Πολιτικής και της Έκθεσης αποδοχών, από την τελευταία ψηφοφορία σχετικά με τα θέματα αυτά.
ζ) Καθορίζει τα μέτρα για την αποφυγή ή τη διαχείριση συγκρούσεων συμφερόντων αναφορικά με θέματα αποδοχών που ενσωματώνονται στην Πολιτική Αποδοχών.
η) Καθορίζει τους στόχους απόδοσης σχετικά με τις τυχόν μεταβλητές αμοιβές των εκτελεστικών μελών Διοικητικού Συμβουλίου και των ανώτατων στελεχών, και του στόχους που συνδέονται με προγράμματα χορήγησης δικαιωμάτων ή μετοχών.
θ) Εξετάζει και υποβάλλει προτάσεις στο Διοικητικό Συμβούλιο (και μέσω αυτού στη Γενική Συνέλευση των μετόχων, όταν αυτό απαιτείται) αναφορικά με τα τυχόν προγράμματα χορήγησης δικαιωμάτων προαίρεσης αγοράς μετοχών ή χορήγησης μετοχών.
ι) Υποβάλλει προτάσεις για την αναθεώρηση και τη βελτίωση οποιασδήποτε διαδικασίας που σχετίζεται με τη σύνταξη της Πολιτικής Αποδοχών, της Έκθεσης Αποδοχών και με τον καθορισμό των στοιχείων που εμπεριέχονται σε αυτές.
κ) Καταρτίζει την Έκθεση Αποδοχών του α. 112 Ν. 4548/2018. Η Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων καθορίζει και συμπεριλαμβάνει στην Έκθεση Αποδοχών όλα τα στοιχεία που απαιτούνται από το Ν. 4548/2018 και τον Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης της Εταιρείας. Η Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων υποβάλλει έκθεση στο Διοικητικό Συμβούλιο περιγράφοντας τον τρόπο με τον οποίον η Έκθεση Αποδοχών λαμβάνει υπόψη της το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας της Γενικής Συνέλευσης επί της προηγούμενης Έκθεσης Αποδοχών.
λ) Είναι εν γένει αρμόδια να εισηγείται, να λαμβάνει αποφάσεις και να εκφράζει γνώμη για κάθε θέμα που εμπίπτει στα άρθρα 109-114 Ν. 4548/2018, αυτοβούλως ή κατόπιν αίτησης από το Διοικητικό Συμβούλιο ή της Γενικής Συνέλευσης.
μ) Καταρτίζει και εισηγείται στο Διοικητικό Συμβούλιο προς έγκριση την Πολιτική Καταλληλότητας των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου η οποία περιλαμβάνει τα κριτήρια επιλογής και τις διαδικασίες τοποθέτησης των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου.
ν) Επισκοπεί τακτικά την Πολιτική Καταλληλότητας των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου. ξ) Προγραμματίζει και συντονίζει την διαδικασία επιλογής υποψηφίων
114
κατάλληλων για τη τοποθέτηση σε κενές θέσεις του Διοικητικού Συμβουλίου, περιγράφει τις αρμοδιότητες και τις απαιτούμενες ικανότητες καθώς και την αναμενόμενη χρονική τους δέσμευση.
ο) Διασφαλίζει την προώθηση της διαφοροποίησης και της πολυμορφίας καθώς και τη διασφάλιση συγκέντρωσης ευρέος φάσματος προσόντων, γνώσεων και δεξιοτήτων των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, σύμφωνα με την Πολιτική Καταλληλότητας.
π) Αξιολογεί περιοδικά το μέγεθος και τη σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου και υποβάλλει σε αυτό προτάσεις σχετικά με το επιθυμητό συνολικό προφίλ του.
ρ) Διαμορφώνει και υποβάλει στο Διοικητικό Συμβούλιο προς έγκριση, πλάνο διαδοχής των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και των Ανώτερων Διευθυντικών Στελεχών.
σ) Παρακολουθεί και αξιολογεί ότι τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου πληρούν τα κριτήρια ατομικής καταλληλότητας ειδικότερα σε σχέση με την επάρκεια γνώσεων και δεξιοτήτων, τα εχέγγυα ήθους και φήμης και της διάθεσης επαρκούς χρόνου.
τ) Παρακολουθεί και αξιολογεί ενδεχόμενες καταστάσεις σύγκρουσης συμφερόντων σε βαθμό που να παρεμποδίζεται η ικανότητα των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου να ασκούν τα καθήκοντά τους ανεξάρτητα και αντικειμενικά υποβάλλοντας αντίστοιχες αναφορές στο Διοικητικό Συμβούλιο. υ) Διασφαλίζει ότι τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου πληρούν τα κριτήρια ανεξαρτησίας βάσει των απαιτήσεων του νόμου.
φ) Εισηγείται στο Διοικητικό Συμβούλιο την Πολιτική Εκπαίδευσης των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, των Διευθυντικών Στελεχών, καθώς και των λοιπών στελεχών της Εταιρείας.
χ) Εισηγείται στο Διοικητικό Συμβούλιο την διαδικασία πρόσληψης των Ανώτατων Διευθυντικών Στελεχών και αξιολόγησης της απόδοσής τους.
ψ) Επιβλέπει τον σχεδιασμό και την εφαρμογή του προγράμματος ένταξης νέων μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, καθώς και την διαρκή ανάπτυξη γνώσεων και δεξιοτήτων όλων των μελών, στηρίζοντας την αποτελεσματική άσκηση των καθηκόντων τους.
Ο Κανονισμός Λειτουργίας της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων είναι δημοσιευμένος στον ιστότοπο της Εταιρείας στον ακόλουθο σύνδεσμο:
https://el.about.aegeanair.com/diakybernisi/committees-and-externa l-
auditors/operating-regulations-of-the-companys-remuneration-committee/
115
Επιπρόσθετα η Έκθεση Αποδοχών της χρήσης του 2022 είναι δημοσιευμένη στον ιστότοπο της Εταιρείας στον ακόλουθο σύνδεσμο:
https://el.about.aegeanair.com/-
/media/AboutAegean/IR/IR_Syneleuseis/2023/6,-d-,-
%CE%88%CE%BA%CE%B8%CE%B5%CF%83%CE%B7-
%CE%91%CF%80%CE%BF%CE%B4%CE%BF%CF%87%CF%8E%CE%BD-2022.pdf
Η Έκθεση Αποδοχών της χρήσης του 2023 θα δημοσιευτεί την ημερομηνία της Πρόσκλησης της Ετήσιας Γενικής Συνέλευσης των Μετόχων στον ιστότοπο της Εταιρείας.
Κατά τη διάρκεια του 2023, η Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων ασκώντας τις αρμοδιότητες της πραγματοποίησε τρείς (3) συνεδριάσεις στις οποίες συμμετείχαν όλα τα μέλη της, των οποίων η θεματολογία αναφέρεται συνοπτικά στα παρακάτω:
Πεπραγμένα Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων και Συνεδριάσεις
• Επιβεβαίωση πλήρωσης κριτηρίων καταλληλότητας των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου.
• Έκθεση αποδοχών του Διοικητικού Συμβουλίου για τη χρήση 1/1/2022 – 31/12/2022.
• Αυτό-αξιολόγηση των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου.
• Κανονισμός Λειτουργίας της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων.
• Ετήσια έκθεση πεπραγμένων της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων.
116
Επιτροπή Βιώσιμης Ανάπτυξης
H Εταιρεία διαθέτει Επιτροπή Βιώσιμης Ανάπτυξης, με την από 16.09.2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας.
Ο Κανονισμός Λειτουργίας της Επιτροπής Βιώσιμης Ανάπτυξης έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της Εταιρείας.
Σύνθεση της Επιτροπής Βιώσιμης Ανάπτυξης
Σύμφωνα με τον Κανονισμό Λειτουργίας της Επιτροπής Βιώσιμης Ανάπτυξης, η Επιτροπή αποτελείται από τρία (3) μέλη εκ των οποίων το ένα ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου, ένα εκτελεστικό μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου και τον Οικονομικό Διευθυντή.
Η θητεία της Επιτροπής Βιώσιμης Ανάπτυξης είναι τριετής και συμπίπτει με τη θητεία του Διοικητικού Συμβουλίου, παρατεινόμενη μέχρι τη λήξη της προθεσμίας εντός της οποίας πρέπει να συνέλθει η αμέσως επόμενη Τακτική Γενική Συνέλευση μετά τη λήξη της θητείας του Διοικητικού Συμβουλίου και μέχρι τη λήψη της σχετικής απόφασης και μη δυνάμενη να υπερβεί τα τέσσερα έτη. Σε περίπτωση παραίτησης, θανάτου ή με οποιονδήποτε άλλο τρόπο απώλειας της ιδιότητας του μέλους της Επιτροπής, το Διοικητικό Συμβούλιο διορίζει αμελλητί, νέο μέλος σε αντικατάσταση αυτού που εξέλειπε, για το χρονικό διάστημα μέχρι τη λήξη της θητείας του τηρουμένων, εφόσον συντρέχει περίπτωση, των παρ. 1 και 2 του άρθρου 82 του Ν.4548/2018, το οποίο εφαρμόζεται αναλόγως.
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Βιώσιμης Ανάπτυξης ορίζεται από τα μέλη της και είναι ανεξάρτητος από την Εταιρεία κατά την έννοια των διατάξεων του Ν. 3016/2002, όπως ισχύει, και του άρθρου 9 του Ν. 4706/2020.
Τα μέλη της Επιτροπής Βιώσιμης Ανάπτυξης της Εταιρείας ορίστηκαν αρχικά με την από 16.09.2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου. Με την από 20.09.2021 συνεδρίαση της Επιτροπής Βιώσιμης Ανάπτυξης και την συγκρότηση της σε σώμα, ορίστηκε η πρόεδρος αυτής. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή απαρτίζεται από τα κατωτέρω πρόσωπα:
1. Ναταλία Νικολαϊδη, ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος Δ.Σ., Πρόεδρος,
2. Στυλιανή Δημαράκη, εκτελεστικό μέλος Δ.Σ., Μέλος,
3. Μιχάλης Κουβελιώτης, Οικονομικός Διευθυντής, Μέλος.
Συνεδρίαση και λήψη αποφάσεων
Η Επιτροπή Βιώσιμης Ανάπτυξης συνεδριάζει όποτε παρίσταται ανάγκη, τηρεί πρακτικά των συνεδριάσεων της και υποβάλλει αναφορές στο Διοικητικό Συμβούλιο, εφόσον κρίνεται αναγκαίο.
Η Επιτροπή συνεδριάζει μετά από πρόσκληση της Προέδρου της, η οποία καθορίζει την ημερήσια διάταξη, τον τόπο, το χρόνο και τον τρόπο της
117
συνεδρίασης. Κάθε μέλος της Επιτροπής μπορεί να ζητά γραπτώς της σύγκλησή της για συζήτηση συγκεκριμένων θεμάτων.
Αρμοδιότητες της Επιτροπής Βιώσιμης Ανάπτυξης
Σύμφωνα με τον Κανονισμό Λειτουργίας της, η Επιτροπή Βιώσιμης Ανάπτυξης μεταξύ άλλων:
(α) Παρακολουθεί και αξιολογεί την συμμόρφωση της Εταιρείας με το κανονιστικό και νομοθετικό πλαίσιο και με τις πρακτικές, πολιτικές δέουσας επιμέλειας, διαδικασίες, μηχανισμούς αναφοράς, δεσμεύσεις και στόχους που έχει υιοθετήσει σχετικά με τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη βιώσιμη επιχειρηματική πρακτική και θέματα ESG, συμπεριλαμβανομένων ενδεικτικά:
- της «Ατζέντα 2030» του ΟΗΕ με τους 17 Παγκόσμιους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης,
- τις 10 Αρχές του Οικουμενικού Συμφώνου του ΟΗΕ,
- των λοιπών περιβαλλοντικών κριτηρίων που εφαρμόζει η Εταιρεία, ήτοι του τρόπου με τον οποίο η Εταιρεία διασφαλίζει την όσο το δυνατόν ασφαλέστερη για το περιβάλλον επιχειρησιακή της λειτουργία,
- των κοινωνικών κριτηρίων που εφαρμόζει η Εταιρεία ως προς τις σχέσεις της με τους εργαζόμενους, τους προμηθευτές, τους επιβάτες, τους μετόχους/επενδυτές, και τις κοινότητες στις οποίες δραστηριοποιείται,
- της οργάνωσης και λειτουργίας του συστήματος εταιρικής διακυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένων θεμάτων που αφορούν στην ηγεσία της Εταιρείας, στην εποπτεία της βιώσιμης ανάπτυξης από το Διοικητικό Συμβούλιο, στην επιχειρηματική ηθική, στις εργασιακές σχέσεις, στη διαφάνεια και στην πρόληψη της διαφθοράς, στα δικαιώματα των μετόχων κλπ.
(β) Παρακολουθεί τις διεθνείς και εγχώριες τάσεις και βέλτιστες πρακτικές σε θέματα βιώσιμης ανάπτυξης και ESG και υποβάλει προτάσεις, αναφορές και κάθε είδους εισηγήσεις στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας σχετικά με:
- τη βελτίωση των περιβαλλοντικών επιδόσεων και την ενίσχυση των περιβαλλοντικών δράσεων και πρωτοβουλιών της Εταιρείας, συμπεριλαμβανομένων των δράσεων για την κλιματική αλλαγή και τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, την διαχείριση των αποβλήτων και την προστασία της βιοποικιλότητας,
- τη στήριξη δράσεων κοινωνικής προσφοράς και εταιρικής κοινωνικής ευθύνης στο πλαίσιο της στρατηγικής και του επιχειρηματικού μοντέλου της Εταιρείας,
- ζητήματα κοινωνικού χαρακτήρα, όπως υγιεινή και ασφάλεια εργαζομένων και πελατών, εργασιακά και ανθρώπινα δικαιώματα, δικαιώματα των ζώων, ανάπτυξη τοπικών κοινωνιών και ενίσχυση ης βιώσιμης ανάπτυξης πόλεων
118
μέσω της προσφοράς ασφαλών και προσιτών συστημάτων μεταφοράς για ολοένα και περισσότερους ανθρώπους,
- την εταιρική οργάνωση και διακυβέρνηση και την επιχειρηματική ηθική,
- τους δείκτες δημοσίευσης πληροφοριών ESG.
(γ) Παρέχει συνδρομή στο Διοικητικό Συμβούλιο σχετικά με την παρακολούθηση εφαρμογής της Πολιτικής Βιώσιμης Ανάπτυξης της Εταιρείας και συνδράμει ως προς την ύπαρξη μηχανισμών γνώσης και κατανόησης των συμφερόντων των ενδιαφερομένων μερών στους οποίους η δράση της Εταιρείας έχει επίδραση.
(δ) Καθορίζει το αντίκτυπο των δραστηριοτήτων της Εταιρείας στο περιβάλλον και την ευρύτερη κοινότητα με βάση τους μη χρηματοοικονομικούς παράγοντες που αφορούν το περιβάλλον, την κοινωνική ευθύνη και τη διακυβέρνηση (ESG) και είναι οικονομικά σημαντικοί για την Εταιρεία και τα συλλογικά συμφέροντα των βασικών ενδιαφερομένων μερών, όπως εργαζομένων, πελατών, προμηθευτών, τοπικών κοινοτήτων και άλλων καθώς και η παρακολούθηση και αξιολόγηση της αντιμετώπισης των μη χρηματοοικονομικών παραγόντων από την Εταιρεία και της ενσωμάτωσης τους στην επιχειρηματική στρατηγική και στη λήψη αποφάσεων.
(ε) Υποβάλει εισηγήσεις στο Διοικητικό Συμβούλιο για τη συγκρότηση ομάδων εργασίας για την προώθηση των θεμάτων βιώσιμης ανάπτυξης και ESG συμπεριλαμβανομένων ενδεικτικά ζητημάτων περιβάλλοντος, κοινωνικής ευθύνης, προστασίας ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ηθικής και δεοντολογίας, καταπολέμησης διαφθοράς και δωροδοκίας, εργασιακών θεμάτων, κ.α.
(στ) Παρακολουθεί και αξιολογεί τη συμμόρφωση των τρίτων μερών που παρέχουν υπηρεσίες και προϊόντα στην Εταιρεία, με τα πρότυπα, τα κριτήρια και τις αρχές που έχει θέσει και εφαρμόζει η Εταιρεία όσον αφορά τη βιώσιμη ανάπτυξη, την προστασία του περιβάλλοντος, τη θετική επίδραση στην κοινωνία και την ορθή διακυβέρνηση.
(ζ) Προωθεί στους μετόχους και στα ενδιαφερόμενα μέρη της δράσης της Εταιρείας σε θέματα βιώσιμης ανάπτυξης και ESG και διασφαλίζει ότι όλες οι δημοσιεύσεις σχετικά με τη διαχείριση και την επίδοση της Εταιρείας ως προς τα θέματα αυτά είναι διαθέσιμες στα ως άνω πρόσωπα.
Ο κανονισμός λειτουργίας της Επιτροπής Βιώσιμης Ανάπτυξης παρατίθεται στο σύνδεσμο:
https :// el . about . aegeanair . com / diakybernisi / committees - and - external - auditors / esg - committee /
119
Κατά τη διάρκεια του 2023, η Επιτροπή Βιώσιμης Ανάπτυξης ασκώντας τις αρμοδιότητες της πραγματοποίησε μια κοινή (1) συνεδρίαση με την Επιτροπή Ελέγχου, στην οποία συμμετείχαν όλα τα μέλη της, η θεματολογία της οποίας αναφέρεται συνοπτικά στα παρακάτω:
Πεπραγμένα Επιτροπής Βιώσιμης Ανάπτυξης και Συνεδριάσεις
• Σχέδιο μείωσης εκπομπών αερίου έως το 2030.
120
Βιογραφικά Σημειώματα Μελών της Ανώτερης Διοίκησης
Μέλη Ανώτερης Διοίκησης
Ζήσης Πεχλεβανούδης
Υπόλογος Διευθυντής ( Accountable Manager )
Σπούδασε στο Πολυτεχνείο του Braunschweig Ηλεκτρολόγος Μηχανολόγος και στη σχολή χειριστών αεροσκαφών της Lufthansa . Εργάστηκε στη Γερμανία επί 10 χρόνια ως χειριστής και κυβερνήτης αεροσκαφών στην German Air Rescue Aerodienst και Milanflug . Εργάζεται στην Εταιρεία από το 1995 ως κυβερνήτης και διετέλεσε Διευθυντής Πτητικής Εκμετάλλευσης επί 21 έτη. Από το 2018 είναι Υπόλογος Διευθυντής ( Accountable Manager ) της AEGEAN και της Olympic Air , έχοντας στις αρμοδιότητές του την πλήρη ευθύνη σε θέματα ποιότητας, συμμόρφωσης και ασφάλειας, καλύπτοντας όλους επιχειρησιακούς τομείς των αερομεταφορέων, σύμφωνα με τις εκάστοτε κανονιστικές απαιτήσεις καθώς και τους περιορισμούς και τις άδειες που ορίζονται στα Πιστοποιητικά Αερομεταφορέα ( AOC ). Από το 2023, διατελεί Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Aegean Executive Α.Ε.
Μιχαήλ Κουβελιώτης
Οικονομικός Διευθυντής
Αποφοίτησε από την ΑΣΟΕΕ το 1987. Εργάζεται επί 32 χρόνια στον Όμιλο Βασιλάκη, όπου επί 6 χρόνια διετελέσε Οικονομικός Διευθυντής της ΤΕΧΝΟΚΑΡ ΑΒΕΕ. Κατέχει τη θέση του Οικονομικού Διευθυντή της Εταιρείας από το 2003. Είναι Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου και Διευθύνων Σύμβουλος της Olympic Air . Είναι επίσης μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Αεροπορία Αιγαίου Executive Α.Ε. και μέλος της Επιτροπής Βιώσιμης Ανάπτυξης της Εταιρείας.
Roland Jaggi
Εμπορικός Διευθυντής
Ξεκίνησε την αεροπορική του καριέρα το 1994 στην Swissair, όπου εργάστηκε για 12 χρόνια σε διαφορετικούς ρόλους στα κεντρικά γραφεία στη Ζυρίχη, στη Ρωσία και στην Πορτογαλία. Εργάζεται στην Εταιρεία από το 2018 αρχικά ως Υπεύθυνος του τμήματος Διαχείρισης Εσόδων και Τιμολόγησης (Revenue Management and Pricing) ενώ από το 2018 είναι Εμπορικός Διευθυντής της Εταιρείας.
121
Νικολαΐδης Παναγιώτης
Διευθυντής Υπηρεσιών Εδάφους
Έχει εμπειρία στον τομέα των αερομεταφορών άνω των 30 ετών. Εργάζεται στο τμήμα Υπηρεσιών Εδάφους τα τελευταία 24 χρόνια και κατείχε διάφορες θέσεις ευθύνης όπως Διευθυντής Σταθμού Αθηνών, Διευθυντής Αεροπορικών Υπηρεσιών και Διευθυντής Υπηρεσιών Εδάφους. Στις αρμοδιότητες του περιλαμβάνονται η διαχείριση των αεροδρομίων (πάνω από 150 σταθμούς εσωτερικού και εξωτερικού) και τα τμήματα Customer Relations και Customer Care.
Είναι μέλος της Ομάδας Επιχειρήσεων Εδάφους της IATA και της Ομάδας Customer Experience Strategy Group της Star Alliance, ενώ υπήρξε μέλος του Task Force της IATA Aviation Ground Services Agreements μέχρι το 2021 και μέλος του IATA GOG (Ground Operations Group) μέχρι το 2023.
Αριστείδης Καμβύσης
Διευθυντής Πληροφορικής
Σπούδασε στη Μεγάλη Βρετανία, αποκτώντας το Πτυχίο Πληροφορικής από το Πανεπιστήμιο Leeds και το μεταπτυχιακό τίτλο M.Sc. in Virtual Reality από το πανεπιστήμιο Hull. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του εργάστηκε για ένα χρόνο (πρόγραμμα Erasmus) στη Γαλλία, στη αεροπορική εταιρεία Air Inter. Το διάστημα 1995-1997 εργάστηκε στο τμήμα πληροφορικής στις Τράπεζας Αττικής και το διάστημα 1997-1999 στο τμήμα Πληροφορικής του Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών. Εντάχθηκε στο δυναμικό στις Aegean Airlines το 1999.
Ιωάννης Αλούκος
Τεχνικός Διευθυντής
Είναι πτυχιούχος Αεροναυπηγός μηχανικός με BEng in Aerospace Engineering and MSc in Advanced Manufacturing και μέλος ΤΕΕ. Είναι στην Aegean 14 χρόνια. Κατά τη διάρκεια της θητείας του έχει περάσει από το τμήμα ποιοτικού ελέγχου και κατείχε θέσεις ευθύνης σε διάφορα τμήματα του τεχνικού τμήματος. Έχει διατελέσει προϊστάμενος στα Συνεργεία συντήρησης αεροσκαφών και προϊστάμενος Βαριάς συντήρησης. Κατέχει τη θέση του τεχνικού Διευθυντή από το Σεπτέμβριο του 2020.
122
Μάριος Ε. Μενεξιάδης
Διευθυντής Εσωτερικού Ελέγχου
Είναι οικονομολόγος με ειδίκευση στον Εσωτερικό Έλεγχο. Είναι κάτοχος μεταδιδακτορικού (Postdoc) και PhD στον τομέα του Εσωτερικού Ελέγχου και Βέλτιστων Πρακτικών από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, MSc στον τομέα του Εσωτερικού Ελέγχου από το City University και MAcc στη Διεθνή Λογιστική και Χρηματοοικονομική από το Glasgow University. Παράλληλα, είναι πιστοποιημένος FCPA, CPIA, CRCO, πιστοποιημένος σε θέματα διακυβέρνησης, διαχείρισης κινδύνων και συμμόρφωσης G.R.C. από το International Compliance Association. Είναι Αντιπρόεδρος του Association of Certified Public Accountants International, ενώ έχει διατελέσει για σειρά ετών Διευθυντής Εσωτερικού Ελέγχου εισηγμένων ομίλων στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Πριν από την ένταξή του στην αεροπορική βιομηχανία το 2009, προσέφερε τις υπηρεσίες του ως Διευθυντής Εσωτερικού Ελέγχου στη βιομηχανία χημικών καθώς επίσης στην τροφίμων και ποτών. Η επαγγελματική του σταδιοδρομία ξεκίνησε στις «Big 5» (Andersen & PwC), ενώ παράλληλα έχει διατελέσει ως Μέλος της Επιτροπής Ελέγχου του Ελληνικού Ινστιτούτου Εσωτερικών Ελεγκτών.
123
Αριθμός Μετοχών Διευθυντικών Στελεχών με 31/12/2023 (περιλαμβάνονται και οι έμμεσες συμμετοχές)
Διευθυντής
Αριθμός μετοχών
Μιχαήλ Κουβελιώτης
3.580
124
2.5 Έκθεση Επιτροπής Ελέγχου
1. Εισαγωγή
Η Επιτροπή Ελέγχου λειτουργεί ως ένα ανεξάρτητο και αντικειμενικό σώμα, με βασική αποστολή να επικουρεί το Διοικητικό Συμβούλιο στην εκτέλεση των καθηκόντων του, επιβλέποντας τις διαδικασίες χρηματοοικονομικής πληροφόρησης, τις πολιτικές και το σύστημα εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας.
Το Διοικητικό Συμβούλιο κατά τη συνεδρίαση του στις 15.07.2021 αποφάσισε να ορίσει ως μέλη της Επιτροπής Ελέγχου τους εξής:
1. Κωνσταντίνο Καλαμάτα του Αλέξανδρου, ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος Δ.Σ.
2. Νικόλαο-Γεώργιο Νανόπουλο του Κωνσταντίνου, μη εκτελεστικό μέλος ΔΣ.
3. Νικόλαο Σοφιανό του Κωνσταντίνου, ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος Δ.Σ.
Ο ορισμός των ως άνω μελών της Επιτροπής Ελέγχου από το ΔΣ, έγινε, αφού διαπιστώθηκε ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 44 του ν. 4449/2017. Η θητεία της Επιτροπής Ελέγχου συμπίπτει με τη θητεία του Διοικητικού Συμβουλίου, ήτοι είναι τριετής, παρατεινόμενη μέχρι τη λήξη της προθεσμίας εντός της οποίας πρέπει να συνέλθει η αμέσως επόμενη Τακτική Γενική Συνέλευση μετά τη λήξη της θητείας του και μέχρι τη λήψη της σχετικής απόφασης, και μη δυνάμενη να υπερβεί τα τέσσερα έτη. Η Επιτροπή Ελέγχου κατά τη συνεδρίαση της στις 16.07.2021 αποφάσισε τον ορισμό του ανεξάρτητου μη εκτελεστικού μέλους Δ.Σ., κ. Νικόλαου Σοφιανού ως Προέδρου αυτής και συγκροτήθηκε σε σώμα. Τα μέλη της Επιτροπής Ελέγχου διαθέτουν στο σύνολο τους επαρκή γνώση και εμπειρία στον τομέα δραστηριοποίησης της Εταιρείας. Τουλάχιστον ένα μέλος της Επιτροπής διαθέτει επαρκή γνώση στην ελεγκτική και λογιστική.
2. Σκοπός της ετήσιας έκθεσης
Σκοπό της έκθεσης αποτελεί η γνωστοποίηση των πεπραγμένων της Επιτροπής Ελέγχου στην ετήσια Γενική Συνέλευση των Μετόχων, αναφορικά με θέματα:
• Πολιτικής βιώσιμης ανάπτυξης.
• Συμμόρφωσης με τα άρθρα 5, 6, 21, 22, 23, 26 και 27, του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 537/2014 περί ανεξαρτησίας των ορκωτών ελεγκτών και καταλληλόλητας της παροχής μη ελεγκτικών υπηρεσιών.
• Επισκόπησης των οικονομικών εκθέσεων πριν την έγκριση τους από το Διοικητικό Συμβούλιο, για την πληρότητα και την συνέπεια αυτών σε σχέση με τις λογιστικές αρχές που εφαρμόζει η Εταιρεία.
125
• Παρακολούθηση του έργου των εξωτερικών ελεγκτών λογιστών για τη διενέργεια του υποχρεωτικού ελέγχου και ενημέρωση του Διοικητικού Συμβουλίου για το αποτέλεσμα του υποχρεωτικού ελέγχου και της συμβολής αυτού στην ακεραιότητα της χρηματοοικονομικής πληροφόρησης.
• Εξέτασης και αξιολόγησης της επάρκειας και αποτελεσματικότητας του συνόλου των πολιτικών, διαδικασιών και δικλείδων ασφαλείας της Εταιρείας αναφορικά, αφενός, με το σύστημα του εσωτερικού ελέγχου και, αφετέρου, με την εκτίμηση και τη διαχείριση κινδύνων, σε σχέση με την χρηματοοικονομική πληροφόρηση.
• Γενικότερες υποχρεώσεις που απορρέουν από τις διατάξεις του Ν.4449/2017 και Ν. 4706/2020.
3. Πολιτική βιώσιμης ανάπτυξης
Η Επιτροπή Ελέγχου στο πλαίσιο συμμόρφωσης με το νέο Ν.4706/2020 περί εταιρικής διακυβέρνησης, παρακολουθεί την υλοποίηση των δεσμεύσεων του Ομίλου ως προς τη βιώσιμη ανάπτυξη και εταιρική υπευθυνότητα, καθότι οι τελευταίες προάγουν την κοινωνική ευημερία, προστατεύουν το περιβάλλον και αποτελούν τη μόνη βιώσιμη επιχειρηματική πρακτική. Ειδικότερα παρακολουθεί θέματα που σχετίζονται με:
• Την προστασία του περιβάλλοντος μέσω του προγράμματος μείωσης των εκπομπών, το οποίο αφορά σε δράσεις μείωσης της κατανάλωσης καυσίμου, αξιοποίησης αεροσκαφών, ανακύκλωσης υλικών, μείωσης θορύβου και αντικατάστασης του στόλου.
• Το κοινωνικό σύνολο, δίνοντας έμφαση στη δημιουργία αξίας για αυτό, μέσω της παροχής υψηλής ποιότητας υπηρεσιών, ασφάλειας πτήσεων, επιχειρησιακής συνέχειας και ετοιμότητας, παροχής τεχνολογικά προηγμένων επιλογών και διαχείρισης ποιότητας.
• Την εργασία, αποσκοπώντας στη δημιουργία ισχυρών σχέσεων με τους εργαζομένους και διασφαλίζοντας ένα πλαίσιο λειτουργίας βασισμένο στον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, στην προστασία και διασφάλιση της υγείας και της ασφάλειας τους, καθώς και στην ενίσχυση της αξίας κάθε εργαζομένου, ως ενεργού μέλους στη χάραξη και υλοποίηση των στρατηγικών και επιχειρηματικών στόχων.
• Το σεβασμό των δικαιωμάτων του ανθρώπου, προασπίζοντας τη διαφορετικότητα των εργαζομένων και αποδοκιμάζοντας κάθε μορφή παιδικής, εξαναγκαστικής ή υποχρεωτικής εργασίας, διασφάλισης άριστων συνθηκών εργασίας και παροχής δίκαιων αμοιβών βάσει συμβάσεων που συνάδουν με την εκάστοτε νομοθεσία.
• Την καταπολέμηση της διαφθοράς και δωροδοκίας, της απάτης και του ξεπλύματος χρήματος από παράνομες δραστηριότητες, τηρώντας την αρχή της ακεραιότητας, σε συνδυασμό με τη μηδενική ανοχή στα θέματα αυτά.
• Τους δείκτες στους οποίους αναφέρεται η εταιρεία ως προς τις επιδόσεις της σε θέματα ESG.
126
4. Πεπραγμένα Επιτροπής Ελέγχου για το έτος 2023
Συνεδριάσεις
Προκειμένου για την υλοποίηση του ανωτέρω σκοπού, η Επιτροπή Ελέγχου συνεδρίασε συνολικά επτά (7) φορές με:
α) τη Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου για θέματα που έχουν σχέση με:
• Πρόοδος αξιολόγησης συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου.
• Έκθεση πεπραγμένων της Επιτροπής Ελέγχου για το A’ εξάμηνο 2023.
• Έκθεση πεπραγμένων της Επιτροπής Ελέγχου για το Β’ εξάμηνο 2023.
• Ετήσια Έκθεση πεπραγμένων της Επιτροπής Ελέγχου προς τη Γενική Συνέλευση των μετόχων.
• Εξωτερική Αξιολόγηση Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου.
• Αξιολόγηση συστήματος ελέγχου βάσει Ν.4706/2020.
• Θυγατρική εταιρεία Animawings.
• Θέματα Cyber Security.
• Επικαιροποίηση μητρώου κινδύνων.
• Πρόοδος εργασιών Εσωτερικού Ελέγχου.
• Αξιολόγηση στελεχών Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου.
• Αυτό-αξιολόγηση Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου.
• Δήλωση ανεξαρτησίας Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου.
• Επικαιροποίηση εργασιών GDPR.
• Αυτό-αξιολόγηση Επιτροπής Ελέγχου.
β) τους Ορκωτούς Ελεγκτές Λογιστές για θέματα που έχουν σχέση με:
• Έγκριση οικονομικών καταστάσεων 1/1/2022 – 31/12/2022.
• Προ-έγκριση αμοιβών υπηρεσιών από την EY Ορκωτοί Λογιστές Ελεγκτές.
• Έγκριση επιτρεπόμενων μη ελεγκτικών υπηρεσιών από την EY Ορκωτοί Λογιστές Ελεγκτές.
127
• Έγκριση ενδιάμεσων οικονομικών καταστάσεων 1/1/2023 – 30/6/2023.
γ) τη Μονάδα Κανονιστικής Συμμόρφωσης και Διαχείρισης Κινδύνων για θέματα που έχουν σχέση με:
• Ετήσιο πλάνο εργασιών της.
• Πρόοδο εργασιών της.
• Διαχείριση καταγγελιών / Whistleblowing.
• Δήλωση ανεξαρτησίας ΜΚΣΔΚ.
• Επικαιροποίηση μητρώου κινδύνων συμμόρφωσης.
• Επικαιροποίηση θεμάτων “Screening συνεργατών”.
• Πιστοποιήσεις ISO.
Τα μέλη της Επιτροπής Ελέγχου ως μέλη και του Διοικητικού Συμβουλίου, παρευρίσκονται σε όλες τις συνεδριάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου και ο Πρόεδρος της Επιτροπής, ενημερώνει το Διοικητικό Συμβούλιο για τις εργασίες της Επιτροπής.
δ) την Επιτροπή Βιώσιμης Ανάπτυξης για τα θέματα που σχετίζονται με τις απαιτούμενες απαραίτητες ενέργειες για τη μείωση των εκπομπών αερίου («ρύπων») έως το 2030 καθώς και σχετικά ζητήματα συμμόρφωσης.
Υποβολή εξαμηνιαίων εκθέσεων
Η Επιτροπή Ελέγχου σε συμμόρφωση με τις διατάξεις του Ν.4449/2017, καθώς επίσης και με την παράγραφο 2.3 του Κανονισμού Λειτουργίας της, υπέβαλε δύο εξαμηνιαίες εκθέσεις πεπραγμένων προς το Διοικητικό Συμβούλιο αναλύοντας:
• Ειδικότερα θέματα διαχείρισης κινδύνων,
• Αποτελεσματικότητας δικλείδων ασφαλείας,
• Επάρκειας των συστημάτων ελέγχου, έναντι των απορρεόντων κινδύνων,
• Τυχόν αποκλίσεων από το ετήσιο πλάνο εσωτερικών ελέγχων.
Ανεξαρτησία των μελών της Επιτροπής Ελέγχου
Τα μέλη της Επιτροπής Ελέγχου δηλώνουν ότι είναι σε κάθε περίπτωση κατά πλειοψηφία ανεξάρτητα, κατά την έννοια του άρθρου 4 Ν. 3016/2002 και του άρθρου 9 Ν.4706/2020, όπως ισχύει. Στην Επιτροπή Ελέγχου, δεν συμμετέχουν
128
πρόσωπα που κατέχουν παράλληλα θέσεις ή ιδιότητες ή που διενεργούν συναλλαγές ασυμβίβαστες με τον σκοπό της Επιτροπής.
Πρακτικά Συνεδριάσεων Επιτροπής Ελέγχου
Προς τεκμηρίωση των ανωτέρω, έχουν συνταχθεί και εγκριθεί τα σχετικά πρακτικά συνεδριάσεων της Επιτροπής Ελέγχου και του Διοικητικού Συμβουλίου.
5. Σημαντικά γεγονότα που συνέβησαν από 31/12/2023 μέχρι και την 11/3/2024
Στις 11 Μαρτίου 2024, εγκρίθηκαν με σχετικό πρακτικό της Επιτροπής Ελέγχου οι οικονομικές καταστάσεις της χρήσης 1/1/2023 – 31/12/2023.
129
2.6 Επεξηγηματική έκθεση
(άρθρο 4, παρ. 7 & 8 του Ν.3556/2007)
1. Διάρθρωση μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας
Το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας ανέρχεται στο ποσό των σαράντα πέντε εκατομμυρίων ογδόντα τριών χιλιάδων και πεντακοσίων σαράντα ευρώ * (45.083.540), διαιρούμενο σε ενενήντα εκατομμύρια εκατόν εξήντα επτά χιλιάδες εκατό (90.167.100) κοινές ονομαστικές μετοχές, ονομαστικής αξίας πενήντα λεπτών του ευρώ (€0,50) η κάθε μία. Οι μετοχές της Εταιρείας είναι εισηγμένες προς διαπραγμάτευση στην Αγορά Αξιών του Χρηματιστηρίου Αθηνών (Κατηγορία «Μεγάλης Κεφαλαιοποίησης»).
2. Περιορισμοί στη μεταβίβαση μετοχών της Εταιρείας
Το καταστατικό της Εταιρείας δεν προβλέπει περιορισμούς στη μεταβίβαση των μετοχών της Εταιρείας.
3. Σημαντικές άμεσες ή έμμεσες συμμετοχές κατά την έννοια των διατάξεων των άρθρων 9 έως 11 του ν. 3556/2007
Την 31.12.2023 οι κατωτέρω μέτοχοι κατείχαν ποσοστό μεγαλύτερο του 5% του συνόλου των δικαιωμάτων ψήφου της Εταιρείας: Ευτύχιος Βασιλάκης 37,72% (0,98% άμεσα, 24,90% έμμεσα δια της αλυσίδας ελεγχόμενων εταιρειών Felix Holdings S . ar . l και Evertrans S.A. και 11,84% έμμεσα δια της αλυσίδας ελεγχόμενων εταιρειών Felix Holdings S . ar . l , Evertrans S . A ., Main Stream S . A . και Autohellas ATEE), Alnesco Enterprices Company Limited 8,61%, Siana Enterprices Company Limited 7,56% και Αχιλλέας Κωνσταντακόπουλος 5,54% (4,13% άμεσα και 1,41% έμμεσα δια της ελεγχόμενης εταιρείας Ateria Ventures LTD ) .
4. Κάτοχοι κάθε είδους μετοχών που παρέχουν ειδικά δικαιώματα ελέγχου
Δεν υφίστανται μετοχές της Εταιρείας οι οποίες παρέχουν ειδικά δικαιώματα ελέγχου στους κατόχους τους.
5. Περιορισμοί στο δικαίωμα ψήφου
Δεν προβλέπονται στο καταστατικό της Εταιρείας περιορισμοί του δικαιώματος ψήφου που απορρέουν από τις μετοχές της.
6.Συμφωνίες μεταξύ μετόχων της Εταιρείας, οι οποίες συνεπάγονται περιορισμούς στη μεταβίβαση μετοχών ή περιορισμούς στην άσκηση δικαιωμάτων ψήφου
Δεν έχει περιέλθει σε γνώση της Εταιρείας ύπαρξη συμφωνιών μεταξύ των μετόχων της, οι οποίες συνεπάγονται περιορισμούς στη μεταβίβαση των μετοχών της ή στην άσκηση των δικαιωμάτων ψήφου που απορρέουν από τις μετοχές της.
7. Κανόνες διορισμού και αντικατάστασης μελών Διοικητικού Συμβουλίου και τροποποίησης καταστατικού
Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου εκλέγονται από τη Γενική Συνέλευση με μυστική ψηφοφορία και με τριετή θητεία που παρατείνεται μέχρι την Τακτική Γενική Συνέλευση του έτους εξόδου του. Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου μπορούν να είναι μέτοχοι ή μη μέτοχοι και είναι πάντοτε επανεκλέξιμα.
130
Η αντικατάσταση οποιουδήποτε μέλους πραγματοποιείται από τα υπόλοιπα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, εφόσον είναι τουλάχιστον τρία (3) και η εκλογή του νέου μέλους πρέπει να υποβληθεί για έγκριση στην πρώτη Γενική Συνέλευση .
Το Διοικητικό Συμβούλιο αποτελείται από επτά (7) έως δέκα πέντε (15) μέλη.
8. Αρμοδιότητα του Διοικητικού Συμβουλίου ή ορισμένων μελών του για την έκδοση νέων μετοχών ή για την αγορά ιδίων μετοχών
(Α) Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 24 παρ.1 περ. β και γ του Ν. 4548/2018 με απόφαση της γενικής συνέλευσης μπορεί να χορηγείται για χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει την πενταετία, η εξουσία στο διοικητικό συμβούλιο, με απόφασή του που λαμβάνεται με πλειοψηφία των 2/3 τουλάχιστον του συνόλου των μελών του, να αυξάνει το κεφάλαιο μερικά ή ολικά με την έκδοση νέων μετοχών. Στην περίπτωση αυτή, το κεφάλαιο μπορεί να αυξάνεται κατά ποσό που δεν μπορεί να υπερβεί το τριπλάσιο του κεφαλαίου, που υπάρχει κατά την ημερομηνία που χορηγήθηκε στο διοικητικό συμβούλιο η εξουσία για αύξηση του κεφαλαίου.
Η εξουσία αυτή του Διοικητικού Συμβουλίου μπορεί να ανανεώνεται με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης για χρονικό διάστημα, που δεν μπορεί να υπερβαίνει την πενταετία για κάθε χορηγούμενη ανανέωση. Η ισχύς κάθε ανανέωσης αρχίζει από την παρέλευση της διάρκειας ισχύος της προηγούμενης. Οι αποφάσεις της γενικής συνέλευσης για χορήγηση ή ανανέωση της εξουσίας αύξησης του κεφαλαίου από το διοικητικό συμβούλιο υποβάλλονται σε δημοσιότητα. Οι έκτακτες αυτές αυξήσεις του κεφαλαίου συνιστούν τροποποίηση του καταστατικού, δεν υπόκεινται, όμως, σε διοικητική έγκριση.
Δεν υφίστανται σήμερα αποφάσεις της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της Εταιρείας αναφορικά με τα ανωτέρω (Α).
(Β) Σύμφωνα με το άρθρο 49 του Ν. 4548/2018, η Εταιρεία μπορεί, η ίδια ή με πρόσωπο το οποίο ενεργεί στο όνομά του αλλά για λογαριασμό της, να αποκτήσει δικές της μετοχές, που έχουν ήδη εκδοθεί μόνο όμως μετά από έγκριση της Γενικής Συνέλευσης, η οποία ορίζει τους όρους και τις προϋποθέσεις των προβλεπόμενων αποκτήσεων και ιδίως τον ανώτατο αριθμό μετοχών που είναι δυνατόν να αποκτηθούν, τη διάρκεια για την οποία χορηγείται η έγκριση, η οποία δεν μπορεί να υπερβαίνει τους είκοσι τέσσερις (24) μήνες και, σε περίπτωση απόκτησης από επαχθή αιτία, τα κατώτατα και ανώτατα όρια της αξίας και με τους ειδικότερους όρους και διαδικασίες, όπως αναλυτικά προβλέπονται στο άρθρο 49 Ν. 4548/2018.
Η Τακτική Γενική Συνέλευση των μετόχων της 26.07.2023 ενέκρινε την απόκτηση ιδίων μετοχών της Εταιρείας, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 49 του ν.4548/2018, σε συνδυασμό με τις διατάξεις του Κανονισμού (ΕΕ) 596/2014 και του κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμού (ΕΕ) 2016/1052. Ο ανώτατος αριθμός των ιδίων μετοχών προς αγορά δεν θα υπερβαίνει το 10% του καταβεβλημένου μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας, εντός χρονικού διαστήματος 24 μηνών από την ημερομηνία λήψης της σχετικής απόφασης από τη Γενική Συνέλευση, με εύρος τιμών αγοράς από €1 ανά μετοχή (κατώτατο όριο) έως και €20 ανά μετοχή (ανώτατο όριο).
Την 31.12.2023 η Εταιρεία κατείχε 10.000 ίδιες μετοχές. Εντός της χρήσης 2024 έως και την ημερομηνία έκδοσης της παρούσας οικονομικής έκθεσης έχουν αποκτηθεί επιπλέον 135.000 ίδιες μετοχές. Συνολικά η Εταιρεία κατέχει 145.000 ίδιες μετοχές, που αντιστοιχούν σε ποσοστό 0,161% του μετοχικού κεφαλαίου.
131
(Γ) Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 113 του Ν. 4548/2018, με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης, που λαμβάνεται με αυξημένη απαρτία και πλειοψηφία σύμφωνα με τις διατάξεις των παραγράφων 3 και 4 του άρθρου 130 και 2 του άρθρου 132 του Ν. 4548/2018, μπορεί να θεσπιστεί πρόγραμμα διάθεσης μετοχών στα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και το προσωπικό της Εταιρείας, καθώς και των συνδεδεμένων με αυτήν εταιριών κατά την έννοια του άρθρου 32 του Ν. 4308/2014 με τη μορφή δικαιώματος προαίρεσης (option) απόκτησης μετοχών, κατά τους ειδικότερους όρους της απόφασης αυτής, περίληψη της οποίας υπόκειται στις διατυπώσεις δημοσιότητας του άρθρου 12 του Ν. 4548/2018. Ως δικαιούχοι μπορούν να ορισθούν και πρόσωπα που παρέχουν στην Εταιρεία υπηρεσίες σε σταθερή βάση. Η συνολική ονομαστική αξία των μετοχών που διατίθενται κατά την παρούσα δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει, συνολικά, το ένα δέκατο (1/10) του κεφαλαίου, που είναι καταβεβλημένο κατά την ημερομηνία της απόφασης της Γενικής Συνέλευσης. Η απόφαση αυτή της Γενικής Συνέλευσης πρέπει να ορίζει, τον ανώτατο αριθμό των μετοχών που μπορεί να αποκτηθούν ή να εκδοθούν αν οι δικαιούχοι ασκήσουν το χορηγηθέν σε αυτούς δικαίωμα αγοράς μετοχών, την τιμή διάθεσης των μετοχών ή τη μέθοδο προσδιορισμού της, τους όρους διάθεσης των μετοχών στους δικαιούχους, και τους δικαιούχους ή τις κατηγορίες αυτών και τη μέθοδο προσδιορισμού της τιμής απόκτησης, με την επιφύλαξη της παραγράφου 2 του άρθρου 35 του Ν. 4548/2018, την διάρκεια του προγράμματος καθώς και κάθε άλλο συναφή όρο.
Με την ίδια απόφαση της Γενικής Συνέλευσης μπορεί να ανατίθεται στο Διοικητικό Συμβούλιο ο καθορισμός των δικαιούχων ή των κατηγοριών αυτών, ο τρόπος άσκησης του δικαιώματος και οποιοσδήποτε άλλος όρος του προγράμματος διάθεσης μετοχών. Το Διοικητικό Συμβούλιο, με απόφασή του, ρυθμίζει κάθε άλλη σχετική λεπτομέρεια, που δε ρυθμίζεται διαφορετικά από τη Γενική Συνέλευση, σύμφωνα δε με τους όρους του προγράμματος εκδίδει στους δικαιούχους που άσκησαν το δικαίωμά τους, πιστοποιητικά δικαιώματος απόκτησης μετοχών και ανά ημερολογιακό τρίμηνο κατ΄ ανώτατο όριο, παραδίδει τις μετοχές που έχουν ήδη εκδοθεί ή εκδίδει και παραδίδει τις μετοχές στους ανωτέρω δικαιούχους, αυξάνοντας το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας και τροποποιώντας αντίστοιχα το καταστατικό. Επίσης, πιστοποιεί την αύξηση του κεφαλαίου και τηρεί τις διατυπώσεις δημοσιότητας. Η απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου για την αύξηση του κεφαλαίου και η πιστοποίηση καταβολής, του λαμβάνεται ανά ημερολογιακό τρίμηνο, κατά παρέκκλιση των οριζομένων στο άρθρο 20 του Ν. 4548/2018. Στις αυξήσεις αυτές του κεφαλαίου δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 26 Ν. 4548/2018.
Τέλος, σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 113 του Ν. 4548/2018, επί εταιρειών με μετοχές εισηγμένες σε ρυθμιζόμενη αγορά, εφόσον το πρόγραμμα διάθεσης μετοχών περιλαμβάνεται στην εγκεκριμένη πολιτική αποδοχών δεν απαιτείται απόφαση της Γενικής Συνέλευσης για τη θέσπιση του εν λόγω προγράμματος.
Επίσης, η Γενική Συνέλευση, με απόφασή της που λαμβάνεται με αυξημένη απαρτία και πλειοψηφία σύμφωνα με τις διατάξεις των παραγράφων 3 και 4 του άρθρου 130 και 2 του άρθρου 132 του Ν. 4548/2018 και υποβάλλεται σε δημοσιότητα, μπορεί να εξουσιοδοτεί το διοικητικό συμβούλιο να θεσπίζει πρόγραμμα διάθεσης μετοχών, με τις προϋποθέσεις των προηγούμενων παραγράφων, αυξάνοντας ενδεχομένως το κεφάλαιο και λαμβάνοντας όλες τις άλλες σχετικές αποφάσεις. Η εξουσιοδότηση αυτή ισχύει για πέντε (5) έτη, εκτός αν η γενική συνέλευση ορίσει συντομότερο χρόνο ισχύος αυτής.
Σύμφωνα με το άρθρο 114 Ν. 4548/2018, με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης που λαμβάνεται με αυξημένη απαρτία και πλειοψηφία σύμφωνα με τις διατάξεις των παραγράφων 3 και 4 του άρθρου 130 και 2 του άρθρου 132 του Ν. 4548/2018, μπορεί να αποφασίζεται η δωρεάν διάθεση μετοχών στα μέλη του διοικητικού συμβουλίου και το προσωπικό της εταιρείας, καθώς και των συνδεδεμένων με αυτήν εταιρειών κατά την έννοια του άρθρου
132
32 του Ν. 4308/2014. Ως δικαιούχοι μπορούν να οριστούν και πρόσωπα που παρέχουν στην εταιρεία υπηρεσίες σε σταθερή βάση. Περίληψη της απόφασης υποβάλλεται σε δημοσιότητα.
Δεν υφίστανται σήμερα αποφάσεις της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της Εταιρείας αναφορικά με τα ανωτέρω (Γ).
Με την από 07.07.2022 απόφαση της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης της Εταιρείας η οποία καταχωρήθηκε στο Γ.Ε.ΜΗ. στις 26.07.2022 με Κωδικό Αριθμό Καταχώρισης 2983679 κατόπιν σχετικής πρότασης της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων και εισήγησης του Διοικητικού Συμβουλίου, εγκρίθηκε η τροποποίηση της Πολιτικής Αποδοχών της Εταιρίας, σύμφωνα με τα αρ. 110-111 του ν. 4548/2018.
9. Σημαντικές συμφωνίες που τίθενται σε ισχύ, τροποποιούνται ή λήγουν σε περίπτωση αλλαγής στον έλεγχο της Εταιρείας κατόπιν δημόσιας πρότασης
Δεν υφίστανται συμφωνίες, οι οποίες τίθενται σε ισχύ, τροποποιούνται ή λήγουν σε περίπτωση αλλαγής στον έλεγχο της Εταιρείας κατόπιν δημόσιας πρότασης.
10. Κάθε συμφωνία που η Εταιρεία έχει συνάψει με μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου ή με το προσωπικό της, η οποία προβλέπει αποζημίωση σε περίπτωση παραίτησης ή απόλυσης χωρίς βάσιμο λόγο ή τερματισμού της θητείας ή της απασχόλησής τους εξαιτίας της δημόσιας πρότασης.
Δεν υπάρχουν συμβάσεις της Εταιρείας με μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της ή με το προσωπικό της, οι οποίες να προβλέπουν την καταβολή αποζημίωσης ειδικά σε περίπτωση παραίτησης ή απόλυσης χωρίς βάσιμο λόγο ή τερματισμού της θητείας ή της απασχόλησής τους εξαιτίας δημόσιας πρότασης.
11. Η Εταιρεία διατηρεί 48 εγκαταστάσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό για την εξυπηρέτηση των αναγκών της.
Αθήνα, 12 Μαρτίου 2024
Ο Διευθύνων Σύμβουλος
της Εταιρείας «ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε.»
Δημήτριος Γερογιάννης
133
3. Έκθεση Ελέγχου Ανεξάρτητων Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών
134
EΡΝΣΤ & ΓΙΑΝΓΚ (ΕΛΛΑΣ) Ορκωτοί Ελεγκτές – Λογιστές Α.E. Χειμάρρας 8 Β, Μαρούσι 151 25 Αθήνα
Τηλ.: 210 2886 000 Φαξ: 210 2886 905 ey.com
Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή
Προς τους Μετόχους της εταιρείας ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε.
Έκθεση Ελέγχου επί των Εταιρικών και Ενοποιημένων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων
Γνώμη
Έχουμε ελέγξει τις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της εταιρείας ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. (η Εταιρεία), οι οποίες αποτελούνται από την εταιρική και ενοποιημένη κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης της 31ης Δεκεμβρίου 2023, τις εταιρικές και ενοποιημένες καταστάσεις συνολικών εισοδημάτων, μεταβολών ιδίων κεφαλαίων και ταμειακών ροών της χρήσεως που έληξε την ημερομηνία αυτή, καθώς και τις σημειώσεις επί αυτών των οικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένης της πληροφόρησης σχετικά με τις ουσιώδεις λογιστικές πολιτικές.
Κατά τη γνώμη μας, οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, την οικονομική θέση της εταιρείας ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. και των θυγατρικών αυτής (ο Όμιλος) κατά την 31η Δεκεμβρίου 2023, τη χρηματοοικονομική τους επίδοση και τις ταμειακές τους ροές για τη χρήση που έληξε την ημερομηνία αυτή σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Βάση γνώμης
Διενεργήσαμε τον έλεγχό μας σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου (ΔΠΕ) όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία. Οι ευθύνες μας, σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά περιγράφονται περαιτέρω στην ενότητα της έκθεσής μας “Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων”. Είμαστε ανεξάρτητοι από την Εταιρεία και τις ενοποιούμενες θυγατρικές της, καθ’ όλη τη διάρκεια του διορισμού μας, σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών, όπως αυτός έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία και τις απαιτήσεις δεοντολογίας που σχετίζονται με τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων στην Ελλάδα και έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές μας υποχρεώσεις σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας και του προαναφερόμενου Κώδικα Δεοντολογίας. Πιστεύουμε ότι τα ελεγκτικά τεκμήρια που έχουμε αποκτήσει είναι επαρκή και κατάλληλα να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας.
Σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου είναι εκείνα τα θέματα που, κατά την επαγγελματική μας κρίση, ήταν εξέχουσας σημασίας στον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως. Τα θέματα αυτά και οι σχετιζόμενοι κίνδυνοι ουσιώδους ανακρίβειας αντιμετωπίστηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων ως σύνολο, για τη διαμόρφωση της γνώμης μας επί αυτών και δεν εκφέρουμε ξεχωριστή γνώμη για τα θέματα αυτά.
Σ’ αυτό το πλαίσιο περιγράφουμε ακολούθως πως ο έλεγχός μας αντιμετώπισε το κάθε θέμα.
Έχουμε εκπληρώσει τα καθήκοντα που περιγράφονται στην ενότητα «Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των χρηματοοικονομικών καταστάσεων» της έκθεσής μας, περιλαμβανομένων αυτών που σχετίζονται με τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. Ως εκ τούτου, ο έλεγχός μας περιέλαβε τη διενέργεια διαδικασιών που σχεδιάστηκαν ώστε ν’ ανταποκρίνονται στους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Τα αποτελέσματα των ελεγκτικών μας διαδικασιών, περιλαμβανομένων των διαδικασιών που διενεργήθηκαν επί των κατωτέρω θεμάτων, παρέχουν τη βάση για τη γνώμη μας επί των χρηματοοικονομικών καταστάσεων.
135
Σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Πώς αντιμετωπίστηκαν κατά τον έλεγχό μας τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Αναγνώριση εσόδων από συμβάσεις με πελάτες και πρόγραμμα επιβράβευσης πιστότητας πελατών (σε εταιρική και ενοποιημένη βάση)
Τα έσοδα από συμβάσεις με πελάτες της Εταιρείας και του Ομίλου για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2023 ανήλθαν σε €1.585εκ. και €1.693εκ. αντίστοιχα και αφορούν σε πωλήσεις εισιτηρίων και αγαθών και πωλήσεις από παροχή λοιπών υπηρεσιών.
Τα έσοδα από πωλήσεις εισιτηρίων αφορούν την κύρια πηγή εσόδων και αποτελούνται από άμεσες πωλήσεις εισιτηρίων, πωλήσεις μέσω πρακτόρων και πωλήσεις μέσω άλλων αεροπορικών εταιρειών.
Τα έσοδα από πωλήσεις εισιτηρίων αναγνωρίζονται κατά την πραγματοποίηση της πτήσης, ενώ το μέρος των εσόδων που αφορά σε εισιτήρια των οποίων οι πτήσεις δεν έχουν ακόμη πραγματοποιηθεί μεταφέρεται σε λογαριασμό υποχρεώσεων από συμβάσεις με πελάτες δεδομένου ότι η υπηρεσία δεν έχει παρασχεθεί προκειμένου να αναγνωρισθεί ως έσοδο μεταγενέστερα, κατά το χρόνο πραγματοποίησης των πτήσεων. Το ποσό των εσόδων επόμενων χρήσεων κατά την 31 Δεκεμβρίου 2023 ανερχόταν σε €216εκ. για την Εταιρεία και €219εκ. για τον Όμιλο.
Επίσης, η Εταιρεία και ο Όμιλος έχουν θεσπίσει ένα πρόγραμμα επιβράβευσης πιστότητας πελατών το οποίο αντιμετωπίζεται ως χωριστή συμβατική υποχρέωση της πώλησης εισιτηρίων, με συνέπεια μέρος του εσόδου από την πώληση εισιτηρίων να μεταφέρεται προς αναγνώριση σε μεταγενέστερες περιόδους, κατά την εξαργύρωση των μιλίων. Για τον προσδιορισμό αρχικά του ποσού που μεταφέρεται, και μεταγενέστερα της χρονικής στιγμής αναγνώρισης του εσόδου, η διοίκηση ασκεί κρίση και χρησιμοποιεί εκτιμήσεις και παραδοχές με υψηλό βαθμό υποκειμενικότητας καθώς και αναλογιστικές μεθόδους και ιστορικά δεδομένα για την ποσοτικοποίηση της εύλογης αξίας των μιλίων που προσφέρονται στους πελάτες και του ποσοστού των μιλίων που δεν αναμένεται να εξαργυρωθούν στο μέλλον. Το σχετικό ποσό εσόδων επομένων χρήσεων κατά την 31 Δεκεμβρίου 2023 ανερχόταν σε €56εκ. για την Εταιρεία και τον Όμιλο.
Έχουμε αναγνωρίσει τα έσοδα από συμβάσεις με πελάτες και το λογαριασμό των υποχρεώσεων από συμβάσεις με πελάτες ως ένα από τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου λόγω του ύψους των λογαριασμών, του μεγέθους και του όγκου των συναλλαγών που λογιστικοποιούνται μέσω διαφόρων πληροφοριακών συστημάτων, του εγγενούς κινδύνου μη αναγνώρισης εσόδων στην περίοδο που αφορούν, του σημαντικού χρόνου που απαιτείται για τον
Οι ελεγκτικές διαδικασίες που, μεταξύ άλλων, πραγματοποιήσαμε, έχουν ως εξής:
- Ελέγξαμε τις δικλείδες ασφαλείας των πληροφοριακών συστημάτων και εφαρμογών που υποστηρίζουν το κύκλωμα των εσόδων όπως έλεγχο της πρόσβασης, της δυνατότητας διενέργειας αλλαγών και της επιχειρησιακής λειτουργίας.
- Ελέγξαμε τη συμφωνία μεταξύ λογιστικών και εμπορικών συστημάτων.
- Για δείγμα άμεσων πωλήσεων εισιτηρίων ελέγξαμε την ορθή καταχώρηση του εσόδου ως προς τις αξίες και την πραγματοποίηση της πτήσης.
- Για τις πωλήσεις μέσω πρακτόρων, λάβαμε μηνιαία ανάλυση ανά χώρα των πωλήσεων πρακτόρων από το σύστημα εσόδων και ελέγξαμε τη συμφωνία των σχετικών λογαριασμών με το ισοζύγιο. Επιλέξαμε και ελέγξαμε δείγμα των αναφορών από τους πράκτορες και ελέγξαμε τη συμφωνία του βασικού εισιτηρίου, ΦΠΑ και φόρων με τους σχετικούς λογαριασμούς στο ισοζύγιο.
- Για τις πωλήσεις μέσω άλλων αεροπορικών εταιρειών οι οποίες αναφέρονται σε εισιτήρια πτήσεων της Εταιρείας και του Ομίλου που έχουν εκδοθεί από άλλες εταιρείες λάβαμε την μηνιαία εκκαθάριση από την Διεθνή Ένωση Αερομεταφορών (ΙΑΤΑ) και ελέγξαμε τη συμφωνία με τους λογαριασμούς εσόδων στο ισοζύγιο.
- Εντοπίσαμε μη χρηματοοικονομικές πληροφορίες με βάση τις οποίες αξιολογήσαμε τις αποκλίσεις ή μεταβολές των εσόδων κατά τη διάρκεια της χρήσης.
- Για δείγμα συναλλαγών εσόδων από εισιτήρια των οποίων οι πτήσεις δεν είχαν πραγματοποιηθεί έως την 31 Δεκεμβρίου 2023, ελέγξαμε το διαχωρισμό μεταξύ εσόδων της χρήσης και εσόδων επομένων χρήσεων.
136
Σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Πώς αντιμετωπίστηκαν κατά τον έλεγχό μας τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Αναγνώριση εσόδων από συμβάσεις με πελάτες και πρόγραμμα επιβράβευσης πιστότητας πελατών (σε εταιρική και ενοποιημένη βάση) – συνέχεια
έλεγχο των λογαριασμών αυτών και λόγω της χρήσης κρίσεων, εκτιμήσεων και παραδοχών που απαιτούνται κατά τη διαδικασία ποσοτικοποίησης των σχετικών ποσών εκ μέρους της διοίκησης.
Οι γνωστοποιήσεις της Εταιρείας και του Ομίλου σχετικά με τη λογιστική πολιτική, τις κρίσεις, εκτιμήσεις και παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν για τα έσοδα πωλήσεων εισιτηρίων και τις υποχρεώσεις από συμβάσεις με πελάτες περιλαμβάνονται στις σημειώσεις 2.2, 2.4, 3.21 και 3.24 των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων.
- Αναφορικά με το πρόγραμμα επιβράβευσης πιστότητας πελατών, ελέγξαμε τον υπολογισμό του μέρους του εσόδου που μεταφέρεται σε επόμενες χρήσεις αξιολογήσαμε την αναλογιστική εκτίμηση της Εταιρείας και του Ομίλου που πραγματοποιήθηκε από τρίτους ανεξάρτητους αναλογιστές, αναφορικά με την εύλογη αξία των μιλίων που προσφέρθηκαν και τις παραδοχές αναφορικά με το ποσοστό των μιλίων που δεν αναμένεται να εξαργυρωθούν. Συμπεριλάβαμε στην ομάδα ελέγχου στελέχη μας εξειδικευμένα σε θέματα αξιολόγησης αναλογιστικών μελετών.
Τέλος αξιολογήσαμε την επάρκεια των σχετικών γνωστοποιήσεων στις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις.
Σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Πώς αντιμετωπίστηκαν κατά τον έλεγχό μας τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Πρόβλεψη για συντηρήσεις αεροσκαφών (σε εταιρική και ενοποιημένη βάση)
Η Εταιρεία και ο Όμιλος έχουν συνάψει συμβάσεις μίσθωσης αεροσκαφών βάσει των οποίων οφείλουν να τηρούν συγκεκριμένο πρόγραμμα συντήρησής τους. Κατά τη διάρκεια της μίσθωσης σχηματίζεται πρόβλεψη με τα εκτιμώμενα ποσά συντηρήσεων που θα απαιτηθούν για την εκπλήρωση των συμβατικών υποχρεώσεων. Η επιμέτρηση της πρόβλεψης απαιτεί αριθμό εκτιμήσεων και παραδοχών οι οποίες ενδέχεται να μεταβληθούν στο μέλλον. Η πρόβλεψη για συντηρήσεις αεροσκαφών κατά την 31 Δεκεμβρίου 2023 ανερχόταν σε €109εκ. για την Εταιρεία και €121εκ. για τον Όμιλο.
Έχουμε αναγνωρίσει την πρόβλεψη για συντηρήσεις αεροσκαφών ως ένα από τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου λόγω του βαθμού υποκειμενικότητας στις παραδοχές, των σημαντικών κρίσεων και εκτιμήσεων, που απαιτούνται από τη διοίκηση καθώς και της σημαντικότητας του κονδυλίου.
Οι γνωστοποιήσεις της Εταιρείας και του Ομίλου σχετικά με τη λογιστική πολιτική, τις κρίσεις, εκτιμήσεις και παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν για την πρόβλεψη συντηρήσεων αεροσκαφών περιλαμβάνονται στις σημειώσεις 2.2 και 3.19 των
Οι ελεγκτικές διαδικασίες που, μεταξύ άλλων, πραγματοποιήσαμε, περιέλαβαν τις ακόλουθες:
- Αξιολογήσαμε το σχεδιασμό εκ μέρους της διοίκησης των δικλείδων εσωτερικού ελέγχου που αφορούν στον υπολογισμό της πρόβλεψης συντηρήσεων.
- Ελέγξαμε αν η Εταιρεία και ο Όμιλος χρησιμοποιούν σε συνέπεια με τις προηγούμενες χρήσεις, τη μεθοδολογία υπολογισμού της πρόβλεψης, εξετάζοντας και απολογιστικά δεδομένα και συζητήσαμε με τη διοίκηση τις βασικές κρίσεις, εκτιμήσεις και παραδοχές για τον υπολογισμό της πρόβλεψης.
- Αξιολογήσαμε τις βασικές κρίσεις, εκτιμήσεις και παραδοχές αναφορικά με το αναμενόμενο κόστος συντήρησης των αεροσκαφών, των κινητήρων και των λοιπών μερών του αεροσκάφους, τις ώρες πτήσεις ή τους πτητικούς κύκλους και το πρόγραμμα συντήρησης, λαμβάνοντας υπόψη και τις αντίστοιχες συμφωνίες με τους παρόχους συντήρησης αεροσκαφών και κινητήρων, καθώς και ελέγξαμε τις υποθέσεις για το προεξοφλητικό επιτόκιο και τις τιμές των συναλλαγματικών ισοτιμιών.
137
Σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Πώς αντιμετωπίστηκαν κατά τον έλεγχό μας τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Πρόβλεψη για συντηρήσεις αεροσκαφών (σε εταιρική και ενοποιημένη βάση) – συνέχεια
εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων.
- Συγκρίναμε τις εκτιμήσεις και παραδοχές που χρησιμοποιούνται σε σχέση με εσωτερικά και εξωτερικά δεδομένα και πηγές, όπου αυτές ήταν διαθέσιμες.
- Επανυπολογίσαμε τα ποσά που περιλήφθηκαν στο μοντέλο υπολογισμού που χρησιμοποιεί η διοίκηση.
Επίσης, αξιολογήσαμε την επάρκεια των σχετικών γνωστοποιήσεων στις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις.
Σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Πώς αντιμετωπίστηκαν κατά τον έλεγχό μας τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Παράγωγα προϊόντα (σε εταιρική και ενοποιημένη βάση)
Η Εταιρεία και ο Όμιλος συνάπτουν συμβόλαια παραγώγων για την αντιστάθμιση κινδύνων ταμειακών ροών που προκύπτουν από τις διακυμάνσεις των τιμών των καυσίμων, των συναλλαγματικών ισοτιμιών και των επιτοκίων. Για τα συμβόλαια για τα οποία εφαρμόζεται λογιστική αντιστάθμισης ταμειακών ροών και στο βαθμό που αυτή αξιολογείται ως αποτελεσματική αντιστάθμιση, οι μεταβολές της εύλογης αξίας τους αναγνωρίζονται στα λοιπά συνολικά εισοδήματα στην κατάσταση συνολικού εισοδήματος. Σε διαφορετική περίπτωση, οι μεταβολές της εύλογης αξίας τους αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα της χρήσης. Την 31 Δεκεμβρίου 2023, η Εταιρεία και ο Όμιλος είχαν αναγνωρίσει περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις από συμβόλαια παραγώγων ύψους €8εκ. και €16εκ., αντίστοιχα.
Έχουμε αναγνωρίσει την αποτίμηση και λογιστικοποίηση των συμβολαίων παράγωγων ως ένα από τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου λόγω του ύψους, της φύσης των λογαριασμών, της πολυπλοκότητας του λογιστικού χειρισμού και των αβεβαιοτήτων που εμπεριέχονται στις κρίσεις, στις εκτιμήσεις και στις παραδοχές της διοίκησης κατά τον υπολογισμό των σχετικών ποσών και την εφαρμογή λογιστικής αντιστάθμισης, στην αποτελεσματικότητα της αντιστάθμισης ταμειακών ροών και την επακόλουθη επίδραση της στην κατάσταση συνολικού εισοδήματος του έτους.
Οι γνωστοποιήσεις της Εταιρείας και του Ομίλου σχετικά με τη λογιστική πολιτική, τις κρίσεις, εκτιμήσεις και
Οι ελεγκτικές διαδικασίες που, μεταξύ άλλων, πραγματοποιήσαμε, περιέλαβαν τις ακόλουθες:
- Για όλα τα ανοικτά συμβόλαια παραγώγων στο τέλος της χρήσης συγκρίναμε την αποτίμηση της εύλογης αξία τους και τα αντίστοιχα ποσά που έχουν αναγνωριστεί στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις με τις εκτιμήσεις των αντισυμβαλλομένων.
- Ελέγξαμε τους όρους των ανοικτών συμβολαίων κατά την 31 Δεκεμβρίου 2023 και επανυπολογίσαμε την εύλογη αξία τους.
- Αξιολογήσαμε αν τα συμβόλαια παραγώγων πληρούν τα οριζόμενα από τα οικεία λογιστικά πρότυπα, και όπου εφαρμόζεται, τα κριτήρια για λογιστική αντιστάθμισης ανά κατηγορία παραγώγων.
- Συμπεριλάβαμε στην ομάδα ελέγχου στελέχη μας εξειδικευμένα σε θέματα ελέγχου αποτελεσματικότητας αντιστάθμισης και αποτίμησης παραγώγων.
- Ελέγξαμε τις εκτιμήσεις της διοίκησης για τις μελλοντικές ταμειακές ροές για τις οποίες έχει χρησιμοποιηθεί η λογιστική αντιστάθμισης και στις περιπτώσεις που η αρχική εκτίμηση της διοίκησης αναθεωρήθηκε επιβεβαιώσαμε την
138
Σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Πώς αντιμετωπίστηκαν κατά τον έλεγχό μας τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Παράγωγα προϊόντα (σε εταιρική και ενοποιημένη βάση) – συνέχεια
παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν κατά τον υπολογισμό της αξίας των παραγώγων περιλαμβάνονται στις σημειώσεις 2.2, 2.8 και 3.23 των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων.
ορθή λογιστικοποίηση στα αποτελέσματα χρήσης.
Ελέγξαμε την εκπλήρωση και ορθή λογιστικοποίηση των συμβολαίων που έκλεισαν εντός της κλειόμενης χρήσης καθώς και των ανοιχτών συμβολαίων κατά την 31 Δεκεμβρίου 2023.
- Ελέγξαμε την ταξινόμηση των συμβολαίων παραγώγων προϊόντων σε βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις στην κατάσταση οικονομικής θέσης.
Αξιολογήσαμε την επάρκεια των σχετικών γνωστοποιήσεων στις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις.
139
Άλλες πληροφορίες
Η διοίκηση είναι υπεύθυνη για τις άλλες πληροφορίες. Οι άλλες πληροφορίες περιλαμβάνονται στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου, για την οποία γίνεται σχετική αναφορά στην “Έκθεση επί άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων”, στις Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, αλλά δεν περιλαμβάνουν τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις και την έκθεση ελέγχου επί αυτών.
Η γνώμη μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων δεν καλύπτει τις άλλες πληροφορίες και δεν εκφράζουμε με τη γνώμη αυτή οποιασδήποτε μορφής συμπέρασμα διασφάλισης επί αυτών.
Σε σχέση με τον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η ευθύνη μας είναι να αναγνώσουμε τις άλλες πληροφορίες και με τον τρόπο αυτό, να εξετάσουμε εάν οι άλλες πληροφορίες είναι ουσιωδώς ασυνεπείς με τις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις ή τις γνώσεις που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχο ή αλλιώς φαίνεται να είναι ουσιωδώς εσφαλμένες. Εάν, με βάση τις εργασίες που έχουμε εκτελέσει, καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει ουσιώδες σφάλμα σε αυτές τις άλλες πληροφορίες, είμαστε υποχρεωμένοι να αναφέρουμε το γεγονός αυτό. Δεν έχουμε τίποτα να αναφέρουμε σχετικά με το θέμα αυτό.
Ευθύνες της διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματο οικονομικών καταστάσεων
Η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που η διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος.
Κατά την κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η διοίκηση είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση της ικανότητας της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους, γνωστοποιώντας όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα και τη χρήση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, εκτός και εάν η διοίκηση είτε προτίθεται να ρευστοποιήσει την Εταιρεία και τον Όμιλο ή να διακόψει τη δραστηριότητά τους ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή από το να προβεί σ ’αυτές τις ενέργειες.
Η Επιτροπή Ελέγχου (άρθ. 44 Ν. 4449/2017) της Εταιρείας έχει την ευθύνη εποπτείας της διαδικασίας χρηματοοικονομικής αναφοράς της Εταιρείας και του Ομίλου.
Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματο οικονομικών καταστάσεων
Οι στόχοι μας είναι να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση για το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, στο σύνολο τους, είναι απαλλαγμένες από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος και να εκδώσουμε έκθεση ελεγκτή, η οποία περιλαμβάνει τη γνώμη μας. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι ο έλεγχος που διενεργείται σύμφωνα με τα ΔΠΕ, όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα, όταν αυτό υπάρχει. Σφάλματα δύναται να προκύψουν από απάτη ή από λάθος και θεωρούνται ουσιώδη όταν, μεμονωμένα ή αθροιστικά, θα μπορούσε εύλογα να αναμένεται ότι θα επηρέαζαν τις οικονομικές αποφάσεις των χρηστών, που λαμβάνονται με βάση αυτές τις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις.
Ως καθήκον του ελέγχου, σύμφωνα με τα ΔΠΕ όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, ασκούμε επαγγελματική κρίση και διατηρούμε επαγγελματικό σκεπτικισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του ελέγχου. Επίσης:
• Εντοπίζουμε και αξιολογούμε τους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος στις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος, σχεδιάζοντας και διενεργώντας ελεγκτικές διαδικασίες που ανταποκρίνονται στους κινδύνους αυτούς και αποκτούμε ελεγκτικά τεκμήρια που
140
είναι επαρκή και κατάλληλα για να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Ο κίνδυνος μη εντοπισμού ουσιώδους σφάλματος που οφείλεται σε απάτη είναι υψηλότερος από αυτόν που οφείλεται σε λάθος, καθώς η απάτη μπορεί να εμπεριέχει συμπαιγνία, πλαστογραφία, εσκεμμένες παραλείψεις, ψευδείς διαβεβαιώσεις ή παράκαμψη των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου.
• Κατανοούμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που σχετίζονται με τον έλεγχο, με σκοπό το σχεδιασμό ελεγκτικών διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι με σκοπό τη διατύπωση γνώμης επί της αποτελεσματικότητας των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας και του Ομίλου.
• Αξιολογούμε την καταλληλότητα των λογιστικών αρχών και μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν και το εύλογο των λογιστικών εκτιμήσεων και των σχετικών γνωστοποιήσεων που έγιναν από τη διοίκηση.
• Αποφαινόμαστε για την καταλληλότητα της χρήσης από τη διοίκηση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας και με βάση τα ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτήθηκαν για το εάν υπάρχει ουσιώδης αβεβαιότητα σχετικά με γεγονότα ή συνθήκες που μπορεί να υποδηλώνουν ουσιώδη αβεβαιότητα ως προς την ικανότητα της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους. Εάν συμπεράνουμε ότι υφίσταται ουσιώδης αβεβαιότητα, είμαστε υποχρεωμένοι στην έκθεση ελεγκτή να επιστήσουμε την προσοχή στις σχετικές γνωστοποιήσεις των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων ή εάν αυτές οι γνωστοποιήσεις είναι ανεπαρκείς να διαφοροποιήσουμε τη γνώμη μας. Τα συμπεράσματά μας βασίζονται σε ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτώνται μέχρι την ημερομηνία της έκθεσης ελεγκτή. Ωστόσο, μελλοντικά γεγονότα ή συνθήκες ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα η Εταιρεία και ο Όμιλος να παύσουν να λειτουργούν ως συνεχιζόμενη δραστηριότητα.
• Αξιολογούμε τη συνολική παρουσίαση, τη δομή και το περιεχόμενο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των γνωστοποιήσεων, καθώς και το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις απεικονίζουν τις υποκείμενες συναλλαγές και τα γεγονότα με τρόπο που επιτυγχάνεται η εύλογη παρουσίαση.
• Αποκτούμε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια αναφορικά με την χρηματοοικονομική πληροφόρηση των οντοτήτων ή των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εντός του Ομίλου για την έκφραση γνώμης επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Είμαστε υπεύθυνοι για την καθοδήγηση, την επίβλεψη και την εκτέλεση του ελέγχου της Εταιρείας και των θυγατρικών της. Παραμένουμε αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ελεγκτική μας γνώμη.
Μεταξύ άλλων θεμάτων, κοινοποιούμε στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, το σχεδιαζόμενο εύρος και το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου, καθώς και σημαντικά ευρήματα του ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων όποιων σημαντικών ελλείψεων στις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου εντοπίζουμε κατά τη διάρκεια του ελέγχου μας.
Επιπλέον, δηλώνουμε προς τους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση ότι έχουμε συμμορφωθεί με τις σχετικές απαιτήσεις δεοντολογίας περί ανεξαρτησίας και γνωστοποιούμε προς αυτούς όλες τις σχέσεις και άλλα θέματα που μπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι επηρεάζουν την ανεξαρτησία μας και τα σχετικά μέτρα προστασίας, όπου συντρέχει περίπτωση.
Από τα θέματα που γνωστοποιήθηκαν στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, καθορίζουμε τα θέματα εκείνα που ήταν εξέχουσας σημασίας για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως και ως εκ τούτου αποτελούν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου.
141
Έκθεση επί άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων
1. Έκθεση Διαχείρισης Διοικητικού Συμβουλίου
Λαμβάνοντας υπόψη ότι η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση της Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου και της Δήλωσης Εταιρικής Διακυβέρνησης που περιλαμβάνεται στην έκθεση αυτή, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 5 του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 (μέρος Β), σημειώνουμε ότι:
α) Στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου περιλαμβάνεται δήλωση εταιρικής διακυβέρνησης, η οποία παρέχει τα πληροφοριακά στοιχεία που ορίζονται στο άρθρο 152 του Ν. 4548/2018.
β) Κατά τη γνώμη μας η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου έχει καταρτισθεί σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις των άρθρων των άρθρων 150-151 και 153-154 και της παραγράφου 1 (περιπτώσεις γ’ και δ’) του άρθρου 152 του Ν. 4548/2018 και το περιεχόμενο αυτής αντιστοιχεί με τις χρηματο οικονομικές καταστάσεις της χρήσης που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2023.
γ) Με βάση τη γνώση που αποκτήσαμε κατά το έλεγχό μας, για την εταιρεία ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. και το περιβάλλον της, δεν έχουμε εντοπίσει ουσιώδεις ανακρίβειες στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού της Συμβουλίου.
2. Συμπληρωματική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου
Η γνώμη μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων είναι συνεπής με τη Συμπληρωματική Έκθεσή μας προς την Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας, που προβλέπεται από το άρθρο 11 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014.
3. Παροχή μη ελεγκτικών υπηρεσιών
Δεν παρείχαμε στην Εταιρεία και τις θυγατρικές της μη ελεγκτικές υπηρεσίες που απαγορεύονται σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. Οι επιτρεπόμενες μη ελεγκτικές υπηρεσίες που έχουμε παράσχει στην Εταιρεία και στις θυγατρικές της, κατά τη διάρκεια της χρήσεως που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2023 γνωστοποιούνται στη Σημείωση 3.39 των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων.
4. Διορισμός Ελεγκτή
Διοριστήκαμε για πρώτη φορά ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές της Εταιρείας με την από 12 Μαΐου 2015 απόφαση της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Έκτοτε ο διορισμός μας έχει αδιαλείπτως ανανεωθεί για μια συνολική περίοδο 9 ετών με βάση τις κατ’ έτος λαμβανόμενες αποφάσεις της τακτικής γενικής συνέλευσης των.
5. Κανονισμός Λειτουργίας
Η Εταιρεία διαθέτει Κανονισμό Λειτουργίας σύμφωνα με το περιεχόμενο που προβλέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 14 του Ν. 4706/2020.
6. Έκθεση Διασφάλισης επί του Ευρωπαϊκού Ενιαίου Ηλεκτρονικού Μορφότυπου Αναφοράς
Εξετάσαμε τα ψηφιακά αρχεία της εταιρείας ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. (εφεξής Εταιρεία ή/και Όμιλος), τα οποία καταρτίστηκαν σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Ενιαίο Ηλεκτρονικό Μορφότυπο (ESEF) που ορίζεται από τον κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (EΕ) 2019/815, όπως τροποποιήθηκε με τον Κανονισμό (EΕ) 2020/1989 (εφεξής Κανονισμός ESEF), και τα οποία περιλαμβάνουν τις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Ομίλου για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2023, σε
142
μορφή XHTML, καθώς και το προβλεπόμενο αρχείο XBRL «213800VI8OH5EJM18L21-2023-12-31-el.zip» με την κατάλληλη σήμανση, επί των προαναφερόμενων ενοποιημένων χρηματο οικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων και των λοιπών επεξηγηματικών πληροφοριών (Σημειώσεις επί των χρηματοοικονομικών καταστάσεων).
Κανονιστικό πλαίσιο
Τα ψηφιακά αρχεία του Ευρωπαϊκού Ενιαίου Ηλεκτρονικού Μορφότυπου καταρτίζονται σύμφωνα με τον Κανονισμό ESEF και την 2020/C 379/01 Ερμηνευτική Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 10ης Νοεμβρίου 2020, όπως προβλέπεται από το Ν. 3556/2007 και τις σχετικές ανακοινώσεις της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και του Χρηματιστηρίου Αθηνών (εφεξής «Κανονιστικό Πλαίσιο ESEF»). Συνοπτικά το Πλαίσιο αυτό περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τις ακόλουθες απαιτήσεις:
- Όλες οι ετήσιες χρηματο οικονομικές εκθέσεις θα πρέπει να συντάσσονται σε μορφότυπο XHTΜL.
- Όσον αφορά τις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις βάσει των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, η χρηματοοικονομική πληροφόρηση, που περιλαμβάνεται στην Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος, στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης, στην Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων και στην Κατάσταση Ταμειακών Ροών, καθώς επίσης και η χρηματοοικονομική πληροφόρηση που περιλαμβάνεται στις λοιπές επεξηγηματικές πληροφορίες, θα πρέπει να επισημαίνεται με ετικέτες XBRL (XBRL ‘tags’ και ‘block tag’), σύμφωνα με την Ταξινομία του ESEF (ESEF Taxonomy), όπως ισχύει. Οι τεχνικές προδιαγραφές για τον ESEF, συμπεριλαμβανομένης και της σχετικής ταξινομίας, παρατίθενται στα Ρυθμιστικά Τεχνικά Πρότυπα (Regulatory Technical Standards) του ESEF.
Οι απαιτήσεις που ορίζονται από το ισχύον Κανονιστικό Πλαίσιο ESEF αποτελούν κατάλληλα κριτήρια για να εκφράσουμε συμπέρασμα που παρέχει εύλογη διασφάλιση.
Ευθύνες της διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση
Η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και υποβολή των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματο οικονομικών καταστάσεων της Εταιρείας και του Ομίλου, για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2023, σύμφωνα με τις απαιτήσεις που ορίζονται από το Κανονιστικό Πλαίσιο ESEF, όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που η διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση των ψηφιακών αρχείων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος.
Ευθύνες του Ελεγκτή
Η δική μας ευθύνη είναι ο σχεδιασμός και η διενέργεια αυτής της εργασίας διασφάλισης, σύμφωνα με την υπ’ αρ. 214/4/11-02-2022 Απόφαση του Δ.Σ. της Επιτροπής Λογιστικής Τυποποίησης και Ελέγχων (ΕΛΤΕ) και τις «Κατευθυντήριες οδηγίες σε σχέση με την εργασία και την έκθεση διασφάλισης των Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών επί του Ευρωπαϊκού Ενιαίου Ηλεκτρονικού Μορφότυπου Αναφοράς (ESEF) των εκδοτών με κινητές αξίες εισηγμένες σε ρυθμιζόμενη αγορά στην Ελλάδα», όπως εκδόθηκαν από το Σώμα Ορκωτών Ελεγκτών την 14/02/2022 (εφεξής "Κατευθυντήριες Οδηγίες ESEF"), έτσι ώστε να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση ότι οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηματο οικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Ομίλου που καταρτίστηκαν από τη διοίκηση σύμφωνα με τον ESEF συμμορφώνονται από κάθε ουσιώδη άποψη με το ισχύον Κανονιστικό Πλαίσιο ESEF.
Η εργασία μας διενεργήθηκε σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών (Κώδικας ΣΔΠΔΕ), όπως αυτός έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία και επιπλέον έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές υποχρεώσεις ανεξαρτησίας, σύμφωνα με το Ν. 4449/2017 και τον Κανονισμό (ΕΕ) 537/2014.
Η εργασία διασφάλισης που διενεργήσαμε καλύπτει περιοριστικά τα αντικείμενα που περιλαμβάνονται στις Κατευθυντήριες Οδηγίες ESEF και διενεργήθηκε σύμφωνα με το Διεθνές Πρότυπο Εργασιών Διασφάλισης 3000, “Έργα Διασφάλισης Πέραν Ελέγχου ή Επισκόπησης Ιστορικής Οικονομικής Πληροφόρησης”. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι η εργασία αυτή θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα αναφορικά με μη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του Κανονιστικού Πλαισίου ESEF.
143
Συμπέρασμα
Με βάση τη διενεργηθείσα εργασία και τα τεκμήρια που αποκτήθηκαν, διατυπώνουμε το συμπέρασμα ότι οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηματο οικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Ομίλου, για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2023, σε μορφή αρχείου XHTML, καθώς και το προβλεπόμενο αρχείο XBRL «213800VI8OH5EJM18L21- 2023-12-31-el.zip» με την κατάλληλη σήμανση, επί των προαναφερόμενων ενοποιημένων χρηματο οικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων και των λοιπών επεξηγηματικών πληροφοριών, έχουν καταρτιστεί, από κάθε ουσιώδη άποψη, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Κανονιστικού Πλαισίου ESEF.
Αθήνα, 12 Μαρτίου 2024
Ιωάννης Πιέρρος
Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής
Α.Μ. ΣΟΕΛ 3505
ΕΡΝΣΤ & ΓΙΑΝΓΚ (ΕΛΛΑΣ)
Ορκωτοί Ελεγκτές – Λογιστές Α.Ε.
Χειμάρρας 8B, 15125 Μαρούσι
Α.Μ. ΣΟΕΛ 107
Επωνυμία: ΕΡΝΣΤ & ΓΙΑΝΓΚ (ΕΛΛΑΣ) Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές Α.Ε.
Διακριτικός Τίτλος: ERNST & YOUNG
Νομική Μορφή: Ανώνυμη Εταιρία
Έδρα: Χειμάρρας 8Β, Μαρούσι, 15125
Αριθμός ΓΕΜΗ: 000710901000
4. Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις για τη Χρήση 1η Ιανουαρίου-31η Δεκεμβρίου 2023
145
Οι ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας εγκρίθηκαν κατά τη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου στις 12 Μαρτίου 2024.
Οι βεβαιούντες
Ο Πρόεδρος
Του Διοικητικού Συμβουλίου
Ο Διευθύνων
Σύμβουλος
Ο Οικονομικός
Διευθυντής
Η Προϊσταμένη
Λογιστηρίου
Ευτύχιος Βασιλάκης
Α.Δ.Τ. ΑΝ049866
Δημήτριος Γερογιάννης
Α.Δ.Τ. ΑΒ642495
Μιχάλης Κουβελιώτης
Α.Δ.Τ. ΑΟ148706
Μαρία Ζαννάκη
Α.Δ.Τ. ΑΟ135556
Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της Ετήσιας Οικονομικής Έκθεσης η οποία είναι διαθέσιμη και στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.aegeanair.com και η οποία περιλαμβάνει και την Έκθεση Ελέγχου των Ανεξάρτητων Ελεγκτών.
146
4. Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις για τη Χρήση 1η Ιανουαρίου-31η Δεκεμβρίου 2023
4. 1 Εταιρική Κατάσταση Οικονομικής Θέσης 31.12.2023
Ποσά σε χιλ. Ευρώ
Σημ.
31.12.2023
31.12.2022
ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία
Άυλα περιουσιακά στοιχεία
3.1
33.027,33
30.052,30
Ενσώματα πάγια στοιχεία
3.2
359.046,40
252.661,35
Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης
3.3
884.037,54
686.881,55
Προκαταβολές έναντι μελλοντικών μισθώσεων αεροσκαφών
3.5
(0,00)
8.526,51
Επενδύσεις σε θυγατρικές
3.4
96.725,98
82.188,10
Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις
3.7
38.269,64
37.994,58
Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις
3.6
8.817,43
12.632,79
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
3.23
54,69
7.074,53
Xρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία
3.8
22.342,57
19.679,93
Σύνολο μη κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων
1.442.321,57
1.137.691,64
Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία
Αποθέματα
3.9
31.690,11
27.311,45
Πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις
3.10
110.670,97
102.248,54
Έξοδα επόμενης χρήσης
3.11
29.393,82
24.577,13
Xρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία
3.8
119.403,25
53.844,82
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
3.23
8.029,37
51.078,05
Προκαταβολές έναντι μελλοντικών μισθώσεων αεροσκαφών
3.5
15.837,96
53.548,46
Δεσμευμένες καταθέσεις
3.12
0,00
881,31
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα
3.12
533.954,06
441.473,33
Σύνολο κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων
848.979,53
754.963,09
Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία διακρατούμενα προς πώληση
3.4
1.261,54
0
ΣΥΝΟΛΟ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ
2.292.562,65
1.892.654,73
ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ
Μετοχικό κεφάλαιο
3.13
45.083,54
45.083,54
Υπέρ το άρτιο
3.14
78.444,83
78.444,83
Ίδιες μετοχές
3.13
(94,99)
0
Λοιπά αποθεματικά
3.15
(33.577,87)
62.644,47
Τακτικά Αποθεματικά
3.15
15.499,98
15.499,98
Κέρδη/ (Ζημίες) εις νέον
277.358,40
113.205,33
Σύνολο ιδίων κεφαλαίων
382.713,90
314.878,15
ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ
Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις
Δανειακές υποχρεώσεις
3.17
198.688,23
231.471,94
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
3.23
2.833,02
409,90
Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία
3.16
4.553,70
3.547,35
Προβλέψεις συντήρησης αεροσκαφών
3.19
63.010,66
53.658,29
Y ποχρεώσεις από συμβάσεις με πελάτες
3.21
45.310,10
40.897,42
Υποχρεώσεις από μισθώσεις
3.3
774.235,53
597.498,78
Σύνολο μακροπρόθεσμων υποχρεώσεων
1.088.631,25
927.483,68
Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις
3.18
99.198,47
98.787,89
Δανειακές υποχρεώσεις
3.17
2.183,11
36.713,13
Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
3.20
202.049,84
105.492,95
Y ποχρεώσεις από συμβάσεις με πελάτες
3.21
265.891,55
221.181,01
Δεδουλευμένα έξοδα
3.22
53.963,30
41.526,27
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
3.23
13.133,52
14.578,03
Φόρος εισοδήματος
3.29
37.752,32
0,00
Προβλέψεις
3.19
48.448,85
43.572,87
Υποχρεώσεις από μισθώσεις
3.3
98.596,53
88.440,72
Σύνολο βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων
821.217,49
650.292,87
Σύνολο υποχρεώσεων
1.909.848,74
1.577.776,55
ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ
2.292.562,64
1.892.654,70
147
4.2 Ενοποιημένη Κατάσταση Οικονομικής Θέσης 31.12.2023
Ποσά σε χιλ. Ευρώ
Σημ.
31.12.2023
31.12.2022
ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία
Άυλα περιουσιακά στοιχεία
3.1
47.756,83
45.097,83
Υπεραξία
3.1, 3.4
39.756,30
40.137,70
Ενσώματα πάγια στοιχεία
3.2
393.758,14
281.841,64
Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης
3.3
915.830,00
745.761,80
Προκαταβολές έναντι μελλοντικών μισθώσεων αεροσκαφών
3.5
0
8.526,51
Συμμετοχή σε joint venture
3.4
4.706,01
0
Xρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία
3.8
22.505,08
19.679,93
Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις
3.6
20.883,02
25.237,30
Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις
3.7
40.422,71
40.784,13
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
3.23
54,68
7.074,53
Σύνολο μη κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων
1.485.672,77
1.214.141,37
Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία
Αποθέματα
3.9
40.276,75
33.717,08
Πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις
3.10
125.219,23
124.060,08
Έξοδα επόμενης χρήσης
3.11
32.270,08
26.813,97
Xρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία
3.8
122.463,25
53.844,82
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
3.23
8.029,37
51.078,05
Προκαταβολές έναντι μελλοντικών μισθώσεων αεροσκαφών
3.5
15.837,96
53.548,46
Δεσμευμένες καταθέσεις
3.12
0
881,31
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα
3.12
575.719,81
462.288,61
Σύνολο κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων
919.816,45
806.232,38
Στοιχεία του ενεργητικού κατεχόμενα προς πώληση
3.4
7.177,84
0
ΣΥΝΟΛΟ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ
2.412.667,06
2.020.373,75
ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ
Μετοχικό κεφάλαιο
3.13
45.083,54
45.083,54
Υπέρ το άρτιο
3.14
78.444,83
78.444,83
Ίδιες μετοχές
3.13
(94,99)
0
Συναλλαγματικές διαφορές ενοποίησης
3.15
(1.037,95)
(1.137,54)
Λοιπά αποθεματικά
3.15
(33.607,99)
62.644,45
Τακτικά Αποθεματικά
3.15
16.973,96
16.973,96
Κέρδη/ (Ζημίες) εις νέον
315.007,94
146.715,42
Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων που αναλογούν στους μετόχους
420.769,34
348.724,66
Δικαιώματα μη ελεγχουσών συμμετοχών
(1.937,09)
(622,44)
Σύνολο ιδίων κεφαλαίων
418.832,25
348.102,22
ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ
Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις
Δανειακές υποχρεώσεις
3.17
217.220,35
231.471,94
Επιχορηγήσεις
3.17
1.901,34
0
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
3.23
2.833,02
409,90
Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία
3.16
4.984,06
3.881,43
Προβλέψεις συντήρησης αεροσκαφών
3.19
64.567,20
56.081,92
Y ποχρεώσεις από συμβάσεις με πελάτες
3.21
45.310,10
40.897,42
Υποχρεώσεις από μισθώσεις
3.3
785.869,23
641.464,48
Σύνολο μακροπρόθεσμων υποχρεώσεων
1.122.685,30
974.207,09
Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις
3.18
106.531,83
123.578,12
Δανειακές υποχρεώσεις
3.17
3.108,75
36.713,13
Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
3.20
206.512,02
111.219,25
Y ποχρεώσεις από συμβάσεις με πελάτες
3.21
266.840,60
227.457,75
Δεδουλευμένα έξοδα
3.22
55.589,63
41.176,82
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
3.23
13.133,52
14.578,03
Φόρος Εισοδήματος
3.29
37.786,44
0
Προβλέψεις
3.19
59.927,21
47.486,67
Υποχρεώσεις από μισθώσεις
3.3
115.330,72
95.854,67
Σύνολο βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων
864.760,72
698.064,44
Σύνολο υποχρεώσεων
1.987.446,02
1.672.271,53
Υποχρεώσεις άμεσα συνδεδεμένες με στοιχεία του ενεργητικού κατεχόμενα προς πώληση
3.4
6.388,79
0
ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ
2.412.667,06
2.020.373,75
148
4. 3 Εταιρική Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος 31.12.2023
Κατάσταση λογαριασμού αποτελεσμάτων χρήσης (Ποσά σε χιλ. Ευρώ)
Σημ.
2023
2022
Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες
3.24
1.585.226,11
1.240.943,04
Λοιπά έσοδα
3.25
39.529,47
50.582,47
Παροχές σε εργαζόμενους
3.27
(163.015,11)
(119.888,69)
Αποσβέσεις
3.1, 3.2, 3.3
(138.960,91)
(114.675,21)
Αναλώσεις υλικών και υπηρεσιών
3.26
(1.083.343,34)
(906.139,25)
Χρηματοοικονομικά έσοδα
3.28
88.272,41
107.861,33
Χρηματοοικονομικά έξοδα
3.28
(117.644,65)
(110.158,71)
Κέρδη/(Ζημίες) χρήσης προ φόρων
210.063,98
148.524,98
Φόρος εισοδήματος
3.29
(45.587,26)
(35.425,50)
Κέρδη/(Ζημίες) χρήσης μετά από φόρους
164.476,71
113.099,49
Λοιπά συνολικά εισοδήματα
(α) Λοιπά συνολικά εισοδήματα που μεταφέρονται στα αποτελέσματα σε μεταγενέστερες περιόδους
Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
Ανακατατάξεις στα αποτελέσματα
3.23
4.809,68
(91.308,59)
Αποτέλεσμα επιμέτρησης
(30.098,33)
127.162,15
Φόρος εισοδήματος
5.563,50
(7.887,78)
Χρεωστικοί τίτλοι που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων
Ανακατατάξεις στα αποτελέσματα
(367,80)
(108,73)
Αποτέλεσμα επιμέτρησης
8.064,75
(1.567,64)
Φόρος εισοδήματος
(1.693,33)
368,80
Σύνολο (α)
(13.721,52)
26.658,21
(β) Λοιπά συνολικά εισοδήματα που δε μεταφέρονται στα αποτελέσματα σε μεταγενέστερες περιόδους
Αναλογιστικά κέρδη/(ζημίες)
(414,93)
(49,17)
Aναβαλλόμενος φόρος
91,28
155,02
Aποτέλεσμα επιμέτρησης συμμετοχικών τίτλων
2.662,64
(3.086,91)
Αναβαλλόμενος φόρος
(585,78)
694,61
Σύνολο (β)
1.753,21
(2.286,45)
Λοιπά συνολικά εισοδήματα μετά από φόρους
(11.968,31)
24.371,76
Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα μετά από φόρους
152.508,41
137.471,25
149
4.4 Ενοποιημένη Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος 31.12.2023
Ενοποιημένη Κατάσταση λογαριασμού αποτελεσμάτων χρήσης (Ποσά σε χιλ. Ευρώ)
Σημ.
2023
2022
Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες
3.24
1.693.129,05
1.336.832,34
Λοιπά έσοδα
3.25
31.076,53
44.602,51
Παροχές σε εργαζόμενους
3.27
(182.334,64)
(133.431,17)
Αποσβέσεις
3.1, 3.2, 3.3
(153.544,42)
(127.680,73)
Αναλώσεις υλικών και υπηρεσιών
3.26
(1.141.499,62)
(973.064,92)
Χρηματοοικονομικά έσοδα
3.28
98.640,50
112.385,60
Χρηματοοικονομικά έξοδα
3.28
(130.644,05)
(118.334,92)
Κέρδη/(Ζημίες) χρήσης προ φόρων
214.823,35
141.308,71
Φόρος εισοδήματος
3.29
(46.170,50)
(34.530,00)
Κέρδη/(Ζημίες) χρήσης μετά από φόρους
168.652,85
106.778,71
Kατανεμόμενα σε:
Μετόχους της Εταιρείας
169.967,50
108.004,44
Μη ελέγχουσες συμμετοχές
(1.314,65)
(1.225,73)
Σύνολο
168.652,85
106.778,71
Λοιπά συνολικά εισοδήματα
(α) Λοιπά συνολικά εισοδήματα που μεταφέρονται στα αποτελέσματα σε μεταγενέστερες περιόδους
Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
Ανακατατάξεις στα αποτελέσματα
3.23
4.809,68
(91.308,59)
Αποτέλεσμα επιμέτρησης
(30.098,33)
127.162,15
Φόρος εισοδήματος
5.563,50
(7.887,78)
Χρεωστικοί τίτλοι που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων
Ανακατατάξεις στα αποτελέσματα
(367,80)
(108,73)
Αποτέλεσμα επιμέτρησης
8.108,42
(1.567,64)
Φόρος εισοδήματος
(1.693,33)
368,80
Συναλλαγματικές διαφορές ενοποίησης
(1.287,89)
3.316,98
Σύνολο (α)
(14.965,75)
29.975,19
(β) Λοιπά συνολικά εισοδήματα που δεν μεταφέρονται στα αποτελέσματα σε μεταγενέστερες περιόδους
Αναλογιστικά κέρδη/(ζημίες)
(368,57)
(52,17)
Aναβαλλόμενος φόρος
81,08
155,68
Aποτέλεσμα επιμέτρησης συμμετοχικών τίτλων
2.588,88
(3.086,91)
Αναβαλλόμενος φόρος
(585,78)
694,61
Σύνολο (β)
1.715,61
(2.288,79)
Λοιπά συνολικά εισοδήματα μετά από φόρους
(13.250,14)
27.686,40
Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα μετά από φόρους
155.402,71
134.465,11
Kατανεμόμενα σε:
Μετόχους της Εταιρείας
156.717,36
135.690,84
Μη ελέγχουσες συμμετοχές
(1.314,65)
(1.225,73)
Σύνολο
155.402,71
134.465,11
Κέρδη/(Ζημίες) ανά μετοχή, βασικά
1,870
1,184
Κέρδη/(Ζημίες) ανά μετοχή, απομειωμένα
1,870
1,134
Σταθμισμένος μέσος όρος αριθμού μετοχών
90.164.600,00
90.167.100,00
150
4.5 Εταιρική Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων 31.12.2023
Εταιρεία
Εκδοθέν κεφάλαιο
Υπέρ το άρτιο
Ίδιες μετοχές
Αποθεματικά αντιστάθμισης ταμειακών ροών
Αποθεματικά (διάφορα)
Χρηματ/μικά περιουσ. στοιχεία
Σωρευμένα κέρδη (ζημιές)
Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων
Υπόλοιπο κατά την 01.01.2022
58.608,61
120.588,48
0
15.927,00
37.164,56
786,97
(55.668,72)
177.406,89
Κέρδη/(Ζημίες) χρήσης
0
0
0
0
0
0
113.099,49
113.099,49
Λοιπά συνολικά εισοδήματα - λοιπές ανακατατάξεις
0
0
0
21.791,72
3.916,22
(1.442,02)
105,85
24.371,76
Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα / (ζημιές)
0
0
0
21.791,72
3.916,22
(1.442,02)
113.205,33
137.471,25
Μείωση μετοχικού κεφαλαίου
(13.525,07)
(42.143,64)
0
0
0
0
55.668,71
0
Υπόλοιπο στις 31.12.2022
45.083,54
78.444,83
0
37.718,72
41.080,78
(655,05)
113.205,32
314.878,16
Υπόλοιπο κατά την 01.01.2023
45.083,54
78.444,83
0
37.718,72
41.080,78
(655,05)
113.205,32
314.878,16
Κέρδη/(Ζημίες) χρήσης
0
0
0
0
0
0
164.476,71
164.476,71
Λοιπά συνολικά εισοδήματα - λοιπές ανακατατάξεις
0
0
0
(19.725,15)
2.076,86
6.003,62
(323,64)
(11.968,31)
Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα / (ζημιές)
0
0
0
(19.725,15)
2.076,86
6.003,62
164.153,07
152.508,41
Έγκριση αποπληρωμής δικαιωμάτων τίτλων κτήσης μετοχών (Σημ 3.15)
0
0
0
(85.389,67)
0
0
(85.389,67)
Αποθεματικά για δωρεάν διάθεση μετοχών στο προσωπικό
0
0
0
0
812,00
0
0
812,00
Αγορά ιδίων μετοχών
0
0
(94,99)
0
0
0
0
(94,99)
Υπόλοιπο στις 31.12.2023
45.083,54
78.444,83
(94,99)
17.993,57
(41.420,03)
5.348,57
277.358,39
382.713,90
151
4.6 Ενοποιημένη Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων 31.12.2023
Αποδιδόμενα στους μετόχους της Εταιρείας
Όμιλος
Εκδοθέν κεφάλαιο
Υπέρ το άρτιο
Ίδιες μετοχές
Αποθεματικά αντιστάθμισης ταμειακών ροών
Αποθεματικά (διάφορα)
Χρηματ/μικά περιουσ. στοιχεία
Σωρευμένα κέρδη (ζημιές)
Σύνολο
Μη ελέγχουσες συμμετοχές
Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων
Υπόλοιπο κατά τη 01.01.2022
58.608,61
120.588,48
0
15.927,00
37.439,03
786,96
(20.316,26)
213.033,82
603,29
213.637,11
Κέρδη/(Ζημίες) χρήσης
0
0
0
0
0
0
108.004,44
108.004,44
(1.225,73)
106.778,71
Λοιπά συνολικά εισοδήματα - λοιπές ανακατατάξεις
0
0
0
21.791,70
3.978,20
(1.442,02)
3.358,52
27.686,40
0
27.686,40
Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα / (ζημιές)
0
0
0
21.791,70
3.978,20
(1.442,02)
111.362,96
135.690,84
(1.225,73)
134.465,11
Μείωση μετοχικού κεφαλαίου
(13.525,07)
(42.143,65)
0
0
0
0
55.668,72
0
0
0
Υπόλοιπο στις 31.12.2022
45.083,54
78.444,83
0
37.718,70
41.417,23
(655,06)
146.715,42
348.724,66
(622,44)
348.102,22
Υπόλοιπο κατά την 01.01.2023
45.083,54
78.444,83
0
37.718,70
41.417,23
(655,06)
146.715,42
348.724,66
(622,44)
348.102,22
Κέρδη/(Ζημίες) χρήσης
0
0
0
0
0
0
169.967,50
169.967,50
(1.314,65)
168.652,85
Λοιπά συνολικά εισοδήματα - λοιπές ανακατατάξεις
0
0
0
(19.725,15)
2.102,70
6.047,29
(1.674,98)
(13.250,14)
0
(13.250,14)
Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα / (ζημιές)
0
0
0
(19.725,15)
2.102,70
6.047,29
168.292,52
156.717,36
(1.314,65)
155.402,71
Αποθεματικά για δωρεάν διάθεση μετοχών στο προσωπικό
0
0
0
0
811,99
0
0
811,99
0
811,99
Αγορά ιδίων μετοχών
0
0
(94,99)
0
0
0
0
(94,99)
0
(94,99)
Έγκριση αποπληρωμής δικαιωμάτων τίτλων κτήσης μετοχών (Σημ 3.15)
0
0
0
0
(85.389,68)
0
0
(85.389,68)
0
(85.389,68)
Υπόλοιπο στις 31.12.2023
45.083,54
78.444,83
(94,99)
17.993,55
(41.057,76)
5.392,23
315.007,94
420.769,34
(1.937,09)
418.832,25
152
4.7 Εταιρική Κατάσταση Ταμειακών Ροών 31.12.2023
Ποσά σε χιλ. Ευρώ
31.12.2023
31.12.2022
Ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες
Κέρδη/ (Ζημίες) χρήσης προ φόρων
210.063,98
148.524,98
Προσαρμογές για:
Αποσβέσεις (Σημ. 3.1, 3.2, 3.3)
138.960,91
114.675,21
Προβλέψεις συντηρήσεως αεροσκαφών, επισφαλειών και λοιπές προβλέψεις (Σημ. 3.8, 3.16, 3.19(2))
18.338,70
19.397,57
Συναλλαγματικές διαφορές (Σημ. 3.28)
(15.741,41)
(5.899,86)
(Έσοδα)/ έξοδα, (κέρδη)/ ζημίες επενδυτικής δραστηριότητας
(17.335,17)
(32.808,48)
Τόκοι και λοιπά χρηματοοικονομικά έξοδα (Σημ. 3.28)
64.896,82
42.407,17
Λειτουργικά Κέρδη/ (Ζημίες) προ μεταβολών του κεφαλαίου κίνησης
399.183,82
286.296,59
Μεταβολές κεφαλαίου κίνησης
(Αύξηση) /Μείωση αποθεμάτων (Σημ. 3.9)
(4.378,66)
(10.400,47)
(Αύξηση)/Μείωση απαιτήσεων
(15.740,26)
(23.490,78)
Αύξηση/(Μείωση) υποχρεώσεων
107.616,18
150.586,80
Σύνολο μεταβολών κεφαλαίου κίνησης
87.497,26
116.695,55
Τόκοι πληρωθέντες
(62.713,70)
(40.229,97)
Καθαρές ταμειακές εισροές/ (εκροές) από λειτουργικές δραστηριότητες
423.967,38
362.762,16
Ταμειακές ροές από επενδυτικές δραστηριότητες
Αγορές παγίων στοιχείων (Σημ. 3.1, 3.2)
(92.989,87)
(85.748,92)
Πωλήσεις ενσώματων παγίων στοιχείων
290,32
242,85
Προκαταβολες και παραγγελίες ενσώματων στοιχείων
(4.043,07)
1.710,68
Προκαταβολές για αγορά αεροσκαφών
(43.826,28)
(37.906,13)
Eπενδύσεις σε θυγατρικές
(16.299,43)
(500,00)
Αγορά χρηματοοικονομικών στοιχείων
(267.850,86)
(53.356,09)
Αγορά μετοχών λοιπών επιχειρήσεων
0
(2.062,90)
Πώληση μετοχών θυγατρικής εταιρείας (Σημ. 3.4)
500,00
0
Εισπράξεις χρηματοοικονομικών στοιχείων
199.389,91
12.237,31
Τόκοι και συναφή έσοδα εισπραχθέντα
11.017,74
1.330,41
Καθαρές ταμειακές εισροές / (εκροές) από επενδυτικές δραστηριότητες
(213.811,53)
(164.052,78)
Ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες
Δάνεια πληρωθέντα
(68.500,00)
(81.500,00)
Πληρωμές μισθώσεων
(99.408,65)
(90.619,74)
Αγορά ίδιων μετοχών
(94,99)
0
Εξόφληση κεφαλαίου χρηματοδοτικών μισθώσεων
0
(704,11)
Εισπράξεις από προκαταβολές έναντι μελλοντικών μισθώσεων αεροσκαφών
66.074,10
99.369,35
Πληρωμές προκαταβολών έναντι μελλοντικών μισθώσεων αεροσκαφών
(8.260,87)
(53.040,61)
Καθαρές ταμειακές εισροές/ (εκροές) από χρηματοδοτικές δραστηριότητες
(110.190,41)
(126.495,11)
Καθαρή αύξηση / (μείωση) στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα
99.965,44
72.214,28
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα στην αρχή της χρήσης (Σημ. 3.12)
441.473,34
370.503,00
Επίδραση συναλλαγματικών διαφορών στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα
(7.484,72)
(1.243,94)
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα στο τέλος της χρήσης
533.954,06
441.473,34
153
4.8 Ενοποιημένη Κατάσταση Ταμειακών Ροών 31.12.2023
Ποσά σε χιλ. Ευρώ
31.12.2023
31.12.2022
Ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες
Κέρδη/ (Ζημίες) χρήσης προ φόρων
214.823,35
141.308,71
Προσαρμογές για:
Αποσβέσεις (Σημ. 3.1, 3.2, 3.3)
153.544,42
127.680,73
Προβλέψεις συντηρήσεως αεροσκαφών, επισφαλειών και λοιπές προβλέψεις (Σημ. 3.8, 3.16, 3.19(2))
32.520,74
17.151,30
Συναλλαγματικές διαφορές (Σημ. 3.28)
(15.887,71)
(1.041,89)
(Έσοδα)/ έξοδα, (κέρδη)/ ζημίες επενδυτικής δραστηριότητας
(17.835,08)
(32.845,97)
Τόκοι και λοιπά χρηματοοικονομικά έξοδα (Σημ. 3.28)
67.646,28
45.144,38
Λειτουργικά Κέρδη/ (Ζημίες) προ μεταβολών του κεφαλαίου κίνησης
434.812,00
297.397,26
Μεταβολές κεφαλαίου κίνησης
(Αύξηση) /Μείωση αποθεμάτων (Σημ. 3.9)
(6.978,49)
(10.953,50)
(Αύξηση)/Μείωση απαιτήσεων
(13.341,35)
(3.043,08)
Αύξηση/(Μείωση) υποχρεώσεων
83.310,27
108.611,38
Σύνολο μεταβολών κεφαλαίου κίνησης
62.990,43
94.614,80
Τόκοι πληρωθέντες
(64.042,11)
(41.775,81)
Καθαρές ταμειακές εισροές/ (εκροές) από λειτουργικές δραστηριότητες
433.760,32
350.236,25
Ταμειακές ροές από επενδυτικές δραστηριότητες
Αγορές παγίων στοιχείων (Σημ. 3.1, 3.2)
(95.757,46)
(86.181,95)
Πωλήσεις ενσώματων παγίων στοιχείων
711,57
242,85
Προκαταβολες και παραγγελίες ενσώματων στοιχείων
(15.895,76)
1.710,67
Προκαταβολές για αγορά αεροσκαφών
(43.826,28)
(37.906,13)
Αγορά χρηματοοικονομικών στοιχείων
(271.147,15)
(53.356,10)
Αγορά μετοχών λοιπών επιχειρήσεων
0
(2.062,90)
Απόκτηση μετοχών σε joint venture
(5.100,00)
0
Εισπράξεις χρηματοοικονομικών στοιχείων
199.389,91
12.237,31
Τόκοι και συναφή έσοδα εισπραχθέντα
12.082,23
1.516,90
Καθαρές ταμειακές εισροές / (εκροές) από επενδυτικές δραστηριότητες
(219.542,94)
(163.799,35)
Ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες
Δάνεια πληρωθέντα
(68.500,00)
(81.500,00)
Δάνεια ληφθέντα
21.600,00
0
Eξοδα Ομολογιακού δανείου
(414,34)
0
Πληρωμές μισθώσεων
(102.477,79)
(126.351,92)
Εξόφληση κεφαλαίου χρηματοδοτικών μισθώσεων
0
(704,11)
Αγορά ίδιων μετοχών
(94,99)
0
Εισπράξεις από προκαταβολές έναντι μελλοντικών μισθώσεων αεροσκαφών
66.074,10
99.369,35
Πληρωμές προκαταβολών έναντι μελλοντικών μισθώσεων αεροσκαφών
(8.260,87)
(53.040,61)
Καθαρές ταμειακές εισροές/ (εκροές) από χρηματοδοτικές δραστηριότητες
(92.073,89)
(162.227,29)
Καθαρή αύξηση / (μείωση) στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα
122.143,49
24.209,61
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα στην αρχή της χρήσης (Σημ. 3.12)
462.288,61
442.586,58
Επίδραση συναλλαγματικών διαφορών στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα
(7.916,21)
(4.507,58)
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα περιουσιακού στοιχείου διακρατούμενου προς πώληση
(796,07)
0
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα στο τέλος της χρήσης
575.719,81
462.288,61
154
4.9 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
1. Πληροφορίες για τον Όμιλο ................................................................................................................................. 157
1.1 Γενικές Πληροφορίες .......................................................................................................................................... 157
1.2 Αντικείμενο Δραστηριότητας ............................................................................................................................. 157
2 Πλαίσιο Κατάρτισης Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων και Βασικές Λογιστικές Αρχές .................................... 157
2.1 Πρότυπα, Διερμηνείες και τροποποίηση υφιστάμενων προτύπων .................................................................. 161
2.2 Σημαντικές κρίσεις, λογιστικές εκτιμήσεις και υποθέσεις ................................................................................. 165
2.3 Μετατροπή στοιχείων σε ξένο νόμισμα ............................................................................................................ 170
2.4 Αναγνώριση εσόδων και εξόδων ........................................................................................................................ 170
2.5 Άυλα περιουσιακά στοιχεία ............................................................................................................................. 173
2.6 Ενσώματα πάγια στοιχεία .................................................................................................................................. 173
2.7 Προκαταβολές Αεροσκαφών (Pre-delivery payments) ..................................................................................... 174
2.8 Χρηματοοικονομικά Περιουσιακά Στοιχεία ....................................................................................................... 175
2.9 Αποθέματα ......................................................................................................................................................... 179
2.10 Μισθώσεις ........................................................................................................................................................ 179
2.11 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα ταμειακών διαθεσίμων – Δεσμευμένες καταθέσεις ............................ 181
2.12 Ίδια κεφάλαια .................................................................................................................................................. 181
2.13 Παροχές λόγω συνταξιοδότησης και βραχυχρόνιες παροχές σε εργαζόμενους ............................................. 181
2.14 Χρηματοοικονομικές Υποχρεώσεις .................................................................................................................. 182
2.15 Φορολογία εισοδήματος (τρέχουσα και αναβαλλόμενη) ................................................................................ 183
2.16 Προβλέψεις, Ενδεχόμενες Υποχρεώσεις και Ενδεχόμενα Περιουσιακά στοιχεία ........................................... 184
2.17 Κρατικές επιχορηγήσεις .................................................................................................................................... 184
2.18 Δικαιώματα ρύπων ........................................................................................................................................... 186
2.19 Λειτουργικοί τομείς ........................................................................................................................................ 186
2.20 Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία κατεχόμενα προς πώληση .......................................................... 187
3 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ......................................................................... 188
3.1 ‘Αυλα Περουσιακά Στοιχεία ............................................................................................................................... 188
3.2. Ενσώματα πάγια στοιχεία ................................................................................................................................. 189
3.3.Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης/ Υποχρεώσεις από μισθώσεις ...................................................... 193
3.4 Επενδύσεις σε θυγατρικές ................................................................................................................................ 196
3.5. Προκαταβολές έναντι μελλοντικών μισθώσεων αεροσκαφών ......................................................................... 198
155
3.6. Αναβαλλόμενα φορολογικά περουσιακά στοιχεία/υποχρεώσεις .................................................................... 199
3.7. Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις ................................................................................................................ 200
3.8. Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ...................................................................................................... 200
3.9. Αποθέματα ........................................................................................................................................................ 201
3.10. Πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις ...................................................................................................... 202
3.11. Έξοδα επόμενης χρήσης .................................................................................................................................. 204
3.12 Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα – Δεσμευμένες καταθέσεις .................................................. 205
3.13 Μετοχικό κεφάλαιο .......................................................................................................................................... 205
3.14. Υπέρ το Άρτιο. .................................................................................................................................................. 206
3.15. Λοιπά Αποθεματικά ........................................................................................................................................ 206
3.16 Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία ........................................................... 208
3.17 Δανειακές υποχρεώσεις ................................................................................................................................... 210
3.18 Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις ............................................................................................................ 212
3.19 Προβλέψεις .................................................................................................................................................... 212
3.20 Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις ......................................................................................................... 214
3.21 Υπόλοιπα συμβάσεων ..................................................................................................................................... 214
3.22 Δεδουλευμένα έξοδα ....................................................................................................................................... 216
3.23 Παράγωγα ....................................................................................................................................................... 217
3.24 Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες ................................................................................................................... 222
3.25 Λοιπά έσοδα .................................................................................................................................................. 223
3.26 Αναλώσεις Υλικών και Υπηρεσιών .................................................................................................................. 224
3.27 Παροχές σε εργαζόμενους ............................................................................................................................ 225
3.28 Χρηματοοικονομικά έσοδα/έξοδα ................................................................................................................. 226
3.29 Φόρος εισοδήματος ........................................................................................................................................ 227
3.30 Λοιπές ενδεχόμενες υποχρεώσεις / απαιτήσεις και ενδεχόμενα περιουσιακά στοιχεία ................................ 227
3.31 Συναλλαγές και υπόλοιπα με συνδεδεμένα μέρη ............................................................................................ 228
3.32 Παροχές στη Διοίκηση .................................................................................................................................... 229
3.33 Κέρδη / ζημιές ανά μετοχή ............................................................................................................................. 230
3.34 Σκοποί και πολιτικές διαχείρισης κινδύνων ..................................................................................................... 230
3.35 Δεσμεύσεις .................................................................................................................................................... 238
3.36 Μερίσματα ........................................................................................................................................................ 239
3.37 Γεγονότα μεταγενέστερα της ημερομηνίας ισολογισμού ................................................................................ 239
3.38 Υφιστάμενα εμπράγματα βάρη ........................................................................................................................ 241
156
3.39 Αμοιβές Ελεγκτών ........................................................................................................................................... 241
157
Πληροφορίες για τον Όμιλο
1.1 Γενικές Πληροφορίες
H εταιρεία ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΝΩΝΥΜΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ (εφεξής καλούμενη «Εταιρεία» ή «AEGEAN») είναι η μητρική εταιρεία του Ομίλου ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ (εφεξής «Όμιλος»). Στις διεθνείς της συναλλαγές φέρει την επωνυμία AEGEAN AIRLINES S.A.
Η διάρκεια της Εταιρείας έχει οριστεί έως την 31/12/2044 και μπορεί να παραταθεί με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων . Η μητρική εταιρεία εδρεύει στην Ελλάδα , στο δήμο Σπάτων-Αρτέμιδος Αττικής , στο κτίριο 57 του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών Τ.Κ. 190 19.
Η Εταιρεία και ο Όμιλος δραστηριοποιούνται στον τομέα των αερομεταφορών, παρέχοντας υπηρεσίες που αφορούν στη μεταφορά των επιβατών και εμπορευμάτων στον τομέα των δημόσιων αεροπορικών μεταφορών, εντός και εκτός της ελληνικής επικράτειας , με τακτικές ή έκτακτες πτήσεις και ναυλωμένες πτήσεις (πτήσεις charter) προς ένα σημαντικό αριθμό ελληνικών και διεθνών προορισμών. Παράλληλα, προσφέρουν υπηρεσίες αεροπορικών εφαρμογών, τεχνικής υποστήριξης και επίγειας εξυπηρέτησης αεροσκαφών.
Οι ετήσιες ατομικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2023 έχουν συνταχθεί σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς , που έχουν εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας την 12η Μαρτίου 2024 και τελούν υπό την έγκριση της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης των μετόχων.
1.2 Α ντικείμενο Δραστηριότητας
Η Εταιρεία και ο Όμιλος δραστηριοποιούνται στον τομέα των αερομεταφορών παρέχοντας υπηρεσίες που αφορούν στην μεταφορά επιβατών και εμπορευμάτων στον τομέα των δημόσιων αεροπορικών μεταφορών, εντός και εκτός της Ελληνικής επικράτειας, με τακτικές ή έκτακτες πτήσεις. Παράλληλα προσφέρουν υπηρεσίες αεροπορικών εφαρμογών, τεχνικής υποστήριξης και επίγειας εξυπηρέτησης αεροσκαφών. Στους σκοπούς της Εταιρείας και του Ομίλου ενδεικτικά εμπίπτουν και οι ακόλουθες εργασίες/δραστηριότητες:
• συμμετοχή σε οποιαδήποτε επιχείρηση ημεδαπή ή αλλοδαπή με παρεμφερή σκοπό,
• ίδρυση υποκαταστημάτων, πρακτορείων,
• εισαγωγή, εμπορία, μίσθωση αεροσκαφών και ανταλλακτικών.
2. Πλαίσιο Κατάρτισης Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων και Βασικές Λογιστικές Αρχές
Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις έχουν συνταχθεί με βάση την αρχή του ιστορικού κόστους, εκτός από ορισμένα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία και χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις που επιμετρώνται σε εύλογη αξία και είναι τα κατωτέρω:
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα,
158
Χαρτοφυλάκιο χρεωστικών και συμμετοχικών τίτλων
Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις παρουσιάζονται σε χιλιάδες ευρώ (€ ‘000), εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά. Σημειώνεται ότι τυχόν μικρές αποκλίσεις σε δεκαδικά οφείλονται σε στρογγυλοποιήσεις.
Επιχειρησιακές εξελίξεις
Το 2023 επιτεύχθηκε ανάκαμψη της επιβατικής κίνησης κοντά στα προ πανδημίας επίπεδα. Σύμφωνα με τη Διεθνή Ένωση Αερομεταφορών (ΙΑΤΑ) η παγκόσμια κίνηση σε χιλιομετρικούς επιβάτες ανήλθε στο 94,1% των προ- πανδημικών επιπέδων, σημειώνοντας αύξηση 36,9% σε σχέση με το 2022.
Από την άλλη μεριά, περιορισμοί στην αλυσίδα εφοδιασμού, αυξήσεις των επιτοκίων, υψηλές πληθωριστικές πιέσεις στα κόστη και γεωπολιτικές εντάσεις εξακολουθούν και αποτελούν σημαντικές προκλήσεις για τον κλάδο. Το 2023 καταγράφηκε σημαντική ανάκαμψη στην παγκόσμια προσφερόμενη χωρητικότητα προσφέροντας το 94,4% σε χιλιομετρικές θέσεις σε σχέση με το 2019, 31,0% περισσότερες θέσεις συγκριτικά με το 2022. Στην Ευρώπη οι χιλιομετρικές θέσεις έχουν σχεδόν ανακάμψει κοντά στα προ πανδημίας επίπεδα ήτοι 96,1%, 15,8% υψηλότερα από το 2022.
Σύμφωνα με την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας η επιβατική κίνηση στα αεροδρόμια της χώρας για το σύνολο του έτους 2023 στην Ελλάδα κατέγραψε 14% αύξηση σε σχέση με το 2022. Σε συνολικές διαθέσιμες θέσεις η Ελλάδα το 2023 εμφανίζει αύξηση 10% σε σχέση με το 2022, 19% παραπάνω θέσεις σε σχέση με το 2019.
Ιδιαίτερη δυναμική επέδειξε η Αθήνα απόρροια τόσο της συντονισμένης προσπάθειας ανάδειξης της πρωτεύουσας ως city break προορισμό όσο και της σημαντικής βελτίωσης και ποιότητας υπηρεσιών με διεθνείς αλυσίδες να επενδύουν στην ανάδειξη της πρωτεύουσας. Παράλληλα, η ενίσχυση της διάθεσης και της δυνατότητας των Ελλήνων για ταξίδια αναψυχής συνέβαλαν στην περαιτέρω ενίσχυση τόσο του κύριου κόμβου της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, με την AEGEAN να συμβάλει καταλυτικά στη διάχυση του τουριστικού προϊόντος, αλλά και στη διεύρυνση της τουριστικής περιόδου.
Εξαιρετικές επιδόσεις οικονομικών και εμπορικών μεγεθών κατέγραψε η AEGEAN το 2023 απόρροια της επένδυσης σε νέους προορισμούς, της αύξησης της χωρητικότητας στο δίκτυο του εξωτερικού και της συνεπούς στρατηγικής αναβάθμισης του στόλου και των υπηρεσιών. Ο Όμιλος εκμεταλλευόμενος την υψηλή ζήτηση που συνεχίστηκε από το 2022 για τη χώρα προέβη σε αύξηση της χωρητικότητας το 2023 ξεκινώντας νωρίτερα το θερινό πρόγραμμα πτήσεων προσθέτοντας συνεχώς νέους προορισμούς και αυξημένες συχνότητες. Η διεύρυνση του δικτύου της AEGEAN, που ξεπέρασε τους 180 προορισμούς σε 49 χώρες, προσθέτοντας περισσότερους από 30 νέους προορισμούς εξωτερικού, αλλά και η αύξηση της προσφερόμενης χωρητικότητας με σχεδόν 2,2 εκατ. περισσότερες διαθέσιμες θέσεις εξωτερικού συγκριτικά με το 2022, συνέβαλαν στην ισχυρή δυναμική ανάπτυξη.
Ο Όμιλος το 2023 παρέλαβε 9 νέα αεροσκάφη της οικογένειας Airbus A320 neo, έχοντας παραλάβει συνολικά 28 αεροσκάφη της οικογένειας Airbus A320 neo από τα τέλη του 2019. Η ανανέωση του στόλου συνέβαλλε στην αποδοτική διαχείριση του κόστους λειτουργίας ενώ ενίσχυσε περαιτέρω την ανταγωνιστικότητά του Ομίλου με την αναβάθμιση των υπηρεσιών στους επιβάτες.
Ο Όμιλος τον Μάρτιο του 2023 προέβη στην πρόωρη αποπληρωμή ύψους 68,5 εκατ. ευρώ των Κοινών Ομολογιακών Δανείων με την εγγύηση του Ταμείου Εγγυοδοσίας Επιχειρήσεων COVID-19 της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Α.Ε. που είχε συνάψει τον Οκτώβριο του 2020.
159
Τον Μάϊο του 2023 παρέλαβε ένα νέο αεροσκάφος Α320 neo από την παραγγελία με την Airbus χρηματοδοτώντας το εξ’ ολοκλήρου από τα ελεύθερα ταμειακά διαθέσιμα. Τέλος, τον Ιούνιο του 2023, προέβη στην πρόωρη αποπληρωμή χρηματοδοτικής μίσθωσης που είχε συνάψει το 2020 για ένα Α321neo αεροσκάφος, αποκτώντας την κυριότητα του αεροσκάφους.
Σε συνέχεια της εξαιρετικής απόδοσης του 2022, ακολουθεί μία δεύτερη χρονιά που επιβεβαιώνει τις στρατηγικές επιλογές, τις δυνατότητες και την σχετική θέση της εταιρείας στην αγορά, στην μετά covid εποχή. Το 2023 ο Όμιλος ισχυροποίησε την κεφαλαιακή του διάρθρωση, ενισχύοντας την καθαρή του θέση.
Ενθαρρυντικές είναι οι πρώτες ενδείξεις για το 2024 με την Ελλάδα να συνεχίζει να κατακτάει υψηλές θέσεις στην προσέλκυση του τουριστικού ενδιαφέροντος. Στη AEGEAN η δυναμική αυτή καταγράφεται στην πορεία των προ- κρατήσεων η οποία κατά τους πρώτους μήνες του έτους είναι ενθαρρυντική.
Για το 2024 η Διεθνής Ένωση Αερομεταφορών εκτιμά αύξηση 7,6% των εσόδων ήτοι $964 δις., με τους χιλιομετρικούς επιβάτες να αυξάνονται 9,8% σε σχέση με το 2023 και τις χιλιομετρικές θέσεις 8,9%. Για το 2024 τα Καθαρά Κέρδη του κλάδου εκτιμάται ότι θα ανέρχονται σε $25,7 δις με το περιθώριο κέρδους (EBIT margin) να διαμορφώνεται στο 5,1%. Αντίστοιχα στην Ευρώπη τα καθαρά κέρδη εκτιμώνται σε $7,9 δις, με το περιθώριο κέρδους (EBIT margin) στο 6,0%, με τους χιλιομετρικούς επιβάτες να αυξάνονται 10% και τις χιλιομετρικές θέσεις 9%.
Το 2024 το επιχειρησιακό έργο του Ομίλου θα επηρεαστεί από την ανάγκη μη προγραμματισμένων υποχρεωτικών ελέγχων και επισκευών στους κινητήρες GTF των αεροσκαφών της οικογενείας Airbus Α320 neo, οπότε εκτιμάται ότι κατά μέσο όρο γύρω στα 10 αεροσκάφη δεν θα είναι διαθέσιμα για πτήσεις εντός του 2024.
Η Εταιρεία για να μειώσει τις επιπτώσεις στην προσφερόμενη χωρητικότητα λόγω του θέματος με τους κινητήρες GTF έχει επεκτείνει τις συμβάσεις μίσθωσης 5 αεροσκαφών Α320 ceo που έληγαν εντός του πρώτου εξαμήνου 2024, έχει συνάψει συμφωνίες μίσθωσης (wet leases) για 2 αεροσκάφη Airbus Α320 ceo μέχρι το τέλος της καλοκαιρινής περιόδου και έχει αναπροσαρμόσει το πτητικό της έργο μεταφέροντας χωρητικότητα στην Ελλάδα από πτήσεις που εκτελούνταν το 2023 από βάσεις του εξωτερικού. Επίσης ο Όμιλος το 2024 αναμένεται να παραλάβει 5 νέα αεροσκάφη της οικογενείας Α320 neo.
Η Εταιρεία βρίσκεται σε τελικό στάδιο διαπραγματεύσεων με τον κατασκευαστή των κινητήρων GTF για συμφωνία πακέτου αποζημίωσης που θα καλύπτει μέρος της σχετικής οικονομικής επίπτωσης.
Σε συνέχεια των ανωτέρω η Διοίκηση εξέτασε τα βασικά χρηματοοικονομικά στοιχεία, την τήρηση των μεσοπρόθεσμων προϋπολογισμών και τους υφιστάμενους δανειακούς όρους του Ομίλου και κατάληξε στο συμπέρασμα ότι η υπόθεση της δρώσας οικονομικής μονάδας (going concern) είναι κατάλληλη να χρησιμοποιηθεί για την κατάρτιση των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων του Ομίλου και της Εταιρείας.
Βάση για ενοποίηση
Οι συνημμένες ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις περιέχουν τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις της μητρικής Εταιρείας και όλων των θυγατρικών εταιρειών στις οποίες η Εταιρεία έχει τη δυνατότητα άσκησης ελέγχου. Οι θυγατρικές (εταιρείες στις οποίες ο Όμιλος έμμεσα ή άμεσα συμμετέχει με περισσότερο από το 50% των ψήφων ή με άλλον τρόπο ελέγχει τη διοίκηση τους) έχουν ενοποιηθεί με τη μέθοδο της πλήρους ενοποίησης.
160
Οι Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις των θυγατρικών καταρτίζονται την ίδια ημερομηνία και με τις ίδιες λογιστικές αρχές με τις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις της μητρικής. Ενδοομιλικές συναλλαγές (συμπεριλαμβανομένων και των συμμετοχών), υπόλοιπα και μη πραγματοποιημένα κέρδη από συναλλαγές μεταξύ των εταιρειών του Ομίλου, απαλείφονται. Τυχόν ζημίες μερίζονται σε μη ελέγχουσες συμμετοχές ακόμα και αν το υπόλοιπο καταστεί αρνητικό. Συναλλαγές που οδηγούν σε αλλαγές ποσοστών συμμετοχής χωρίς επίπτωση στην άσκηση ελέγχου σε θυγατρική καταχωρούνται στην καθαρή θέση. Τα αποτελέσματα των εξαγοραζόμενων ή πωλούμενων θυγατρικών εντός της χρήσεως, περιλαμβάνονται στην Ενοποιημένη Κατάσταση Συνολικών Εισοδημάτων από ή έως την ημερομηνία εξαγοράς ή πώλησης, αντίστοιχα.
Συνενώσεις Επιχειρήσεων και Υπεραξία
Συνένωση επιχειρήσεων είναι μία συναλλαγή ή άλλο γεγονός κατά το οποίο ένας αποκτών αναλαμβάνει τον έλεγχο μίας ή περισσότερων επιχειρήσεων. Ως επιχείρηση ορίζεται ένα ολοκληρωμένο σύνολο δραστηριοτήτων και περιουσιακών στοιχείων που μπορεί να καθοδηγείται και να διευθύνεται, με σκοπό την απόδοση ωφελημάτων απευθείας στους ιδιοκτήτες.
Εάν τα αποκτηθέντα στοιχεία του ενεργητικού δεν αποτελούν επιχείρηση, η συναλλαγή ή άλλο γεγονός αντιμετωπίζονται λογιστικά ως μία απόκτηση ενός στοιχείου του ενεργητικού και το κόστος κτήσης κατανέμεται στα στοιχεία του ενεργητικού και τις αναληφθείσες υποχρεώσεις, με βάση τις σχετικές εύλογες αξίες τους κατά την ημερομηνία απόκτησης.
Οι συνενώσεις επιχειρήσεων λογιστικοποιούνται σύμφωνα με τη μέθοδο της απόκτησης. Το κόστος κτήσης μιας θυγατρικής είναι η εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων που δόθηκαν, των μετοχών που εκδόθηκαν και των υποχρεώσεων που αναλήφθηκαν κατά την ημερομηνία της ανταλλαγής, πλέον του ποσού μη ελέγχουσας συμμετοχής επιμετρημένο, για κάθε συνένωση, είτε στην εύλογη αξία είτε στην αναλογία της μη ελέγχουσας συμμετοχής στην εύλογη αξία των επί μέρους καθαρών περιουσιακών στοιχείων που αποκτήθηκαν. Άμεσα συνδεδεμένα με την απόκτηση κόστη εξοδοποιούνται όταν πραγματοποιούνται.
Εάν το συνολικό κόστος της αγοράς είναι μικρότερο από την εύλογη αξία των επί μέρους καθαρών περιουσιακών στοιχείων που αποκτήθηκαν, η διαφορά καταχωρείται άμεσα στα αποτελέσματα.
Η υπεραξία που προκύπτει από αποκτήσεις θυγατρικών παρουσιάζεται ως άυλο περιουσιακό στοιχείο. Η υπεραξία δεν αποσβένεται αλλά υπόκειται τουλάχιστον ετησίως σε έλεγχο απομείωσής της. Έτσι, μετά την αρχική καταχώρηση, η υπεραξία αποτιμάται στο κόστος κτήσης, μείον τις τυχόν σωρευμένες ζημίες απομείωσης. Για τους σκοπούς διενέργειας του ελέγχου απομείωσης, η υπεραξία κατανέμεται, κατά την ημερομηνία απόκτησης, σε κάθε μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών που προβλέπεται ότι θα επωφεληθεί από την συνένωση. Η ζημία απομείωσης που καταχωρείται για υπεραξία δεν αναστρέφεται σε επόμενες χρήσεις.
Ο έλεγχος απομείωσης διενεργείται με τη μέθοδο της αξίας χρήσης (value-in-use), συγκρίνοντας το ανακτήσιμο ποσό της μονάδας με τη λογιστική αξία της κάθε μονάδας συμπεριλαμβανόμενης και της υπεραξίας που έχει κατανεμηθεί στη μονάδα αυτή. Η ανακτήσιμη αξία, είναι η μεγαλύτερη αξία μεταξύ της εύλογης αξίας μειωμένης με το απαιτούμενο για την πώληση κόστος και της αξίας χρήσεως της μονάδας. Συγκεκριμένα, η αξία χρήσης προσδιορίζεται χρησιμοποιώντας προεξοφλημένες ταμειακές ροές, βάσει του πενταετούς επιχειρηματικού πλάνου του Ομίλου. Τα κέρδη και οι ζημίες κατά τη διάθεση θυγατρικών προσδιορίζονται λαμβανομένης υπόψη και της υπεραξίας που αντιστοιχεί στην πωληθείσα οικονομική μονάδα.
161
Επενδύσεις σε θυγατρικές επιχειρήσεις
Στις εταιρικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις της μητρικής Εταιρείας, οι επενδύσεις σε θυγατρικές αποτιμώνται στο κόστος κτήσης αυτών, μειούμενο με τυχόν σωρευμένες ζημίες απομείωσης. Ο έλεγχος της απομείωσης (impairment test) διενεργείται όποτε υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης με βάση τις διατάξεις του ΔΛΠ 36 «Απομείωση αξίας περιουσιακών στοιχείων», βλέπε Σημ. 2.2 και Σημ. 3.4.
2.1 Πρότυπα, Διερμηνείες και τροποποίηση υφιστάμενων προτύπων
Α) Αλλαγές λογιστικών πολιτικών και γνωστοποιήσεις
Οι λογιστικές πολιτικές που υιοθετήθηκαν συνάδουν με εκείνες που είχαν υιοθετηθεί κατά την προηγούμενη οικονομική χρήση εκτός από τα παρακάτω πρότυπα τα οποία ο Όμιλος/ Εταιρεία έχει υιοθετήσει κατά την 1 Ιανουαρίου 2023.
• ΔΠΧΑ 17: Ασφαλιστήρια Συμβόλαια
Το πρότυπο εφαρμόζεται για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2023. Το νέο πρότυπο καλύπτει την αναγνώριση, την επιμέτρηση, την παρουσίαση και τις απαραίτητες γνωστοποιήσεις όλων των τύπων ασφαλιστηρίων συμβολαίων, καθώς και ορισμένων εγγυήσεων και χρηματοοικονομικών μέσων με χαρακτηριστικά προαιρετικής συμμετοχής. Ο Όμιλος δεν εκδίδει συμβόλαια στο πεδίο εφαρμογής του ΔΠΧΑ 17, επομένως η εφαρμογή του προτύπου δεν έχει επίδραση στη χρηματοοικονομική απόδοση, τη χρηματοοικονομική θέση ή τις ταμειακές ροές του Ομίλου.
• ΔΛΠ 1 Παρουσίαση των Οικονομικών Καταστάσεων και Δήλωση Πρακτικής ΔΠΧΑ 2: Γνωστοποίηση των Λογιστικών Πολιτικών (Τροποποιήσεις)
Οι τροποποιήσεις ισχύουν για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2023. Οι τροποποιήσεις παρέχουν καθοδήγηση σχετικά με την εφαρμογή κρίσης επί της σημαντικότητας στις γνωστοποιήσεις λογιστικών πολιτικών. Συγκεκριμένα, οι τροποποιήσεις αντικαθιστούν την απαίτηση γνωστοποίησης «σημαντικών» λογιστικών πολιτικών με την απαίτηση γνωστοποίησης «ουσιωδών» λογιστικών πολιτικών. Επίσης, προστίθενται οδηγίες και επεξηγηματικά παραδείγματα στη Δήλωση Πρακτικής για να βοηθήσουν στην εφαρμογή της έννοιας του ουσιώδους κατά τη διενέργεια κρίσεων στις γνωστοποιήσεις λογιστικών πολιτικών. Ο Όμιλος αξιολόγησε τις γνωστοποιήσεις των λογιστικών πολιτικών οι οποίες όμως δεν είχαν σημαντική επίπτωση στις γνωστοποιήσεις των χρηματοοικονομικών καταστάσεων του Ομίλου.
• ΔΛΠ 8 Λογιστικές πολιτικές, αλλαγές στις λογιστικές εκτιμήσεις και σφάλματα: Ορισμός των λογιστικών εκτιμήσεων (Τροποποιήσεις)
Οι τροποποιήσεις τίθενται σε ισχύ για ετήσιες περιόδους αναφοράς που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2023, και ισχύουν για αλλαγές στις λογιστικές πολιτικές και αλλαγές σε λογιστικές εκτιμήσεις που πραγματοποιούνται κατά ή μετά την έναρξη αυτής της περιόδου. Οι τροποποιήσεις εισάγουν νέο ορισμό της λογιστικής εκτίμησης ως νομισματικά ποσά στις οικονομικές καταστάσεις που υπόκεινται σε αβεβαιότητα επιμέτρησης, εάν δεν προκύπτουν από διόρθωση σφάλματος προηγούμενης περιόδου. Επίσης, οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν ποιες είναι οι αλλαγές στις λογιστικές εκτιμήσεις και πώς διαφέρουν από τις αλλαγές στις λογιστικές
162
πολιτικές και τις διορθώσεις λαθών. Οι τροποποιήσεις δεν είχαν επίπτωση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου.
• ΔΛΠ 12 Αναβαλλομένη φορολογία σχετιζόμενη με περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις από μια μεμονωμένη συναλλαγή (τροποποιήσεις)
Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2023. Οι τροποποιήσεις περιορίζουν το πεδίο εφαρμογής και παρέχουν περαιτέρω σαφήνεια σχετικά με την εξαίρεση της αρχικής αναγνώρισης του ΔΛΠ 12, καθορίζοντας τον τρόπο με τον οποίο οι εταιρείες πρέπει να αντιμετωπίσουν λογιστικά την αναβαλλόμενη φορολογία περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων που προκύπτουν από μια μεμονωμένη συναλλαγή, όπως μισθώσεις και υποχρεώσεις παροπλισμού. Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν την εφαρμογή κρίσης, συμπεριλαμβανομένης της εξέτασης της ισχύουσας φορολογικής νομοθεσίας, όπου οι πληρωμές για τον διακανονισμό μιας υποχρέωσης εκπίπτουν φορολογικά, εάν οι εκπτώσεις αυτές αποδίδονται, για φορολογικούς σκοπούς, στην υποχρέωση ή στο σχετικό περιουσιακό στοιχείο. Σύμφωνα με τις τροποποιήσεις, η αρχική εξαίρεση αναγνώρισης δεν ισχύει για συναλλαγές που, κατά την αρχική αναγνώριση, δημιουργούν ίσες φορολογητέες και εκπεστέες προσωρινές διαφορές. Ισχύει μόνο εάν η αναγνώριση ενός περιουσιακού στοιχείου μίσθωσης και υποχρέωσης μίσθωσης (ή υποχρέωσης παροπλισμού και περιουσιακού στοιχείου παροπλισμού) δημιουργεί προσωρινές φορολογητέες ή εκπεστέες διαφορές που δεν είναι ίσες.
• ΔΛΠ 12 Διεθνής Φορολογική Μεταρρύθμιση - Πρότυποι Κανόνες του Πυλώνα ΙΙ (τροποποιήσεις)
Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται με την έκδοσή τους, αλλά ορισμένες απαιτήσεις γνωστοποίησης εφαρμόζονται αργότερα. Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) δημοσίευσε τους πρότυπους κανόνες του Πυλώνα ΙΙ, τον Δεκέμβριο του 2021, για να διασφαλίσει ότι οι μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες θα υπόκεινται σε ελάχιστο φορολογικό συντελεστή 15%. Στις 23 Μαΐου 2023, το ΣΔΛΠ εξέδωσε τις τροποποιήσεις του ΔΛΠ 12 - Διεθνή Φορολογική Μεταρρύθμιση - Πρότυποι Κανόνες του Πυλώνα ΙΙ. Οι τροποποιήσεις εισάγουν μια υποχρεωτική προσωρινή εξαίρεση στη λογιστική αναγνώριση αναβαλλόμενων φόρων που προκύπτουν από την εφαρμογή των πρότυπων κανόνων του Πυλώνα ΙΙ και πρόσθετες απαιτήσεις γνωστοποιήσεων για τις επηρεαζόμενες οικονομικές οντότητες. Οι τροποποιήσεις απαιτούν, για περιόδους κατά τις οποίες έχει θεσπιστεί (ουσιαστικά) η νομοθεσία του Πυλώνα ΙΙ, αλλά δεν έχει ακόμη τεθεί σε ισχύ, τη γνωστοποίηση γνωστών ή εύλογα εκτιμώμενων πληροφοριών που βοηθούν τους χρήστες των οικονομικών καταστάσεων να κατανοήσουν την έκθεση της οικονομικής οντότητας στους κανόνες του Πυλώνα ΙΙ. Για να συμμορφωθεί με αυτές τις απαιτήσεις μια οικονομική οντότητα, απαιτείται να γνωστοποιεί ποιοτικές και ποσοτικές πληροφορίες στο τέλος της περιόδου αναφοράς, σχετικά με την έκθεσή της στο φόρο εισοδήματος που σχετίζεται με τους κανόνες του Πυλώνα ΙΙ. Η γνωστοποίηση του τρέχοντος φόρου που σχετίζεται με τους κανόνες του Πυλώνα ΙΙ και οι γνωστοποιήσεις σε σχέση με περιόδους πριν από την έναρξη ισχύος της νομοθεσίας απαιτούνται για ετήσιες περιόδους αναφοράς που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2023, αλλά δεν απαιτούνται για ενδιάμεσες περιόδους που λήγουν την ή πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 2023.
Εντός του 2024 αναμένεται η ενσωμάτωση των εν λόγω μέτρων στην νομοθεσία της Ελλάδας αλλά και άλλων κρατών-μελών στα οποία δραστηριοποιείται ο Όμιλος. Λαμβάνοντας υπόψη το πλαίσιο μεταβατικών κανόνων Ασφαλούς Λιμένα και Περιορισμού Προστίμων του ΟΟΣΑ, αλλά και τα δεδομένα όπως αυτά είναι διαθέσιμα μέχρι στιγμής, η Διοίκηση του Ομίλου εκτιμά ότι δεν θα προκύψουν επιπρόσθετες φορολογικές υποχρεώσεις για την Εταιρεία και τον Όμιλο, λόγω της επιβολής κατώτατου φορολογικού συντελεστή 15%.
163
Β) Πρότυπα που έχουν εκδοθεί αλλά δεν έχουν εφαρμογή στην παρούσα λογιστική περίοδο και η Εταιρεία / Όμιλος δεν έχει υιοθετήσει νωρίτερα
B.1) Τα πρότυπα/τροποποιήσεις που δεν έχουν ακόμη εφαρμογή, αλλά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση
• ΔΛΠ 1 Παρουσίαση των Οικονομικών Καταστάσεων: Ταξινόμηση των Υποχρεώσεων ως Βραχυπρόθεσμες ή Μακροπρόθεσμες (τροποποιήσεις)
Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται αναδρομικά σύμφωνα με το ΔΛΠ 8, για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2024, ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή. Οι τροποποιήσεις παρέχουν καθοδήγηση σχετικά με τις απαιτήσεις του ΔΛΠ 1 για την ταξινόμηση των υποχρεώσεων ως βραχυπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες. Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν την έννοια του δικαιώματος αναβολής διακανονισμού υποχρέωσης, την απαίτηση να υπάρχει το δικαίωμα αυτό κατά την περίοδο αναφοράς και ότι η πρόθεση εξάσκησης του δικαιώματος από τη διοίκηση αλλά και το δικαίωμα αντισυμβαλλομένου για διακανονισμό της υποχρέωσης μέσω μεταβίβασης συμμετοχικών τίτλων της εταιρείας, δεν επηρεάζουν την βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη ταξινόμηση. Επίσης, οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν ότι μόνο οι όροι συμμόρφωσης με τους οποίους μια οικονομική οντότητα πρέπει να συμμορφώνεται κατά ή πριν από την ημερομηνία αναφοράς, θα επηρεάσουν την ταξινόμηση μιας υποχρέωσης. Ακόμη, απαιτούνται πρόσθετες γνωστοποιήσεις για μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις που προκύπτουν από συμβάσεις δανείων που υπόκεινται στην τήρηση ορών συμμόρφωσης εντός δώδεκα μηνών από την περίοδο αναφοράς.
• ΔΠΧΑ 16 Μισθώσεις: Υποχρέωση Μίσθωσης σε συμβάσεις πώλησης και επαναμίσθωσης (τροποποιήσεις)
Οι τροποποιήσεις ισχύουν για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2024, ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή. Οι τροποποιήσεις αποσκοπούν στη βελτίωση των απαιτήσεων που εφαρμόζει ο πωλητής-μισθωτής για την επιμέτρηση της υποχρέωσης μίσθωσης, που προκύπτει από μια συναλλαγή πώλησης και επαναμίσθωσης κατά το ΔΠΧΑ 16, ενώ δεν αλλάζει την λογιστική αντιμετώπιση για μισθώσεις που δεν σχετίζονται με συναλλαγές πώλησης και επαναμίσθωσης. Ειδικότερα, ο πωλητής-μισθωτής καθορίζει τις «πληρωμές μισθωμάτων» ή τις «αναθεωρημένες πληρωμές μισθωμάτων» ώστε να μην αναγνωρίζει κέρδος ή ζημιά που σχετίζεται με το δικαίωμα χρήσης που διατηρεί. Η εφαρμογή αυτών των απαιτήσεων δεν εμποδίζει τον πωλητή-μισθωτή να αναγνωρίσει, στα αποτελέσματα χρήσης, οποιοδήποτε κέρδος ή ζημία που σχετίζεται με τη μερική ή πλήρη λύση μιας μίσθωσης. Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται αναδρομικά σύμφωνα με το ΔΛΠ 8, σε συναλλαγές πώλησης και επαναμίσθωσης που πραγματοποιούνται μετά την ημερομηνία αρχικής εφαρμογής, που είναι η αρχή της ετήσιας περιόδου αναφοράς κατά την οποία η οικονομική οντότητα εφάρμοσε για πρώτη φορά το ΔΠΧΑ 16.
B.2) Τα πρότυπα/τροποποιήσεις που δεν έχουν ακόμη εφαρμογή, και δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση
• ΔΛΠ 7 Κατάσταση Ταμειακών Ροών και ΔΠΧΑ 7 Χρηματοοικονομικά Μέσα: Γνωστοποιήσεις - Συμφωνίες χρηματοδότησης της εφοδιαστικής αλυσίδας (τροποποιήσεις)
Οι τροποποιήσεις ισχύουν για ετήσιες περιόδους αναφοράς που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2024, ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή. Οι τροποποιήσεις συμπληρώνουν τις απαιτήσεις που υπάρχουν ήδη στα ΔΠΧΑ και απαιτούν από την οικονομική οντότητα να γνωστοποιεί τους όρους και τις συνθήκες των συμφωνιών χρηματοδότησης της εφοδιαστικής αλυσίδας. Επιπρόσθετα, οι οντότητες υποχρεούνται να γνωστοποιούν στην
164
αρχή και στο τέλος της περιόδου αναφοράς τη λογιστική αξία των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων των συμφωνιών χρηματοδότησης και τα κονδύλια στα οποία παρουσιάζονται οι εν λόγω υποχρεώσεις, καθώς και τη λογιστική αξία των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων και τα κονδύλια παρουσίασής τους, για τα οποία οι πάροχοι χρηματοδότησης έχουν ήδη διακανονίσει τις αντίστοιχες εμπορικές υποχρεώσεις. Οι οντότητες θα πρέπει επίσης να γνωστοποιούν το είδος και την επίδραση των μη ταμειακών μεταβολών στην λογιστική αξία των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων των συμφωνιών χρηματοδότησης, οι οποίες εμποδίζουν τη συγκρισιμότητηα της λογιστικής αξίας των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων. Επιπλέον, οι τροποποιήσεις απαιτούν από την οικονομική οντότητα να γνωστοποιεί στην αρχή και στο τέλος της περιόδου αναφοράς το εύρος των ημερομηνιών λήξης πληρωμής των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων των συμφωνιών χρηματοδότησης καθώς και των συγκρίσιμων εμπορικών υποχρεώσεων που δεν αποτελούν μέρος αυτών των συμφωνιών. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
• ΔΛΠ 21 Οι επιδράσεις μεταβολών των τιμών συναλλάγματος: Έλλειψη ανταλλαξιμότητας (Τροποποιήσεις).
Οι τροποποιήσεις ισχύουν για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2025, ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή. Οι τροποποιήσεις προσδιορίζουν τον τρόπο με τον οποίο μια οικονομική οντότητα θα πρέπει να εκτιμήσει εάν ένα νόμισμα είναι ανταλλάξιμο και πώς θα πρέπει να προσδιορίζει μια τρέχουσα συναλλαγματική ισοτιμία όταν δεν υπάρχει ανταλλάξιμότητα. Ένα νόμισμα θεωρείται ανταλλάξιμο με ένα άλλο νόμισμα, όταν η οικονομική οντότητα μπορεί να αποκτήσει το άλλο νόμισμα εντός ενός χρονικού πλαισίου που επιτρέπει μια κανονική διοικητική καθυστέρηση και μέσω μίας αγοράς ή ενός μηχανισμού ανταλλαγής, όπου μια συναλλαγή ανταλλαγής θα δημιουργούσε εκτελεστέα δικαιώματα και υποχρεώσεις. Εάν ένα νόμισμα δεν είναι ανταλλάξιμο σε άλλο νόμισμα, η οικονομική οντότητα απαιτείται να εκτιμήσει την τρέχουσα συναλλαγματική ισοτιμία κατά την ημερομηνία επιμέτρησης. Ο στόχος της οντότητας, κατά την εκτίμηση της τρέχουσας συναλλαγματικής ισοτιμίας, είναι να αντικατοπτρίζει κατά την ημερομηνία επιμέτρησης, την ισοτιμία στην οποία θα γινόταν μια ομαλή συναλλαγή ανταλλαγής μεταξύ των συμμετεχόντων στην αγορά υπό τις επικρατούσες οικονομικές συνθήκες. Οι τροποποιήσεις σημειώνουν ότι μια οικονομική οντότητα μπορεί να χρησιμοποιήσει μια παρατηρήσιμη συναλλαγματική ισοτιμία χωρίς προσαρμογή ή άλλη τεχνική εκτίμησης Οι τροποποιήσεις δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
• ΔΠΧΑ 10 Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις και ΔΛΠ 28 Επενδύσεις σε Συγγενείς επιχειρήσεις και Κοινοπραξίες - Τροποποίηση: Πώληση ή εισφορά περιουσιακών στοιχείων μεταξύ ενός επενδυτή και της συγγενούς του εταιρείας ή της κοινοπραξίας του
Οι τροποποιήσεις αντιμετωπίζουν μια αναγνωρισμένη ασυνέπεια μεταξύ των απαιτήσεων του ΔΠΧΑ 10 και εκείνες του ΔΛΠ 28, για την αντιμετώπιση της πώλησης ή της εισφοράς των περιουσιακών στοιχείων μεταξύ του επενδυτή και της συγγενούς του εταιρείας ή της κοινοπραξίας του. Η κύρια συνέπεια των τροποποιήσεων είναι ότι ένα πλήρες κέρδος ή η ζημία αναγνωρίζεται όταν η συναλλαγή περιλαμβάνει μια επιχείρηση (είτε στεγάζεται σε μια θυγατρική είτε όχι). Ένα μερικό κέρδος ή η ζημία αναγνωρίζεται όταν η συναλλαγή περιλαμβάνει στοιχεία ενεργητικού που δεν συνιστούν επιχείρηση, ακόμη και αν τα στοιχεία αυτά στεγάζονται σε θυγατρική. Το Δεκέμβριο του 2015 το ΣΔΛΠ ανέβαλε επ’ αόριστο την ημερομηνία εφαρμογής της τροποποίησης αυτής, αναμένοντας το αποτέλεσμα του έργου του για τη μέθοδο της καθαρής θέσης. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
165
2.2 Σημαντικές κρίσεις, λογιστικές εκτιμήσεις και υποθέσεις
Η προετοιμασία των χρηματοοικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) απαιτεί από τη διοίκηση το σχηματισμό κρίσεων, εκτιμήσεων και υποθέσεων οι οποίες επηρεάζουν τα δημοσιευμένα περιουσιακά στοιχεία, τις υποχρεώσεις καθώς και τις σχετικές γνωστοποιήσεις την ημερομηνία σύνταξης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Επηρεάζουν επίσης τις γνωστοποιήσεις των ενδεχόμενων απαιτήσεων και υποχρεώσεων την ημερομηνία σύνταξης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων καθώς και τα δημοσιευμένα ποσά εσόδων και εξόδων κατά τη διάρκεια της χρήσης. Τα πραγματικά αποτελέσματα ενδέχεται να διαφέρουν από αυτά τα οποία έχουν εκτιμηθεί. Οι εκτιμήσεις και οι κρίσεις βασίζονται στην εμπειρία του παρελθόντος και σε άλλους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων και των προσδοκιών για μελλοντικά γεγονότα τα οποία θεωρούνται λογικά στις συγκεκριμένες συνθήκες, ενώ επαναξιολογούνται συνεχώς με την χρησιμοποίηση όλων των διαθέσιμων πληροφοριών.
Κρίσεις, εκτιμήσεις και παραδοχές
Κατά τη διαδικασία εφαρμογής των λογιστικών πολιτικών η διοίκηση της Εταιρείας, χρησιμοποιώντας ως βάση την πληρέστερη πληροφόρηση που έχει στη διάθεσή της, εφαρμόζει την κρίση της με γνώμονα τη γνώση της για την Εταιρεία και τον Όμιλο αλλά και της αγοράς στην οποία δραστηριοποιείται. Μεταγενέστερες πιθανές αλλαγές στις υπάρχουσες συνθήκες λαμβάνονται υπόψη προκειμένου να εφαρμοστεί η κατάλληλη λογιστική πολιτική. Τα ποσά τα οποία περιλαμβάνονται ή επηρεάζουν τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις καθώς και τις σχετικές γνωστοποιήσεις εκτιμώνται, απαιτώντας από την διοίκηση να σχηματίζει υποθέσεις σχετικά με αξίες ή συνθήκες, οι οποίες δεν είναι δυνατόν να είναι γνωστές με βεβαιότητα κατά την περίοδο σύνταξης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Μία λογιστική εκτίμηση θεωρείται σημαντική όταν είναι ουσιώδης για την εικόνα της χρηματοοικονομικής κατάστασης του Ομίλου και τα αποτελέσματα και απαιτεί δύσκολες, υποκειμενικές ή περίπλοκες κρίσεις της διοίκησης, συχνά ως αποτέλεσμα της ανάγκης για σχηματισμό εκτιμήσεων, σχετικά με την επίδραση παραδοχών οι οποίες είναι αβέβαιες. Η διοίκηση του Ομίλου αξιολογεί τέτοιες εκτιμήσεις σε συνεχή βάση, βασιζόμενη στα αποτελέσματα του παρελθόντος και στην εμπειρία, σε συσκέψεις με ειδικούς, σε τάσεις και σε άλλες μεθόδους οι οποίες θεωρούνται λογικές στις συγκεκριμένες συνθήκες, όπως επίσης και τις προβλέψεις σχετικά με το πώς αυτά ενδέχεται να αλλάξουν στο μέλλον.
Οι σημαντικές κρίσεις, εκτιμήσεις και παραδοχές της διοίκησης σε ό,τι αφορά τις λογιστικές πολιτικές συνοψίζονται στις ακόλουθες κατηγορίες στοιχείων:
Λογιστικοποίηση υποχρεώσεων (προβλέψεων) συντήρησης αεροσκαφών
Ο Όμιλος έχει υποχρέωση στη λήξη των μισθώσεων αεροσκαφών να προβεί στις απαραίτητες συντηρήσεις που προβλέπονται στους σχετικούς όρους. Επιπλέον κατά τη διάρκεια των εν λόγω μισθώσεων ο Όμιλος υποχρεούται να ακολουθεί το πρόγραμμα συντήρησης όπως αυτό ορίζεται από τους κατασκευαστές αεροσκαφών και κινητήρων. Το εκτιμώμενο κόστος συντήρησης αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα της χρήσης κατά τη διάρκεια της μίσθωσης, βάσει του αναμενόμενου κόστους συντήρησης του αεροσκάφους, των κινητήρων και των λοιπών μερών, σύμφωνα με τις ώρες πτήσεις ή τους πτητικούς κύκλους. Η εκτίμηση αυτή στηρίζεται στο πρόγραμμα συντήρησης του Ομίλου καθώς και στις αντίστοιχες συμφωνίες με τους παρόχους συντήρησης αεροσκαφών και κινητήρων. (Σημ. 3.19(2)).
Α πομείωση χρηματοοικονομικών στοιχείων
166
Το ΔΠΧA 9 εισήγαγε την προσέγγιση της αναμενόμενης πιστωτικής ζημίας («ECL») για να εφαρμοστεί σε όλα τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων.
Χρεωστικοί τίτλοι
Όσον αφορά τους χρεωστικούς τίτλους, ο Όμιλος εφαρμόζει το γενικό μοντέλο απομείωσης, σύμφωνα με το οποίο ο Όμιλος αξιολογεί σε κάθε ημερομηνία αναφοράς εάν ο πιστωτικός κίνδυνος που συνδέεται με κάποιο συγκεκριμένο τίτλο έχει αυξηθεί από την αρχική του αναγνώριση, εφαρμόζοντας επιπλέον την απλούστευση χαμηλού κινδύνου για όλους τους τίτλους «επενδυτικού βαθμού». Αν υπάρχει σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου, ο Όμιλος επιμετρά τις ECL καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής τους. Σημ. 3.8.
Εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις
Ο Όμιλος ως επιλογή λογιστικής πολιτικής υιοθέτησε την απλοποιημένη προσέγγιση όσον αφορά την εκτίμηση των ECL για τις εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις της. Ως εκ τούτου, ο Όμιλος σε κάθε ημερομηνία αναφοράς, επιμετρά την πρόβλεψη ζημίας για τις εμπορικές του απαιτήσεις σε ένα ποσό ίσο με τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής τους.
Ο Όμιλος θεωρεί πως η μη είσπραξη απαιτήσεων για περισσότερες από 90 ημέρες συνιστά πιστωτικό γεγονός, αλλά αξιολογεί πιθανή πληροφόρηση σχετικά με την πιστοληπτική ικανότητα συγκεκριμένων περιπτώσεων, όταν κρίνεται πιθανή η μη είσπραξη των συμβατικών απαιτήσεων.
Οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες στις εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις υπολογίζονται με τη χρήση ενός πίνακα προβλέψεων που βασίζεται στην ιστορική εμπειρία της Εταιρείας από τις πιστωτικές ζημίες και τις ανακτήσεις των αθετημένων ανοιγμάτων. Σημ. 3.10.
Εκτίμηση απομείωσης άυλων περιουσιακών στοιχείων, ιδιόκτητων αεροσκαφών, περιουσιακών στοιχείων με δικαίωμα χρήσης και επενδύσεων σε θυγατρικές
Η διοίκηση σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού ή και συχνότερα αν υπάρχουν ενδείξεις, πραγματοποιεί έλεγχο απομείωσης της υπεραξίας σε ενοποιημένη βάση και των άυλων περιουσιακών στοιχείων με απεριόριστη ωφέλιμη ζωή (χρονοθυρίδες) σε εταιρική και ενοποιημένη βάση και εξετάζει για την ύπαρξη ενδείξεων απομείωσης:
• των λοιπών άυλων περιουσιακών στοιχείων
• των ιδιόκτητων αεροσκαφών και περιουσιακών στοιχείων με δικαίωμα χρήσης σε εταιρική και ενοποιημένη βάση και
• των επενδύσεων σε θυγατρικές σε εταιρική βάση
Ο προσδιορισμός ύπαρξης ενδείξεων απομείωσης απαιτεί από τη Διοίκηση να προβεί σε κρίσεις αναφορικά με εξωτερικούς και εσωτερικούς παράγοντες, καθώς και το βαθμό στον οποίο επηρεάζουν την ανακτησιμότητα των εν λόγω περιουσιακών στοιχείων. Εφόσον αξιολογηθεί ότι υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης, η διοίκηση προβαίνει σε υπολογισμό του ανακτήσιμου ποσού. Η ζημιά απομείωσης αναγνωρίζεται κατά το ποσό που η λογιστική αξία της μονάδας δημιουργίας ταμειακών ροών υπερβαίνει την ανακτήσιμη αξία της.
167
Ο προσδιορισμός του ανακτήσιμου ποσού απαιτεί τη διενέργεια εκτιμήσεων, αναφορικά με τις μελλοντικές ταμειακές ροές, τα επιχειρηματικά σχέδια, τον προσδιορισμό του προεξοφλητικού επιτοκίου και των ρυθμών ανάπτυξης.
Την 31.12.2023 δεν εντοπίστηκαν ενδείξεις απομείωσης για τα λοιπά άυλα περιουσιακά στοιχεία, τα ιδιόκτητα αεροσκάφη, τα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης και τις επενδύσεις σε θυγατρικές, επομένως διενεργήθηκε έλεγχος απομείωσης της υπεραξίας και των άυλων περιουσιακών στοιχείων με απεριόριστη ωφέλιμη ζωή, λαμβάνοντας υπόψη κρίσεις, εκτιμήσεις και παραδοχές, μεταξύ άλλων για τις μελλοντικές ταμειακές ροές, τα μελλοντικά ποσοστά αύξησης του κύκλου εργασιών, τις τιμές καυσίμων και τον συντελεστή προεξόφλησης των ταμειακών ροών, θεωρώντας τη λειτουργία του Ομίλου ως μία μονάδα.
Συγκεκριμένα, χρησιμοποιήθηκαν προεξοφλημένες ταμειακές ροές βάσει του πενταετούς επιχειρηματικού πλάνου του Ομίλου, που λαμβάνεται υπόψη ως μια ενιαία μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών. Για τη διαμόρφωση του εν λόγω πλάνου, η Διοίκηση βασίστηκε σε συγκεκριμένες παραδοχές, βασιζόμενη στα αποτελέσματα του παρελθόντος, στην εμπειρία και σε δεδομένα της αγοράς, τις οποίες έκρινε ως τις πλέον επιδραστικές στον προσδιορισμό της ανακτήσιμης αξίας της μονάδας δημιουργίας ταμειακών ροών. Για τον υπολογισμό των μελλοντικών ταμειακών ροών ελήφθησαν υπόψη τα κάτωθι στοιχεία:
• εύρος αναμενόμενης συναλλαγματικής ισοτιμίας EURO/USD στην πενταετία (1,12 – 1,17)
• εύρος αναμενόμενης τιμής καυσίμου USD/μετρικό τόνο στην πενταετία ($730 – $780)
• αναμενόμενη διακύμανση μέσης τιμής ναύλου στην πενταετία (0%)
• μέσος αναμενόμενος συντελεστής πληρότητας στην πενταετία 84%
Για τον προσδιορισμό των μελλοντικών ταμειακών ροών η Διοίκηση έλαβε υπόψη της παραδοχές που σχετίζονται με θέματα κλιματικού περιεχομένου. Συγκεκριμένα, στο επιχειρηματικό πλάνο συμπεριλήφθηκε η αναμενόμενη σταδιακή μείωση και πλήρης κατάργηση από το 2026 των παρεχόμενων δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων. Επιπλέον, ενσωματώθηκε το κόστος της εκτιμώμενης αύξησης χρήσης βιώσιμων αεροπορικών καυσίμων ( SAF ) έως το 2025 (2% επί της συνολικής κατανάλωσης καυσίμου). Οι μελλοντικές ταμειακές ροές πέραν του πενταετούς πλάνου του Ομίλου προσδιορίστηκαν βάσει ενός εκτιμώμενου μακροπρόθεσμου ρυθμού ανάπτυξης 0,25%, ο οποίος κρίθηκε ως αναμενόμενος από τη Διοίκηση. Το προεξοφλητικό επιτόκιο που χρησιμοποιήθηκε ήταν 9,5%.
Στις ανωτέρω παραδοχές διενεργήθηκε ανάλυση ευαισθησίας, ούτως ώστε να προσδιοριστεί η επίδραση στο ανακτήσιμο ποσό λόγω μιας πιθανής δυσμενής αλλαγής στις εν λόγω παραδοχές.
Από την άσκηση αυτή δεν προέκυψε ανάγκη απομείωσης, καθώς η ανακτήσιμη αξία της μονάδας δημιουργίας ταμειακών ροών υπερέβαινε κατά πολύ τη λογιστική της αξία κατά την 31.12.2023.
Βλέπε Σημείωση 3.1, 3.2, 3.3 και 3.4.
Αναγνώριση εσόδου σχετικά με τη χρήση προγραμμάτων επιβράβευσης πελατών
Ο Όμιλος εκτιμά την αξία των μιλίων που παραμένουν να εξασκηθούν από την χρήση του προγράμματος πιστότητας Miles and Bonus με την εφαρμογή ιστορικών και αναλογιστικών δεδομένων. Για τον υπολογισμό αυτό
168
χρησιμοποιούνται εκτιμήσεις που αφορούν το αναμενόμενο ποσοστό εξαργύρωσης βάσει απολογιστικών εξαργυρώσεων και την εύλογη αξία του προϊόντος εξαργύρωσης (Σημ 2.4 (δ), 3.21).
Σημαντικές εκτιμήσεις στον προσδιορισμό της διάρκειας μισθώσεων με δικαίωμα ανανέωσης
Ο Όμιλος προσδιορίζει τη διάρκεια μίσθωσης ως τη συμβατική διάρκεια μίσθωσης, συμπεριλαμβανομένης της χρονικής περιόδου που καλύπτεται από (α) δικαίωμα επέκτασης της μίσθωσης, εάν είναι σχετικά βέβαιο ότι το δικαίωμα θα εξασκηθεί ή από (β) δικαίωμα λύσης της σύμβασης, εάν είναι σχετικά βέβαιο ότι το δικαίωμα δε θα εξασκηθεί.
Ο Όμιλος έχει το δικαίωμα για κάποιες μισθώσεις, να επεκτείνει τη διάρκεια της σύμβασης μίσθωσης. Ως εκ τούτου αξιολογεί εάν υπάρχει σχετική βεβαιότητα ότι θα εξασκηθεί το δικαίωμα ανανέωσης, λαμβάνοντας υπόψη όλους τους παράγοντες που δημιουργούν οικονομικό κίνητρο να εξασκήσει το δικαίωμα ανανέωσης. Μεταγενέστερα της ημερομηνίας έναρξης της μίσθωσης, ο Όμιλος επανεξετάζει τη διάρκεια της μίσθωσης, εάν υπάρξει ένα σημαντικό γεγονός ή αλλαγή στις συνθήκες που εμπίπτουν στον έλεγχό του και επηρεάζουν την επιλογή εξάσκησης (ή όχι) του δικαιώματος ανανέωσης (όπως για παράδειγμα μια αλλαγή στην επιχειρηματική στρατηγική του Ομίλου).
Φόρος εισοδήματος (τρέχων και αναβαλλόμενος)
Για τον καθορισμό των προβλέψεων για φόρο εισοδήματος απαιτούνται σημαντικές εκτιμήσεις. Υπάρχουν πολλές συναλλαγές και υπολογισμοί για τους οποίους ο ακριβής καθορισμός του φόρου είναι αβέβαιος κατά τη συνήθη πορεία των εργασιών της επιχείρησης. Η Εταιρεία αναγνωρίζει προβλέψεις υποχρέωσης για αναμενόμενα θέματα φορολογικού ελέγχου βασιζόμενη σε εκτιμήσεις για το ποσό των επιπλέον φόρων που ενδεχομένως θα οφείλονται. Όταν το τελικό αποτέλεσμα από τους φόρους των υποθέσεων αυτών, διαφέρει από το ποσό το οποίο είχε αρχικά αναγνωρισθεί στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις, οι διαφορές επιδρούν στο φόρο εισοδήματος και στις προβλέψεις για αναβαλλόμενη φορολογία της χρήσης κατά την οποία τα ποσά αυτά οριστικοποιούνται. Επίσης τυχόν επιδράσεις από τον φορολογικό έλεγχο ανέλεγκτων χρήσεων περιλαμβάνονται στην σημείωση 3.29 και καταχωρούνται στο κονδύλι «Φόρος εισοδήματος» στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης.
Αναβαλλόμενοι φόροι ενεργητικού αναγνωρίζονται στο βαθμό που είναι πιθανό ότι θα προκύψουν φορολογικά κέρδη έναντι των οποίων φορολογικές ζημίες δύνανται να συμψηφιστούν και οι πιστωτικοί φόροι να χρησιμοποιηθούν. Η αναγνώριση αναβαλλόμενων φόρων ενεργητικού απαιτεί σημαντικές εκτιμήσεις και κρίση αναφορικά με την μελλοντική δραστηριότητα και τις προοπτικές των εταιρειών του Ομίλου καθώς και το ύψος και το χρόνο πραγματοποίησης των φορολογητέων κερδών. Σημ. 3.6.
Εύλογη αξία παραγώγων και άλλων χρηματοοικονομικών μέσων / Λογιστική αντιστάθμισης
Η Εταιρεία χρησιμοποιεί παράγωγα χρηματοοικονομικά στοιχεία για τη διαχείριση μιας σειράς κινδύνων στους οποίους περιλαμβάνονται κίνδυνοι που σχετίζονται με τα επιτόκια, τις συναλλαγματικές διαφορές μεταξύ ευρώ/δολαρίου και τις τιμές καυσίμων των αεροσκαφών. Η λογιστική των παραγώγων όπως η λογιστική της αντιστάθμισης, απαιτεί κατά την έναρξη και σύμφωνα με τους όρους της σύμβασης, το αντισταθμιζόμενο στοιχείο και σχετικό παράγωγο να πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις για την εφαρμογή της λογιστικής αντιστάθμισης. Κατά την έναρξη μιας σχέσης αντιστάθμισης και μεταγενέστερα σε κάθε ημερομηνία σύνταξης χρηματοοικονομικών καταστάσεων ελέγχεται αναδρομικά και μελλοντικά η αποτελεσματικότητα της αντιστάθμισης. Στις περιπτώσεις που η αντιστάθμιση κριθεί μη αποτελεσματική, η εφαρμογή της διακόπτεται
169
μελλοντικά. Οι εύλογες αξίες των παραγώγων υπολογίζονται χρησιμοποιώντας μοντέλα αποτίμησης από ανεξάρτητη πλατφόρμα ενσωματώνοντας υποθέσεις βασιζόμενες στην αγορά, που επιβεβαιώνονται από ανεξάρτητες πηγές.
Πληροφόρηση σχετικά με τη χρήση των παραγώγων παρέχεται στη Σημείωση 3.23.
Εύλογη Αξία Χρηματοοικονομικών Μέσων
Όλα τα περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις για τα οποία επιμετράται η εύλογη αξία ή γνωστοποιείται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις, κατηγοριοποιούνται σύμφωνα με το επίπεδο ιεραρχίας, που περιγράφεται παρακάτω:
Η εύλογη αξία των χρηματοοικονομικών μέσων τα οποία διαπραγματεύονται σε ενεργείς αγορές προσδιορίζεται σε κάθε ημερομηνία αναφοράς σε σχέση με τις αγοραίες αξίες χρηματιστηρίων ή αξίες που προσδιορίζονται από τις προσφορές χρηματομεσιτών, χωρίς να αφαιρούνται τα έξοδα συναλλαγής (Επίπεδο Ιεραρχίας 1).
Η εύλογη αξία των χρηματοοικονομικών μέσων τα οποία δε διαπραγματεύονται σε ενεργείς αγορές προσδιορίζεται χρησιμοποιώντας: (i) κατάλληλες τεχνικές αποτίμησης των οποίων τα δεδομένα, που έχουν σημαντική επίδραση στη εύλογη αξία που λογίζεται, είναι άμεσα ή έμμεσα προσδιορίσιμα (Επίπεδο Ιεραρχίας 2), (ii) τεχνικές που χρησιμοποιούν δεδομένα, τα οποία έχουν σημαντική επίδραση στη εύλογη αξία που λογίζεται, που δε βασίζονται σε στοιχεία που προσδιορίζονται εύκολα στις αγορές (Επίπεδο Ιεραρχίας 3) και μπορεί να περιλαμβάνουν πρόσφατες συναλλαγές υπό συνήθεις όρους, την τρέχουσα εύλογη αξία ενός άλλου χρηματοοικονομικού μέσου που ουσιαστικά προσομοιάζει με τα μέσα αυτά, αναλύσεις προεξοφλημένων ταμειακών ροών ή άλλα μοντέλα αποτίμησης.
Για περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις που αναγνωρίζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις στην εύλογη αξία σε συνεχόμενη βάση, ο Όμιλος καθορίζει αν υπάρχουν μεταφορές που πραγματοποιήθηκαν εντός της χρήσης μεταξύ των επίπεδων ιεραρχίας στο τέλος κάθε χρήσης.
Ενδεχόμενα γεγονότα
Ο Όμιλος εμπλέκεται σε δικαστικές διεκδικήσεις και αποζημιώσεις κατά τη συνήθη πορεία των εργασιών της. Η διοίκηση του Ομίλου, στηριζόμενη σε προηγούμενα δεδικασμένα καθώς και ότι οι συγκεκριμένες υποθέσεις δεν έχουν εκδικασθεί, θεωρεί ότι η έκβασή τους δεν θα έχει αξιοσημείωτο αντίκτυπο στην χρηματοοικονομική κατάσταση και λειτουργία της. Παρόλα αυτά, ο καθορισμός των ενδεχόμενων υποχρεώσεων που σχετίζονται με τις δικαστικές διεκδικήσεις και τις απαιτήσεις είναι μια πολύπλοκη διαδικασία που περιλαμβάνει κρίσεις σχετικά με τις πιθανές συνέπειες και τις διερμηνείες, τους νόμους και τους κανονισμούς. Μεταβολές στις κρίσεις ή στις διερμηνείες είναι πιθανό να οδηγήσουν σε μια αύξηση ή μια μείωση των ενδεχόμενων υποχρεώσεων του Ομίλου στο μέλλον. Οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις και απαιτήσεις αναλύονται στη Σημείωση 3.30.
Ωφέλιμη ζωή ενσώματων και ασώματων περιουσιακών στοιχείων
Η διοίκηση του Ομίλου εξετάζει τις ωφέλιμες ζωές των αποσβέσιμων στοιχείων σε κάθε χρήση. Την 31η Δεκεμβρίου 2023 η διοίκηση εκτιμά ότι οι ωφέλιμες ζωές αντιπροσωπεύουν την αναμενόμενη χρησιμότητα των στοιχείων του ενεργητικού. Τα αναπόσβεστα υπόλοιπα αναλύονται στις σημειώσεις 3.1 και 3.2.
170
Παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία
Οι υποχρεώσεις για παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία υπολογίζονται βάσει αναλογιστικών μεθόδων η διενέργεια των οποίων απαιτεί από τη διοίκηση να εκτιμήσει συγκεκριμένες παραμέτρους όπως η μελλοντική αύξηση των αμοιβών των εργαζομένων κλπ. Η διοίκηση προσπαθεί, σε κάθε ημερομηνία αναφοράς όπου η εν λόγω πρόβλεψη αναθεωρείται, να εκτιμά με όσο το δυνατό καλύτερο τρόπο τις παραμέτρους αυτές (Σημ.3.16).
Προεξοφλητικό επιτόκιο μίσθωσης
Για την προεξόφληση των μελλοντικών μισθωμάτων, η Εταιρεία και ο Όμιλος χρησιμοποιεί το τεκμαρτό επιτόκιο της μίσθωσης. Εάν αυτό το επιτόκιο δεν μπορεί να καθοριστεί εύκολα, η Εταιρεία χρησιμοποιεί το διαφορικό επιτόκιο δανεισμού της (incremental borrowing rate).
Το επιτόκιο υπολογίζεται χωριστά για συμβάσεις που πληρούν παρεμφερή κριτήρια, όπως διάρκεια μίσθωσης και νόμισμα συναλλαγής, αξιολογώντας τους τρέχοντες και ιστορικούς οικονομικούς δείκτες της αγοράς και λαμβάνοντας υπόψη εκδόσεις κοινών ομολογιακών τίτλων από εταιρείες με παρεμφερή πιστοληπτική ικανότητα. Η λογιστική αξία των υποχρεώσεων από μισθώσεις επαναμετράται, με την χρησιμοποίηση ανανεωμένου προεξοφλητικού επιτοκίου, εάν υπάρξει τροποποίηση στη σύμβαση, ή οποιαδήποτε αλλαγή στη διάρκεια της σύμβασης, στα σταθερά μισθώματα ή στην αξιολόγηση αγοράς του περιουσιακού στοιχείου.
2.3 Μετατροπή στοιχείων σε ξένο νόμισμα
Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας παρουσιάζονται σε ευρώ (€), το οποίο είναι το λειτουργικό νόμισμα της Εταιρείας.
Οι συναλλαγές σε ξένο νόμισμα μετατρέπονται σε ευρώ χρησιμοποιώντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες που ίσχυαν στις ημερομηνίες των συναλλαγών. Συναλλαγματικά κέρδη και ζημιές οι οποίες προκύπτουν από τέτοιες συναλλαγές και από την αποτίμηση, στο τέλος της χρήσης, των νομισματικών στοιχείων Ενεργητικού και Υποχρεώσεων που είναι εκφρασμένα σε ξένο νόμισμα, αναγνωρίζονται στην κατάσταση συνολικού εισοδήματος στα κονδύλια χρηματοοικονομικών εσόδων και εξόδων, αντίστοιχα. Οι συναλλαγματικές διαφορές από μη νομισματικά στοιχεία που αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους θεωρούνται ως τμήμα της εύλογης αξίας και συνεπώς καταχωρούνται όπου και οι διαφορές τις εύλογης αξίας.
2.4 Αναγνώριση εσόδων και εξόδων
Η Εταιρεία και ο Όμιλος αναγνωρίζουν έσοδα ώστε να απεικονίζουν τη μεταβίβαση των υποσχόμενων αγαθών ή υπηρεσιών στους πελάτες σε ποσό που αντανακλά το αντάλλαγμα το οποίο εκτιμούν ότι δικαιούνται έναντι των εν λόγω αγαθών ή υπηρεσιών.
Το έσοδο από συμβάσεις με πελάτες αναγνωρίζεται όταν πληρούνται όλα τα παρακάτω κριτήρια:
• Τα μέρη της σύμβασης έχουν εγκρίνει τη σύμβαση και έχουν δεσμευτεί να εκτελέσουν τις αντίστοιχες υποχρεώσεις τους
• Η Εταιρεία ή ο Όμιλος μπορεί να προσδιορίσει τα δικαιώματα κάθε μέρους αναφορικά με τα αγαθά ή τις υπηρεσίες που πρόκειται να μεταβιβαστούν
171
• Η Εταιρεία ή ο Όμιλος μπορεί να προσδιορίσει τους όρους πληρωμής για τα αγαθά ή τις υπηρεσίες που πρόκειται να μεταβιβαστούν
• Η σύμβαση έχει εμπορική υπόσταση
• είναι πιθανό η Εταιρεία ή ο Όμιλος να εισπράξει το αντάλλαγμα που δικαιούται έναντι των αγαθών ή των υπηρεσιών που θα μεταβιβαστούν στον πελάτη.
Το σχετικό έσοδο επιμετράται στην εύλογη αξία του εισπραχθέντος ανταλλάγματος, καθαρό από φόρο προστιθέμενης αξίας, επιστροφές , εκπτώσεις και χρεώσεις αεροδρομίων. Όλοι οι φόροι και οι σχετικές χρεώσεις που εισπράττει ο Όμιλος από τους επιβάτες για λογαριασμό τρίτων (πχ φόροι αεροδρομίων) καταχωρούνται σε καθαρή βάση, καθώς λειτουργεί ως αντιπρόσωπος.
Το ποσό του εσόδου θεωρείται ότι μπορεί να μετρηθεί αξιόπιστα, όταν όλες οι ενδεχόμενες δεσμεύσεις που σχετίζονται με την πώληση αγαθών ή την παροχή υπηρεσιών έχουν επιλυθεί. Οι αντίστοιχες εμπορικές απαιτήσεις της Εταιρείας, ως επί το πλείστον προεισπράττονται ή έχουν αρκετά περιορισμένη διάρκεια λήξης (έως 3 μήνες).
(α) Τακτικές και έκτακτες πτήσεις
Ο Όμιλος δραστηριοποιείται στον τομέα των αερομεταφορών παρέχοντας υπηρεσίες που αφορούν κυρίως στη μεταφορά επιβατών και εμπορευμάτων, με τακτικές ή έκτακτες πτήσεις. Ως εκ τούτου αναγνωρίζει έσοδα όταν εκπληρώνει την υποχρέωση εκτέλεσης με τη μεταβίβαση της υπηρεσίας στον πελάτη σε μια δεδομένη χρονική στιγμή. Η υποχρέωση εκτέλεσης εκπληρώνεται με τη διενέργεια της πτήσης.
Ο Όμιλος διαχωρίζει πιθανές άλλες υποχρεώσεις που μπορεί να εμπεριέχονται στη σύμβαση και να αποτελούν ξεχωριστή υποχρέωση εκτέλεσης και προσδιορίζει το μέρος των εσόδων που τους αναλογεί (πχ μίλια πιστότητας πελατών βλ. (δ))
(β) Παρεπόμενες Υπηρεσίες
Συγκεκριμένες κατηγορίες παρεπόμενων υπηρεσιών όπως η μεταφορά αποσκευών, η αμοιβή για επανέκδοση εισιτηρίου, οι υπηρεσίες “fast track” και “chargeable seat” κλπ. αποτελούν τροποποίηση της σύμβασης και έχουν άμεση εξάρτηση από την παροχή της υποχρέωσης εκτέλεσης της εκάστοτε πτήσης. Ως εκ τούτου αναγνωρίζονται ως έσοδο όταν αυτή πραγματοποιείται.
(γ) Μη χρησιμοποιηθέντα εισιτήρια
Οι επιβάτες εξοφλούν το εισιτήριο τους αλλά δεν εξασκούν πάντα το δικαίωμα που απορρέει από αυτό, καθώς μπορεί να παραμείνει αχρησιμοποίητο (μη ολοκληρωμένη σύμβαση). Τα εν λόγω έσοδα αναγνωρίζονται χρησιμοποιώντας απολογιστικά δεδομένα της συχνότητας εξάσκησης του δικαιώματος που διατηρούν οι επιβάτες. Με τον τρόπο αυτό υπολογίζεται το ποσοστό μεταβολής της μη υποχρέωσης εκτέλεσης (breakage), βάσει του οποίου λογίζεται το σχετικό έσοδο. Το μέρος των εσόδων από μη χρησιμοποιηθέντα εισιτήρια, που δεν έχει αναγνωριστεί βάσει των απολογιστικών δεδομένων, διακρατείται σε σχετικό λογαριασμό υποχρεώσεων από προεισπραχθέντα εισιτήρια και αναγνωρίζεται όταν η υποχρέωση εκτέλεσης κρίνεται απομακρυσμένη.
172
(δ) Πρόγραμμα πιστότητας πελατών
Η Εταιρεία διαθέτει πρόγραμμα επιβράβευσης των πελατών της, τα μέλη του οποίου μπορούν να κερδίζουν πόντους (μίλια) μέσω πτήσεων με αεροπορικές εταιρείες του Ομίλου, της συμμαχίας Star Alliance ή μέσω συναλλαγών με άλλους συνεργάτες. Το ποσό που αναλογεί στα μίλια των επιβατών μειώνει το σχετικό έσοδο που αναγνωρίστηκε κατά την πραγματοποίηση της πτήσης και διαμορφώνει μια αντίστοιχη υποχρέωση από μη εξαργυρωμένα μίλια. Ο Όμιλος προσδιορίζει την αυτοτελή τιμή πώλησης του αναβαλλόμενου αυτού εσόδου με βάση την προσέγγιση αναμενόμενου κόστους συν περιθωρίου. Το ποσοστό εξαργύρωσης υπολογίζεται μέσω αναλογιστικής μελέτης, που βασίζεται σε ιστορικά δεδομένα της «συμπεριφοράς» των επιβατών αναφορικά με την εξαργύρωση μιλίων. Η υποχρέωση μειώνεται με αντίστοιχη αναγνώριση του εσόδου κατά την πραγματική εξαργύρωση των μιλίων από τους επιβάτες, όπου και εκπληρώνεται η υποχρέωση εκτέλεσης.
Στην περίπτωση μη εξαργύρωσης μιλίων μέσω των παροχών που διαθέτει η Εταιρεία, οι σχετικές χρεώσεις που λαμβάνονται από λοιπούς συνεργάτες αναγνωρίζονται μειωτικά των εσόδων, καθώς η Εταιρεία λειτουργεί ως αντιπρόσωπος.
(ε) Εμπορεύματα
Η πώληση των εμπορευμάτων αφορά πώληση προϊόντων εντός του αεροσκάφους “on board”. Το σχετικό έσοδο αναγνωρίζεται τη χρονική στιγμή της πώλησης, κατά την οποία εκπληρώνεται η υποχρέωση εκτέλεσης και ο πελάτης αποκτά τον έλεγχο του περιουσιακού στοιχείου.
(στ) Έσοδα από τόκους
Τα έσοδα από τόκους αναγνωρίζονται χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του αποτελεσματικού επιτοκίου το οποίο είναι το επιτόκιο το οποίο προεξοφλεί με μελλοντικές ταμειακές ροές για τη διάρκεια της αναμενόμενης ζωής του χρηματοοικονομικού μέσου ή, στην καθαρή λογιστική αξία του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου.
Δαπάνες εξασφάλισης σύμβασης με πελάτη
Η Εταιρεία και ο Όμιλος επιβαρύνονται με διάφορες δαπάνες, προκειμένου να εξασφαλιστεί μια σύμβαση (πώληση εισιτηρίου) με πελάτη, τις οποίες δε θα αναλάμβαναν αν δεν είχε εξασφαλιστεί η σύμβαση (πχ. προμήθεια πωλήσεων). Τα άμεσα αυτά κόστη πωλήσεων θεωρούνται επαυξητικά κόστη συμβάσεων και είναι άμεσα συνδεδεμένα με την εκάστοτε σύμβαση. Αυξάνουν τους πόρους που θα χρησιμοποιηθούν για την εκπλήρωση της υποχρέωσης εκτέλεσης στο μέλλον και αναμένεται να ανακτηθούν.
Οι δαπάνες αυτές καταχωρούνται κατά την αρχική τους αναγνώριση στις Προκαταβολές των κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων. Στη συνέχεια επιμερίζονται στην αντίστοιχη υποχρέωση εκτέλεσης της εκάστοτε πτήσης και αποσβένονται όταν αυτή πραγματοποιηθεί, στο αντίστοιχο κονδύλι κόστους των αποτελεσμάτων χρήσης. (Σημ 3.11)
Αναφορικά με τις αποζημιώσεις που παρέχονται στους επιβάτες σε περιπτώσεις καταστροφής αποσκευών, τα εν λόγω ποσά αναγνωρίζονται αφαιρετικά των εσόδων στην κατάσταση συνολικών αποτελεσμάτων.
173
Λοιπά Έξοδα
Τα έξοδα αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα σε δεδουλευμένη βάση. Τα έξοδα από τόκους αναγνωρίζονται βάσει χρονικής αναλογίας και με την χρήση του αποτελεσματικού επιτοκίου.
2.5 Άυλα περιουσιακά στοιχεία
Στα άυλα περιουσιακά στοιχεία συμπεριλαμβάνονται οι χρονοθυρίδες/ slots σε αεροδρόμια, οι αποκτώμενες άδειες λογισμικού, το σήμα της Olympic Air και η υπεραξία. Οι χρονοθυρίδες σε αεροδρόμια είναι στοιχεία με απεριόριστη ωφέλιμη ζωή. Εφόσον καλύπτεται η ελάχιστη απαιτούμενη χρήση τους, παραμένουν διαθέσιμα προς μελλοντική χρήση και συνεπώς δεν αποσβένονται, αλλά υπόκεινται ετησίως σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους.
Για τον έλεγχο απομείωσης των χρονοθυρίδων συγκρίνεται η αξία των περιουσιακών στοιχείων κατά το κλείσιμο της περιόδου αναφοράς με την εύλογη αξία τους, όπως αυτή προσδιορίζεται από τα διαθέσιμα πρόσφατα στοιχεία συναλλαγών χρονοθυρίδων.
Οι άδειες λογισμικού αποτιμώνται στο κόστος κτήσεως μείον τις αποσβέσεις και οποιαδήποτε ζημία απομείωσης που έχει τυχόν προκύψει. Οι αποσβέσεις των άυλων περιουσιακών στοιχείων διενεργούνται με την σταθερή μέθοδο κατά την διάρκεια της ωφέλιμης ζωής των στοιχείων αυτών, η οποία κυμαίνεται από 1 έως 10 χρόνια.
Η Υπεραξία είναι άυλο περιουσιακό στοιχείο με απροσδιόριστη ωφέλιμη ζωή, μη αποσβενόμενο και υποκείμενο σε ετήσιο έλεγχο απομείωσης της αξίας του. Προκύπτει από την εξαγορά επιχειρήσεων και προσδιορίζεται ως η διαφορά μεταξύ τιμήματος απόκτησης και εύλογης αξίας των καθαρών περιουσιακών στοιχείων που αποκτήθηκαν. (Σημ 3.1)
Η ωφέλιμη ζωή για τα σημαντικότερα άυλα περιουσιακά στοιχεία είναι ως εξής:
Κατηγορία
Ωφέλιμη ζωή
Λογισμικά
5 χρόνια
Σήμα Olympic Air
βάσει διάρκειας σύμβασης (49 έτη)
Λοιπά
10 χρόνια
Απομείωση ασώματων παγίων
Αν ο Όμιλος δεν έχει την δυνατότητα να εκτιμήσει το ανακτήσιμο ποσό ενός περιουσιακού στοιχείου για το οποίο υπάρχει ένδειξη απομείωσης της αξίας του, τότε προσδιορίζει το ανακτήσιμο ποσό της μονάδας που δημιουργεί ταμειακές ροές ( CGU ) στην οποία ανήκει το περιουσιακό στοιχείο.
Η ανακτήσιμη αξία ενός περιουσιακού στοιχείου είναι το μεγαλύτερο ποσό μεταξύ της εκτιμώμενης εύλογης αξίας μείον κόστος διάθεσης και της αξίας χρήσεως (value in use), δηλαδή με προεξόφληση των μελλοντικών ταμειακών ροών, που αναμένονται από τη μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών.
Αντιλογισμός ζημιάς απομείωσης της αξίας περιουσιακών στοιχείων (εξαιρουμένης της υπεραξίας), που λογίσθηκε σε προηγούμενα έτη, γίνεται μόνο όταν υπάρχουν ικανές ενδείξεις ότι η απομείωση αυτή δεν υπάρχει πλέον ή έχει μειωθεί. Στις περιπτώσεις αυτές ο ανωτέρω αντιλογισμός αναγνωρίζεται ως έσοδο.
2.6 Ενσώματα πάγια στοιχεία
174
Τα ενσώματα πάγια στοιχεία παρουσιάζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις στις αξίες κτήσεως μείον τις συσσωρεμένες αποσβέσεις και τυχόν απομειώσεις. Το ιστορικό κόστος περιλαμβάνει όλες τις άμεσα επιρριπτέες δαπάνες για την απόκτηση των στοιχείων. Οι μεταγενέστερες δαπάνες καταχωρούνται σε επαύξηση της λογιστικής αξίας των ενσωμάτων παγίων ή ως ξεχωριστό πάγιο, μόνο κατά την έκταση που οι δαπάνες αυτές αυξάνουν τα μελλοντικά οικονομικά οφέλη που αναμένεται να εισρεύσουν από τη χρήση του παγίου στοιχείου και το κόστος τους μπορεί να επιμετρηθεί αξιόπιστα.
Οι αποσβέσεις των ενσώματων παγίων (πλην των οικοπέδων τα οποία δεν αποσβένονται) υπολογίζονται με την σταθερή μέθοδο κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής τους, που έχει ως εξής:
Κατηγορία
Ωφέλιμη ζωή
Κτίρια
10-20 έτη
Μηχανολογικός εξοπλισμός
6-22 έτη
Αεροσκάφη
20-25 έτη
Αυτοκίνητα
3-5 έτη
Εξοπλισμός αεροδρομίων/αεροσκαφών
3-8 έτη
Λοιπός εξοπλισμός
5 έτη
Οι υπολειμματικές αξίες και οι ωφέλιμες ζωές των ενσωμάτων παγίων υπόκεινται σε επανεξέταση σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού.
Κατά την πώληση των ενσωμάτων παγίων, οι διαφορές μεταξύ του τιμήματος που λαμβάνεται και της λογιστικής τους αξίας καταχωρούνται ως κέρδη ή ζημίες στα αποτελέσματα.
Απομείωση ενσώματων παγίων
Αν ο Όμιλος δεν έχει την δυνατότητα να εκτιμήσει το ανακτήσιμο ποσό ενός περιουσιακού στοιχείου για το οποίο υπάρχει ένδειξη απομείωσης της αξίας του, τότε προσδιορίζει το ανακτήσιμο ποσό της μονάδας που δημιουργεί ταμειακές ροές ( CGU ) στην οποία ανήκει το περιουσιακό στοιχείο.
Η ανακτήσιμη αξία ενός περιουσιακού στοιχείου είναι το μεγαλύτερο ποσό μεταξύ της εκτιμώμενης εύλογης αξίας μείον κόστος διάθεσης και της αξίας χρήσεως (value in use), δηλαδή με προεξόφληση των μελλοντικών ταμειακών ροών, που αναμένονται από τη μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών.
Αντιλογισμός ζημιάς απομείωσης της αξίας περιουσιακών στοιχείων, που λογίσθηκε σε προηγούμενα έτη, γίνεται μόνο όταν υπάρχουν ικανές ενδείξεις ότι η απομείωση αυτή δεν υπάρχει πλέον ή έχει μειωθεί. Στις περιπτώσεις αυτές ο ανωτέρω αντιλογισμός αναγνωρίζεται ως έσοδο.
2.7 Προκαταβολές Αεροσκαφών (Pre-delivery payments)
Η Εταιρεία προβαίνει σε πληρωμές προκαταβολών σε ξένο νόμισμα προς την Airbus , προκειμένου να χρηματοδοτήσει την κατασκευή αεροσκαφών, σύμφωνα με τους συμβατικούς όρους της μεταξύ τους συμφωνίας. Οι προκαταβολές αυτές αναγνωρίζονται στο κόστος και ταξινομούνται ως μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία.
Η Εταιρεία είναι πιθανό μελλοντικά να συνάψει συμφωνία πώλησης και επαναμίσθωσης με εκμισθωτές, με σκοπό εκείνοι να αναλάβουν να χρηματοδοτήσουν εξολοκλήρου τα εν λόγω αεροσκάφη. Η συμφωνία αυτή μεταβιβάζει
175
το δικαίωμα και την υποχρέωση της αγοράς των αεροσκαφών στον εκάστοτε εκμισθωτή κατά την ημερομηνία της παράδοσής τους. Κατά την ημερομηνία της παράδοσης των αεροσκαφών, ο εκμισθωτής πληρώνει τη συνολική αξία τους στον κατασκευαστή και η Εταιρεία εισπράττει όλο το ποσό των προκαταβολών που μέχρι τότε έχουν αποδοθεί. Εν συνεπεία, αποαναγνωρίζεται το σχετικό κυκλοφορούν και μη κυκλοφορούν περιουσιακό στοιχείο και κάθε ζημία ή κέρδος που προκύπτει αναγνωρίζεται στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων.
Η παρούσα αξία των προκαταβολών για αγορές που σχετίζονται με μελλοντικές συναλλαγές πώλησης και επαναμίσθωσης, προσδιορίζεται μέσω προεξοφλημένων ταμειακών ροών και αποτιμάται στην τρέχουσα ισοτιμία της ημερομηνίας κλεισίματος της εκάστοτε περιόδου αναφοράς. Οι συγκεκριμένες προκαταβολές ταξινομούνται στο κονδύλι «Προκαταβολές έναντι μελλοντικών μισθώσεων αεροσκαφών» στα Μη κυκλοφορούντα και Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία.
Στην περίπτωση που δεν συναφθεί συμφωνία πώλησης και επαναμίσθωσης, οι προκαταβολές θεωρούνται μέρος του τελικού τιμήματος που αναμένεται να αποδοθεί για την αγορά αεροσκαφών. Ως εκ τούτου ταξινομούνται στα Ενσώματα περιουσιακά στοιχεία στην ισοτιμία της ημερομηνίας συναλλαγής.
2.8 Χρηματοοικονομικά Περιουσιακά Στοιχεία
Αρχική αναγνώριση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων
Ο Όμιλος επιμετρά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία κατά την αρχική τους αναγνώριση στην εύλογη αξία τους κατά την απόκτηση του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου. Αρχικά αναγνωρίζονται οι εμπορικές απαιτήσεις χωρίς σημαντική χρηματοοικονομική συνιστώσα στην τιμή συναλλαγής τους.
Ταξινόμηση και επιμέτρηση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων
Όλα τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του ΔΠΧΑ 9 επιμετρούνται, μεταγενέστερα της αρχικής τους αναγνώρισης, στο αποσβεσμένο κόστος ή στην εύλογη αξία.
Κατά συνέπεια, τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία του Ομίλου ταξινομούνται σε μία από τις ακόλουθες κατηγορίες:
• Αποσβεσμένο κόστος («AC»)
• Εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων («FVTOCI»)
• Εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων χρήσης («FVTPL»)
Η βάση της ταξινόμησης και της επακόλουθης επιμέτρησης εξαρτάται από τους ακόλουθους δύο παράγοντες:
• Το επιχειρησιακό μοντέλο της οντότητας για τη διαχείριση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων («Business Model Assessment»)
• Τα χαρακτηριστικά των συμβατικών ταμειακών ροών της οντότητας (δοκιμή SPPI )
Το επιχειρηματικό μοντέλο του Ομίλου αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίο ο Όμιλος διαχειρίζεται τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία του, προκειμένου να δημιουργήσει ταμειακές ροές και καθορίζει εάν
176
οι ταμειακές ροές θα προκύψουν από την είσπραξη συμβατικών ταμειακών ροών, την πώληση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων ή και από τα δύο. Η αξιολόγηση επιχειρηματικού μοντέλου εκτελείται βάσει σεναρίων που αναμένονται εύλογα από τον Όμιλο και δε βασίζεται σε σενάρια «χειρότερης περίπτωσης» ή «προσομοίωσης κρίσης».
Η δοκιμή SPPI, σύμφωνα με την οποία ελέγχεται εάν οι αναμενόμενες ταμειακές ροές του εν λόγω χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου είναι ροές αποκλειστικά κεφαλαίου και τόκου επι του απλήρωτου ποσού, είναι η δεύτερη προϋπόθεση για την ταξινόμηση ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου σε μία από τις κατηγορίες AC ή FVTOCI από τον Όμιλο. Ειδικότερα, οι συμβατικοί όροι ενός χρηματοοικονομικού στοιχείου που επιμετράται σε AC ή FVTOCI, πρέπει να οδηγούν σε συγκεκριμένες ημερομηνίες ταμειακών ροών που να αποτελούνται από πληρωμές κεφαλαίου και τόκων επί του ανεξόφλητου αρχικού κεφαλαίου.
Αποσβεσμένο κόστος («AC»)
O Όμιλος ταξινομεί τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία στο AC όταν τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία διακρατούνται στο πλαίσιο ενός επιχειρηματικού μοντέλου με στόχο να διακρατηθούν μέχρι τη λήξη τους, συγκεντρώνοντας ως επί το πλείστον τις συμβατικές ταμειακές ροές τους και τα χρηματοοικονομικά αυτά στοιχεία οδηγούν σε ταμειακές ροές αποτελούμενες μόνο από πληρωμές κεφαλαίου και τόκων. Όλα τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που αποτυγχάνουν στη δοκιμή SPPI επιμετρούνται στη συνέχεια στο FVTPL, με εξαίρεση τις επενδύσεις σε συμμετοχικούς τίτλους που δεν διακρατούνται προς διαπραγμάτευση και οι οποίοι επιλέγονται κατά την αρχική αναγνώριση ώστε να επιμετρηθούν σε FVTOCI, χωρίς ανακύκλωση σωρευτικών κερδών και ζημιών κατά την αποαναγνώριση.
Ο Όμιλος, μετά την αρχική αναγνώριση, επιμετρά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία αυτής της κατηγορίας στο αποσβεσμένο κόστος χρησιμοποιώντας το πραγματικό επιτόκιο. Αυτά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία υπόκεινται στις απαιτήσεις απομείωσης σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9.
Εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων («FVTOCI»)
O Όμιλος ταξινομεί τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε FVOCI όταν διακρατούνται στο πλαίσιο επιχειρηματικού μοντέλου με στόχο τη διακράτηση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων για είσπραξη των συμβατικών ταμειακών ροών, αλλά ο Όμιλος αναμένει επίσης να πωλήσει αυτά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία όταν αυτό είναι απαραίτητο (π.χ. προκειμένου να ικανοποιήσει μια συγκεκριμένη ανάγκη ρευστότητας). Επιπλέον, αυτά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία οδηγούν σε ταμειακές ροές αποτελούμενες μόνο από πληρωμές κεφαλαίου και τόκων.
Η Εταιρεία, μετά την αρχική τους αναγνώριση, επιμετρά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία αυτής της κατηγορίας στην εύλογη αξία, με τις μεταβολές στην εύλογη αξία τους να αναγνωρίζονται στα λοιπά συνολικά έσοδα («OCI»), εκτός από:
• έσοδα από τόκους
• συναλλαγματικά κέρδη ή ζημίες
• κέρδη ή ζημίες απομείωσης
177
Κέρδη ή ζημίες απομείωσης αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα χρήσης και υπολογίζονται με τον ίδιο τρόπο όπως για τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που επιμετρούνται σε AC.
Οποιεσδήποτε μεταβολές στην εύλογη αξία που αναγνωρίζονται σε OCI μεταφέρονται στα αποτελέσματα χρήσης όταν το περιουσιακό στοιχείο παύει να αναγνωρίζεται.
Εύλογη Αξία μέσω Αποτελεσμάτων Χρήσης («FVTPL»)
Κάθε χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο που αποτυγχάνει στη δοκιμή SPPI ταξινομείται από τον Όμιλο σε FVTPL (εκτός εάν πρόκειται για επένδυση σε συμμετοχικό τίτλο που προσδιορίζεται σε FVTOCI κατά την αρχική αναγνώριση).
Ο Όμιλος ταξινομεί τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που δεν διακρατούνται στο πλαίσιο επιχειρηματικών μοντέλων «διακράτησης με σκοπό την είσπραξη συμβατικών ταμειακών ροών» («hold to collect») ή «διακράτησης με σκοπό την είσπραξη συμβατικών ταμειακών ροών ή πώλησης χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων» («hold to collect and sell») σε FVTPL.
Εφόσον η επιλογή να προσδιοριστεί ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο στην εύλογη αξία κατά την αρχική αναγνώρισή του είναι αμετάκλητη, εάν ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο προσδιορίζεται ως σε FVTPL κατά την αρχική αναγνώριση, ο Όμιλος δεν επαναταξινομεί από FVTPL σε AC ή FVTOCI, εάν αλλάξει το επιχειρηματικό μοντέλο.
Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε FVTPL μεταφέρονται στην κατάσταση οικονομικής θέσης στην εύλογη αξία με τις μεταβολές στην εύλογη αξία μεταξύ των ημερομηνιών αναφοράς να αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε FVTPL δεν υπόκεινται στις απαιτήσεις απομείωσης.
Συμμετοχικοί τίτλοι
Από προεπιλογή, ο Όμιλος ταξινομεί τις συμμετοχές σε μετοχικό κεφάλαιο στο πεδίο εφαρμογής των ΔΠΧΑ 9 σε FVTPL, εκτός εάν προβαίνει σε αμετάκλητη εκλογή/ ορισμό κατά την αρχική αναγνώριση για συγκεκριμένες επενδύσεις σε μετοχές για να παρουσιάσει μεταγενέστερες αλλαγές στην εύλογη αξία στα λοιπά συνολικά εισοδήματα.
Μόνο το εισόδημα από μερίσματα που δεν αντιπροσωπεύει σαφώς την ανάκτηση ως μέρος του κόστους της επένδυσης, αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα χρήσης, με όλα τα υπόλοιπα αποτελέσματα χρήσης να αναγνωρίζονται σε OCI. Αυτά τα αποτελέσματα χρήσης παραμένουν μόνιμα στα ίδια κεφάλαια και στη συνέχεια δεν επαναταξινομούνται σε αποτελέσματα χρήσης μετά την παύση αναγνώρισης.
Επαναταξινόμηση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων
Ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο επαναταξινομείται από τον Όμιλο μόνο όταν αλλάζει το επιχειρηματικό μοντέλο του Ομίλου για τη διαχείριση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων.
Η επαναταξινόμηση εφαρμόζεται προοπτικά από την ημερομηνία επαναταξινόμησης, η οποία είναι η πρώτη ημέρα της πρώτης περιόδου αναφοράς μετά την αλλαγή του επιχειρηματικού μοντέλου, συνεπώς τα
178
προηγούμενα αναγνωρισμένα αποτελέσματα χρήσης (συμπεριλαμβανομένων των αποτελεσμάτων απομείωσης) ή οι τόκοι δεν ανανεώνονται.
Παράγωγα και λογιστική αντιστάθμισης
Ο Όμιλος δεν έχει υιοθετήσει τις απαιτήσεις που απορρέουν από την υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 9 αναφορικά με τη λογιστική αντιστάθμισης, αλλά συνεχίζει να εφαρμόζει το ΔΛΠ 39.
Όλα τα παράγωγα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία αρχικώς αναγνωρίζονται στην εύλογη αξία κατά την ημερομηνία συναλλαγής και μεταγενέστερα επιμετρώνται επίσης στην εύλογη αξία τους. Τα παράγωγα χρηματοοικονομικά στοιχεία απεικονίζονται ως περιουσιακά στοιχεία όταν η εύλογη αξία είναι θετική και στις υποχρεώσεις όταν η εύλογη αξία είναι αρνητική. Η εύλογη αξία τους προσδιορίζεται από την τιμή που έχουν σε μια ενεργό αγορά, ή με την χρησιμοποίηση τεχνικών επιμέτρησης σε περιπτώσεις που δεν υπάρχει ενεργός αγορά για τα μέσα αυτά.
H μέθοδος αναγνώρισης του κέρδους ή της ζημίας εξαρτάται από το εάν ένα παράγωγο έχει προσδιορισθεί ως στοιχείο αντιστάθμισης και εάν πρόκειται για αντιστάθμιση από τη φύση του στοιχείου που αντισταθμίζει.
Κέρδη ή ζημίες από την μεταβολή κατά τη διάρκεια της χρήσης, της εύλογης αξίας των παραγώγων που δεν αναγνωρίζονται ως μέσα αντιστάθμισης, αναγνωρίζονται στην κατάσταση των αποτελεσμάτων. Η Εταιρεία χρησιμοποιεί την λογιστική της αντιστάθμισης στην περίπτωση όπου κατά την έναρξη της αντισταθμιστικής συναλλαγής και την επακόλουθη χρήση των παράγωγων χρηματοοικονομικών στοιχείων, η Εταιρεία μπορεί να προσδιορίζει και να τεκμηριώνει τη σχέση αντιστάθμισης μεταξύ του αντισταθμιζόμενου στοιχείου και του μέσου αντιστάθμισης αναφορικά με την διαχείριση κινδύνου και την στρατηγική της για την ανάληψη της αντιστάθμισης. Επιπλέον λογιστική της αντιστάθμισης ακολουθείται μόνο όταν η αντιστάθμιση αναμένεται να είναι άκρως αποτελεσματική και μπορεί να επιμετρηθεί με αξιοπιστία και σε συνεχή βάση, για όλες τις καλυπτόμενες περιόδους αναφοράς για τις οποίες είχε προσδιοριστεί, ως προς τον συμψηφισμό των μεταβολών της εύλογης αξίας ή των ταμειακών ροών που αποδίδονται στον αντισταθμιζόμενο κίνδυνο. Η Εταιρεία διενεργεί αντιστάθμιση ταμειακών ροών χρησιμοποιώντας παράγωγα χρηματοοικονομικά εργαλεία.
Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
Με την αντιστάθμιση των ταμειακών ροών η Εταιρεία καλύπτει κινδύνους που προκαλούν μεταβολή στις ταμειακές ροές και προέρχονται από ένα στοιχείο του ενεργητικού ή μία υποχρέωση ή μία μελλοντική συναλλαγή και η μεταβολή αυτή θα επηρεάσει τα αποτελέσματα της χρήσης. Για τα παράγωγα χρηματοοικονομικά στοιχεία που χαρακτηρίζονται ως αντισταθμιστικά μέσα σε μια σχέση αντιστάθμισης ταμειακών ροών απαιτούνται συγκεκριμένοι λογιστικοί χειρισμοί. Για να πληροί τις προϋποθέσεις για αναγνώριση της λογιστικής αντιστάθμισης, μία σχέση αντιστάθμισης πρέπει να πληροί ορισμένες αυστηρές συνθήκες που αφορούν στην τεκμηρίωση, την αποτελεσματικότητα της αντιστάθμισης και την αξιοπιστία της επιμέτρησης της.
Οι μεταβολές στην εύλογη αξία του αποτελεσματικού μέρους του μέσου αντιστάθμισης αναγνωρίζονται στα ίδια κεφάλαια μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων, ενώ το αναποτελεσματικό μέρος αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης. Τα ποσά που συσσωρεύονται στα ίδια κεφάλαια μεταφέρονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης στις περιόδους που τα αντισταθμιζόμενα στοιχεία αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα. Συγκεκριμένα τα ποσά που αφορούν αντιστάθμιση της τιμής των καυσίμων αναγνωρίζονται σε επαύξηση ή μείωση της αξίας αυτών, τα ποσά που αφορούν αντιστάθμιση του συναλλαγματικού κινδύνου σε
179
επαύξηση ή μείωση των σχετικών εξόδων και τα ποσά που αφορούν αντιστάθμιση των επιτοκίων σε επαύξηση ή μείωση του κόστους δανεισμού.
Όταν ένα στοιχείο αντιστάθμισης ταμειακών ροών εκπνεύσει, πωληθεί, διακοπεί ή ασκηθεί χωρίς να αντικατασταθεί ή όταν ένα στοιχείο αντιστάθμισης δεν πληροί πλέον τα κριτήρια για τη λογιστική αντιστάθμισης κάθε σωρευτικό κέρδος ή ζημία που υπάρχει στα ίδια κεφάλαια εκείνη τη στιγμή παραμένει στα ίδια κεφάλαια και αναγνωρίζεται όταν η προσδοκώμενη συναλλαγή πραγματοποιηθεί. Εάν η σχετιζόμενη συναλλαγή δεν αναμένεται να πραγματοποιηθεί το ποσό μεταφέρεται στα αποτελέσματα.
2. 9 Αποθέματα
Τα αποθέματα περιλαμβάνουν ανταλλακτικά αεροσκαφών και εμπορεύματα. Το κόστος κτήσεως περιλαμβάνει όλες τις δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν για να φθάσουν τα αποθέματα στην παρούσα θέση και κατάσταση, μειωμένες κατά το ποσό των εκπτώσεων που λαμβάνονται. Το κόστος των αποθεμάτων σε κάθε περίοδο αναφοράς προσδιορίζεται με τη μέθοδο του μέσου σταθμικού κόστους.
Τα ανταλλακτικά αεροσκαφών μεγάλου κόστους και με δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης κεφαλαιοποιούνται στα ενσώματα πάγια περιουσιακά στοιχεία.
Κατά τις ημερομηνίες αναφοράς, τα αποθέματα αποτιμώνται στη χαμηλότερη τιμή, μεταξύ κόστους και καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Ο Όμιλος στο τέλος κάθε χρήσης επανεξετάζει την απαξίωση των αποθεμάτων και λογίζει τη σχετική πρόβλεψη ή προβαίνει σε διαγραφές.
2.10 Μισθώσεις
Ο Όμιλος κατά την αρχική σύναψη μιας σύμβασης αξιολογεί αν η εν λόγω σύμβαση αποτελεί ή εμπεριέχει μίσθωση. Μια σύμβαση αποτελεί, ή εμπεριέχει, μίσθωση εάν η σύμβαση μεταβιβάζει το δικαίωμα ελέγχου της χρήσης ενός αναγνωριζόμενου περιουσιακού στοιχείου για συγκεκριμένη χρονική περίοδο έναντι ανταλλάγματος.
Ο Όμιλος ως μισθωτής
Περιουσιακό στοιχείο με δικαίωμα χρήσης (ROU)
T ην ημερομηνία που το περιουσιακό στοιχείο είναι διαθέσιμο προς χρήση, ο Όμιλος αναγνωρίζει το περιουσιακό στοιχείο με δικαίωμα χρήσης και την υποχρέωση από τη μίσθωση.
Το κόστος του περιουσιακού στοιχείου με δικαίωμα χρήσης αποτελείται από:
• το ποσό της αρχικής επιμέτρησης της υποχρέωσης από τη μίσθωση,
• τυχόν μισθώματα τα οποία καταβλήθηκαν κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου ή προγενέστερα, μείον οποιαδήποτε κίνητρα μίσθωσης έχουν εισπραχθεί,
• τυχόν αρχικές άμεσες δαπάνες και
• εκτίμηση του κόστους με το οποίο θα επιβαρυνθεί ο Όμιλος προκειμένου να αποσυναρμολογήσει και να απομακρύνει το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο, να αποκαταστήσει τον χώρο όπου έχει τοποθετηθεί ή να
180
αποκαταστήσει το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο στην κατάσταση στην οποία προβλέπεται από τους όρους και τις προϋποθέσεις της μίσθωσης. Ο Όμιλος αναλαμβάνει την υποχρέωση να επιβαρυνθεί με το εν λόγω κόστος είτε κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου είτε λόγω χρήσης του υποκείμενου περιουσιακού στοιχείου για μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο.
Για τα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης, οι αποσβέσεις πραγματοποιούνται με τη μέθοδο της σταθερής απόσβεσης (ευθεία μέθοδο) επί της αξίας κτήσης κατά την αρχική αναγνώριση του περιουσιακού στοιχείου, προσαυξημένη με τις όποιες τυχόν διαφοροποιήσεις έχουν περιέλθει, από την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου έως το τέλος της ωφέλιμης ζωής του υποκείμενου περιουσιακού στοιχείου ή της μισθωτικής περιόδου αν λήγει νωρίτερα. Αν το περιουσιακό στοιχείο αναμένεται να έρθει στην κυριότητά του Ομίλου κατά τη λήξη της μισθωτικής περιόδου, ή διαφαίνεται ότι ένα τέτοιο δικαίωμα πρόκειται να εξασκηθεί, η σχετική απόσβεση διενεργείται έως το τέλος της ωφέλιμης ζωής του περιουσιακού στοιχείου.
Τα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους, όταν η διοίκηση κρίνει πως υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης.
Υποχρεώσεις
Κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου (την ημερομηνία που το περιουσιακό στοιχείο είναι διαθέσιμο προς χρήση), o Όμιλος αναγνωρίζει σαν υποχρέωση από μισθώσεις την παρούσα αξία των μελλοντικών πληρωμών των μισθωμάτων. Οι πληρωμές περιλαμβάνουν τα συμβατικά σταθερά μισθώματα, όπως επίσης την τιμή εξάσκησης ενός δικαιώματος αγοράς, που είναι σχετικά βέβαιο να εξασκηθεί από τον Όμιλο καθώς και πληρωμές κυρώσεων λύσης μιας μίσθωσης, αν οι όροι σύμβασης δείχνουν με σχετική βεβαιότητα ότι ο Όμιλος θα εξασκήσει το δικαίωμα για λύση.
Οι υποχρεώσεις διακρίνονται σε βραχυπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο μέρος, αναλόγως με την περίοδο αποπληρωμής (μικρότερη ή μεγαλύτερη από 12 μήνες).
Για την προεξόφληση των μελλοντικών μισθωμάτων, ο Όμιλος χρησιμοποιεί το τεκμαρτό επιτόκιο της μίσθωσης. Εάν αυτό το επιτόκιο δεν μπορεί να καθοριστεί εύκολα, ο Όμιλος χρησιμοποιεί το διαφορικό επιτόκιο δανεισμού της (incremental borrowing rate). Μεταγενέστερα της έναρξης μίσθωσης, το ποσό των υποχρεώσεων από μισθώσεις προσαυξάνεται με έξοδα τόκων και μειώνεται με τις πληρωμές μισθωμάτων που πραγματοποιούνται.
Επιπλέον, η λογιστική αξία των υποχρεώσεων από μισθώσεις επαναμετράται, με την χρησιμοποίηση ανανεωμένου προεξοφλητικού επιτοκίου, εάν υπάρξει τροποποίηση στη σύμβαση, ή οποιαδήποτε αλλαγή στη διάρκεια της σύμβασης, στα σταθερά μισθώματα ή στην αξιολόγηση αγοράς του περιουσιακού στοιχείου. Οι επαναμετρήσεις αυτές καταχωρούνται σε μια γραμμή στη σημείωση των δικαιωμάτων χρήσης παγίων ως μετατροπές.
Απαλλαγές
Ο Όμιλος επέλεξε να εφαρμόσει την απαλλαγή που παρέχει το πρότυπο, αναφορικά με τις βραχυπρόθεσμες μισθώσεις (διάρκειας 12 μηνών ή λιγότερο, χωρίς επιλογή αγοράς του υποκείμενου στοιχείου). Η αναγνώριση των συγκεκριμένων μισθωμάτων πραγματοποιείται ως έξοδο είτε με την ευθεία μέθοδο, σε όλη τη διάρκεια της μίσθωσης, είτε σε άλλη συστηματική βάση.
181
Ο Όμιλος ως εκμισθωτής
Οι μισθώσεις στις οποίες ο Όμιλος δε μεταβιβάζει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τις ωφέλειες του περιουσιακού στοιχείου κατατάσσονται ως λειτουργικές μισθώσεις.
2.11 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα ταμειακών διαθεσίμων – Δεσμευμένες καταθέσεις
Τα διαθέσιμα και ισοδύναμα διαθεσίμων περιλαμβάνουν τα μετρητά με τη μορφή καταθέσεων στην τράπεζα, στο ταμείο και βραχυπρόθεσμες τοποθετήσεις με διάρκεια μικρότερη του τριμήνου. Οι δεσμευμένες καταθέσεις αφορούν εγγυήσεις προς τους αντισυμβαλλόμενους με τους οποίους συνάπτονται παράγωγα συμβόλαια για την κάλυψη τόσο των συναλλαγματικών κινδύνων όσο και των κινδύνων αύξησης της τιμής του καυσίμου.
2.12 Ίδια κεφάλαια
Το μετοχικό κεφάλαιο προσδιορίζεται με βάση την ονομαστική αξία των μετοχών που έχουν εκδοθεί. Το αποθεματικό από υπέρ το άρτιο έκδοση, περιλαμβάνει τα πέραν της ονομαστικής αξίας της μετοχής ποσά, που εισπράττονται κατά την έκδοση μετοχών.
Η αύξηση μετοχικού κεφαλαίου με καταβολή μετρητών περιλαμβάνει κάθε διαφορά υπέρ το άρτιο κατά την αρχική έκδοση του μετοχικού κεφαλαίου. Κάθε κόστος συναλλαγής σχετιζόμενο με την έκδοση των μετοχών καθώς και οποιοδήποτε σχετικό όφελος φόρου εισοδήματος προκύψει αφαιρούνται από το προϊόν της αύξησης.
Συγκεκριμένα, κατά την απόκτηση ιδίων μετοχών, το καταβληθέν τίμημα, συμπεριλαμβανομένου και του σχετικού κόστους συναλλαγής , απεικονίζεται μειωτικά των ιδίων κεφαλαίων στο κονδύλι «Ίδιες μετοχές».
Οι ίδιες μετοχές που κατέχει η Εταιρεία σε κάθε χρονική στιγμή προορίζονται για κάθε σκοπό και χρήση που επιτρέπεται από τη νομοθεσία (περιλαμβανομένων, ενδεικτικά και χωρίς περιορισμό, της μείωσης του μετοχικού κεφαλαίου και της ακύρωσής τους, ή/και της διάθεσής τους στο προσωπικό ή/και σε μέλη της διοίκησης της Εταιρείας ή/και συνδεδεμένης εταιρείας) και σύμφωνα με αυτή.
Τα σωρευμένα κέρδη περιλαμβάνουν τα τρέχοντα αποτελέσματα και αυτά προηγούμενων περιόδων όπως γνωστοποιούνται στα αποτελέσματα.
2.13 Παροχές λόγω συνταξιοδότησης και βραχυχρόνιες παροχές σε εργαζόμενους
Βραχυπρόθεσμες παροχές
Οι βραχυπρόθεσμες παροχές προς τους εργαζομένους σε χρήμα και σε είδος αναγνωρίζονται ως έξοδο όταν καθίστανται δεδουλευμένες. Τυχόν ανεξόφλητο ποσό καταχωρείται ως υποχρέωση.
Παροχές λόγω συνταξιοδότησης
Η Εταιρεία έχει καθορίσει τόσο προγράμματα καθορισμένων παροχών όσο και προγράμματα καθορισμένων εισφορών. Τυπικά, τα προγράμματα καθορισμένων παροχών καθορίζουν ένα ποσό παροχών που ο εργαζόμενος θα λάβει με την συνταξιοδότηση του, συνήθως εξαρτώμενο από παράγοντες όπως η ηλικία, τα χρόνια υπηρεσίας και η αποζημίωση.
182
Η υποχρέωση που αναγνωρίζεται στην κατάσταση οικονομικής θέσης, σε σχέση με τα προγράμματα καθορισμένων παροχών συνταξιοδότησης, είναι η τρέχουσα αξία της καθορισμένης υποχρέωσης παροχών κατά την ημερομηνία σύνταξης της Κατάστασης Οικονομικής Θέσης μείον την εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων του προγράμματος (αν υπάρχει). Η υποχρέωση καθορισμένων παροχών υπολογίζεται ετησίως από ανεξάρτητους αναλογιστές βάσει της Μεθόδου της Προβεβλημένης Πιστωτικής Μονάδος. Η τρέχουσα αξία των υποχρεώσεων καθορισμένων παροχών προσδιορίζεται μέσω της προεξόφλησης των προσδοκώμενων μελλοντικών ταμειακών εκροών (χρησιμοποιώντας το επιτόκιο του δείκτη Ευρωπαϊκών Ομολόγων Iboxx AA Corporate Overall 10+ EUR indices), που απεικονίζονται στο νόμισμα στο οποίο οι παροχές θα καταβληθούν και έχουν όρους λήξης ανάλογα με τους όρους της σχετικής υποχρέωσης συνταξιοδότησης.
Τα αναλογιστικά κέρδη και οι ζημιές που προέρχονται από εμπειρικές αναπροσαρμογές και μεταβολές σε αναλογιστικές υποθέσεις αναγνωρίζονται στο σύνολό τους στην κατάσταση λοιπών συνολικών εισοδημάτων και μέσω αυτής στο υπόλοιπο αποτελεσμάτων εις νέον.
Ένα πρόγραμμα καθορισμένων εισφορών είναι ένα συνταξιοδοτικό πρόγραμμα στο οποίο η Εταιρεία καταβάλλει καθορισμένες εισφορές σε έναν ανεξάρτητο διαχειριστικό φορέα σε υποχρεωτική, συμβατική ή προαιρετική βάση. Η επιχείρηση δεν θα έχει καμία νομική ή τεκμαιρόμενη υποχρέωση να πληρώσει περαιτέρω εισφορές, στην περίπτωση που ο φορέας δεν κατέχει επαρκή περιουσιακά στοιχεία για να πληρώσει όλες τις παροχές στους εργαζομένους, για παρεχόμενη υπηρεσία τρέχουσας ή προηγούμενων χρήσεων. Οι προπληρωμένες εισφορές αναγνωρίζονται ως περιουσιακό στοιχείο στον βαθμό που είναι δυνατή μία επιστροφή χρημάτων ή μία μείωση σε μελλοντικές πληρωμές. Σημ. 3.16
2.14 Χρηματοοικονομικές Υποχρεώσεις
Οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις του Ομίλου περιλαμβάνουν παράγωγα προϊόντα αντιστάθμισης, εμπορικές και λοιπές υποχρεώσεις, δανειακές υποχρεώσεις και υποχρεώσεις από μισθώσεις που κατατάσσονται ως επιμετρούμενες στο αποσβεσμένο κόστος.
Συγκεκριμένα, οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται όταν ο Όμιλος συμμετέχει σε μία συμβατική συμφωνία του χρηματοοικονομικού μέσου και διαγράφονται όταν ο Όμιλος απαλλάσσεται από την υποχρέωση ή αυτή ακυρώνεται ή λήγει.
Οι δανειακές υποχρεώσεις παρουσιάζουν τη χρηματοδότηση του Ομίλου. Όλες οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις αρχικώς αναγνωρίζονται στο κόστος, που είναι η αξία του ανταλλάγματος που λαμβάνεται μειωμένη με το κόστος έκδοσης. Μετά την αρχική αναγνώριση, τα δάνεια αποτιμώνται στο αποσβέσιμο κόστος με τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. Το αποσβεσμένο κόστος υπολογίζεται λαμβάνοντας υπόψη κάθε κόστος έκδοσης και κάθε έκπτωση στον διακανονισμό.
Οι τόκοι αναγνωρίζονται ως έξοδο στο κονδύλι των “Χρηματοοικονομικών Εξόδων” στην κατάσταση συνολικού εισοδήματος.
Οι εμπορικές και λοιπές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται αρχικώς στην ονομαστική τους αξία και ακολούθως αποτιμώνται στο αποσβεσμένο κόστος μείον τις καταβολές διακανονισμού.
Τα μερίσματα στους μετόχους περιλαμβάνονται στο κονδύλι “Λοιπές βραχυπρόθεσμες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις”, όταν τα μερίσματα εγκρίνονται από την Γενική Συνέλευση των Μετόχων.
183
2.15 Φορολογία εισοδήματος (τρέχουσα και αναβαλλόμενη)
Τρέχων φόρος εισοδήματος
Η τρέχουσα φορολογική απαίτηση ή υποχρέωση περιλαμβάνει εκείνες τις υποχρεώσεις ή απαιτήσεις από τις φορολογικές αρχές σχετιζόμενες με την τρέχουσα ή προηγούμενες περιόδους αναφοράς που δεν έχουν καταβληθεί μέχρι την ημερομηνία του Ισολογισμού.
Υπολογίζονται σύμφωνα με τους φορολογικούς συντελεστές και τους φορολογικούς νόμους που εφαρμόζονται στην δημοσιονομική χρήση την οποία αφορούν, βάσει των φορολογητέων κερδών για την χρήση. Όλες οι μεταβολές στις τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις ή υποχρεώσεις αναγνωρίζονται ως φορολογικό έξοδο στα αποτελέσματα.
Αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος
Η αναβαλλόμενη φορολογία εισοδήματος υπολογίζεται με την μέθοδο καθαρής υποχρέωσης που εστιάζει στις προσωρινές διαφορές μεταξύ της λογιστικής αξίας των απαιτήσεων και υποχρεώσεων των χρηματοοικονομικών καταστάσεων και των αντίστοιχων φορολογικών βάσεων. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται στον βαθμό που είναι πιθανό ότι θα συμψηφισθούν έναντι της μελλοντικής φορολογίας εισοδήματος. Η αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση επανεξετάζεται σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού και μειώνεται κατά την έκταση που δεν είναι πλέον πιθανό ότι επαρκές φορολογητέο κέρδος θα είναι διαθέσιμο για να επιτρέψει την αξιοποίηση της ωφέλειας μέρους ή του συνόλου αυτής της αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται για όλες τις φορολογητέες προσωρινές διαφορές, εκτός από όταν η αναβαλλόμενη φορολογική υποχρέωση προκύπτει από την αρχική αναγνώριση της υπεραξίας.
Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις υπολογίζονται με τους φορολογικούς συντελεστές που αναμένονται να εφαρμοστούν στην περίοδο κατά την οποία θα τακτοποιηθεί η απαίτηση ή η υποχρέωση, λαμβάνοντας υπόψη τους φορολογικούς συντελεστές που έχουν θεσπιστεί ή ουσιωδώς θεσπιστεί, μέχρι την ημερομηνία του ισολογισμού.
Οι περισσότερες μεταβολές στις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις ή υποχρεώσεις αναγνωρίζονται ως φορολογικό έσοδο - έξοδο στα αποτελέσματα. Μεταβολές στις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις ή υποχρεώσεις που σχετίζονται με μεταβολή στην αξία περιουσιακού στοιχείου ή υποχρέωσης που αναγνωρίζεται στα ίδια κεφάλαια μέσω της κατάστασης λοιπών συνολικών εισοδημάτων ή απευθείας, αναγνωρίζονται στα ίδια κεφάλαια μέσω της κατάστασης συνολικών εισοδημάτων ή απευθείας αντίστοιχα.
Ο Όμιλος υπόκειται σε περιοδικούς ελέγχους από τις φορολογικές αρχές. Σε περίπτωση περίπλοκων και αβέβαιων φορολογικών χειρισμών, η Διοίκηση του Ομίλου προβαίνει σε εκτιμήσεις και κρίσεις για τον προσδιορισμό του φόρου εισοδήματος αλλά και της αναβαλλόμενης φορολογίας. Αν κριθεί αναγκαίο λαμβάνει επιπρόσθετα τη συμβουλή ειδικών, ούτως ώστε να διαμορφωθεί η ως επί το πλείστον ορθότερη φορολογική αντιμετώπιση, αλλά και η αναγνώριση πιθανών προβλέψεων. Όταν ο Όμιλος προβαίνει σε πληρωμές καταλογιζόμενων ποσών, προκειμένου να προσφύγει κατά των φορολογικών αρχών και εκτιμά πως η μελλοντική έκβαση της δικαστικής υπόθεσης θα είναι ευνοϊκή, οι σχετικές πληρωμές καταγράφονται ως απαιτήσεις, προς συμψηφισμό με πιθανή υποχρέωση σε περίπτωση αρνητικής έκβασης ή θα επιστραφούν στον Όμιλο σε περίπτωση θετικής έκβασης. Κατά
184
την οριστικοποίηση των εν λόγω υποθέσεων, κάθε διαφορά σε σχέση με τα προβλεπόμενα ποσά αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα.
2.16 Προβλέψεις, Ενδεχόμενες Υποχρεώσεις και Ενδεχόμενα Περιουσιακά στοιχεία
Οι προβλέψεις αναγνωρίζονται όταν ο Όμιλος έχει παρούσες νομικές ή τεκμαιρόμενες δεσμεύσεις, ως αποτέλεσμα γεγονότων του παρελθόντος, είναι πιθανή η εκκαθάρισή τους μέσω εκροών πόρων και η εκτίμηση του ποσού της υποχρέωσης μπορεί να γίνει με αξιοπιστία. Ο χρόνος πραγματοποίησης ή το ποσό της εκροής μπορεί να είναι αβέβαια. Μία παρούσα δέσμευση προκύπτει από την παρουσία μίας νομικής ή τεκμαιρόμενης υποχρέωσης που έχει προκύψει από γεγονότα του παρελθόντος, για παράδειγμα εγγυήσεις προϊόντων, νομικές αντιδικίες ή επαχθή συμβόλαια.
Όταν μέρος ή το σύνολο της απαιτούμενης δαπάνης για τον διακανονισμό μιας πρόβλεψης αναμένεται να αποζημιωθεί από κάποιο άλλο μέρος, η αποζημίωση θα αναγνωρίζεται όταν και μόνον όταν, είναι κατ’ ουσία βέβαιο ότι η αποζημίωση θα εισπραχθεί. Το ποσό που αναγνωρίζεται για την αποζημίωση δεν υπερβαίνει το ποσό της πρόβλεψης.
Το έξοδο σχετικά με μία πρόβλεψη παρουσιάζεται στα αποτελέσματα, καθαρό από το ποσό που αναγνωρίστηκε για την αποζημίωση. Μια πρόβλεψη χρησιμοποιείται μόνο για τα έξοδα για τα οποία είχε αρχικώς σχηματιστεί πρόβλεψη. Οι προβλέψεις επανεξετάζονται σε κάθε ημερομηνία αναφοράς και προσαρμόζονται προκειμένου να απεικονίζουν την τρέχουσα καλύτερη εκτίμηση.
Στις περιπτώσεις όπου η εκροή οικονομικών πόρων ως αποτέλεσμα παρουσών δεσμεύσεων θεωρείται μη πιθανή, ή το ποσό της πρόβλεψης δεν μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα, δεν αναγνωρίζεται καμία υποχρέωση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις.
Οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις δεν αναγνωρίζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις, αλλά γνωστοποιούνται στην περίπτωση που η πιθανότητα εκροής πόρων είναι σημαντική.
Οι ενδεχόμενες απαιτήσεις, δεν αναγνωρίζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις, αλλά γνωστοποιούνται εφόσον η εισροή οικονομικών οφελών είναι πιθανή. Πιθανές εισροές από οικονομικά οφέλη για τον Όμιλο που δεν πληρούν τα κριτήρια ενός περιουσιακού στοιχείου θεωρούνται ενδεχόμενες απαιτήσεις.
2 .17 Κρατικές επιχορηγήσεις
Οι κρατικές επιχορηγήσεις αναγνωρίζονται στην εύλογη αξία τους, όταν υπάρχει εύλογη βεβαιότητα ότι η επιχορήγηση θα ληφθεί και ότι πληρούνται τυχόν όροι που συνδέονται με αυτές. Οι επιχορηγήσεις που αφορούν περιουσιακά στοιχεία παρουσιάζονται στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης ως αναβαλλόμενα έσοδα σε ξεχωριστή γραμμή με τον τίτλο Επιχορηγήσεις και αναγνωρίζονται στην Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος του Ομίλου σε συστηματική βάση κατά τη διάρκεια των περιόδων που απαιτούνται για την αντιστοίχιση των σχετικών εξόδων απόσβεσης ή άλλων εξόδων του περιουσιακού στοιχείου, όπως προκύπτουν.
Το όφελος ενός κρατικού δανείου με επιτόκιο χαμηλότερο από εκείνων της αγοράς, θεωρείται κρατική επιχορήγηση. Το δάνειο αναγνωρίζεται και επιμετράται σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9 Χρηματοοικονομικά μέσα. Το όφελος του χαμηλότερου επιτοκίου από εκείνων της αγοράς, επιμετράται ως η διαφορά μεταξύ της αρχικής λογιστικής αξίας του δανείου που προσδιορίζεται σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9 και των ληφθέντων εισπράξεων. Η
185
Εταιρεία εξετάζει τους όρους και τις δεσμεύσεις που έχουν ικανοποιηθεί ή που πρέπει να ικανοποιηθούν, κατά τον προσδιορισμό του κόστους το οποίο πρόκειται να αποζημιώσει το όφελος του δανείου.
Οι επιχορηγήσεις που αφορούν έξοδα αναγνωρίζονται αφαιρετικά αυτών των εξόδων κατά τη διάρκεια της περιόδου που απαιτείται για τη συστηματική συσχέτιση τους με τα επιχορηγούμενα έξοδα. Κρατική επιχορήγηση που καθίσταται εισπρακτέα ως αντιστάθμιση για έξοδα ή ζημίες που ήδη πραγματοποιήθηκαν ή προκειμένου να παρασχεθεί στην Εταιρεία ή/και τον Όμιλο άμεση οικονομική υποστήριξη χωρίς να επισύρει σχετικό μελλοντικό κόστος, αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα της περιόδου κατά την οποία καθίσταται εισπρακτέα.
186
2.18 Δικαιώματα ρύπων
Ο Όμιλος λαμβάνει δωρεάν δικαιώματα εκπομπών CO 2 , στο πλαίσιο του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ (EU ETS), του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών του Ηνωμένου Βασιλείου (UK ETS) και του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της Ελβετίας Βασιλείου (CH ETS). Τα δικαιώματα λαμβάνονται σε ετήσια βάση και ο Όμιλος υποχρεούται να αποδώσει δικαιώματα ίσα με τις πραγματικές εκπομπές του. Τα αγορασθέντα ή τα δωρεάν χορηγηθέντα δικαιώματα εκπομπών CO 2 αναγνωρίζονται στο κόστος (το οποίο είναι μηδενικό για τα δωρεάν χορηγηθέντα). Ο Όμιλος έχει υιοθετήσει τη μέθοδο της καθαρής υποχρέωσης για την υποχρέωση που απορρέει από τις εκπομπές και επιμετρά το ποσό των εκπομπών που υπερβαίνουν το συνολικό ποσό των κατανεμηθέντων και αγορασμένων δικαιωμάτων στην αγοραία τιμή τους κατά την ημερομηνία του ισολογισμού. Τα σχετικά ποσά περιλαμβάνονται στο κονδύλι Αναλώσεις υλικών και υπηρεσιών.
2.19 Λειτουργικοί τομείς
Ο Όμιλος διοικείται σαν μία επιχειρηματική μονάδα που δραστηριοποιείται στη παροχή αεροπορικών μεταφορών εντός και εκτός της Ελληνικής επικράτειας. Οι πληροφορίες παρουσιάζονται μόνο για έναν λειτουργικό τομέα, ο οποίος είναι το δίκτυο των δρομολογίων. Ο λειτουργικός τομέας παρακολουθείται και διοικείται από το Διοικητικό Συμβούλιο το οποίο αποτελεί το κυριότερο όργανο λήψης επιχειρηματικών αποφάσεων (Chief Operating Decision Maker – CODM).
Για την αποδοτικότερη λήψη αποφάσεων στο CODM παρέχονται όλες οι απαραίτητες πληροφορίες (έσοδα δρομολογίων, διαθέσιμοι πόροι, ανταγωνισμός), οι οποίες αξιολογούνται έχοντας σα κύριο γνώμονα το σύνολο του δικτύου, με απώτερο σκοπό τη μεγιστοποίηση του συνόλου των οικονομικών αποτελεσμάτων και όχι τη βελτίωση των αποτελεσμάτων ενός συγκεκριμένου δρομολογίου.
Τέλος πρέπει να αναφερθεί ότι η αποδοτικότητα του τομέα επιμετρείται στη βάση του αποτελέσματος, κέρδους ή ζημίας από τις λειτουργικές δραστηριότητες προ φόρου εισοδήματος, δίχως να λαμβάνονται υπόψη τα χρηματοοικονομικά αποτελέσματα και τα έκτακτα κονδύλια.
187
2.20 Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία κατεχόμενα προς πώληση
Ο Όμιλος ταξινομεί ένα μη κυκλοφορούν περιουσιακό στοιχείο (ή μια ομάδα περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων) σαν κατεχόμενο προς πώληση, αν η τρέχουσα αξία του αναμένεται να ανακτηθεί μέσω της πώλησης του στοιχείου και όχι μέσω της συνεχιζόμενης χρήσης του. Τα μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία (ή οι ομάδες περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων) που ταξινομούνται σαν κατεχόμενα προς πώληση αποτιμώνται στη χαμηλότερη αξία μεταξύ της λογιστικής τους αξίας και της εύλογης αξίας τους μειωμένης κατά τα έξοδα πώλησης. Τα έξοδα πώλησης είναι τα επιπλέον έξοδα που σχετίζονται άμεσα με την πώληση των μη- κυκλοφορούντων στοιχείων, εξαιρουμένων των χρηματοοικονομικών εξόδων και των φόρων.
Τα μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία ταξινομούνται σαν κατεχόμενα προς πώληση μόνο όταν η πώλησή τους μπορεί να θεωρηθεί πολύ πιθανή και είναι διαθέσιμα για άμεση πώληση στην παρούσα κατάστασή τους. Οι ενέργειες που απαιτούνται για την ολοκλήρωση της πώλησης θα πρέπει να υποδεικνύουν ότι είναι απίθανο να συμβούν σημαντικές αλλαγές ή ότι δε θα αλλάξει η απόφαση της πώλησης. Η Διοίκηση θα πρέπει να δεσμευτεί με την πώληση των μη κυκλοφορούντων στοιχείων, η οποία θα πρέπει να έχει πραγματοποιηθεί εντός του επόμενου χρόνου από την ταξινόμησή τους.
188
3. Σημειώσεις επί των χρηματοοικονομικών καταστάσεων
3.1 ‘Αυλα Περουσιακά Στοιχεία
Στις 31.12.2023 η Εταιρεία διατηρούσε άυλα περιουσιακά στοιχεία αξίας € 33.027 χιλ. και ο Όμιλος € 47.757 χιλ. Ο Όμιλος πραγματοποιεί τον ετήσιο έλεγχο για απομείωση της υπεραξίας ποσού €40εκ, που προέκυψε κατά την εξαγορά της Olympic Air, την 31η Δεκεμβρίου της εκάστοτε χρήσης ή νωρίτερα αν υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης.
Κατά την 31.12.2023 η Διοίκηση του Ομίλου προέβη σε έλεγχο απομείωσης της υπεραξίας και των άυλων περιουσιακών στοιχείων με απεριόριστη διάρκεια ωφέλιμης ζωής. Κατά την εργασία που διενεργήθηκε θεωρήθηκε ότι τα περιουσιακά αυτά στοιχεία δε δημιουργούν τις δικές τους ανεξάρτητες ταμειακές ροές και ως εκ τούτου ελέγχονται σε επίπεδο Ομίλου, ο οποίος λαμβάνεται υπόψη ως μια ενιαία μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών (CGU). Οι βασικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν στον έλεγχο απομείωσης αναλύονται στη σημείωση 2.2. Από την άσκηση αυτή δεν προέκυψε ανάγκη απομείωσης, καθώς η ανακτήσιμη αξία της μονάδας δημιουργίας ταμειακών ροών υπερέβαινε κατά πολύ τη λογιστική της αξία κατά την 31.12.2023.
Αναλυτικότερα, η κίνηση των άυλων περιουσιακών στοιχείων έχει ως εξής:
Εταιρεία
Χρονοθυρίδες Αεροδρομίου
Λογισμικά Προγράμματα
Λοιπά
Σύνολο
Αξία κτήσης
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2022
22.030,00
23.278,00
4.060,82
49.368,82
Προσθήκες
0
4.791,64
0
4.791,64
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2022
22.030,00
28.069,64
4.060,82
54.160,46
Αποσβέσεις
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2022
0
19.074,94
3.210,87
22.285,80
Αποσβέσεις
0
1.711,66
110,69
1.822,35
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2022
0
20.786,60
3.321,56
24.108,16
Αναπόσβεστη αξία 31 Δεκεμβρίου 2022
22.030,00
7.283,04
739,26
30.052,30
Αξία κτήσης
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2023
22.030,00
28.069,64
4.060,82
54.160,46
Προσθήκες
0
5.641,40
0
5.641,40
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2023
22.030,00
33.711,04
4.060,82
59.801,86
Αποσβέσεις
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2023
0
20.786,60
3.321,56
24.108,16
Αποσβέσεις
0
2.555,69
110,69
2.666,38
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2023
0
23.342,28
3.432,26
26.774,54
Αναπόσβεστη αξία 31 Δεκεμβρίου 2023
22.030,00
10.368,76
628,57
33.027,33
189
Όμιλος
Σήματα
Χρονοθυρίδες Αεροδρομίου
Λογισμικά Προγράμματα
Λοιπά
Σύνολο
Αξία κτήσης
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2022
21.750,0 5
22.030,00
29.496,27
4.060,77
77.337,10
Προσθήκες
0
0
4.848,42
0
4.848,42
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2022
21.750,0 5
22.030,00
34.344,70
4.060,77
82.185,52
Αποσβέσεις
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2022
6.372,76
0
25.225,24
3.212,91
34.810,90
Αποσβέσεις
412,84
0
1.753,26
110,69
2.276,79
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2022
6.785,59
0
26.978,50
3.323,60
37.087,70
Αναπόσβεστη αξία 31 Δεκεμβρίου 2022
14.964,4 6
22.030,00
7.366,19
737,17
45.097,82
Αξία κτήσης
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2023
21.750,0 5
22.030,00
34.344,70
4.060,77
82.185,52
Προσθήκες
0
0
5.805,41
0
5.805,41
Στοιχεία του ενεργητικού κατεχόμενα προς πώληση
0
0
(323,79)
0
(323,79)
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2023
21.750,0 5
22.030,00
39.826,32
4.060,77
87.667,14
Αποσβέσεις
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2023
6.785,59
0
26.978,50
3.323,60
37.087,70
Αποσβέσεις
412,84
0
2.593,43
110,69
3.116,96
Στοιχεία του ενεργητικού κατεχόμενα προς πώληση
0
0
(294,35)
0
(294,35)
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2023
7.198,43
0
29.277,58
3.434,30
39.910,31
Αναπόσβεστη αξία 31 Δεκεμβρίου 2023
14.551,6 2
22.030,00
10.548,73
626,48
47.756,83
3.2 Ενσώματα πάγια στοιχεία
Η Διοίκηση του Ομίλου εξέτασε την ύπαρξη ή μη ενδείξεων απομείωσης της αξίας των ενσώματων περιουσιακών στοιχείων και δεν εντόπισε σχετικές ενδείξεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την ανακτήσιμη αξία τους.
190
Εταιρεία
Οικόπεδα και Kτίρια
Αεροσκάφη Iδιόκτητα
Αεροσκάφη Συστατικό συντήρησης
Μηχ/κός εξοπλισμός και Εξοπλισμός Αεροσκαφών
Εξοπλισμός αεροδρομίων
Λοιπά μεταφορικά μέσα
Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός
Προκαταβολες και παραγγελίες ενσώματων στοιχείων
Σύνολο
Αξία κτήσης
Υπόλοιπο 01.01.2022
15.363,83
31.089,37
27.449,46
55.766,77
2.039,17
985,88
16.229,94
53.608,33
202.532,76
Προσθήκες
3.988,85
30.444,31
18.265,79
58.527,28
30,65
58,72
2.099,09
78.884,87
192.299,57
Πωλήσεις/ Απομακρύνσεις
(6,54)
0
0
(270,64)
0
(9,43)
(18,15)
(53.736,39)
(54.041,15)
Υπόλοιπο 31.12.2022
19.346,14
61.533,68
45.715,25
114.023,42
2.069,82
1.035,17
18.310,89
78.756,81
340.791,18
Αποσβέσεις
Υπόλοιπο 01.01.2022
10.568,12
8.739,63
3.869,12
30.296,86
1.776,02
887,68
12.811,46
0
68.948,88
Αποσβέσεις
1.292,47
4.148,23
4.809,68
7.844,18
47,74
76,46
1.236,72
0
19.455,48
Πωλήσεις / Απομακρύνσεις
(6,54)
0
0
(240,42)
0
(9,43)
(18,15)
0
(274,53)
Υπόλοιπο 31.12.2022
11.854,04
12.887,86
8.678,79
37.900,62
1.823,77
954,71
14.030,03
0
88.129,83
Αναπόσβεστη αξία στις 31.12.2022
7.492,10
48.645,82
37.036,46
76.122,80
246,05
80,46
4.280,86
78.756,81
252.661,36
Αξία κτήσης
Υπόλοιπο 01.01.2023
19.346,14
61.533,68
45.715,25
114.023,42
2.069,82
1.035,17
18.310,89
78.756,81
340.791,18
Προσθήκες
252,27
65.038,32
21.908,87
27.148,41
141,52
169,91
1.884,78
116.208,71
232.752,78
Πωλήσεις/ Απομακρύνσεις/ Μειώσεις
(130,17)
0,00
(0,00)
(0,00)
0
(80,11)
(241,59)
(97.834,25)
(98.286,11)
Υπόλοιπο 31.12.2023
19.468,25
126.572,00
67.624,11
141.171,82
2.211,34
1.124,97
19.954,08
97.131,28
475.257,85
Αποσβέσεις
Υπόλοιπο 01.01.2023
11.854,04
12.887,86
8.678,79
37.900,62
1.823,77
954,71
14.030,03
0
88.129,83
Αποσβέσεις
1.767,11
6.466,25
7.739,69
11.073,38
51,02
50,25
1.339,19
0
28.486,89
Πωλήσεις / Απομακρύνσεις
(83,48)
(0,00)
(0,00)
0,00
0
(80,11)
(241,58)
0
(405,18)
Υπόλοιπο 31.12.2023
13.537,67
19.354,10
16.418,48
48.974,00
1.874,79
924,85
15.127,64
0
116.211,54
Αναπόσβεστη αξία στις 31.12.2023
5.930,57
107.217,90
51.205,63
92.197,82
336,56
200,11
4.826,44
97.131,28
359.046,31
* Οι προσθήκες στις κατηγορίες «Αεροσκάφη Ιδιόκτητα» και «Αεροσκάφη Συστατικό συντήρησης» αφορούν την άσκηση του δικαιώματος αγοράς τριών αεροσκαφών, το οποίο μέχρι την προηγούμενη χρήση εμφανιζόταν ως δικαίωμα χρήσης. ** Οι συγκεκριμένες προκαταβολές αφορούν μελλοντικές μισθώσεις αεροσκαφών και για λόγους ορθότερης απεικόνισης ταξινομήθηκαν στα Μη κυκλοφορούντα περουσιακά στοιχεία, στο κονδύλι «Προκαταβολές έναντι μελλοντικών μισθώσεων αεροσκαφών» και στα Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία στο αντίστοιχο κονδύλι.
191
Όμιλος
Οικόπεδα και Kτίρια
Αεροσκάφη Iδιόκτητα
Αεροσκάφη Συστατικό συντήρησης
Μηχ/κός εξοπλισμός και Εξοπλισμός Αεροσκαφών
Εξοπλισμός αεροδρομίων
Λοιπά μεταφορικά μέσα
Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός
Προκαταβολες και παραγγελίες ενσώματων στοιχείων
Σύνολο
Αξία κτήσης
Υπόλοιπο 01.01.2022
15.363,83
66.386,46
27.449,46
54.817,97
2.039,17
1.147,73
22.759,83
54.298,91
244.263,35
Προσθήκες
3.988,85
21.690,67
27.019,44
58.540,18
30,65
58,72
2.462,44
79.002,71
192.793,66
Πωλήσεις/ Απομακρύνσεις
(6,54)
0
0
(270,64)
0
(9,43)
(18,15)
(53.921,87)
(54.226,63)
Συναλλαγματικές διαφορές ενοποιήσης
0
3.001,75
0
0
0
0
0
0
3.001,75
Υπόλοιπο 31.12.2022
19.346,14
91.078,87
54.468,90
113.087,51
2.069,82
1.197,02
25.204,13
79.379,75
385.832,14
Αποσβέσεις
Υπόλοιπο 01.01.2022
10.568,12
14.545,24
3.869,11
29.788,56
1.776,02
1.043,35
17.953,20
0
79.543,60
Αποσβέσεις
1.292,47
7.510,79
6.355,16
7.742,03
47,74
79,06
1.694,16
0
24.721,42
Πωλήσεις / Απομακρύνσεις
(6,54)
0
0
(240,42)
0
(9,43)
(18,15)
0
(274,53)
Υπόλοιπο 31.12.2022
11.854,04
22.056,03
10.224,28
37.290,17
1.823,77
1.112,98
19.629,21
0
103.990,48
Αναπόσβεστη αξία στις 31.12.2022
7.492,10
69.022,84
44.244,62
75.797,34
246,05
84,04
5.574,91
79.379,75
281.841,65
Αξία κτήσης
Υπόλοιπο 01.01.2023
19.346,14
91.078,87
54.468,90
113.087,51
2.069,82
1.197,02
25.204,13
79.379,75
385.832,14
Προσθήκες
252,27
65.038,32
21.908,87
27.167,95
141,52
169,91
4.519,81
128.750,73
247.949,38
Πωλήσεις/ Απομακρύνσεις/ Μειώσεις
(130,17)
0,00
(0,00)
(0,00)
0
(80,11)
(877,20)
(99.146,05)
(100.233,53)
Συναλλαγματικές διαφορές ενοποιήσης
0
(1.947,67)
0
0
0
0
0
0
(1.947,67)
Στοιχεία του ενεργητικού κατεχόμενα προς πώληση
0
0
0
0
0
0
(102,63)
0
(102,63)
Υπόλοιπο 31.12.2023
19.468,25
154.169,52
76.377,76
140.255,46
2.211,34
1.286,81
28.744,10
108.984,44
531.497,68
Αποσβέσεις
Υπόλοιπο 01.01.2023
11.854,04
22.056,03
10.224,28
37.290,17
1.823,77
1.112,98
19.629,21
0
103.990,48
Αποσβέσεις
1.767,11
9.622,92
10.165,46
10.956,37
51,02
52,85
1.622,48
0
34.238,22
Πωλήσεις/ Απομακρύνσεις
(83,48)
(0,00)
(0,00)
0,00
0
(80,11)
(241,58)
0
(405,18)
Στοιχεία του ενεργητικού κατεχόμενα προς πώληση
0
0
0
0
0
0
(83,98)
0
(83,98)
Υπόλοιπο 31.12.2023
13.537,67
31.678,94
20.389,74
48.246,55
1.874,79
1.085,72
20.926,13
0
137.739,54
Αναπόσβεστη αξία στις 31.12.2023
5.930,57
122.490,58
55.988,02
92.008,91
336,56
201,09
7.817,97
108.984,44
393.758,14
192
Μέρος των προσθηκών στις κατηγορίες «Αεροσκάφη Ιδιόκτητα» και «Αεροσκάφη - Συστατικό συντήρησης» (ποσό €43 εκατ.) της χρήσης 2023 στην Εταιρεία και τον Όμιλο αφορά την πρόωρη αποπληρωμή της μίσθωσης που είχε συνάψει η Εταιρεία για ένα Α321 neo αεροσκάφος το 2020 και την ως εκ τούτου απόκτηση της κυριότητάς του, το οποίο μέχρι την προηγούμενη χρήση εμφανιζόταν ως περιουσιακό στοιχείο με δικαίωμα χρήσης. Η εν λόγω εξόφληση διενεργήθηκε εντός του Ιουνίου 2023. Μέρος των προσθηκών στην κατηγορία «Μηχ/κος εξοπλισμός και Εξοπλισμός αεροσκαφών» της Εταιρείας και του Ομίλου περιλαμβάνει την αγορά ενός εφεδρικού κινητήρα και την εγκατάσταση wifi on board σε αεροσκάφη. Οι προσθήκες στην κατηγορία «Προκαταβολές και παραγγελίες ενσώματων στοιχείων» της Εταιρείας και του Ομίλου αφορούν τόσο το συνολικό κόστος ενός νέου αεροσκάφους A320neo από την παραγγελία με την Airbus, που χρηματοδοτήθηκε εξολοκλήρου από ελεύθερα ταμειακά διαθέσιμα της Εταιρείας, αλλά και την πληρωμή προκαταβολών αγοράς λοιπών αεροσκαφών. Μέρος των μειώσεων στην εν λόγω κατηγορία αντικατοπτρίζουν την παγιοποίηση του εν λόγω αεροσκάφους.
193
3.3 Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης/ Υποχρεώσεις από μισθώσεις
Με ημερομηνία 31.12.2023, ο στόλος του Ομίλου περιλάμβανε 77 αεροσκάφη, εκ των οποίων τα 11 ήταν ιδιόκτητα (Σημ 3.2).
Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει το στόλο αεροσκαφών του Ομίλου με ημερομηνία 31.12.2023.
ΣΤΟΛΟΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ 31.12.2023
Κατασκευαστής / Μοντέλο
Aegean
Olympic Air
Aegean Cyprus
Συνολο
Airbus A320ceo
28
-
1
29
Airbus A320neo
16
-
-
16
Airbus A321ceo
5
-
-
5
Airbus A321neo
12
-
-
12
Airbus A319ceo
0
-
-
0
De Havilland Dash 8-100
-
2
-
2
ATR 72-600
-
10
10
ATR 42-600
-
3
-
3
Σύνολο
61
15
1
77
Ο αντίστοιχος πίνακας του στόλου αεροσκαφών του Ομίλου με ημερομηνία 31.12.2022 είναι ο εξής:
ΣΤΟΛΟΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ 31.12.2022
Κατασκευαστής / Μοντέλο
Aegean
Olympic Air
Aegean Cyprus
Συνολο
Airbus A320ceo
27
-
2
29
Airbus A320neo
7
-
-
7
Airbus A321ceo
6
-
-
6
Airbus A321neo
12
-
-
12
Airbus A319ceo
1
-
-
1
De Havilland Dash 8-100
-
2
-
2
ATR 72-600
-
9
9
ATR 42-600
-
3
-
3
Σύνολο
53
14
2
69
Τα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης, καθώς και οι υποχρεώσεις από μισθώσεις την 31.12.2023, για την Εταιρεία και τον Όμιλο, διαμορφώθηκαν ως εξής:
194
Εταιρεία
Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης
Αεροσκάφη
Κινητήρες αεροσκαφών
Ακίνητα
Οχήματα
Σύνολο περιουσιακών στοιχείων
Υποχρεώσεις από μισθώσεις
Υπόλοιπο 1.1.2023
656.305,10
10.270,11
19.638,76
667,58
686.881,55
685.939,50
Προσθήκες
265.594,83
0
0
1.526,21
267.121,04
267.121,04
Τροποποιήσεις Μισθώσεων
64.139,02
2.138,92
19.750,11
0
86.028,04
86.028,04
Μειώσεις
(45.221,32)
0
(110,77)
0
(45.332,09)
(2.300,18)
Απόσβεση
(101.789,96)
(4.985,14)
(3.322,41)
(563,38)
(110.660,90)
0
Έξοδο τόκων
53.893,45
Αποπληρωμές
(190.418,44)
(Κέρδη)/Ζημίες
(1,53)
Αποτίμηση Ξ.Ν.
(27.429,82)
Υπόλοιπο 31.12.2023
839.027,66
7.423,88
35.955,69
1.630,40
884.037,64
872.832,06
Όμιλος
Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης
Αεροσκάφη
Κινητήρες αεροσκαφών
Ακίνητα
Οχήματα
Σύνολο περιουσιακών στοιχείων
Υποχρεώσεις από μισθώσεις
Υπόλοιπο 1.1.2023
680.492,06
10.270,11
54.320,79
678,85
745.761,80
737.319,15
Προσθήκες
264.778,25
0
0
1.539,05
266.317,30
266.317,30
Τροποποιήσεις Μισθώσεων
64.139,02
2.138,92
1.595,63
0
67.873,57
67.873,57
Μειώσεις
(45.343,99)
0
(110,77)
0
(45.454,76)
(2.377,01)
Απόσβεση
(108.996,40)
(4.985,14)
(4.112,15)
(574,22)
(118.667,91)
0
Έξοδο τόκων
56.936,17
Αποπληρωμές
(196.596,89)
(Κέρδη)/Ζημίες
(1,53)
Αποτίμηση Ξ.Ν.
(28.270,82)
Υπόλοιπο 31.12.2023
855.068,93
7.423,88
51.693,50
1.643,68
915.830,00
901.199,94
195
Εταιρεία
Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης
Αεροσκάφη
Κινητήρες αεροσκαφών
Ακίνητα
Οχήματα
Σύνολο περιουσιακών στοιχείων
Υποχρεώσεις από μισθώσεις
Υπόλοιπο 1.1.2022
381.373,29
6.793,66
15.572,32
733,74
404.473,01
383.949,60
Προσθήκες
354.486,08
4.820,51
9.584,37
419,50
369.310,46
368.800,99
Τροποποιήσεις Μισθώσεων
36.306,24
2.036,33
1.416,06
0
39.758,63
39.758,63
Μειώσεις
(28.201,94)
0
(3.596,09)
0
(31.798,03)
(10.179,22)
Απόσβεση
(87.658,57)
(3.380,39)
(3.337,90)
(485,66)
(94.862,52)
0
Έξοδο τόκων
26.362,69
Αποπληρωμές
(126.687,40)
(Κέρδη)/Ζημίες
(701,42)
Αποτίμηση Ξ.Ν.
4.635,64
Υπόλοιπο 31.12.2022
656.305,10
10.270,11
19.638,76
667,58
686.881,55
685.939,50
Όμιλος
Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης
Αεροσκάφη
Κινητήρες αεροσκαφών
Ακίνητα
Οχήματα
Σύνολο περιουσιακών στοιχείων
Υποχρεώσεις από μισθώσεις
Υπόλοιπο 1.1.2022
389.190,17
6.793,66
15.996,09
788,21
412.768,13
414.233,51
Προσθήκες
372.711,06
4.820,51
44.103,86
419,66
422.055,09
421.521,91
Τροποποιήσεις Μισθώσεων
36.637,81
2.036,33
1.416,06
0
40.090,20
40.090,20
Μειώσεις
(23.503,98)
0
(3.733,95)
(21,36)
(27.259,30)
(5.637,86)
Απόσβεση
(94.543,00)
(3.380,39)
(3.461,26)
(507,67)
(101.892,32)
0
Έξοδο τόκων
27.765,51
Αποπληρωμές
(166.573,65)
(Κέρδη)/Ζημίες
(209,03)
Αποτίμηση Ξ.Ν.
6.128,56
Υπόλοιπο 31.12.2022
680.492,06
10.270,11
54.320,79
678,85
745.761,80
737.319,15
Οι μειώσεις της περιόδου στην Εταιρεία και στον Όμιλο στην κατηγορία «Αεροσκάφη» αφορούν κυρίως την πρόωρη αποπληρωμή της μίσθωσης ενός αεροσκάφους που η Εταιρεία είχε συνάψει το 2020 και την ισόποση αναγνώρισή του στα ιδιόκτητα αεροσκάφη. Η εν λόγω εξόφληση διενεργήθηκε εντός του Ιουνίου 2023 (Σημ. 3.2).
Το ποσό των προσθηκών του 2023 στην Εταιρεία και τον Όμιλο αφορά κυρίως τη μίσθωση 9 νέων αεροσκαφών και τη μίσθωση νέων χώρων αεροδρομίων, ενώ οι τροποποιήσεις μισθώσεων αφορούν κυρίως επέκταση υφιστάμενων συμβάσεων μίσθωσης αεροσκαφών, αλλά και ανανέωση μίσθωσης ακινήτων με διάρκεια μεγαλύτερη των 12 μηνών.
Παρακάτω αναλύονται τα ποσά που αναγνωρίστηκαν στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων χρήσης:
196
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2023
31.12.2022
31.12.2023
31.12.2022
Απόσβεση περιουσιακών στοιχείων με δικαίωμα χρήσης
110.660,90
94.862,52
118.667,91
101.892,32
Έξοδο τόκων υποχρεώσεων από μισθώσεις
53.893,45
26.362,69
56.936,17
27.765,51
Έξοδα βραχυχρόνιων μισθώσεων
2.558,63
1.503,80
2.966,25
1.913,35
Σύνολο
167.112,98
122.729,02
178.570,34
131.571,19
Αντίστοιχα οι αποπληρωμές των υποχρεώσεων από μισθώσεις αναλύονται ως εξής:
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2023
31.12.2022
31.12.2023
31.12.2022
Αποπληρωμή υποχρεώσεων από μισθώσεις
190.418,44
126.687,40
196.596,89
166.573,65
Αποπληρωμές βραχυχρόνιων μισθώσεων
2.558,63
1.503,80
2.966,25
1.913,35
Σύνολο
192.977,08
128.191,20
199.563,14
168.487,00
Η Διοίκηση του Ομίλου εξέτασε την ύπαρξη ή μη ενδείξεων απομείωσης της αξίας των περιουσιακών στοιχείων με δικαίωμα χρήσης και δεν εντόπισε σχετικές ενδείξεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την ανακτήσιμη αξία τους.
3.4 Επενδύσεις σε θυγατρικές / Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία διακρατούμενα προς πώληση
Οι επενδύσεις της Εταιρείας σε θυγατρικές εταιρείες αναλύονται ως εξής :
Εταιρεία
Χώρα
Ποσοστό συμμετοχής
31.12.2023
31.12.2022
Olympic Air Α.Ε.
Ελλάδα
100%
62.416,56
62.416,56
Aegean Cyprus LTD
Κύπρος
100%
33.809,43
18.010,00
Anima Wings SRL
Ρουμανία
51%
0
1.261,54
Αεροπορία Αιγαίου Executive Α.Ε.
Ελλάδα
100%
500,00
0
Ελληνικό Κέντρο Αεροπορικής Συντήρησης Α.Ε.
Ελλάδα
100%
0
500,00
Συμμετοχή σε θυγατρικές
96.725,99
82.188,10
Τον Ιανουάριο του 2023 η Olympic Air A.E. μεταβίβασε πλήρως στη μητρική Αεροπορία Αιγαίου Α.Ε. το ποσοστό που διακρατούσε στην εταιρεία Aegean Cyprus LTD (45,45%) στην τρέχουσα αξία του, βασισμένη σε έκθεση αποτίμησης που έλαβε από ανεξάρτητους εκτιμητές. Το ποσό των €15,8εκατ. εξοφλήθηκε από την Εταιρεία μέσω των ταμειακών διαθεσίμων της.
Το Μάρτιο του 2023 η Εταιρεία προχώρησε στη μεταβίβαση του συνόλου των μετοχών της νεοσύστατης εταιρείας με την επωνυμία «Ελληνικό Κέντρο Αεροπορικής Συντήρησης Μονοπρόσωπη Ανώνυμη Εταιρεία» (ΕΚΑΣ Α.Ε.), στη θυγατρική εταιρεία του Ομίλου Olympic Air A.E., στην ονομαστική τους αξία. Η θυγατρική του Ομίλου ΕΚΑΣ Α.Ε. έχει σκοπό την παροχή υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης πτητικών μέσων.
Συμμετοχή σε Joint Venture
Εντός του α’ εξαμήνου του 2023 ολοκληρώθηκε η σύσταση της εταιρείας Aegean CAE Flight Training A.E. (“ACFT”), για την από κοινού υλοποίηση από την 100% θυγατρική του Ομίλου Olympic Air και την CAE Aviation Training BV του επενδυτικού σχεδίου του Κέντρου Εκπαίδευσης Πληρωμάτων με προσομοιωτές πτήσης στο Διεθνή
197
Αερολιμένα Αθηνών και η κατάθεση της συμμετοχής της Olympic Air (51%) στο εν λόγω joint venture αξίας € 5.100χιλ.
Η ACFT αποτελεί joint venture των εταιριών Olympic Air και CAE Aviation Training BV. Οι δύο μέτοχοι ασκούν από κοινού έλεγχο στην ACFT, καθώς καθορίζουν από κοινού την εμπορική στρατηγική της, διορίζουν τον ίδιο αριθμό μελών στο Διοικητικό Συμβούλιο, απαιτείται δε ομοφωνία στην ελεγχόμενη επιχείρηση σε σχέση με το σύνολο των αποφάσεων που έχουν ουσιώδη σημασία για την εμπορική και επιχειρησιακή στρατηγική πολιτική του joint venture, όπως μεταξύ άλλων την πρόσληψη του διευθυντή του εκπαιδευτικού κέντρου της.
Κατά την 31.12.2023 ο Όμιλος διενήργησε ενοποίηση του joint venture μέσω της μεθόδου της καθαρής θέσης, ενσωματώνοντας στα αποτελέσματά του ζημία από τη συμμετοχή αυτή αξίας €393,99 χιλ. (Σημ. 3.28)
Μη περιουσιακά στοιχεία διακρατούμενα προς πώληση
Τον Οκτώβριο 2023 η Εταιρεία υπέγραψε συμφωνία πώλησης του συνόλου της συμμετοχής της (51%) στη θυγατρική εταιρεία Anima Wings SRL. Η μεταβίβαση των μετοχών πραγματοποιήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2024.
Σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 5, στην εταιρική κατάσταση οικονομικής θέσης η συμμετοχή της μητρικής στην εν λόγω θυγατρική ταξινομήθηκε ως μη κυκλοφορούν περιουσιακό στοιχείο κατεχόμενο προς πώληση στην αξία κτήσης της. Το τίμημα της πώλησης αναμένεται να υπερβαίνει τη λογιστική αξία της επένδυσης την 31.12.2023, επομένως δεν κρίθηκε αναγκαία η αναγνώριση σχετικής απομείωσης.
Ακολούθως, στην ενοποιημένη κατάσταση οικονομικής θέσης τα περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις της θυγατρικής εταιρείας ταξινομήθηκαν ως στοιχεία του ενεργητικού κατεχόμενα προς πώληση και ως υποχρεώσεις άμεσα συνδεδεμένες με στοιχεία του ενεργητικού κατεχόμενα προς πώληση, αντίστοιχα. Η ταξινόμηση διενεργήθηκε στη λογιστική αξία των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων η οποία δε διαφέρει ουσιωδώς από την εύλογη αξία αυτών μείον το κόστος πώλησής τους.
198
Τα στοιχεία ενεργητικού κατεχόμενα προς πώληση και οι υποχρεώσεις άμεσα συνδεδεμένες με στοιχεία του ενεργητικού κατεχόμενα προς πώληση παρουσιάζονται παρακάτω:
31.12.2023
ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
Υπεραξία
381,40
Άυλα περιουσιακά στοιχεία
29,45
Ενσώματα πάγια στοιχεία
18,73
Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις
8,53
Αποθέματα
416,92
Πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις
5.526,73
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα
796,07
Στοιχεία του ενεργητικού κατεχόμενα προς πώληση
7.177,84
ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ
Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις
4.073,36
Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
149,14
Y ποχρεώσεις από συμβάσεις με πελάτες
978,22
Προβλέψεις
1.188,07
Υποχρεώσεις άμεσα συνδεδεμένες με στοιχεία του ενεργητικού κατεχόμενα προς πώληση
6.388,79
Ίδια κεφάλαια άμεσα συνδεδεμένα με στοιχεία του ενεργητικού κατεχόμενα προς πώληση
789,05
3.5 Προκαταβολές έναντι μελλοντικών μισθώσεων αεροσκαφών
Οι εν λόγω προκαταβολές που έχουν αποδοθεί στον κατασκευαστή των αεροσκαφών, αφορούν συμφωνίες πώλησης και μελλοντικής μίσθωσης με εκμισθωτές, με σκοπό εκείνοι να αναλάβουν να χρηματοδοτήσουν εξολοκλήρου τα εν λόγω αεροσκάφη. Η συμφωνία αυτή μεταβιβάζει το δικαίωμα και την υποχρέωση της αγοράς των αεροσκαφών στον εκάστοτε εκμισθωτή κατά την ημερομηνία της παράδοσής τους. Κατά την ίδια ημερομηνία, ο εκμισθωτής πληρώνει τη συνολική αξία τους στον κατασκευαστή και η Εταιρεία εισπράττει όλο το ποσό των προκαταβολών που μέχρι τότε έχουν αποδοθεί.
Οι εν λόγω προκαταβολές προσδιορίζονται μέσω προεξοφλημένων ταμειακών ροών και αποτιμώνται στην τρέχουσα ισοτιμία της ημερομηνίας κλεισίματος της εκάστοτε περιόδου αναφοράς.
Το συνολικό ποσό των προκαταβολών της Εταιρείας και του Ομίλου την 31.12.2023 συνολικής αξίας € 15.837,96χιλ. αναμένεται να εκκαθαριστεί εντός της επόμενης χρήσης. Αντίστοιχα, από το συνολικό ποσό των προκαταβολών της Εταιρείας και του Ομίλου την 31.12.2022 συνολικής αξίας €62.074,97 χιλ., ποσό €53.548,46 χιλ. αναμενόταν να εκκαθαριστεί εντός της τρέχουσας χρήσης.
Από την αποτίμηση των προκαταβολών προέκυψε ζημία €2.343,02 χιλ. (31.12.2022: κέρδος €11.065,69 χιλ.)
Το αποτέλεσμα της προεξόφλησης των συγκεκριμένων προκαταβολών είναι € 416,29χιλ. κέρδος.
Τα εν λόγω ποσά περιλαμβάνονται στα κονδύλια χρηματοοικονομικά έσοδα/έξοδα.
199
3.6 Αναβαλλόμενα φορολογικά περιουσιακά στοιχεία/υποχρεώσεις
Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις/υποχρεώσεις που προκύπτουν από τις σχετικές προσωρινές φορολογικές διαφορές παρουσιάζονται παρακάτω:
Εταιρεία
31.12.2023
31.12.2022
Απαίτηση
Υποχρέωση
Απαίτηση
Υποχρέωση
Διαφορά αξίας παγίων και αποσβέσεων
0
(17.038,03)
0
(18.095,89)
Αποσβέσεις ενσώματων παγίων με δικαίωμα χρήσης
0
(185.885,39)
0
(133.165,67)
Yποχρεώσεις από μισθώσεις
185.759,54
0
137.457,18
0
Απαιτήσεις
21.390,66
0
18.660,67
0
Πρόβλεψη για αποζημίωση προσωπικού
0
(426,66)
0
(739,35)
Χρηματοοικονομικά παράγωγα
0
(5.163,55)
0
(10.060,36)
Αποτίμηση ομολόγων και λοιπών χρηματ στοιχείων
0
(1.371,64)
240,77
0
Λοιπές βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις
12.847,78
0
12.406,25
0
Aναγνώριση αναβαλλόμενης φορολ. απαίτησης
0
(1.295,27)
5.929,19
0
Σύνολα προς ανάκτηση ή συμψηφισμό
219.997,98
(211.180,55)
174.694,06
(162.061,27)
Υπόλοιπο
8.817,43
12.632,79
Όμιλος
31.12.2023
31.12.2022
Απαίτηση
Υποχρέωση
Απαίτηση
Υποχρέωση
Διαφορά αξίας παγίων και αποσβέσεων
0
(7.425,31)
0
(8.005,44)
Αποσβέσεις ενσώματων παγίων με δικαίωμα χρήσης
0
(200.922,73)
0
(149.914,80)
Yποχρεώσεις από μισθώσεις
200.078,53
0
152.562,21
0
Απαιτήσεις
22.609,71
0
18.313,29
0
Πρόβλεψη για αποζημίωση προσωπικού
0
105,69
0
(285,89)
Χρηματοοικονομικά παράγωγα
0
(5.163,55)
0
(10.060,36)
Αποτίμηση ομολόγων και λοιπών χρηματ στοιχείων
0
(1.371,65)
240,76
0
Λοιπές βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις
6.416,20
0
4.240,69
0
Aναγνώριση αναβαλλόμενης φορολ. απαίτησης
6.556,14
0
18.146,83
0
Σύνολα προς ανάκτηση ή συμψηφισμό
235.660,58
(214.777,55)
193.503,79
(168.266,49)
Υπόλοιπο
20.883,03
25.237,30
Μέρος της αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης, στην ενοποιημένη κατάσταση οικονομικής θέσης, αφορά το φορολογικό όφελος του Ομίλου από την ύπαρξη φορολογικών ζημιών των προηγούμενων χρήσεων, οι οποίες αναμένεται να συμψηφιστούν με μελλοντικά φορολογικά κέρδη.
Για την άσκηση ελέγχου της ανακτησιμότητας των φορολογικών ζημιών, άρα και της ύπαρξης επαρκών μελλοντικών φορολογικών κερδών, χρησιμοποιήθηκαν τα προσαρμοσμένα στη φορολογική βάση αποτελέσματα χρήσης του πενταετούς επιχειρηματικού πλάνου του Ομίλου, λαμβάνοντας υπόψη το ύψος και το χρόνο
200
αναγνώρισης των εσόδων και των δαπανών, βάσει των διατάξεων του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (Ν. 4172/2013), όπως αυτές ίσχυαν μέχρι και την ημερομηνία του Ισολογισμού.
3.7 Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις
Οι λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις αναλύονται ως εξής:
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2023
31.12.2022
31.12.2023
31.12.2022
Δοθείσες εγγυήσεις για εξασφάλιση συμβάσεων
27.141,86
27.108,15
29.184,11
29.801,82
Λοιπές απαιτήσεις
0
0
110,82
95,88
Ενεχυριασμένες Καταθέσεις
496,03
496,03
496,03
496,03
Ενεχυριασμένα Ομόλογα
10.631,75
10.390,40
10.631,75
10.390,40
Σύνολο
38.269,64
37.994,58
40.422,71
40.784,13
Στις λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις περιλαμβάνονται τα ενεχυριασμένα ομόλογα αξίας €10.631,75χιλ. επί των οποίων η Εταιρεία έχει συστήσει εμπράγματο εξασφαλιστικό δικαίωμα υπέρ των Ομολογιούχων (Σημ.3.17) .
Επιπλέον, το κονδύλι των λοιπών μακροπρόθεσμων απαιτήσεων περιέχει δοθείσες εγγυήσεις που η Εταιρεία και ο Όμιλος παρέχουν σε εταιρείες μίσθωσης αεροσκαφών ή κτιριακών εγκαταστάσεων για εξασφάλιση των συμβάσεων.
3.8 Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία
Το κονδύλι περιλαμβάνει επενδύσεις που έχει διενεργήσει η Εταιρεία και ο Όμιλος σε ομόλογα και μετοχές που διαπραγματεύονται σε πρωτογενείς και δευτερογενείς αγορές. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων. (Επίπεδο ιεράρχησης εύλογων αξιών 1 και 3).
Κατά τη διάρκεια του 2023 η Εταιρεία πραγματοποίησε αγορές ομολόγων συνολικής αξίας € 258.500 χιλ. (31.12.2022 € 63.969 χιλ.), ενώ εισέπραξε ποσό αξίας € 195.603 χιλ. (31.12.2022 € 12.237 χιλ.) από πωλήσεις και αποπληρωμές χρεωστικών τίτλων. Την 31.12.2023 η θυγατρική εταιρεία Olympic Air κατείχε ομολογίες εκδόσεως της joint venture εταιρείας ACFT αξίας €3.000 χιλ. (Σημ. 3.31)
Την 31.12.2023, διενεργήθηκε πρόβλεψη απομείωσης αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών αξίας € 367,80 χιλ. (31.12.22 €108,73 χιλ.) που συμπεριλαμβάνεται στα χρηματοοικονομικά έξοδα. (Σημ. 3.28).
Κατά το 2023, προέκυψαν έσοδα από τόκους από χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ποσού 2.388,89 χιλ. (31.12.2022 ποσό 1.023,28 χιλ.) που συμπεριλαμβάνονται στο κονδύλι «Πιστωτικοί τόκοι και λοιπά έσοδα» (Σημ. 3.28)
Το αποτέλεσμα επιμέτρησης στα λοιπά συνολικά εισοδήματα, που δε μεταφέρονται στα αποτελέσματα σε μεταγενέστερες περιόδους, αφορά σε κέρδος αποτίμησης συμμετοχικών τίτλων αξίας € 2.662 χιλ.
201
Δεν πραγματοποιήθηκαν μετατάξεις χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων μεταξύ των επιπέδων ιεραρχίας.
3.9 Αποθέματα
Τα αποθέματα αφορούν αγαθά τα οποία η Εταιρεία εμπορεύεται στα αεροσκάφη κατά την διάρκεια των πτήσεων εξωτερικού καθώς και ανταλλακτικά αεροσκαφών της Εταιρείας και του Ομίλου.
Σε ό,τι αφορά τα ανταλλακτικά αεροσκαφών, η Εταιρεία και ο Όμιλος διατηρούν ένα συγκεκριμένο ύψος ανταλλακτικών προκειμένου να καλύψουν τις ανάγκες συντήρησης των αεροσκαφών τους. Η αύξηση της αξίας των ανταλλακτικών αεροσκαφών οφείλεται στη διαμόρφωση επαρκούς αποθέματος ανταλλακτικών για το νέο στόλο των Neo αεροσκαφών αλλά και στη σταδιακή αύξηση των in house συντηρήσεων.
Εταιρεία
Όμιλος
Αποθέματα λήξης περιόδου
31.12.2023
31.12.2022
31.12.2023
31.12.2022
Εμπορεύματα
222,21
603,45
242,43
638,92
Ανταλλακτικά αεροσκαφών
31.467,90
26.708,00
40.451,15
33.078,16
Στοιχεία του ενεργητικού κατεχόμενα προς πώληση
0
0
(416,84)
0
Σύνολο
31.690,10
27.311,45
40.276,74
33.717,08
Οι μεταβολές των αποθεμάτων αναλύονται παρακάτω:
Μεταβολές
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2023
31.12.2022
31.12.2023
31.12.2022
Εμπορεύματα
Υπόλοιπο έναρξης
603,45
529,13
638,88
574,27
Αγορές
1.155,72
1.645,73
1.155,72
1.645,73
Αναλώσεις
(1.536,96)
(1.571,41)
(1.552,19)
(1.581,11)
Στοιχεία του ενεργητικού κατεχόμενα προς πώληση
0
0
(20,22)
0
Υπόλοιπο λήξης
222,21
603,45
222,19
638,88
Ανταλλακτικά Αεροσκαφών
Υπόλοιπο έναρξης
26.708,00
16.381,85
33.078,19
22.189,32
Αγορές
20.930,29
18.171,70
25.710,10
21.750,61
Αναλώσεις
(16.170,40)
(7.845,55)
(18.337,04)
(10.861,73)
Στοιχεία του ενεργητικού κατεχόμενα προς πώληση
0
0
(396,70)
0
Υπόλοιπο λήξης
31.467,90
26.708,00
40.054,55
33.078,19
Σύνολο αποθεμάτων
31.690,11
27.311,45
40.276,74
33.717,07
202
3.10 Πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις
Οι απαιτήσεις αφορούν τα εξής υπόλοιπα:
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2023
31.12.2022
31.12.2023
31.12.2022
Εμπορικές απαιτήσεις
Πελάτες Εσωτερικού
14.171,55
12.800,45
19.581,25
15.900,11
Πελάτες Εξωτερικού
2.272,06
7.696,43
3.653,17
5.757,33
Ελληνικό Δημόσιο
424,89
739,96
1.214,59
753,44
Λοιποί χρεώστες διάφοροι
35.930,72
29.300,80
38.869,60
32.720,59
Σύνολο
52.799,22
50.537,64
63.318,62
55.131,47
Πρόβλεψη για αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες
(258,22)
(3.011,46)
(2.695,03)
(5.409,40)
Σύνολο Εμπορικών απαιτήσεων
52.541,00
47.526,19
60.623,58
49.722,07
Λοιπές απαιτήσεις υποκείμενες σε πρόβλεψη
Έσοδα χρήσεως εισπρακτέα
30.623,39
28.528,10
28.862,91
29.508,00
Απαιτήσεις από συμβάσεις με πελάτες
14.609,03
10.587,24
12.453,53
7.795,51
Προκαταβολές σε προμηθευτές
10.495,12
11.192,87
17.974,76
18.052,03
Σύνολο
55.727,54
50.308,21
59.291,20
55.355,54
Πρόβλεψη για αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες
(4,84)
(16,13)
(22,51)
(19,54)
Σύνολο λοιπών απαιτήσεων υποκείμενων σε πρόβλεψη
55.722,71
50.292,08
59.268,68
55.336,01
Λοιπές απαιτήσεις μη υποκείμενες σε πρόβλεψη
2.407,27
4.430,26
5.326,96
19.002,00
Σύνολο Πελατών και λοιπών εμπορικών απαιτήσεων
110.670,97
102.248,54
125.219,22
124.060,08
Η αύξηση που παρατηρείται στα επιμέρους κονδύλια των εμπορικών απαιτήσεων, σε σχέση με το υπόλοιπο της 31.12.2022, οφείλεται στην αύξηση της πτητικής δραστηριότητας της Εταιρείας και του Ομίλου εντός του 2023.
Το κονδύλι «Λοιποί χρεώστες διάφοροι» περιλαμβάνει απαιτήσεις από εκκαθαρίσεις αεροπορικών εισιτηρίων που πωλούνται μέσω των συμβεβλημένων με την ΙΑΤΑ τουριστικών γραφείων και εισιτήρια που πωλούνται από/προς άλλες αεροπορικές εταιρίες.
Το κονδύλι «Απαιτήσεις από συμβάσεις με πελάτες» αφορά σε έσοδα του 2023 που τιμολογήθηκαν εντός του 2024. Τα εν λόγω ποσά αφορούσαν κυρίως έσοδα interline, έσοδα από τακτικές και ναυλωμένες πτήσεις, έσοδα μεταφοράς εμπορευμάτων και έσοδα από εξαργύρωση/μετατροπή πόντων προγραμμάτων επιβράβευσης που συμμετέχει η Εταιρεία.
Στα «Έσοδα χρήσεως εισπρακτέα» περιλαμβάνονται κυρίως απαιτήσεις επιστροφής αποθεματικού συντήρησης από τους εκμισθωτές αεροσκαφών, για συντηρήσεις που πραγματοποιήθηκαν εντός του 2023 και τα αντίστοιχα έσοδα τιμολογήθηκαν το 2024.
Εντός του 2023 η Εταιρεία προχώρησε σε αλλαγή της λογιστικής εκτίμησης που αφορά στην πρόβλεψη για αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες, επεκτείνοντας το εύρος των ιστορικών δεδομένων που λαμβάνονται υπόψη σχετικά με τις εισπράξεις ή τους διακανονισμούς επισφαλών πελατών. Το αποτέλεσμα της εν λόγω αλλαγής λογιστικής εκτίμησης ωφέλησε τα αποτελέσματα της Εταιρείας και του Ομίλου κατά €1,1εκατ. Το σύνολο της
203
«πρόβλεψης για αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες», που αφορά το 2023, περιλαμβάνεται στο κονδύλι των αποτελεσμάτων «Αναλώσεις υλικών και υπηρεσιών». Σημ.3.18.
Το κονδύλι του Ομίλου «Λοιπές απαιτήσεις μη υποκείμενες σε πρόβλεψη» διαμορφώνεται κυρίως από εισπρακτέο ποσό ΦΠΑ και απαιτήσεις από το Ελληνικό Δημόσιο.
Οι ανωτέρω απαιτήσεις θεωρούνται βραχυπρόθεσμης λήξης και συνεπώς η εύλογη αξία τους δεν διαφέρει ουσιωδώς από την λογιστική.
Ανάλυση ενηλικίωσης υπολοίπων πελατών/χρεωστών (Εταιρεία)
31.12.2023
Μη Ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο
έως 30 ημέρες
30-60 ημέρες
61-90 ημέρες
πάνω από 90 ημέρες
Σύνολο
Αναμενόμενο Ποσοστό Πιστωτικής Ζημίας
(0,19)%
0,01%
0,32%
0,97%
20,05%
0,24%
Συνολικό ποσό απαιτήσεων
95.816,53
9.033,65
751,49
763,21
2.161,89
108.526,77
Αναμενόμενη πιστωτική ζημία
(180,61)
0,52
2,43
7,43
433,40
263,17
Ανάλυση ενηλικίωσης υπολοίπων πελατών/χρεωστών (Όμιλος)
31.12.2023
Μη Ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο
έως 30 ημέρες
30-60 ημέρες
61-90 ημέρες
πάνω από 90 ημέρες
Σύνολο
Αναμενόμενο Ποσοστό Πιστωτικής Ζημίας
(0,13)%
0,11%
2,01%
0,97%
61,43%
2,22%
Συνολικό ποσό απαιτήσεων
106.787,68
9.617,33
820,66
783,81
4.600,33
122.609,81
Αναμενόμενη πιστωτική ζημία
(143,46)
10,98
16,52
7,61
2.825,89
2.717,54
Ανάλυση ενηλικίωσης υπολοίπων πελατών/χρεωστών (Εταιρεία)
31.12.2022
Μη Ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο
έως 30 ημέρες
30-60 ημέρες
61-90 ημέρες
πάνω από 90 ημέρες
Σύνολο
Αναμενόμενο Ποσοστό Πιστωτικής Ζημίας
0,75%
2,35%
26,45%
39,43%
61,40%
3,00%
Συνολικό ποσό απαιτήσεων
86.851,32
9.532,20
1.372,47
491,64
2.598,22
100.845,8 6
Αναμενόμενη πιστωτική ζημία
650,98
224,48
363,00
193,83
1.595,30
3.027,58
204
Ανάλυση ενηλικίωσης υπολοίπων πελατών/χρεωστών (Όμιλος)
31.12.2022
Μη Ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο
έως 30 ημέρες
30-60 ημέρες
61-90 ημέρες
πάνω από 90 ημέρες
Σύνολο
Αναμενόμενο Ποσοστό Πιστωτικής Ζημίας
0,70%
2,37%
26,46%
39,48%
79,48%
4,91%
Συνολικό ποσό απαιτήσεων
94.047,83
9.546,95
1.377,95
499,96
5.014,33
110.487,0 2
Αναμενόμενη πιστωτική ζημία
654,93
226,40
364,65
197,40
3.985,55
5.428,93
Η κίνηση της πρόβλεψης για επισφαλείς απαιτήσεις παρουσιάζεται κατωτέρω:
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2023
31.12.2022
31.12.2023
31.12.2022
Υπόλοιπο αρχής
3.027,58
2.319,82
5.428,93
4.910,92
Χρησιμοποιηθείσα πρόβλεψη
0
0
0
0
Πρόβλεψη επισφαλών απαιτήσεων (Σημ. 3.26)
(2.764,52)
707,76
(2.711,38)
518,02
Υπόλοιπο λήξης
263,06
3.027,58
2.717,55
5.428,93
Η Εταιρεία και ο Όμιλος την 31.12.2023 και 31.12.2022 δε διενήργησαν διαγραφές για ανεπίδεκτες είσπραξης απαιτήσεις.
3.11 Έξοδα επόμενης χρήσης
Τα έξοδα επόμενης χρήσης αφορούν ποσά που δίνονται έναντι συγκεκριμένων συναλλαγών με τρίτους ή με το προσωπικό της Εταιρείας και του Ομίλου.
Τα συγκεκριμένα ποσά αναλύονται ως εξής:
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2023
31.12.2022
31.12.2023
31.12.2022
Λοιπές προκαταβολές
170,95
280,71
180,50
304,52
Έξοδα επόμενης χρήσης
29.222,87
24.296,42
32.089,58
26.509,45
Σύνολο
29.393,82
24.577,13
32.270,08
26.813,97
Τα έξοδα επόμενης χρήσης αφορούν κυρίως έξοδα συντήρησης αεροσκαφών, ασφάλιστρα αεροσκαφών και λοιπές λειτουργικές δαπάνες.
Στο ποσό των εξόδων επόμενης χρήσης περιλαμβάνεται επίσης το περιουσιακό στοιχείο των δαπανών εξασφάλισης συμβάσεων με πελάτες (προμήθειες ταξιδιωτικών πρακτορείων, έξοδα συστημάτων κρατήσεων κλπ).
205
3.12 Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα – Δεσμευμένες καταθέσεις
Τα ταμειακά διαθέσιμα της Εταιρείας και του Ομίλου αναλύονται ως εξής :
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2023
31.12.2022
31.12.2023
31.12.2022
Ταμείο
268,88
127,54
308,84
168,86
Καταθέσεις όψεως
86.367,26
167.360,39
95.831,10
183.457,87
Βραχυπρόθεσμες προθεσμιακές καταθέσεις
291.450,62
235.943,23
318.031,47
240.599,71
Ταμειακά ισοδύναμα
155.867,30
38.042,18
161.548,41
38.062,17
Σύνολο
533.954,06
441.473,33
575.719,82
462.288,61
Το κονδύλι ταμειακά ισοδύναμα αφορά σε τοποθετήσεις χαμηλού ρίσκου και άμεσης ρευστοποίησης – μικρότερης των τριών μηνών (Treasury bills, money market funds κλπ).
Η Εταιρεία και Όμιλος στις 31.12.2023 δεν είχε δεσμευμένες καταθέσεις, ενώ την 31.12.2022 οι καταθέσεις αυτές ανέρχονταν στο ποσό των €881 χιλ.) και αφορούσαν ποσά που έχουν δοθεί ως εγγυήσεις σε τρίτους αναφορικά με συμβόλαια αντιστάθμισης ταμειακών ροών.
Τα ταμειακά διαθέσιμα την 31.12.2023 παρουσιάζονται αυξημένα σε σχέση με την 31.12.2022, κυρίως λόγω της αυξημένης ζήτησης και προπώλησης εισιτηρίων.
Από το σύνολο των ταμειακών διαθεσίμων της Εταιρείας και του Ομίλου, ποσό αξίας € 90,04 εκ. (31.12.2022: €103,62 εκ.) και € 100,81 εκ. (31.12.2022: €117,08 εκ.), αντίστοιχα, αφορά ταμειακά διαθέσιμα σε ξένο νόμισμα (κυρίως USD).
3.13 Μετοχικό κεφάλαιο
Το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας την 31.12.2023 και την 31.12.2022 ανέρχεται στο ποσό των €45.083,54 χιλ., διαιρούμενο σε 90.167.100 κοινές ονομαστικές μετοχές, ονομαστικής αξίας πενήντα λεπτών του ευρώ (0,50) η κάθε μία. Όλες οι μετοχές έχουν εξοφληθεί πλήρως και συμμετέχουν στα κέρδη.
Η Εταιρεία σύμφωνα με το άρθρο 49 του Ν.4548/2018, κατ’ εφαρμογή της απόφασης της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της 26.07.2023, προέβη την 09.10.2023 σε αγορά 10.000 ιδίων μετοχών με μέση τιμή κτήσης €9,4993 ανά μετοχή, συνολικής αξίας €94,99χιλ. (Σημ 3.15).
Σύμφωνα με την απόφαση αυτή, ο ανώτατος αριθμός των ιδίων μετοχών προς αγορά δεν θα υπερβαίνει το 10% του καταβεβλημένου μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας, εντός χρονικού διαστήματος 24 μηνών από την ημερομηνία λήψης της σχετικής απόφασης από τη Γενική Συνέλευση, με εύρος τιμών αγοράς από €1 ανά μετοχή (κατώτατο όριο) έως και €20 ανά μετοχή (ανώτατο όριο). Οι ίδιες μετοχές που κατέχει η Εταιρεία σε κάθε χρονική στιγμή προορίζονται για κάθε σκοπό και χρήση που επιτρέπεται από τη νομοθεσία (περιλαμβανομένων, ενδεικτικά και χωρίς περιορισμό, της μείωσης του μετοχικού κεφαλαίου και της ακύρωσής τους, ή/και της διάθεσής τους στο προσωπικό ή/και σε μέλη της διοίκησης της Εταιρείας ή/και συνδεδεμένης εταιρείας) και σύμφωνα με αυτή.
206
3.14 Υπέρ το Άρτιο
Το Υπέρ το άρτιο του μετοχικού κεφαλαίου την 31.12.2023 καθώς και την 31.12.2022 ανέρχεται συνολικά στο ποσό των € 78.444,83 χιλ.
3.15 Λοιπά Αποθεματικά
Τα λοιπά αποθεματικά απαρτίζονται από: (α) το τακτικό αποθεματικό, (β) το έκτακτο αποθεματικό, (γ) τα αποθεματικά που δημιουργούνται από την αντιστάθμιση των ταμειακών ροών μέσω παραγώγων, (δ) τα αποθεματικά που αφορούν χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία αποτιμώμενα μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων, και (ε) το αποθεματικό δικαιωμάτων κτήσης τίτλων μετοχών.
Δεδομένης της καταβολής της οικονομικής ενίσχυσης από το Ελληνικό Δημόσιο στην Εταιρεία, υπογράφηκε η σύμβαση των Τίτλων Κτήσης Μετοχών (Warrants) με την Ελληνική Δημοκρατία το 2021 καθώς εκδόθηκαν και παραδώθηκαν άνευ ανταλλάγματος στην Ελληνική Δημοκρατία οι Τίτλοι Κτήσης Μετοχών που προβλέπονται στο άρθρο 30 του Ν. 4772/2021 και στο άρθρο 56 του Ν. 4548/2018. Ειδικότερα πρόκειται για 10.369.217 τίτλους παραστατικών δικαιωμάτων κτήσης κοινών μετοχών της Εταιρείας, καθένας εκ των οποίων παρέχει το δικαίωμα απόκτησης μίας (1) νέας κοινής ονομαστικής μετοχής της Εταιρείας, σε τιμή ίση με τρία και είκοσι λεπτά του Ευρώ (€3,20) ανά νέα μετοχή και το δικαίωμα μπορεί να ασκηθεί μεταξύ της 03.07.2023 και 03.07.2026, ενώ η Εταιρεία έχει το δικαίωμα προαίρεσης απόκτησης των Τίτλων Κτήσης Μετοχών στην αγοραία αξία τους. (Σημ. 3.13). Οι εν λόγω τίτλοι δικαιωμάτων κτήσης μετοχών αποτιμήθηκαν κατά την ημερομηνία έκδοσης και καταχωρήθηκαν σε λογαριασμό αποθεματικού. Σημειώνεται ότι για την καταβολή της οικονομικής ενίσχυσης απαιτήθηκε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου με την Εταιρεία να αντλεί κεφάλαια ύψους 60 εκ. ευρώ, η οποία και πραγματοποιήθηκε την 14.06.2021.
Το Ελληνικό Δημόσιο δήλωσε στις 03.11.2023 την πρόθεσή του να ασκήσει το σύνολο των δικαιωμάτων που απορρέουν από το σύνολο των Τίτλων Κτήσης.
Η Έκτακτη Γενική Συνέλευση των Μετόχων της Εταιρείας της 14.12.2023 αποφάσισε την άσκηση του προβλεπόμενου δικαιώματος προαίρεσης από την Εταιρεία και τη σχετική εκταμίευση για την απόκτηση του συνόλου των Τίτλων Κτήσης Μετοχών με την καταβολή της Αγοραίας Αξίας τους, ήτοι χρηματικού ποσού €85.389.669,82 ή τιμή ίση με €8,23 ανά Τίτλο Κτήσης Μετοχών, όπως αυτή υπολογίστηκε από ανεξάρτητο χρηματοοικονομικό σύμβουλο, με σκοπό την απόσβεση των υποχρεώσεων της Εταιρείας που απορρέουν από τους Τίτλους Κτήσης Μετοχών, δια της ακύρωσής τους από την Εταιρεία. Σε συνέχεια της σχετικής απόφασης της Γενικής Συνέλευσης η Εταιρεία γνωστοποίησε στην Ελληνική Δημοκρατία την άσκηση του δικαιώματος προαίρεσης απόκτησης των Τίτλων Κτήσης Μετοχών και προέβη στην καταβολή της Αγοραίας Αξίας ύψους €85.389.669,82 την 02.01.2024 και απέκτησε τους Τίτλους Κτήσης Μετοχών, με σκοπό την απόσβεση των υποχρεώσεών της που απορρέουν από αυτούς.
Δεδομένου ότι η απόφαση για άσκηση του δικαιώματος προαίρεσης απόκτησης των τίτλων έλαβε χώρα πριν την 31.12.2023, το συνολικό ποσό της αγοραίας αξίας των τίτλων μείωσε το Αποθεματικό δικαιωμάτων κτήσης τίτλων μετοχών με ισόποση αύξηση των Λοιπών βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων. (Σημ.3.20)
207
Το ύψος των λοιπών αποθεματικών για την Εταιρεία αναλύεται ως εξής:
Aποθεματικά
Τακτικό αποθεματικό
Λοιπά αποθεματικά
Αποθεματικό εύλογης αξίας (αντιστάθμιση ταμειακών ροών)
Αποθεματικό δικαιωμάτων κτήσης τίτλων μετοχών
Αποθεματικό χρημ/κων περιουσ. στοιχείων
Σύνολο
Υπόλοιπο στις 31.12.2021
15.499,98
(5.808,51)
15.927,04
27.473,04
786,98
53.878,53
Μεταβολή περιόδου
0
3.916,22
21.791,72
0
(1.442,02)
24.265,92
Υπόλοιπο στις 31.12.2022
15.499,98
(1.892,29)
37.718,77
27.473,04
(655,05)
78.144,45
Μεταβολή περιόδου
0
2.888,86
(19.725,15)
(85.389,67)
6.003,62
(96.222,33)
Υπόλοιπο στις 31.12.2023
15.499,98
996,57
17.993,62
(57.916,63)
5.348,58
(18.077,88)
Για τον Όμιλο τα ποσά αναλύονται ως εξής :
Aποθεματικά
Τακτικό αποθεματικό
Λοιπά αποθεματικά
Αποθεματικό εύλογης αξίας (αντιστάθμιση ταμειακών ροών)
Αποθεματικό δικαιωμάτων κτήσης τίτλων μετοχών
Αποθεματικό χρημ/κων περιουσ. στοιχείων
Σύνολο
Υπόλοιπο στις 31.12.2021
16.973,93
(7.007,99)
15.927,03
27.473,04
786,97
54.152,99
Μεταβολή περιόδου
0
3.978,19
21.791,72
0
(1.442,02)
24.327,89
Υπόλοιπο στις 31.12.2022
16.973,93
(3.029,79)
37.718,75
27.473,04
(655,05)
78.480,88
Μεταβολή περιόδου
0
2.914,69
(19.725,15)
(85.389,67)
6.047,29
(96.152,84)
Υπόλοιπο στις 31.12.2023
16.973,93
(115,11)
17.993,61
(57.916,63)
5.392,23
(17.671,96)
Τα αποθεματικά εύλογης αξίας, παρουσιάζονται καθαρά από αναβαλλόμενους φόρους.
208
3.16 Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία
Τα ποσά που αναλύονται παρακάτω αναγνωρίζονται ως προγράμματα καθορισμένων παροχών και βασίζονται σε ανεξάρτητη αναλογιστική μελέτη. Τα ποσά για την Εταιρεία αναλύονται ως εξής :
Εταιρεία
31.12.2023
31.12.2022
Ποσά αναγνωρισμένα στο λογαριασμό αποτελεσμάτων
Κόστος τρέχουσας απασχόλησης
518,53
505,62
Τόκος στην υποχρέωση
88,68
28,01
Κόστος επιπλέον παροχών
180,52
639,60
Σύνολο αναγνωριζόμενο στις παροχές σε εργαζομένους
787,73
1.173,23
Μεταβολές στην καθαρή υποχρέωση αναγνωρισμένη στον ισολογισμό
Καθαρή υποχρέωση κατά την έναρξη της χρήσης
3.547,35
3.099,50
Παροχές που πληρώθηκαν από τον εργοδότη
(196,31)
(774,55)
Σύνολο δαπάνης που αναγνωρίστηκε στο λογαριασμό αποτελεσμάτων
787,73
1.173,23
Ποσό που καταχωρείται στην κατάσταση λοιπών συνολικών εσόδων
414,98
49,22
Καθαρή υποχρέωση στο τέλος της χρήσης
4.553,75
3.547,40
Μεταβολή στην παρούσα αξία της υποχρέωσης
Παρούσα αξία υποχρέωσης στην αρχή της περιόδου
3.547,35
3.099,50
Κόστος τρέχουσας απασχόλησης
518,53
505,62
Κόστος τόκου
88,68
28,01
Παροχές που πληρώθηκαν από τον εργοδότη
(196,31)
(774,55)
Επιπλέον πληρωμές ή έξοδα/έσοδα
180,52
639,55
Αναλογιστική ζημία/(κέρδος)
414,98
49,22
Παρούσα αξία υποχρέωσης στο τέλος της περιόδου
4.553,75
3.547,35
Οι αναλογιστικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν είναι οι εξής:
31.12.2023
31.12.2022
Προεξοφλητικό επιτόκιο
3,00%
2,50%
Μελλοντικές αυξήσεις μισθών
2,50%
2,20%
Μέση τιμή ετών μέχρι τη συνταξιοδότηση
22,32
22,12
209
Τα ποσά για τον Όμιλο αναλύονται ως εξής:
Όμιλος
31.12.2023
31.12.2022
Ποσά αναγνωρισμένα στο λογαριασμό αποτελεσμάτων
Κόστος τρέχουσας απασχόλησης
560,10
541,04
Τόκος στην υποχρέωση
97,04
30,60
Κόστος επιπλέον παροχών
180,52
639,60
Κανονικό έξοδο στο λογαριασμό αποτελεσμάτων
837,65
1.211,23
Μεταβολές στην καθαρή υποχρέωση αναγνωρισμένη στον ισολογισμό
Καθαρή υποχρέωση κατά την έναρξη της χρήσης
3.881,43
3.399,64
Παροχές που πληρώθηκαν από τον εργοδότη
(196,31)
(870,20)
Σύνολο δαπάνης που αναγνωρίστηκε στο λογαριασμό αποτελεσμάτων
837,65
1.296,11
Ποσό που καταχωρείται στην κατάσταση λοιπών συνολικών εσόδων
461,34
50,93
Καθαρή υποχρέωση στο τέλος της χρήσης
4.984,11
3.876,49
Μεταβολή στην παρούσα αξία της υποχρέωσης
Παρούσα αξία υποχρέωσης στην αρχή της περιόδου
3.881,43
3.399,64
Κόστος τρέχουσας απασχόλησης
560,05
540,99
Κόστος τόκου
97,04
30,60
Παροχές που πληρώθηκαν από τον εργοδότη
(196,31)
(870,20)
Επιπλέον πληρωμές ή έξοδα/έσοδα
180,52
729,47
Αναλογιστική ζημία/(κέρδος)
461,34
50,93
Παρούσα αξία υποχρέωσης στο τέλος της περιόδου
4.984,06
3.881,43
Η ανάλυση ευαισθησίας των αποτελεσμάτων της αναλογιστικής μελέτης για την Εταιρεία και τον Όμιλο αναλύεται παρακάτω.Η χρήση του επιτοκίου προεξόφλησης 0,5% μεγαλύτερου θα είχε ως αποτέλεσμα η αναλογιστική υποχρέωση να ήταν μικρότερη κατά 3% ενώ η ακριβώς αντίρροπη κίνηση, δηλαδή η χρήση του επιτοκίου προεξόφλησης 0,5% μικρότερου θα είχε ως αποτέλεσμα η αναλογιστική υποχρέωση να ήταν μεγαλύτερη κατά 3%.
Οι αντίστοιχοι έλεγχοι ευαισθησίας για την αναμενόμενη αύξηση των μισθών, δηλαδή η χρήση 0,5% μεγαλύτερης αναμενόμενης αύξησης μισθών θα είχε ως αποτέλεσμα η αναλογιστική υποχρέωση να ήταν μεγαλύτερη κατά 3%, ενώ η ακριβώς αντίρροπη κίνηση, δηλαδή η χρήση αναμενόμενης αύξησης μισθών μικρότερη κατά 0,5% θα είχε ως αποτέλεσμα η αναλογιστική υποχρέωση να ήταν μικρότερη κατά 3%.
Αναλυτικά, η αναλογιστική υποχρέωση ανά σενάριο για την Εταιρεία παρουσιάζεται στον παρακάτω πίνακα:
Αναλογιστική Υποχρέωση
Ποσοστιαία Μεταβολή
Αύξηση επιτοκίου προεξόφλησης κατά 0,5%
4.433,99
(3)%
Μείωση επιτοκίου προεξόφλησης κατά 0,5%
4.679,26
3%
Αύξηση αναμενόμενης αύξησης μισθών κατά 0,5%
4.679,26
3%
Μείωση αναμενόμενης αύξησης μισθών κατά 0,5%
4.432,85
(3)%
210
3.17 Δανειακές υποχρεώσεις
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2023
31.12.2022
31.12.2023
31.12.2022
Ομολογιακό δάνειο (€200εκατ.) - βραχυπρ. μέρος
2.183,11
2.177,14
2.183,11
2.177,14
Ομολογιακό δάνειο (€150εκατ.) - βραχυπρ. μέρος
0
34.535,99
0
34.535,99
Ομολογιακό δάνειο RRF - βραχυπρ. μέρος
0
0
925,63
0
Σύνολο βραχυπρόθεσμων δανειακών υποχρεώσεων
2.183,11
36.713,13
3.108,74
36.713,13
Ομολογιακό δάνειο (€200εκα.) - μακρ. μέρος
198.688,23
198.124,70
198.688,23
198.124,70
Ομολογιακό δάνειο (€150εκατ.) - μακρ. μέρος
0
33.347,24
0
33.347,24
Ομολογιακό δάνειο RRF - μακρ. μέρος
0
0
18.532,11
0
Σύνολο μακροπρόθεσμων δανειακών υποχρεώσεων
198.688,23
231.471,94
217.220,34
231.471,94
Κοινό Ομολογιακό Δάνειο ύψους 200εκ. ευρώ
Την 12.03.2019 η Εταιρεία εξέδωσε Κοινό Ομολογιακό Δάνειο διάρκειας επτά (7) ετών και διατέθηκαν συνολικά 200.000 κοινές ανώνυμες ομολογίες με ονομαστική αξία EUR 1.000 εκάστη και τελική απόδοση 3,60%.
Κατά την 31.12.2023 η εύλογη αξία των υποχρεώσεων της Εταιρείας και του Ομίλου από την έκδοση του ομολογιακού δανείου, λαμβάνοντας υπόψη την τιμή διαπραγμάτευσης στην οργανωμένη αγορά τίτλων σταθερού εισοδήματος του Χρηματιστηρίου Αθηνών, προσδιορίστηκε στο ποσό των €197.060 χιλ.
Οι υποχρεώσεις του ομολογιακού δανείου του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύονται ως εξής:
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2023
31.12.2022
31.12.2023
31.12.2022
Δανειακές υποχρεώσεις
Μακροπ/σμο μέρος
198.686,23
198.124,70
198.686,23
198.124,70
Βραχυπ/σμο μέρος
2.183,11
2.177,14
2.183,11
2.177,14
Λογιστική αξία Ομολογιακού Δανείου
200.869,35
200.301,84
200.869,35
200.301,84
Η κίνηση του ομολογιακού δανείου αναλύεται ως εξής:
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2023
31.12.2022
31.12.2023
31.12.2022
Ομολογιακό Δάνειο και δεδουλευμένοι τόκοι
202.177,14
202.131,86
202.177,14
202.131,86
Μείον: Δαπάνες έκδοσης Ομολογιακού Δανείου
(1.875,30)
(2.416,58)
(1.875,30)
(2.416,58)
Υπόλοιπο έναρξης
200.301,84
199.715,28
200.301,84
199.715,28
Τόκοι περιόδου
7.305,91
7.325,27
7.305,91
7.325,27
Απόσβεση εξόδων έκδοσης
561,59
541,29
561,59
541,29
Αποπληρωμές
(7.300,00)
(7.280,00)
(7.300,00)
(7.280,00)
Υπόλοιπο λήξης περιόδου
200.869,35
200.301,84
200.869,35
200.301,84
211
Την 31.12.2023 το κατατεθειμένο από την Εταιρεία ποσό στο Λογαριασμό Εξασφάλισης Ομολογιακού Δανείου DSRA ανερχόταν σε €0,50χιλ., καθώς εντός του 2022 ποσό ύψους €10.800 χιλ. αποδεσμεύτηκε από τον λογαριασμό DSRA, σύμφωνα με τους όρους του Προγράμματος. Την 31.12.2023 η αξία των ομολόγων, επί των οποίων η Εταιρεία έχει συστήσει εμπράγματο εξασφαλιστικό δικαίωμα υπέρ των Ομολογιούχων, ανερχόταν σε € 10.631,75χιλ. Τα εν λόγω ποσά περιλαμβάνονται στο κονδύλι «Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις». (Σημ. 3.7)
Ομολογιακό Δάνειο ύψους 150εκ. ευρώ
Τον Οκτώβριο του 2020, η Εταιρεία υπέγραψε σύμβαση με τις τέσσερις ελληνικές συστημικές τράπεζες για τη χορήγηση Ομολογιακού Δανείου ποσού 150 εκατ. Ευρώ κυμαινόμενου επιτοκίου (3Μ EURIBOR+περιθώριο), κάνοντας χρήση του προγράμματος χρηματοδότησης του Ταμείου Εγγυοδοσίας Επιχειρήσεων Covid-19, με τη μορφή μηχανισμού εγγυήσεων κατά το 80% της ονομαστικής αξίας του Δανείου, λήξεως το 2025.
Η κίνηση του ομολογιακού δανείου αναλύεται ως εξής:
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2023
31.12.2022
31.12.2023
31.12.2022
Ομολογιακό Δάνειο και δεδουλευμένοι τόκοι
68.437,99
150.143,48
68.437,99
150.143,48
Μείον: Δαπάνες έκδοσης Ομολογιακού Δανείου
554,76
3.658,05
554,76
3.658,05
Υπόλοιπο έναρξης
67.883,23
146.485,43
67.883,23
146.485,43
Τόκοι περιόδου
797,70
3.523,67
797,70
3.523,67
Απόσβεση εξόδων έκδοσης
554,76
3.103,29
554,76
3.103,29
Αποπληρωμές
(69.235,69)
(85.229,16)
(69.235,69)
(85.229,16)
Υπόλοιπο λήξης περιόδου
0,00
67.883,23
0,00
67.883,23
Το Μάρτιο του 2023 η Εταιρεία προέβη σε πλήρη αποπληρωμή του ομολογιακού δανείου.
Ομολογιακό Δάνειο ύψους 42,8εκ. ευρώ
Την 29.12.2022 η 100% θυγατρική Olympic Air σύναψε Κοινό Ομολογιακό Δάνειο συνολικού ύψους έως 42.888,04 χιλ. Ευρώ και διάρκειας δεκαπέντε (15) ετών στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, για τη χρηματοδότηση Επενδυτικού Σχεδίου και συγκεκριμένα την ανάπτυξη βάσης συντήρησης αεροσκαφών στο Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών. Τον Ιούνιο του 2023, η Olympic Air προέβη σε πρώτη εκταμίευση ποσού 21.600 χιλ.
Ως δανειοδότηση που εμπίπτει στο πλαίσιο συγχρηματοδότησης των συστημικών τραπεζών με το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), μέρος των εκδοθεισών ομολογιών (53,81%) συμφωνήθηκε να χορηγηθεί με σταθερό χαμηλότοκο επιτόκιο, ενώ οι υπόλοιπες ομολογίες με κυμαινόμενο (6M EURIOBR+περιθώριο).
Η Διοίκηση προχώρησε, βάσει του ΔΠΧΑ9, σε προσδιορισμό της εύλογης αξίας του αντληθέντος με 30.06.2023 ομολογιακού δανείου και η διαφορά από το αντληθέν ποσού 1,9 εκατ αναγνωρίστηκε βάσει του ΔΛΠ 20 ως κρατική επιχορήγηση, για την ανάπτυξη βάσης συντήρησης αεροσκαφών.
212
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2023
31.12.2022
31.12.2023
31.12.2022
Δανειακές υποχρεώσεις
Μακροπ/σμο μέρος
0
0
18.532,11
0
Βραχυπ/σμο μέρος
0
0
925,63
0
Λογιστική αξία Ομολογιακού Δανείου
0
0
19.457,74
0
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2023
31.12.2022
31.12.2023
31.12.2022
Ομολογιακό Δάνειο και δεδουλευμένοι τόκοι
0
0
19.698,66
0
Μείον: Δαπάνες έκδοσης Ομολογιακού Δανείου
0
0
435,83
0
Υπόλοιπο έναρξης
0
0
19.262,83
0
Τόκοι περιόδου
0
0
622,04
0
Απόσβεση εξόδων έκδοσης
0
0
21,49
0
Αποπληρωμές
0
0
(448,62)
0
Υπόλοιπο λήξης περιόδου
0
0
19.457,74
0
3.1 8 Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις
Για την Εταιρεία και τον Όμιλο τα υπόλοιπα αναλύονται ως εξής:
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2023
31.12.2022
31.12.2023
31.12.2022
Ν.Π.Δ.Δ. και Δημόσιες Επιχειρήσεις
3,27
1,62
3,27
1,62
Προμηθευτές εξωτερικού
57.686,56
55.839,41
59.405,72
61.943,84
Προμηθευτές εσωτερικού
41.508,64
42.946,85
47.122,84
61.632,66
Σύνολο
99.198,47
98.787,89
106.531,83
123.578,12
Το κονδύλι «Προμηθευτές εξωτερικού» περιέχει κυρίως υποχρεώσεις που αφορούν σε συντηρήσεις, καύσιμα και χρεώσεις αεροδρομίων.
Οι λογιστικές αξίες των προμηθευτών και λοιπών υποχρεώσεων προσεγγίζουν τις εύλογες αξίες τους.
3.19 Προβλέψεις
1) Ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις
Η Εταιρεία έχει ελεγχθεί φορολογικά για τις χρήσεις 2007 - 2010 από τις φορολογικές αρχές.
Για τις χρήσεις 2011 - 2022 έχει ελεγχθεί βάσει της φορολογικής νομοθεσίας (Ν.2238/1994 και Ν.4174/2013) από τους τακτικούς ελεγκτές.
213
Η θυγατρική Εταιρεία Olympic Air έχει ελεγχθεί φορολογικά για τις χρήσεις 2011 - 2022 βάσει της φορολογικής νομοθεσίας (Ν.2238/1994 και Ν.4174/2013) από τους τακτικούς ελεγκτές.
Οι θυγατρικές εταιρείες Aegean Cyprus Ltd και Anima Wings SRL δεν έχουν ελεγχθεί από τις φορολογικές αρχές της Κύπρου και της Ρουμανίας, αντίστοιχα.
Η Εταιρεία και ο Όμιλος δεν έχουν σχηματίσει πρόβλεψη για διαφορές φορολογικού ελέγχου καθώς εκτιμάται από τη Διοίκηση του Ομίλου ότι τα αποτελέσματα από μελλοντικούς ελέγχους από τις φορολογικές αρχές, αν τελικά πραγματοποιηθούν, δεν θα έχουν ουσιώδη επίδραση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου.
Για τη χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2023 η Εταιρεία και η θυγατρική εταιρεία Olympic Air έχουν υπαχθεί στο φορολογικό έλεγχο των Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών που προβλέπεται στο άρθρο 65Α του Ν.4174/2013. Ο έλεγχος αυτός βρίσκεται σε εξέλιξη και τα σχετικά φορολογικά πιστοποιητικά προβλέπεται να χορηγηθούν μετά τη δημοσίευση των χρηματοοικονομικών καταστάσεων της χρήσεως 2023. Αν μέχρι την ολοκλήρωση του φορολογικού ελέγχου προκύψουν πρόσθετες φορολογικές υποχρεώσεις εκτιμάται ότι αυτές δεν θα έχουν ουσιώδη επίδραση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου.
2) Προβλέψεις συντήρησης αεροσκαφών
Το σωρευτικό ποσό των προβλέψεων για τη μελλοντική συντήρηση των αεροσκαφών αναλύεται ως εξής:
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2023
31.12.2022
31.12.2023
31.12.2022
Υπόλοιπο έναρξης
94.005,69
81.851,01
98.883,30
90.318,99
Προβλέψεις χρήσης
146.966,13
126.957,80
172.071,93
126.957,80
Μείον χρησιμοποιηθείσες προβλέψεις
(132.436,80)
(114.803,11)
(149.677,83)
(118.393,49)
Υπόλοιπο λήξης
108.535,03
94.005,69
121.277,40
98.883,30
Η Εταιρεία έχει σχηματίσει προβλέψεις συντηρήσεων ποσού € 45.524,37 χιλ. για συντηρήσεις που αναμένεται να πραγματοποιηθούν την επόμενη χρήση. Ποσό € 63.010,66 χιλ. αφορά συντηρήσεις που αναμένεται να πραγματοποιηθούν σε μακροπρόθεσμη περίοδο.
Αντίστοιχα ο Όμιλος, έχει σχηματίσει προβλέψεις συντηρήσεων ποσού € 56.710,20χιλ. για συντηρήσεις που αναμένεται να πραγματοποιηθούν την επόμενη χρήση. Ποσό € 64.567,20 χιλ. αφορά συντηρήσεις που αναμένεται να πραγματοποιηθούν σε μακροπρόθεσμη περίοδο.
Το κονδύλι «χρησιμοποιηθείσες προβλέψεις» αφορά σε πραγματοποιηθείσες δαπάνες συντήρησης αεροσκαφών καθώς και σε χρεώσεις εκμισθωτών αεροσκαφών που αφορούν μελλοντικές συντηρήσεις μετά και την εκκαθάριση απαιτήσεων έναντι πραγματοποιθέντων δαπανών συντήρησης.
Ο υπολογισμός της πρόβλεψης συντήρησης αεροσκαφών υπολογίζεται βάσει των πραγματοποιηθεισών ωρών πτήσης αυτών, ενώ η πραγματοποίηση εξόδων συντήρησης προκαλεί αντίστοιχα μείωση της πρόβλεψης.
214
Λοιπές Προβλέψεις
Η Εταιρεία έχει σχηματίσει πρόβλεψη για επίδικες υποθέσεις ποσού € 658,94 χιλ. Το αντίστοιχο κονδύλι για τον Όμιλο ανέρχεται στο ποσό των € 664,87 χιλ. (31.12.2022 € 658,94 χιλ. για την Εταιρεία και € 667,84 χιλ. για τον Όμιλο).
Το ποσό της πρόβλεψης μη ληφθείσας άδειας για τη χρήση του 2023 για την Εταιρεία και τον Όμιλο ανέρχεται σε € 2.265,54 και € 2.552,13 χιλ. αντίστοιχα (2022 € 2.524,56 και € 2.970,08 χιλ. για τον Όμιλο) (Σημ.3.27).
3.20 Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
Οι λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις αφορούν υποχρεώσεις προς αεροδρόμια, ασφαλιστικούς οργανισμούς και λοιπούς πιστωτές, οι οποίες σχετίζονται άμεσα με την εμπορική λειτουργία της Εταιρείας και του Ομίλου και αναλύονται ως εξής:
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2023
31.12.2022
31.12.2023
31.12.2022
Φόροι αεροδρομίων
84.136,53
79.027,83
86.130,96
81.897,42
Έσοδα επόμενων χρήσεων
0,00
317,66
0,00
317,66
Ασφαλιστικά ταμεία
6.523,90
6.180,09
7.193,37
6.663,61
Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
97.414,96
10.597,98
98.707,69
12.525,58
Λοιποί φόροι - Τέλη
13.974,44
9.369,39
14.480,00
9.814,98
Σύνολο
202.049,84
105.492,95
206.512,03
111.219,25
Η αύξηση των κονδυλίων σε σύγκριση με την 31.12.2022 οφείλεται στο κονδύλι «Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις» λόγω της απόφασης άσκησης του δικαιώματος προαίρεσης από την Εταιρεία επαναγοράς των τίτλων κτήσης μετοχών ( warrants ) από το Ελληνικό Δημόσιο ύψους €85.389.669,82 την 02.01.2024. (Σημ3.15)
3.21 Υπόλοιπα συμβάσεων
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2023
31.12.2022
31.12.2023
31.12.2022
Εμπορικές απαιτήσεις (Σημ. 3.10)
52.541,00
47.526,19
49.722,07
32.750,89
Απαιτήσεις από συμβάσεις με πελάτες (Σημ. 3.10)
14.609,03
10.587,24
7.795,51
6.555,13
Y ποχρεώσεις από συμβάσεις με πελάτες
(311.201,66)
(262.078,43)
(268.355,17)
(201.019,95)
Το κονδύλι «Απαιτήσεις από συμβάσεις με πελάτες» αφορά έσοδα που πραγματοποιήθηκαν εντός της περιόδου και τιμολογήθηκαν μεταγενέστερα. Τα έσοδα αφορούν κυρίως έσοδα από πτήσεις interline, πτήσεις charter και έσοδα από εξαργύρωση/μετατροπή πόντων προγραμμάτων επιβράβευσης στα οποία συμμετέχει η εταιρεία.
Η αύξηση των κονδυλίων των υπολοίπων από συμβάσεις με πελάτες οφείλεται στην ανάκαμψη της εμπορικής δραστηριότητα της Εταιρείας και του Ομίλου εντός του 2023.
215
1. Υποχρεώσεις από συμβάσεις με πελάτες- βραχυπρόθεσμο μέρος
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2023
31.12.2022
31.12.2023
31.12.2022
Υποχρεώσεις από προεισπραχθέντα εισιτήρια
Ναύλοι
173.341,81
142.069,09
175.966,98
145.250,52
Παρεπόμενες υπηρεσίες
14.711,37
12.045,17
15.501,71
12.888,46
Σύνολο
188.053,18
154.114,26
191.468,69
158.138,97
Υποχρεώσεις από Credit Voucher
28.221,25
31.431,21
28.221,25
31.431,21
Προκαταβολές πελατών
38.843,43
25.904,80
36.376,97
28.156,83
Υποχρεώσεις προγραμμάτων πιστότητας πελατών Βραχυπρόθεσμο μέρος
10.773,70
9.730,73
10.773,70
9.730,73
Σύνολο υποχρεώσεων από συμβάσεις με πελάτες - βραχυπρόθεσμο μέρος
265.891,55
221.181,01
266.840,60
227.457,75
2. Υποχρεώσεις από συμβάσεις με πελάτες- μακροπρόθεσμο μέρος
Το μακροπρόθεσμο μέρος των υποχρεώσεων από συμβάσεις με πελάτες της Εταιρείας και του Ομίλου αφορά υποχρέωση του προγράμματος πιστότητας πελατών (Miles and Bonus) και ανέρχεται σε € 45.310,10 χιλ. (2022: €40.897,42 χιλ).
Κίνηση προγράμματος πιστότητας πελατών (Miles and Bonus)
Παρακάτω αναλύεται η κίνηση των συγκεκριμένων υποχρεώσεων με 31.12.2023 και 31.12.2022 για την Εταιρεία και τον Όμιλο.
2023
2022
Υπόλοιπο έναρξης
50.628,15
46.237,20
Προσθήκες μιλίων
17.677,28
14.461,67
Εξαργυρώσεις μιλίων
(12.221,62)
(10.070,73)
Υποχρέωση λήξης
56.083,80
50.628,15
216
3.22 Δεδουλευμένα έξοδα
Τα δεδουλευμένα έξοδα αναλύονται ως εξής :
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2023
31.12.2022
31.12.2023
31.12.2022
Προμήθειες πρακτόρων
6.536,71
7.281,23
6.573,36
7.451,16
Χρήσεις λογισμικών συστημάτων
349,26
73,77
349,26
73,77
Καύσιμα αεροσκαφών
2.673,90
1.284,53
3.862,18
1.317,04
Εξοδα συντήρησης αεροσκαφών
4.353,66
4.735,96
4.494,43
4.933,38
Χρεώσεις αεροδρομίων
15.441,54
12.822,23
9.777,18
5.649,54
Xρεώσεις ξένων αεροπορικών εταιριών
2.034,72
3.532,70
5.253,14
6.403,43
Λοιπές αμοιβές πληρωτέες
14.876,24
9.485,95
16.401,36
9.628,08
Λοιπά έξοδα
7.697,27
2.309,90
8.878,73
5.720,42
Σύνολο
53.963,30
41.526,27
55.589,63
41.176,82
217
3.23 Παράγωγα
Εταιρεία και Όμιλος
Ονομαστική Αξία
31.12.2023
Ονομαστική Αξία
31.12.2022
Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία
Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ
500.000
0,53
20.500.000
529,52
Σύνολο
0,53
529,52
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ
17.000.000
54,09
120.000.000
4.178,58
Συμβόλαια ανταλλαγής επιτοκίου
0
34.300.000
2.366,43
Σύνολο
54,09
6.545,01
Σύνολο περουσιακών στοιχείων (Μακροπρόθεσμο μέρος)
54,62
7.074,53
Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία
Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ
33.000.000
444,63
139.000.000
12.989,01
Συμβόλαια ανταλλαγής επιτοκίου
167.000.000
25.939,65
Συμβόλαια ανταλλαγής εμπορευμάτων (καυσίμων)
73.000 MT
2.113,37
77.000 MT
7.251,28
Σύνολο
2.557,99
46.179,95
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
Συμβόλαια ανταλλαγής επιτοκίου
34.300.000
2.564,60
Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ
76.500.000
2.906,78
60.000.000
4.898,10
Σύνολο
5.471,38
4.898,10
Σύνολο περουσιακών στοιχείων (Βραχυπρόθεσμο μέρος)
8.029,37
51.078,05
Σύνολο Απαιτήσεων από συμβάσεις παραγώγων
8.083,99
58.152,58
Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις
Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ
137.500.000
(1.499,29)
39.500.000
(409,84)
Συμβόλαια ανταλλαγής εμπορευμάτων (καυσίμων)
30.000 MT
(756,27)
0
Σύνολο
(2.255,56)
(409,84)
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ
67.000.000
(577,46)
0
Σύνολο
(577,46)
0
Σύνολο υποχρεώσεων (Μακροπρόθεσμο μέρος)
(2.833,02)
(409,84)
Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ
237.000.000
(5.223,46)
114.500.000
(5.024,20)
Συμβόλαια ανταλλαγής εμπορευμάτων (καυσίμων)
133.700 MT
(7.048,03)
123.137 MT
(5.182,90)
Σύνολο
(12.271,49)
(10.207,10)
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ
85.500.000
(862,03)
62.000.000
(4.370,93)
Σύνολο
(862,03)
(4.370,93)
Σύνολο υποχρεώσεων (Βραχυπρόθεσμο μέρος)
(13.133,52)
(14.578,03)
Σύνολο Υποχρεώσεων από συμβάσεις παραγώγων
(15.966,55)
(14.987,87)
218
31.12.2023
Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
Αξία Αποτίμησης
Μεταβολή επιμέτρησης στα "Λοιπά Συνολικά Εισοδήματα"
Ποσό που αναταξινομήθηκε από αποθεματικό αντιστάθμισης στα αποτελέσματα
Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ
(6.277,59)
21.175,20
6.813,11
Συμβόλαια ανταλλαγής εμπορευμάτων (καυσίμων)
(5.690,94)
8.103,08
343,76
Συμβόλαια ανταλλαγής επιτοκίου
0
25.939,65
0
Σύνολο
(11.968,53)
55.217,94
7.156,87
Αποθεματικο Συμβολαίων επιτοκιων που αποσβένονται στην περίοδο
(35.022,70)
(25.161,82)
(2.389,40)
Το αναποτελεσματικό σκέλος αντιστάθμισης ταμειακών ροών αξίας €358,69 χιλ. περιλαμβάνεται στο χρηματοοικονομικό κόστος. (Σημ. 3.28)
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα που δεν θεωρούνται αντισταθμίσεις και αναγνωρίζονται στα αποτελεσμάτα περιόδου
Αξία Αποτίμησης
Αποτελέσματα αποτίμησης παράγωγων προϊόντων που δεν θεωρούνται αντισταθμίσεις
Αποτελέσματα εκκαθαρισεων παράγωγων προϊόντων που δεν θεωρούνται αντισταθμίσεις
Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ
1.521,44
(3.184,31)
206,56
Συμβόλαια ανταλλαγής επιτοκίου
2.564,60
198,17
(316,48)
Σύνολο
4.086,04
(2.986,14)
(109,92)
219
31.12.2022
Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
Αξία Αποτίμησης
Μεταβολή επιμέτρησης στα "Λοιπά Συνολικά Εισοδήματα"
Ποσό που αναταξινομήθηκε από αποθεματικό αντιστάθμισης στα αποτελέσματα
Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ
8.084,50
(13.779,49)
15.526,56
Συμβόλαια ανταλλαγής εμπορευμάτων (καυσίμων)
2.068,39
(68.171,76)
76.121,98
Συμβόλαια ανταλλαγής επιτοκίου
25.939,65
(26.412,65)
(339,95)
Σύνολο
36.092,53
(108.363,90)
91.308,59
Αποθεματικο Συμβολαίων επιτοκιων που αποσβένονται στην περίοδο
12.231,10
(18.798,26)
19,19
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα που δεν θεωρούνται αντισταθμίσεις και αναγνωρίζονται στα αποτελεσμάτα περιόδου
Αξία Αποτίμησης
Αποτελέσματα αποτίμησης παράγωγων προϊόντων που δεν θεωρούνται αντισταθμίσεις
Αποτελέσματα εκκαθαρισεων παράγωγων προϊόντων που δεν θεωρούνται αντισταθμίσεις
Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ
4.705,75
546,23
8.359,74
Συμβόλαια ανταλλαγής εμπορευμάτων (καυσίμων)
2.366,43
9.626,07
13.041,98
Σύνολο
7.072,18
10.172,29
21.401,72
220
Η Εταιρεία κατέχει παράγωγα που χρησιμοποιούνται ως μέσα αντιστάθμισης ταμειακών ροών για την κάλυψη του κινδύνου από τις μεταβολές στην ισοτιμία του δολαρίου έναντι του ευρώ, καθώς και ανοιχτές θέσεις προθεσμιακών συμβολαίων σε δολάρια, για τις οποίες δεν έχει επιλέξει να εφαρμόσει λογιστική αντιστάθμισης (hedge accounting).
Τα παράγωγα κατατάσσονται ως περιουσιακά στοιχεία ή ως υποχρεώσεις. Το σύνολο της εύλογης αξίας ενός παραγώγου που έχει προσδιορισθεί ως μέσο αντιστάθμισης κατατάσσεται ως μη κυκλοφορούν περιουσιακό στοιχείο ή μακροπρόθεσμη υποχρέωση εάν η υπολειπόμενη περίοδος ενηλικίωσης του αντισταθμισμένου στοιχείου είναι μεγαλύτερη από 12 μήνες και ως κυκλοφορούν περιουσιακό στοιχείο ή βραχυπρόθεσμη υποχρέωση εάν η υπολειπόμενη περίοδος ενηλικίωσης του αντισταθμισμένου στοιχείου είναι μικρότερη από 12 μήνες.
Αντίστοιχα το σύνολο της εύλογης αξίας των προθεσμιακών συμβολαίων σε δολάρια, για τα οποία η Εταιρεία δεν έχει επιλέξει να εφαρμόσει λογιστική αντιστάθμισης, κατατάσσεται ως μη κυκλοφορούν περιουσιακό στοιχείο ή μακροπρόθεσμη υποχρέωση εάν η υπολειπόμενη περίοδος ενηλικίωσης του συμβολαίου είναι μεγαλύτερη από 12 μήνες και ως κυκλοφορούν περιουσιακό στοιχείο ή βραχυπρόθεσμη υποχρέωση εάν η υπολειπόμενη περίοδος ενηλικίωσης του συμβολαίου είναι μικρότερη από 12 μήνες.
α) Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ (currency forwards)
O Όμιλος συνάπτει προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ που χρησιμοποιούνται ως μέσα αντιστάθμισης ταμειακών ροών για την κάλυψη του κινδύνου από τις μεταβολές στην ισοτιμία του δολαρίου έναντι του ευρώ.
Tην 31η Δεκεμβρίου 2023 ο Όμιλος είχε συνάψει συμφωνίες για να αντισταθμίσει το 46% και 23% των εκτιμώμενων ετήσιων αναγκών του σε δολάρια Η.Π.Α. για τα έτη 2024 και 2025, αντίστοιχα. Tην 31η Δεκεμβρίου 2022 ο Όμιλος είχε συνάψει συμφωνίες για να αντισταθμίσει το 45% και 11% των εκτιμώμενων ετήσιων αναγκών του σε δολάρια Η.Π.Α. για τα έτη 2023 και 2024, αντίστοιχα. (μελλοντικές συναλλαγές).
Το ονομαστικό ποσό των ανοιχτών συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης κατά την 31.12.2023 ανέρχεται σε € 369.230,769 χιλ. (31.12.2022: € 293.924,620 χιλ.) (Επίπεδο ιεράρχησης εύλογων αξιών 2).
Λήξεις συμβολαίων
Ονομαστικό ποσό σε χιλ. Δολ. 31.12.2023
Ονομαστικό ποσό σε χιλ. Δολ. 31.12.2022
2023
0
253.500,00
2024
270.000,00
60.000,00
2025
138.000,00
0
Σύνολο
408.000,00
313.500,00
Επιπλέον των θέσεων που έχουν συναφθεί για σκοπούς αντιστάθμισης ταμειακών ροών και αναλύονται παραπάνω, ο Όμιλος κατά την 31η Δεκεμβρίου 2023 διατηρούσε ανοιχτές θέσεις προθεσμιακών συμβολαίων σε δολάρια ΗΠΑ συνολικού ύψους 246 εκ. δολ. με λήξεις εντός των ετών 2024-2025-2026 για τις οποίες δεν έχει επιλέξει να εφαρμόσει λογιστική αντιστάθμισης (hedge accounting). Οι θέσεις αυτές διατηρούνται σύμφωνα με την πολιτική διαχείρισης συναλλαγματικών κινδύνων του Ομίλου που υιοθετήθηκε από 01.01.2019 σε συνδυασμό με την υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 16. Το ονομαστικό ποσό των εν λόγω ανοιχτών συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης κατά την 31.12.2023 ανέρχεται σε €222.624,434 χιλ. (31.12.2022: € σε €226.889,180 χιλ.) (Επίπεδο ιεράρχησης εύλογων αξιών 2).
221
β) Συμβόλαια ανταλλαγής εμπορευμάτων (commodity swaps)
Ο Όμιλος εφαρμόζει πολιτική αντιστάθμισης κινδύνου χρησιμοποιώντας χρηματοοικονομικά παράγωγα προϊόντα πετρελαίου, προκειμένου να διαχειριστεί τον κίνδυνο που προέρχεται από τις διακυμάνσεις της τιμής του πετρελαίου.
Την 31η Δεκεμβρίου 2023 ο Όμιλος είχε συνάψει συμβόλαια ανταλλαγής εμπορευμάτων επί αεροπορικών καυσίμων (commodity jet swaps) συνολικού ύψους 236,700 χιλ. μετρικών τόνων καλύπτουν συνολικά ποσοστό 47% των προβλεπόμενων αναγκών σε καύσιμα για το 2024 και 7% για το 2025, αντίστοιχα.
Την 31η Δεκεμβρίου 2022 ο Όμιλος είχε συνάψει συμβόλαια ανταλλαγής εμπορευμάτων επί αεροπορικών καυσίμων και brent (commodity jet και brent swaps) συνολικού ύψους 176,137 χιλ. μετρικών τόνων και δικαιωμάτων προαίρεσης (Zero Cost Collar) 24 χιλ. μετρικών τόνων που κάλυπταν συνολικά ποσοστό 49% των προβλεπόμενων αναγκών σε καύσιμα για το 2023.
Λήξεις συμβολαίων
Μετρικοί Τόνοι 31.12.2023
Μετρικοί Τόνοι 31.12.2022
2023
0
200.137,00
2024
206.700,00
0
2025
30.000,00
0
Σύνολο
236.700,00
200.137,00
γ) Συμβόλαια ανταλλαγής επιτοκίων
Ο Όμιλος χρησιμοποιεί παράγωγα προϊόντα ανταλλαγής επιτοκίων (Ιnterest Rate Swaps) ως αντισταθμιστικά εργαλεία που χρησιμοποιούνται για σχέσεις αντιστάθμισης ταμειακών ροών χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων και συγκεκριμένα για την κάλυψη του επιτοκιακού κινδύνου που προέρχεται από μελλοντικές μισθώσεις αεροσκαφών.
H Εταιρεία έχει συνάψει παράγωγα προϊόντα ανταλλαγής επιτοκίων για τα οποία δεν πληρούνται τα κριτήρια και συνεπώς δεν εφαρμόζει λογιστική αντιστάθμισης ταμειακών ροών ονομαστικής αξίας 34.300 χιλ. δολ. (31.12.2022: 34.300 χιλ. δολ.).
Το ονομαστικό ποσό των ανοιχτών συμβολαίων ανταλλαγής επιτοκίων την 31/12/2023 ανέρχεται σε € 31.040,723 (31/12/2022: € 188.730,546 χιλ.)
Τα παράγωγα προϊόντα αποτιμώνται στις εύλογες αξίες τους κατά την ημερομηνία του ισολογισμού. Η εύλογη αξία των προϊόντων αυτών παρέχεται από τα πιστωτικά ιδρύματα με τα οποία ο Όμιλος έχει συνάψει τις σχετικές συμβάσεις και αντανακλούν καλόπιστα παραδοχές και εκτιμήσεις των ιδρυμάτων, με βάση τη διαθέσιμη πληροφόρηση για τα σχετικά δεδομένα της αγοράς. Οι παράμετροι που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό της εύλογης αξίας διαφοροποιούνται ανάλογα με το είδος του παραγώγου.
222
3.24 Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες
Τα έσοδα από συμβάσεις με πελάτες αφορούν την πώληση εισιτηρίων, την πώληση εμπορευμάτων και την παροχή λοιπών υπηρεσιών. Παρατίθεται ανάλυση ανά είδος υπηρεσιών:
Εταιρεία
Όμιλος
2023
2022
2023
2022
Έσοδα από τακτικές πτήσεις
1.345.066,88
1.054.609,84
1.442.591,79
1.136.805,57
Έσοδα από ναυλωμένες πτήσεις
84.319,58
58.560,58
93.820,48
71.631,26
Άλλα έσοδα εκμετάλλευσης που σχετίζονται με τις πτήσεις
155.839,65
127.772,61
156.716,78
128.395,50
Σύνολο
1.585.226,11
1.240.943,04
1.693.129,05
1.336.832,33
Η διεύρυνση του δικτύου αλλά και η υψηλή ζήτηση που συνεχίστηκε από το 2022 συνέβαλαν στην αύξηση των ετήσιων εσόδων. Ο Όμιλος προέβη σε αύξηση της χωρητικότητας εντός του 2023 προσφέροντας 20,4 εκατομμύρια χιλιομετρικές θέσεις, αυξημένες κατά 3,7 εκατ. συγκριτικά με το 2022, ενώ μετέφερε 15,7 εκατ. επιβάτες, αυξημένους κατά 3,2 εκατ., επιτυγχάνοντας αύξηση της τάξεως του 26% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.
Παρατίθεται γεωγραφική ανάλυση των εσόδων από πελάτες:
Εταιρεία
2023
Εσωτερικό
Εξωτερικό
Σύνολα
Έσοδα από τακτικές πτήσεις
211.713,93
1.133.352,95
1.345.066,87
Έσοδα από ναυλωμένες πτήσεις
10.545,47
73.774,11
84.319,58
Άλλα έσοδα εκμετάλλευσης που σχετίζονται με τις πτήσεις
37.132,54
118.707,11
155.839,65
Σύνολο
259.391,94
1.325.834,17
1.585.226,11
Εταιρεία
2022
Εσωτερικό
Εξωτερικό
Σύνολα
Έσοδα από τακτικές πτήσεις
220.955,29
833.654,55
1.054.609,84
Έσοδα από ναυλωμένες πτήσεις
9.979,40
48.581,18
58.560,58
Άλλα έσοδα εκμετάλλευσης που σχετίζονται με τις πτήσεις
31.611,42
96.161,19
127.772,61
Σύνολο
262.546,11
978.396,92
1.240.943,04
Όμιλος
2023
Εσωτερικό
Εξωτερικό
Σύνολα
Έσοδα από τακτικές πτήσεις
298.894,97
1.143.696,81
1.442.591,78
Έσοδα από ναυλωμένες πτήσεις
1.271,35
92.549,13
93.820,48
Άλλα έσοδα εκμετάλλευσης που σχετίζονται με τις πτήσεις
36.626,40
120.090,39
156.716,79
Σύνολο
336.792,72
1.356.336,33
1.693.129,05
223
Όμιλος
2022
Εσωτερικό
Εξωτερικό
Σύνολα
Έσοδα από τακτικές πτήσεις
298.531,33
838.274,24
1.136.805,57
Έσοδα από ναυλωμένες πτήσεις
18.180,08
53.451,19
71.631,26
Άλλα έσοδα εκμετάλλευσης που σχετίζονται με τις πτήσεις
34.184,82
94.210,68
128.395,50
Σύνολο
350.896,23
985.936,11
1.336.832,33
3.25 Λοιπά έσοδα
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται έσοδα που δημιουργούνται από παρεπόμενες δραστηριότητες εκτός από την κύρια λειτουργική δραστηριότητα της Εταιρείας και του Ομίλου. Τα συγκεκριμένα έσοδα αφορούν τις εξής περιπτώσεις:
Λοιπά έσοδα
Εταιρεία
Όμιλος
2023
2022
2023
2022
Έσοδα από επιδοτήσεις ΟΑΕΔ
212,80
147,32
212,80
147,32
Έσοδα από παροχή υπηρεσιών σε τρίτους
39.075,96
50.298,59
10.883,32
26.274,87
Εσοδα από εκπαίδευση
0
0
674,85
630,79
Λοιπά έσοδα
240,71
136,56
19.305,56
17.549,53
Σύνολο
39.529,47
50.582,47
31.076,53
44.602,51
224
3.26 Αναλώσεις Υλικών και Υπηρεσιών
Τα ποσά των αναλώσεων υλικών και υπηρεσιών αφορούν στα λειτουργικά έξοδα και αναλύονται στα παρακάτω κονδύλια :
Εταιρεία
Όμιλος
2023
2022
2023
2022
Καύσιμα Αεροσκαφών
352.755,25
304.832,67
376.911,44
338.915,69
Συντήρηση αεροσκαφών
143.407,59
127.833,91
170.469,22
140.616,43
Τέλη υπέρπτησης
74.032,29
61.600,21
77.234,66
65.101,43
Έξοδα επίγειας εξυπηρέτησης
81.647,86
64.426,79
91.306,72
73.849,73
Χρεώσεις αεροδρομίων
78.805,47
64.641,15
83.296,21
68.300,55
Έξοδα catering
44.454,18
33.753,62
45.731,38
34.564,91
Έξοδα διανομής
90.504,83
75.442,56
96.370,39
81.336,33
Έξοδα προβολής και διαφήμισης
24.477,76
20.528,84
24.938,17
20.932,20
Μισθώσεις
22.868,31
30.457,46
8.054,89
24.072,75
Αναλώσεις αποθεμάτων
1.536,96
1.571,41
1.552,19
1.571,41
Διάφορα έξοδα
168.852,83
121.050,63
165.634,35
123.803,49
Σύνολο
1.083.343,34
906.139,25
1.141.499,62
973.064,92
Η αύξηση μεταξύ των δύο χρήσεων, οφείλεται στην ανάκαμψη της πτητικής δραστηριότητας της Εταιρείας και του Ομίλου εντός του 2023, που κατ’ επέκταση επηρέασε το κόστος όλων των υλικών και υπηρεσιών.
Τα «Διάφορα έξοδα» από τον παραπάνω πίνακα αναλύονται περαιτέρω στα παρακάτω κονδύλια:
Εταιρεία
Όμιλος
2023
2022
2023
2022
Αμοιβές τρίτων
5.763,65
6.467,21
5.643,39
7.265,87
Αμοιβές μελών Δ.Σ.
1.133,35
1.115,50
1.178,65
1.173,57
‘Εξοδα cargo
2.010,37
1.850,65
2.037,47
1.877,78
Εκπαίδευση προσωπικού
5.834,63
3.528,22
7.680,44
6.037,85
Τηλεφωνικά-Ταχυδρομικά
5.733,99
3.945,10
6.011,35
4.020,81
Ενοίκια
407,08
226,23
475,64
658,94
Ασφάλιστρα
3.604,66
3.081,45
4.041,04
3.302,57
Επισκευές/συντηρήσεις κτιρίων - μηχανημάτων
582,89
334,82
682,78
338,22
‘Εξοδα ταξιδίων
6.931,12
6.228,85
8.258,60
7.408,92
‘Εντυπα- Γραφική ύλη
727,26
573,43
766,95
628,08
Συνδρομές
2.657,27
2.996,34
3.706,47
3.651,89
Δικαιώματα ρύπων
57.787,28
32.373,87
46.766,52
23.774,44
Λοιπά έξοδα εκμεταλλεύσεως
75.679,27
58.328,94
78.385,05
63.664,57
Σύνολο
168.852,83
121.050,63
165.634,35
123.803,49
Στα λοιπά έξοδα εκμετάλλευσης της Εταιρίας περιλαμβάνεται πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών αξίας € 2.764,52 χιλ. και αντίστοιχα € 2.711,29 χιλ. στον Όμιλο (2022: € 707,77 χιλ. και € 518,03 χιλ. για την Εταιρεία και τον Όμιλο αντίστοιχα) (Σημ. 3.10).
225
Η αύξηση των Λοιπών εξόδων εκμετάλλευσης προκύπτει από τη σημαντικά αυξημένη πτητική δραστηριότητα της Εταιρείας και του Ομίλου εντός του 2023 σε σύγκριση με την προηγούμενη χρήση.
Η αύξηση στο κονδύλι «Δικαιώματα ρύπων» οφείλεται στην αύξηση της πτητικής δραστηριότητας της Εταιρείας εντός του 2023 καθώς και στο σημαντικά αυξημένο κόστος αγοράς ρύπων.
3.27 Παροχές σε εργαζόμενους
Οι παροχές σε εργαζόμενους περιλαμβάνουν τόσο τις τακτικές αποδοχές όσο και τις παροχές που αφορούν την πρόβλεψη για έξοδο των εργαζομένων από την υπηρεσία και αναλύονται ως εξής :
Εταιρεία
Όμιλος
2023
2022
2023
2022
Μισθοί και ημερομίσθια
139.199,02
105.374,91
155.603,92
117.530,40
Εργοδοτικές εισφορές
23.509,87
12.369,59
26.210,46
13.620,80
Πρόβλεψη για παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία
607,21
533,63
657,13
669,41
Πρόβλεψη μη ληφθείσας άδειας προσωπικού
(300,98)
1.610,56
(136,87)
1.610,56
Σύνολο
163.015,11
119.888,69
182.334,64
133.431,17
Η αύξηση που παρατηρείται στους μισθούς και τις εργοδοτικές εισφορές σε σύγκριση με το 2022, οφείλεται κυρίως στην αύξηση του προσωπικού.
O αριθμός του απασχολούμενου προσωπικού κατά την 31.12.2022 έχει ως εξής:
Εταιρεία
Όμιλος
2023
2022
2023
2022
Αριθμός απασχολούμενου προσωπικού
2.816
2.500
3.131
2.684
226
3.28 Χρηματοοικονομικά έσοδα/έξοδα
Τα χρηματοοικονομικά έσοδα και έξοδα αναλύονται ως εξής:
Εταιρεία
Όμιλος
2023
2022
2023
2022
Τόκοι και έξοδα μακροπρόθεσμων υποχρεώσεων
9.303,48
14.474,81
9.303,48
14.474,81
Τόκοι και έξοδα βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων
0
0
0,20
135,69
Προμήθειες εγγυητικών επιστολών
412,43
338,67
520,95
501,44
Τόκοι μισθώσεων
53.893,45
26.398,51
56.932,92
27.716,01
Αναποτελεσματικό σκέλος αντιστάθμισης ταμειακών ροών
183,23
0
183,23
0
Αποτελέσματα (Ζημίες) παράγωγων προϊόντων που δεν θεωρούνται αντισταθμίσεις
3.096,06
0
3.096,06
0
Συναλλαγματικές διαφορές έξοδα
49.517,03
67.973,46
58.141,24
74.508,83
Λοιπά συναφή με τις χρηματοδοτήσεις έξοδα
871,17
864,53
1.704,19
889,42
Απομείωση χρηματοκοινομικών στοιχείων
367,80
108,73
367,80
108,73
Z ημιές από συμμετοχή σε joint venture (Σημ. 3.4)
0
0
393,99
0
Συνολο Χρηματοοικονομικων εξόδων
117.644,65
110.158,71
130.644,06
118.334,92
Πιστωτικοί τόκοι και λοιπά έσοδα
13.069,51
2.029,15
13.874,18
2.046,19
Αναποτελεσματικό σκέλος αντιστάθμισης ταμειακών ροών
541,93
0
541,93
0
Αποτελέσματα (Κέρδη) παράγωγων προϊόντων που δεν θεωρούνται αντισταθμίσεις
0
31.574,01
0
31.574,01
Συναλλαγματικές διαφορές έσοδα
74.660,98
74.258,17
84.224,39
78.765,39
Συνολο Χρηματοοικονομικων εσόδων
88.272,41
107.861,33
98.640,50
112.385,59
Τα κονδύλια των συναλλαγματικών διαφορών (έσοδα και έξοδα) προκύπτουν επειδή η Εταιρεία και ο Όμιλος πραγματοποιούν σημαντικό όγκο συναλλαγών (εισπράξεων και πληρωμών) σε ξένα νομίσματα, ο οποίος αυξήθηκε σε σχέση με το 2022, λόγω της ανάκαμψης της δραστηριότητας της Εταιρείας και του Ομίλου εντός του 2023. Τα εν λόγω κονδύλια επηρεάστηκαν επίσης από την πορεία της συναλλαγματικής ισοτιμίας EUR / USD .
Στο κονδύλι «Αναποτελεσματικό σκέλος αντιστάθμισης ταμειακών ροών» περιλαμβάνεται το αναποτελεσματικό μέρος των μεταβολών στην εύλογη αξία.
Στο κονδύλι «Αποτελέσματα παράγωγων προϊόντων που δεν θεωρούνται αντισταθμίσεις» περιλαμβάνονται οι μεταβολές στην εύλογη αξία καθώς και τα αποτελέσματα εκκαθαρίσεων της περιόδου των παραγώγων, για τα οποία η Εταιρεία και ο Όμιλος δεν εφαρμόζει λογιστική αντιστάθμισης ταμειακών ροών. Η μεταβολή του κονδυλίου αντικατοπτρίζει τις αποτιμήσεις όπως αυτές καθορίζονται από τις αξίες της αγοράς. Το ποσό περιλαμβάνει το αποτέλεσμα της περιόδου Ιανουάριο 2023 - Δεκέμβριο 2023 καθώς και την αποτίμηση με 31.12.2023 των παραγώγων που δεν χρησιμοποιήθηκαν για αντιστάθμιση κινδύνων και σχετίζονται με παράγωγα πετρελαίου, συναλλαγματικού κινδύνου και ανταλλαγής επιτοκίων.
227
3.29 Φόρος εισοδήματος
Ο φόρος εισοδήματος αναλύεται ως εξής:
Εταιρεία
Όμιλος
2023
2022
2023
2022
Τρέχων φόρος
(38.396,22)
0
(38.430,35)
0
Αναβαλλόμενος φόρος
(7.191,04)
(35.425,50)
(7.740,16)
(34.530,00)
Σύνολο Φόρου
(45.587,26)
(35.425,50)
(46.170,50)
(34.530,00)
Κέρδη προ φόρων
210.063,98
148.524,98
214.823,35
141.308,71
22%
22%
22%
22%
Φόρος υπολογισμένος με βάση ισχύοντα φορολογικό συντελεστή
(46.214,07)
(32.675,50)
(47.188,70)
(31.970,91)
Φόρος εξόδων που δεν εκπίπτουν για φορολογικούς σκοπούς
6.556,00
(2.750,00)
6.395,22
(2.915,00)
Λοιπές προσαρμογές
(5.929,19)
0
(5.377,02)
355,91
Φόρος εισοδήματος
(45.587,26)
(35.425,50)
(46.170,50)
(34.530,00)
Ο φορολογικός συντελεστής για τις ανώνυμες εταιρείες στην Ελλάδα για το 2023 και το 2022 είναι 22%.
3.30 Λοιπές ενδεχόμενες υποχρεώσεις / απαιτήσεις και ενδεχόμενα περιουσιακά στοιχεία
Πληροφορίες σχετικά με επίδικες ή υπό διαιτησία διαφορές
Η Διοίκηση του Ομίλου, στηριζόμενη σε προηγούμενα δεδικασμένα, θεωρεί ότι η έκβαση των υφιστάμενων επίδικων ή υπό διαιτησία διαφορών δικαστικών ή διαιτητικών οργάνων δεν αναμένεται να έχει αξιοσημείωτο αντίκτυπο στη χρηματοοικονομική κατάσταση και λειτουργία της Εταιρείας και του Ομίλου.
Η ανάλυση των εν λόγω υποθέσεων είναι η εξής :
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2023
31.12.2022
31.12.2023
31.12.2022
Εργατικά
209,50
209,50
209,50
209,50
Λοιπά
3.557,40
3.447,58
4.186,45
4.064,38
Σύνολο
3.766,89
3.657,08
4.395,95
4.273,88
Πληροφορίες σχετικά με ενδεχόμενες υποχρεώσεις
Οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις της Εταιρείας και του Ομίλου που προέρχονται από έκδοση τραπεζικών εγγυητικών επιστολών αναλύονται ως ακολούθως:
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2023
31.12.2022
31.12.2023
31.12.2022
Ύψος εγγυητικών επιστολών
33.331,41
27.555,58
42.418,02
41.750,98
228
3.31 Συναλλαγές και υπόλοιπα με συνδεδεμένα μέρη
Οι σημαντικότερες συναλλαγές με συνδεδεμένα πρόσωπα κατά την έννοια του Δ.Λ.Π. 24, εμφανίζονται στον κατωτέρω πίνακα :
Εταιρεία
Υπόλοιπα με εταιρείες βασικού μετόχου
31.12.2023
31.12.2022
Απαιτήσεις
207,57
213,00
Υποχρεώσεις
96,65
93,25
Υπόλοιπα με θυγατρικές
Απαιτήσεις
687,10
3.805,85
Υποχρεώσεις
9.083,04
570,80
Υπόλοιπα με λοιπά συνδεδεμένα μέρη
Απαιτήσεις
75,20
39,02
Υποχρεώσεις
1.182,03
143,90
Εταιρεία
Συναλλαγές με εταιρείες βασικού μετόχου
2023
2022
Έσοδα - Παροχές υπηρεσιών από Εταιρεία
1.391,65
1.404,50
Έξοδα - Λήψεις υπηρεσιών από Εταιρεία
1.927,18
1.416,46
Συναλλαγές με θυγατρικές
Έσοδα - Παροχές υπηρεσιών από Εταιρεία
23.099,82
21.974,47
Έξοδα - Λήψεις υπηρεσιών από Εταιρεία
77.314,80
49.302,29
Συναλλαγές με λοιπά συνδεδεμένα μέρη
Έσοδα - Παροχές υπηρεσιών από Εταιρεία
4.124,99
2.685,74
Έξοδα - Λήψεις υπηρεσιών από Εταιρεία
2.824,03
2.394,21
Όμιλος
Υπόλοιπα με εταιρείες βασικού μετόχου
2023
2022
Απαιτήσεις
207,60
213,14
Υποχρεώσεις
99,83
96,03
Υπόλοιπα με λοιπά συνδεδεμένα μέρη
Απαιτήσεις
157,70
39,02
Υποχρεώσεις
1.188,54
147,06
229
Όμιλος
Συναλλαγές με εταιρείες βασικού μετόχου
2023
2022
Έσοδα - Παροχές υπηρεσιών από Όμιλο
1.400,24
1.410,44
Έξοδα - Λήψεις υπηρεσιών από Όμιλο
1.999,21
1.483,25
Συναλλαγές με λοιπά συνδεδεμένα μέρη
Έσοδα - Παροχές υπηρεσιών από Όμιλο
4.358,08
2.685,74
Έξοδα - Λήψεις υπηρεσιών από Όμιλο
2.911,80
2.410,52
Η αύξηση των εξόδων – λήψεων υπηρεσιών της Εταιρείας από θυγατρικές προκύπτει κυρίως από τις συναλλαγές της με τη θυγατρική Olympic Air και αφορά κατά κύριο λόγο χρεώσεις εισιτηρίων μεταξύ των δύο αεροπορικών εταιρειών ( interline transactions ). Το ποσό έχει επηρεαστεί από το αυξημένο πτητικό έργο του Ομίλου σε σύγκριση με το 2022.
Την 19.12.2023 η εταιρεία Aegean CAE Flight Training A . E . (“ ACFT ”), joint venture των εταιρειών Olympic Air και CAE Aviation Training BV , υπέγραψε σύμβαση με τις εν λόγω εταιρείες για τη χορήγηση ομολογιακού δανείου μέχρι 12εκατ. Ευρώ σταθερού επιτοκίου 5,99% και διάρκειας 12 ετών. Την 31.12.2023 από την ACFT είχε αντληθεί ποσό αξίας 6 εκατ. Ευρώ.
Οι συναλλαγές με εταιρίες του βασικού μετόχου αφορούν κυρίως καταβαλλόμενα ενοίκια και λήψη/παροχή υπηρεσιών. Οι συναλλαγές με την θυγατρική αφορούν κυρίως εκμίσθωση αεροσκαφών και λοιπές παροχές υπηρεσιών. Όλες οι συναλλαγές γίνονται με τους συνήθεις εμπορικούς όρους.
3.32 Παροχές στη Διοίκηση
Οι παροχές προς τη Διοίκηση αναλύονται ως ακολούθως:
Εταιρεία
Όμιλος
2023
2022
2023
2022
Αμοιβές μελών Διοικητικού Συμβουλίου
1.133,35
1.115,50
1.178,65
1.175,50
Μισθοί διευθυντικών στελεχών
6.373,87
2.895,00
6.607,23
3.239,04
Έξοδα κοινωνικής ασφάλισης διευθυντικών στελεχών
248,26
126,62
272,24
151,35
Αμοιβές σε είδος και άλλες πληρωμές διευθυντικών στελεχών
438,71
146,23
449,91
152,90
Σύνολο
8.194,20
4.283,35
8.508,04
4.718,78
Υποχρεώσεις προς διευθυντές
1.763,30
1.069,20
1.815,00
1.069,20
Πέραν των ανωτέρω δεν υπάρχουν άλλες συναλλαγές, απαιτήσεις ή υποχρεώσεις με μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και διευθυντικά στελέχη της Εταιρείας και του Ομίλου.
230
3.33 Κέρδη / ζημιές ανά μετοχή
Τα κέρδη/(ζημιές) ανά μετοχή υπολογίστηκαν με βάση το μέσο σταθμισμένο αριθμό των μετοχών σε κυκλοφορία επί του συνόλου των μετοχών:
Όμιλος
2023
2022
Κέρδη /(Ζημίες) προ φόρων
214.823,35
141.308,71
Φόρος εισοδήματος
(46.170,50)
(34.530,00)
Κέρδη /(Ζημίες) μετά από φόρους
168.652,85
106.778,71
Σταθμισμένος αριθμός μετοχών σε κυκλοφορία
90.164.600,00
90.167.100,00
Βασικά κέρδη/(Ζημίες) ανά μετοχή (ευρώ /μετοχή)
1,870
1,184
Απομειωμένα κέρδη/(Ζημίες) ανά μετοχή (ευρώ /μετοχή)
1,870
1,134
Τα απομειωμένα κέρδη ανά μετοχή για το 2022 διαμορφώθηκαν από το ποσό του καθαρού κέρδους της χρήσης διαιρούμενο με το σταθμισμένο μέσο αριθμό των σε κυκλοφορία κοινών μετοχών, προσαρμοζόμενο για τις επιδράσεις των τίτλων κτήσης μετοχών ( warrants ).
Σε συνέχεια της σχετικής απόφασης της Γενικής Συνέλευσης η Εταιρεία γνωστοποίησε στην Ελληνική Δημοκρατία την άσκηση του δικαιώματος προαίρεσης απόκτησης των Τίτλων Κτήσης Μετοχών και προέβη στην καταβολή της Αγοραίας Αξίας ύψους €85.389.669,82 την 02.01.2024 και απέκτησε τους Τίτλους Κτήσης Μετοχών, με σκοπό την απόσβεση των υποχρεώσεών της που απορρέουν από αυτούς. Δεδομένου ότι η απόφαση για άσκηση του δικαιώματος προαίρεσης απόκτησης των τίτλων έλαβε χώρα πριν την 31.12.2023, τα απομειωμένα κέρδη ανά μετοχή δεν επηρεάστηκαν.
3.34 Σκοποί και πολιτικές διαχείρισης κινδύνων
Ο Όμιλος είναι εκτεθειμένος σε πολλαπλούς κινδύνους. Το πρόγραμμα διαχείρισης κινδύνων στοχεύει στον περιορισμό της αρνητικής επίδρασης στα αποτελέσματα που προκύπτει από την αδυναμία πρόβλεψης των χρηματοοικονομικών αγορών και τη διακύμανση στις μεταβλητές του κόστους και των πωλήσεων. Ο Όμιλος χρησιμοποιεί παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα για να αντισταθμίσει την έκθεσή του σε συγκεκριμένες κατηγορίες κινδύνων. Η πολιτική διαχείρισης κινδύνων εφαρμόζεται από την Οικονομική Διεύθυνση του Ομίλου. Η διαδικασία που ακολουθείται είναι η παρακάτω:
Αξιολόγηση των κινδύνων που σχετίζονται με τις δραστηριότητες και τις λειτουργίες του Ομίλου
Σχεδιασμός της μεθοδολογίας και επιλογή των κατάλληλων χρηματοοικονομικών προϊόντων για την μείωση των κινδύνων και
Εκτέλεση/εφαρμογή, σύμφωνα με τη διαδικασία που έχει εγκριθεί από τη διοίκηση, της διαδικασίας διαχείρισης κινδύνων.
Συναλλαγματικός κίνδυνος
Ο ‘Ομιλος λόγω της φύσης των εργασιών του είναι εκτεθειμένος σε κίνδυνο συναλλαγματικών ισοτιμιών που προκύπτουν κυρίως από το δολάριο των ΗΠΑ. Αυτό το είδος κινδύνου κυρίως προκύπτει από εμπορικές
231
συναλλαγές σε ξένο νόμισμα. Η έκθεση του ομίλου στο συναλλαγματικό κίνδυνο ποικίλει κατά τη διάρκεια του έτους ανάλογα με τον όγκο συναλλαγών σε ξένο νόμισμα.
Για τη διαχείριση αυτής της κατηγορίας κινδύνου ο ‘Ομιλος συνάπτει παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα με χρηματοοικονομικούς οργανισμούς.
Κίνδυνος επιτοκίου
Η πολιτική του Ομίλου είναι να ελαχιστοποιήσει την έκθεση της στο κίνδυνο ταμειακών ροών επιτοκίου όσον αφορά τη μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση.
Ο Όμιλος έχει ακολουθήσει πολιτική αντιστάθμισης για την κάλυψη της από τον κίνδυνο ταμειακών ροών επιτοκίου σε ό,τι αφορά τις μελλοντικές μισθώσεις αεροσκαφών .
Κίνδυνος τιμών καυσίμων αεροσκαφών
Ο Όμιλος εκτίθεται σε κίνδυνο από τις διακυμάνσεις της τιμής του πετρελαίου, η οποία επηρεάζει άμεσα την τιμή των καυσίμων των αεροσκαφών. Για τη διαχείριση αυτού του κινδύνου ο Όμιλος συνάπτει συμβόλαια αντιστάθμισης κινδύνου σε προϊόντα πετρελαίου που καλύπτουν ένα μέρος των εκτιμώμενων επιχειρησιακών αναγκών της.
Ο παρακάτω πίνακας απεικονίζει:
την ευαισθησία του αποτελέσματος της χρήσης καθώς και των ιδίων κεφαλαίων σε μια λογική μεταβολή της ισοτιμίας του ευρώ έναντι του δολαρίου της τάξεως των +/- 50 bps .
την ευαισθησία του αποτελέσματος της χρήσης καθώς και των ιδίων κεφαλαίων σε μια λογική μεταβολή του επιτοκίου της τάξεως των +/- 10 bps
την ευαισθησία του αποτελέσματος της χρήσης καθώς και των ιδίων κεφαλαίων σε μια λογική μεταβολή της τιμής καυσίμων αεροσκαφών της τάξεως των +/- USD 75/ MT
Εταιρεία 31.12.2023
Αξία κατάστασης χρηματοοικονομικής θέσης
Συναλλαγματικός κίνδυνος
Επιτοκιακός κίνδυνος
Κίνδυνος τιμής καυσίμων
+50 bps
-50 bps
+10 bps
-10 bps
+75 USD/MT
-75 USD/MT
Χρηματοοικονομικά περουσιακά στοιχεία
92.163,64
(146,03)
147,36
(247,59)
254,91
0
0
Απαιτήσεις
42.296,12
(148,61)
149,96
0
0
0
0
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα
277.784,49
(842,94)
850,60
(53,77)
53,77
0
0
Παράγωγα- Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
(11.968,53)
(1.263,48)
1.274,82
0
0
12.531,18
(12.531,18)
Παράγωγα- Xρηματοοικονομικά προϊόντα
4.086,04
(760,03)
766,84
226,29
(226,29)
0
0
Υποχρεώσεις
(864.676,91)
3.038,05
(3.065,67)
0
0
0
0
Αποτελέσματα μετά από φόρους/καθαρή θέση
1.140,44
(1.150,91)
226,29
(226,29)
0
0
Λοιπά συνολικά έσοδα μετά από φόρους/καθαρή θέση
(1.263,48)
1.274,82
(301,36)
308,68
12.531,18
(12.531,18)
232
Εταιρεία 31.12.2022
Αξία κατάστασης χρηματοοικονομικής θέσης
Συναλλαγματικός κίνδυνος
Επιτοκιακός κίνδυνος
Κίνδυνος τιμής καυσίμων
+50 bps
-50 bps
+10 bps
-10 bps
+75 USD/MT
-75 USD/MT
Χρηματοοικονομικά περουσιακά στοιχεία
49.412,72
(49,39)
49,86
(121,36)
121,94
0
0
Απαιτήσεις
92.810,42
(337,78)
340,96
0
0
0
0
Δεσμευμένες Καταθέσεις
881,31
(3,01)
3,04
0
0
0
0
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα
152.915,48
(502,58)
507,31
(10,67)
10,65
0
0
Παράγωγα- Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
36.092,53
(1.038,79)
1.048,44
823,48
(823,48)
10.511,00
(10.129,21)
Παράγωγα- Xρηματοοικονομικά προϊόντα
7.072,18
(796,28)
803,65
226,29
(226,29)
0
0
Υποχρεώσεις
(696.505,58)
2.534,87
(2.558,75)
0
0
0
0
Αποτελέσματα μετά από φόρους/καθαρή θέση
845,84
(853,94)
226,29
(226,29)
0
0
Λοιπά συνολικά έσοδα μετά από φόρους/καθαρή θέση
(1.038,79)
1.048,44
691,45
(690,88)
10.511,00
(10.129,21)
Όμιλος 31.12.2023
Αξία κατάστασης χρηματοοικονομική ς θέσης
Συναλλαγματικός κίνδυνος
Επιτοκιακός κίνδυνος
Κίνδυνος τιμής καυσίμων
+50 bps
-50 bps
+10 bps
-10 bps
+75 USD/MT
-75 USD/MT
Χρηματοοικονομικά περουσιακά στοιχεία
92.163,64
(146,03)
147,36
(247,59)
254,91
0
0
Απαιτήσεις
70.991,15
(249,43)
251,70
0
0
0
0
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα
286.605,40
(891,42)
899,53
(53,77)
53,77
0
0
Παράγωγα- Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
(11.968,53)
(1.263,48)
1.274,82
0
0
12.531,18
(12.531,18)
Παράγωγα- Xρηματοοικονομικά προϊόντα
4.086,04
(760,03)
766,84
226,29
(226,29)
0
0
Υποχρεώσεις
(886.623,29)
3.115,16
(3.143,48)
0
0
0
0
Αποτελέσματα μετά από φόρους/καθαρή θέση
1.068,25
(1.078,06)
226,29
(226,29)
0
0
Λοιπά συνολικά έσοδα μετά από φόρους/καθαρή θέση
(1.263,48)
1.274,82
(301,36)
308,68
12.531,18
(12.531,18)
233
Όμιλος 31.12.2022
Αξία κατάστασης χρηματοοικονομικής θέσης
Συναλλαγματικός κίνδυνος
Επιτοκιακός κίνδυνος
Κίνδυνος τιμής καυσίμων
+50 bps
-50 bps
+10 bps
-10 bps
+75 USD/MT
-75 USD/MT
Χρηματοοικονομικά περουσιακά στοιχεία
49.412,72
(49,39)
49,86
(121,36)
121,94
0
0
Απαιτήσεις
126.215,26
(459,35)
463,68
0
0
0
0
Δεσμευμένες Καταθέσεις
881,31
(3,01)
3,04
0
0
0
0
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα
173.882,20
(578,88)
584,34
(10,67)
10,65
0
0
Παράγωγα- Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
36.092,53
(1.038,79)
1.048,44
823,48
(823,48)
10.511,00
(10.129,21)
Παράγωγα- Xρηματοοικονομικά προϊόντα
7.072,18
(796,28)
803,65
226,29
(226,29)
0
0
Υποχρεώσεις
(738.920,05)
2.689,24
(2.714,57)
0
0
0
0
Αποτελέσματα μετά από φόρους/καθαρή θέση
802,32
(810,01)
226,29
(226,29)
0
0
Λοιπά συνολικά έσοδα μετά από φόρους/καθαρή θέση
(1.038,79)
1.048,44
691,45
(690,88)
10.511,00
(10.129,21)
Επίπεδα ιεράρχησης εύλογων αξιών
Eταιρία 31.12.2023
Είδος Παραγώγου
Επίπεδο 1
Επίπεδο 2
Επίπεδο 3
Περιουσιακά στοιχεία
Παράγωγα Δολαρίου
(FWD)
0
3.406,02
0
Παράγωγα Πετρελαίου
(FWD)
0
2.113,37
0
Παράγωγα Επιτοκίου
(IRS)
0
2.564,73
0
Ομόλογα
130.035,00
0
0
Μετοχές
19.779,61
0
2.562,96
Σύνολο
149.814,61
8.084,12
2.562,96
Υποχρεώσεις
Παράγωγα Δολαρίου
(FWD)
0
(8.162,17)
0
Παράγωγα Πετρελαίου
(FWD)
0
(7.804,30)
0
Παράγωγα Επιτοκίου
(IRS)
0
0
0
Σύνολο Υποχρεώσεων
0
(15.966,48)
0
234
Επίπεδα ιεράρχησης εύλογων αξιών
Eταιρία 31.12.2022
Είδος Παραγώγου
Επίπεδο 1
Επίπεδο 2
Επίπεδο 3
Περιουσιακά στοιχεία
Παράγωγα Δολαρίου
(FWD)
0
22.595,22
0
Παράγωγα Πετρελαίου
(FWD)
0
7.251,28
0
Παράγωγα Επιτοκίου
(IRS)
0
28.306,14
0
Ομόλογα
64.235,22
0
0
Μετοχές
17.116,97
0
2.562,96
Σύνολο
81.352,20
58.152,65
2.562,96
Υποχρεώσεις
Παράγωγα Δολαρίου
(FWD)
0
(9.804,97)
0
Παράγωγα Πετρελαίου
(FWD)
0
(5.182,90)
0
Παράγωγα Επιτοκίου
(IRS)
0
0
0
Σύνολο Υποχρεώσεων
0
(14.987,87)
0
Επίπεδα ιεράρχησης εύλογων αξιών
Όμιλος 31.12.2023
Είδος Παραγώγου
Επίπεδο 1
Επίπεδο 2
Επίπεδο 3
Περιουσιακά στοιχεία
Παράγωγα Δολαρίου
(FWD)
0
3.406,02
0
Παράγωγα Πετρελαίου
(FWD)
0
2.113,37
0
Παράγωγα Επιτοκίου
(IRS)
0
2.564,73
0
Ομόλογα
133.095,00
0
0
Μετοχές
19.942,13
0
2.562,96
Σύνολο
153.037,13
8.084,12
2.562,96
Υποχρεώσεις
Παράγωγα Δολαρίου
(FWD)
0
(8.162,17)
0
Παράγωγα Πετρελαίου
(FWD)
0
(7.804,30)
0
Παράγωγα Επιτοκίου
(IRS)
0
0
0
Σύνολο Υποχρεώσεων
0
(15.966,48)
0
235
Επίπεδα ιεράρχησης εύλογων αξιών
Όμιλος 31.12.2022
Είδος Παραγώγου
Επίπεδο 1
Level 2
Level 3
Περιουσιακά στοιχεία
Παράγωγα Δολαρίου
(FWD)
0
22.595,22
0
Παράγωγα Πετρελαίου
(FWD)
0
7.251,28
0
Παράγωγα Επιτοκίου
(IRS)
0
28.306,14
0
Ομόλογα
64.235,22
0
0
Μετοχές
17.116,97
0
2.562,96
Σύνολο
81.352,20
58.152,65
2.562,96
Υποχρεώσεις
Παράγωγα Δολαρίου
(FWD)
0
(9.804,97)
0
Παράγωγα Πετρελαίου
(FWD)
0
(5.182,90)
0
Παράγωγα Επιτοκίου
(IRS)
0
0
0
Σύνολο Υποχρεώσεων
0
(14.987,87)
0
Οι τιμές των στοιχείων του επιπέδου 1 αφορούν δημοσιευμένες τιμές, ενώ οι τιμές του επιπέδου 2 στηρίζονται σε τεχνικές επιμέτρησης. Πιο συγκεκριμένα, τα ομόλογα και οι μετοχές είναι τίτλοι εισηγμένοι σε χρηματιστηριακές αγορές και αποτιμούνται με την τιμή τους στις αγορές αυτές την ημερομηνία ισολογισμού. Τα παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα αποτιμώνται με τη χρήση διεθνούς πλατφόρμας αποτίμησης.
Πέρα από τα αναφερόμενα ανωτέρω, η διοίκηση εκτιμά ότι τα υπόλοιπα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις παρουσιάζονται κατά την 31.12.2023 στην εύλογη αξία τους, είτε λόγω της βραχυπρόθεσμης φύσης τους είτε γιατί φέρουν κυμαινόμενα επιτόκια.
Πιστωτικός κίνδυνος
H μέγιστη έκθεση στον πιστωτικό κίνδυνο χωρίς να λαμβάνονται υπόψη εγγυήσεις και πιστωτικές ενισχύσεις ανέρχεται σε:
Εταιρεία
Όμιλος
Κατηγορίες χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού
31.12.2023
31.12.2022
31.12.2023
31.12.2022
Ταμειακά διαθέσιμα, ισοδύναμα και δεσμευμένες καταθέσεις
533.954,06
442.354,64
575.719,81
463.169,92
Xρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία
141.745,82
73.524,75
144.968,33
73.524,75
Απαιτήσεις από Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
8.084,05
58.152,58
8.084,05
58.152,58
Εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις
110.670,97
102.248,54
125.219,23
124.060,08
Σύνολο
794.454,90
676.280,50
853.991,42
718.907,33
Η διοίκηση θεωρεί ότι όλα τα ανωτέρω χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία είναι υψηλής πιστωτικής ποιότητας.
Ο Όμιλος για να προστατευθεί από τον πιστωτικό κίνδυνο, παρακολουθεί σε σταθερή βάση, τις εμπορικές απαιτήσεις και όπου κριθεί απαραίτητο διερευνά τρόπους διασφάλιση τους.
Δυνητικός πιστωτικός κίνδυνος υπάρχει και στα διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα και στα συμβόλαια χρηματοοικονομικών παραγώγων. Ο κίνδυνος μπορεί να προκύψει από αδυναμία του αντισυμβαλλόμενου να
236
ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του προς τον Όμιλο. Για την ελαχιστοποίηση αυτού του πιστωτικού κινδύνου, ο ‘Ομιλος εξετάζει συνεχώς τα όρια στο βαθμό έκθεσης σε κάθε μεμονωμένο χρηματοοικονομικό ίδρυμα. Επίσης, όσον αφορά προϊόντα καταθέσεων, ο ‘Ομιλος συναλλάσσεται μόνο με αναγνωρισμένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, υψηλής πιστοληπτικής διαβάθμισης.
Κίνδυνος ρευστότητας
H συνετή διαχείριση του κινδύνου ρευστότητας επιτυγχάνεται με τη διασφάλιση επαρκών ταμειακών διαθεσίμων. Ο Όμιλος διαχειρίζεται τον κίνδυνο αυτό διατηρώντας επαρκή ταμειακά διαθέσιμα και επαρκή πιστωτικά όρια τόσο από τις τράπεζες όσο και από τους προμηθευτές, σε σχέση πάντα με τις λειτουργικές, επενδυτικές και χρηματοδοτικές ανάγκες του.
Σημειώνεται ότι στις 31.12.2023 ο Όμιλος διέθετε ταμειακά διαθέσιμα ύψους € 575.719,81χιλ., γεγονός που διασφαλίζει την εξυπηρέτηση των βραχυπρόθεσμων και μεσοπρόθεσμων υποχρεώσεων.
Η ληκτότητα των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων της Εταιρείας, βάσει των συμβατικών μη προεξοφλημένων υποχρεώσεων, την 31η Δεκεμβρίου 2023 αναλύεται ως εξής:
Εταιρεία
εντός 6 μηνών
6 εως 12 μήνες
1 εως 5 έτη
Μετά από 5 έτη
Μακροπρόθεσμος Δανεισμός
(276,30)
(304,78)
201.452,43
0
Υποχρεώσεις μισθώσεων
49.432,56
48.486,69
411.489,46
363.423,34
Εμπορικές Υποχρεώσεις
99.198,47
0
0
0
Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
256.013,14
0,00
0
0
Συμβατικές υποχρεώσεις (Βραχυ/θεσμο Μέρος)
119.828,78
146.062,76
3.791,92
0
Παράγωγα
4.698,20
8.435,32
2.833,02
0
Συμβατικές υποχρεώσεις (Μακρο/θεσμο Μέρος)
0
0
11.355,11
30.163,09
Σύνολο
528.894,85
202.679,99
630.921,94
393.586,43
Η αντίστοιχη ληκτότητα των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων της Εταιρείας για την 31η Δεκεμβρίου 2022 είχε ως εξής:
Εταιρεία
εντός 6 μηνών
6 εως 12 μήνες
1 εως 5 έτη
Μετά από 5 έτη
Μακροπρόθεσμος Δανεισμός
17.006,39
16.962,15
234.216,52
0
Υποχρεώσεις μισθώσεων
44.382,90
44.057,82
239.517,74
357.981,04
Εμπορικές Υποχρεώσεις
98.787,89
0
0
0
Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
146.701,56
317,66
0
0
Συμβατικές υποχρεώσεις (Βραχυ/θεσμο Μέρος)
91.198,08
127.005,18
2.977,75
0
Παράγωγα
8.067,73
6.510,30
409,84
0
Συμβατικές υποχρεώσεις (Μακρο/θεσμο Μέρος)
0
0
12.031,63
28.865,79
Σύνολο
406.144,55
194.853,12
489.153,48
386.846,83
Η ληκτότητα των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων του Ομίλου, βάσει των συμβατικών μη προεξοφλημένων υποχρεώσεων, την 31η Δεκεμβρίου 2023 αναλύεται ως εξής:
237
Όμιλος
εντός 6 μηνών
6 εως 12 μήνες
1 εως 5 έτη
Μετά από 5 έτη
Μακροπρόθεσμος Δανεισμός
191,57
152,98
206.660,83
13.323,71
Υποχρεώσεις μισθώσεων
50.336,42
59.306,10
421.864,16
369.630,42
Εμπορικές Υποχρεώσεις
110.605,19
0
0
0
Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
261.932,85
317,66
0
0
Συμβατικές υποχρεώσεις (Βραχυ/θεσμο Μέρος)
120.389,84
147.428,96
3.791,92
0
Παράγωγα
4.698,20
8.435,32
2.833,02
0
Συμβατικές υποχρεώσεις (Μακρο/θεσμο Μέρος)
0
0
11.355,11
30.163,09
Σύνολο
548.154,08
215.641,02
646.505,05
413.117,22
Η αντίστοιχη ληκτότητα των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων του Ομίλου την 31η Δεκεμβρίου 2022 είχε ως εξής:
Όμιλος
εντός 6 μηνών
6 εως 12 μήνες
1 εως 5 έτη
Μετά από 5 έτη
Μακροπρόθεσμος Δανεισμός
17.006,39
16.962,15
234.216,52
0
Υποχρεώσεις μισθώσεων
49.045,91
44.586,86
267.050,11
376.636,28
Εμπορικές Υποχρεώσεις
123.578,12
0
0
0
Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
152.078,41
317,66
0
0
Συμβατικές υποχρεώσεις (Βραχυ/θεσμο Μέρος)
95.864,94
128.615,06
2.977,75
0
Παράγωγα
8.067,73
6.510,30
409,84
0
Συμβατικές υποχρεώσεις (Μακρο/θεσμο Μέρος)
0
0
12.031,63
28.865,79
Σύνολο
445.641,49
196.992,04
516.685,85
405.502,07
Οι ανωτέρω συμβατικές ημερομηνίες λήξης αντικατοπτρίζουν τις μελλοντικές μικτές ταμειακές ροές.
Πολιτικές και διαδικασίες διαχείρισης κεφαλαίου
Ο πρωταρχικός στόχος της διαχείρισης κεφαλαίου είναι να εξασφαλιστεί η διατήρηση της υψηλής πιστοληπτικής της διαβάθμισης καθώς και των υγιών δεικτών κεφαλαίου, ώστε να υποστηρίζονται και να επεκτείνονται οι δραστηριότητες και να μεγιστοποιείται η αξία των μετόχων.
Η Εταιρεία παρακολουθεί το κεφάλαιο στη βάση του ποσού των ιδίων κεφαλαίων πλέον τις δανειακές υποχρεώσεις, μείον τα ταμειακά διαθέσιμα και τα ταμειακά ισοδύναμα όπως αυτά απεικονίζονται στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης.
238
Το κεφάλαιο για τις χρήσεις 2023 και 2022 αναλύεται ως εξής:
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2023
31.12.2022
31.12.2023
31.12.2022
Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων
382.713,90
314.878,16
418.832,25
348.102,22
Πλέον: Δάνεια
200.871,35
268.927,70
220.329,10
268.185,07
Μείον: Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα (περιλαμβανομένων δεσμευμένων καταθέσεων)
(533.954,06)
(442.354,64)
(575.719,81)
(463.169,92)
Κεφάλαιο
49.631,19
141.451,23
63.441,54
153.117,37
Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων
382.713,90
314.878,16
418.832,25
348.102,22
Πλέον: Δάνεια
200.871,35
268.927,70
220.329,10
268.185,07
Σύνολο κεφαλαίων
583.585,25
583.805,87
639.161,35
616.287,29
Κεφάλαιο προς Σύνολο Κεφαλαίων
0,09
0,24
0,10
0,25
Στόχος της Εταιρείας όσον αφορά τη διαχείριση κεφαλαίου είναι να διατηρήσει τον δείκτη κεφάλαιο (όπως ορίσθηκε ανωτέρω) προς σύνολο κεφαλαίων (κεφάλαιο πλέον τα δανειακά κεφάλαια) μικρότερο από 0,50.
Από την εμπορική νομοθεσία προβλέπονται συγκεκριμένες διατάξεις που αφορούν την επάρκεια των ιδίων κεφαλαίων, (Ν. 4548/2018). Η Εταιρεία συμμορφώνεται πλήρως με αυτές.
3.35 Δεσμεύσεις
Η Εταιρεία στις 22.06.2018 υπέγραψε δεσμευτική συμφωνία αγοράς (Aircraft Purchase Agreement) με την Airbus S.A.S. η οποία προβλέπει την απόκτηση 30 συνολικά αεροσκαφών νέας γενιάς της οικογένειας Α320neo, δύο τύπων A320neo και A321neo. Επίσης η Εταιρία στις 31 Οκτωβρίου 2023 εξάσκησε το δικαίωμα για αγορά 3 επιπλέον αεροσκαφών σύμφωνα με το παραπάνω Aircraft Purchase Agreement με την Airbus, οπότε συνολικά τα αεροσκάφη της παραγγελίας προς την Airbus ανέρχονται στα 33. Οι παραδόσεις των αεροσκαφών ξεκίνησαν το 2020 και αναμένεται να ολοκληρωθούν εντός του 2028.
Το τίμημα των αεροσκαφών της παραπάνω συμφωνίας αγοράς βασίζεται στον τιμοκατάλογο που έχει δημοσιεύσει η Airbus για την άτρακτο και τους κινητήρες (τιμές καταλόγου), μαζί με εκπτώσεις στις τιμές καταλόγου, που έχουν συμφωνηθεί με χωριστή συμφωνία των μερών. Το ως άνω ποσό αναπροσαρμόζεται σύμφωνα με ρήτρα ετήσιας αναπροσαρμογής που έχει σχεδιαστεί για να αυξάνει το τίμημα του κάθε αεροσκάφους δια της εφαρμογής ενός τύπου, ο οποίος αντικατοπτρίζει τις αναπροσαρμογές από μεταβολές στις κρατούσες οικονομικές συνθήκες. Οι τιμές εξαρτώνται από την επιλογή κινητήρα, τα επιλεγόμενα βάρη και κάθε είδους επιμέρους επιλογή διαμόρφωσης του αεροσκάφους. Το υπόλοιπο των προγραμματισμένων προκαταβολών της εν λόγω παραγγελίας την 31.12.2023 ανέρχεται σε $223 εκ.
Επιπλέον, η Εταιρεία έχει υπογράψει συμβάσεις μελλοντικής μίσθωσης 3 αεροσκαφών με παραλαβή μεταξύ των ετών 2024 έως 2025, μισθωτικών περιόδων 12 ετών. Επίσης, η Εταιρεία έχει υπογράψει σύμβαση πώλησης και
239
μελλοντικής μίσθωσης, σχετικά με τη μεταβίβαση του τίτλου και την αντίστοιχη σύμβαση μίσθωσης 1 αεροσκάφους προγραμματισμένου να παραδοθεί εντός του 2024, μισθωτικών περιόδων 12 ετών.
Το ύψος των δεσμεύσεων από τις εν λόγω συμβάσεις θα εξαρτηθεί από διάφορους παράγοντες μεταξύ των οποίων είναι: (1) ο χρόνος παράδοσης των αεροσκαφών, (2) τα επιτόκια της αγοράς των δολαρίων ΗΠΑ κατά την περίοδο της παράδοσης των αεροσκαφών, (3) η εκτιμώμενη μελλοντική κλιμάκωση των μισθωμάτων, που θα συμφωνηθούν με τα αντισυμβαλλόμενα μέρη, (4) η συναλλαγματική ισοτιμία ευρώ/δολαρίου ΗΠΑ κατά την ημερομηνία παράδοσής τους και (5) η επιλογή του τύπου του αεροσκάφους.
Στις 24.12.2019, η Εταιρεία υπέγραψε τις παρακάτω συμβάσεις με την Εταιρεία International Aero Engines LLC :
• Σύμβαση Αγοράς και Υποστήριξης μέσω εγγυήσεων και εξασφαλίσεων από την πλευρά του κατασκευαστή των κινητήρων των αεροσκαφών που παραγγέλθηκαν δυνάμει της από 22 Ιουνίου 2018 συμφωνίας αγοράς από την Airbus, καθώς και έξι εφεδρικών νέων κινητήρων. Διευκρινίζεται ότι οι συμφωνηθέντες όροι τιμολόγησης με την ΙΑΕ διαμορφώνουν το τελικό κόστος απόκτησης των αεροσκαφών που παραγγέλθηκαν από την Airbus.
• Σύμβαση σχετικά με την τεχνική υποστήριξη δυνάμει ενός μακροπρόθεσμου Προγράμματος Διαχείρισης Κινητήρων Αεροσκαφών αναφορικά με 45 έως και 55 νέα αεροσκάφη A320neo και A321neo, εξοπλισμένα με κινητήρες τύπου PW1100G-JM και καλύπτει τα αεροσκάφη που προέρχονται από την Airbus δυνάμει της από 22 Ιουνίου 2018 συμφωνίας αγοράς, αεροσκάφη από παραδόσεις από εκμισθωτές καθώς και έξι νέους εφεδρικούς κινητήρες τύπου PW1100G-JM. Διευκρινίζεται ότι το ανωτέρω Πρόγραμμα Διαχείρισης περιλαμβάνει τους βασικούς όρους συντήρησης των κινητήρων που, ανάλογα με την πτητική δραστηριότητα και τη χρήση των αεροσκαφών, θα διαμορφώσουν το μελλοντικό κόστος βαριάς συντήρησης των κινητήρων για την Εταιρεία.
3.36 Μερίσματα
Κατά την Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων της Εταιρείας, η οποία συνήλθε την 26η Ιουλίου 2023, εγκρίθηκε η μη διανομή μερίσματος στους μετόχους για τη χρήση 2022, βάσει του άρθρου 161 παρ. 2 εδ. γ’ του Ν.4548/2018 και τη μεταφορά των εν λόγω κερδών στη νέα χρήση .
3.37 Γεγονότα μεταγενέστερα της ημερομηνίας ισολογισμού
- Σε συνέχεια λήψης της από 03.11.2023 δήλωσης πρόθεσης της Ελληνικής Δημοκρατίας για την άσκηση του συνόλου των δικαιωμάτων κτήσης μετοχών της Εταιρείας που ενσωματώνονται στους 10.369.217 τίτλους παραστατικούς δικαιωμάτων κτήσης κοινών μετοχών της Εταιρείας (οι «Τίτλοι Κτήσης Μετοχών»), σύμφωνα με το άρθρο 30 παρ. 3 του Ν. 4772/2021, τον όρο 1.3 των Τίτλων Κτήσης Μετοχών και την από 14.12.2023 απόφαση της Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της Εταιρείας, γνωστοποίησε στην Ελληνική Δημοκρατία την άσκηση του δικαιώματος προαίρεσης απόκτησης των Τίτλων Κτήσης Μετοχών και προέβη στην καταβολή της Αγοραίας Αξίας ύψους €85.389.669,82 την 02.01.2024 και απέκτησε τους Τίτλους Κτήσης Μετοχών, με σκοπό την απόσβεση των υποχρεώσεών της που απορρέουν από αυτούς.
Κατόπιν των ανωτέρω η Ελληνική Δημοκρατία παρέδωσε την 04.03.2024 στην Εταιρεία του Τίτλους Κτήσης Μετοχών (Warrants) και με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας στις 05.03.2024 αποφάσισε την ακύρωσή τους.
240
-Η AEGEAN στις 02.02.2024 ολοκλήρωσε τη μεταβίβαση του συνόλου της συμμετοχής της στη ρουμανική αεροπορική εταιρία Animawings στον έτερο μέτοχο και κυριότερο εμπορικό συνεργάτη της Animawings, Memento Group που καθίσταται πλέον μέτοχος της Animawings με ποσοστό 100%. Το ένα από τα δύο αεροσκάφη που είχαν μισθωθεί στην Animawings έχει ήδη επιστρέψει στο στόλο της AEGEAN, ενώ εντός των επομένων μηνών θα επιστρέψει και το δεύτερο, για να ενισχύσει περαιτέρω τις αυξημένες επιχειρησιακές ανάγκες της AEGEAN λόγω του διευρυμένου δικτύου της.
- Με την από 28.09.2023 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας είχε εγκριθεί η αγορά από την Εταιρεία ιδίων ομολογιών του από 28.02.2019 Κοινού Ομολογιακού Δανείου (το «ΚΟΔ») που διαπραγματεύονται στην κατηγορία τίτλων σταθερού εισοδήματος της ρυθμιζόμενης αγοράς του Χρηματιστηρίου Αθηνών (Χ.Α.) (οι «Ομολογίες»), εφόσον η τιμή αγοράς τους είναι συμφέρουσα (ήτοι κατώτερη της ονομαστικής αξίας πλέον δεδουλευμένων τόκων (below par)) και δεν επηρεάζει αρνητικά τη λειτουργική ρευστότητα της Εταιρείας, διαθέτοντας κατά μέγιστο €20.000.000,00, μέχρι την 28.09.2024, με σκοπό την εν συνεχεία ακύρωση των αποκτηθεισών Ομολογιών και την ισόποση οριστική μείωση των υποχρεώσεών της Εταιρείας, σύμφωνα με το άρθρο 62 παρ. 2 του Ν. 4548/2018. Σε εκτέλεση της απόφασης αυτής, η Εταιρεία προέβη σε αγορά συνολικά 625 ιδίων Ομολογιών οι οποίες αντιστοιχούν σε ποσοστό 0,313% του κεφαλαίου του ΚΟΔ, κατά το χρονικό διάστημα από 03.01.2024 έως 13.02.2024. Η Επιτροπή Εταιρικών Πράξεων του Χρηματιστηρίου Αθηνών στη συνεδρίαση της στις 29.02.2024, ενημερώθηκε και ενέκρινε την εν λόγω ακύρωση διαπραγματεύσιμων στο Χ.Α. ομολογιών της Εταιρείας. Κατόπιν των ανωτέρω, με απόφαση της Εταιρείας ορίζεται ότι, από την 05.03.2024 παύει η διαπραγμάτευση στο Χ.Α. των 625 ομολογιών της Εταιρείας, οι οποίες ακυρώνονται. Μετά την ακύρωση, το σύνολο των διαπραγματεύσιμων ομολογιών στο Χ.Α. θα ανέρχεται σε 199.375 ομολογίες.
- Σε συνέχεια της από 26 Ιουλίου 2023 απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου το 2024 έως και την ημερομηνία έκδοσης της παρούσας οικονομικής έκθεσης έχουν αποκτηθεί επιπλέον 135.000 ίδιες μετοχές ονομαστικής αξίας €0,50 η κάθε μία, συνολικής αξίας αγοράς €1.705.530,14 που αντιστοιχούν στο 0,15% των μετοχών της Εταιρείας.
241
3.38 Υφιστάμενα εμπράγματα βάρη
Σε τέσσερα ιδιόκτητα αεροσκάφη Airbus A320ceo του Ομίλου, αναπόσβεστης αξίας €54.949,58χιλ. η αεροπορική υποθήκη που είχε συσταθεί προς εξασφάλιση της διατήρησης της χρηματοδοτικής γραμμής ύψους έως €120 εκ. ευρώ από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες και έχει λήξει το Δεκέμβριο 2023 είναι σε τελική διαδικασία άρσης.
3.39 Αμοιβές Ελεγκτών
Οι αμοιβές των ελεγκτών για την χρήση 2023 ανήλθαν σε €315χιλ. (2022: €307χιλ.). Στην αμοιβή αυτή περιλαμβάνεται ο έλεγχος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ και η χορήγηση φορολογικού πιστοποιητικού για τη χρήση 2023. Επίσης, παρασχέθηκαν λοιπές ελεγκτικές υπηρεσίες ποσού € 42,5χιλ. (2022: €84,5χιλ.) και επιτρεπόμενες μη ελεγκτικές υπηρεσίες συνολικού ποσού €60χιλ. (2022: € 12χιλ.).
242
Οι παρούσες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις είναι εκείνες που εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο της «ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε» στις 12 Μαρτίου 2024 και έχουν αναρτηθεί στο διαδίκτυο, στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.aegeanair.com, όπου και θα παραμείνουν στη διάθεση του επενδυτικού κοινού για χρονικό διάστημα τουλάχιστον 5 ετών από την ημερομηνία της συντάξεως και δημοσιοποιήσεώς τους.
Σπάτα, 1 2 Μαρτίου 202 4
Ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου
Ο Διευθύνων Σύμβουλος
Ο Οικονομικός
Διευθυντής
Η Προϊσταμένη Λογιστηρίου
Ευτύχιος Βασιλάκης
Δημήτριος Γερογιάννης
Μιχάλης Κουβελιώτης
Μαρία Ζαννάκη
Α.Δ.Τ. ΑΝ049866
Α.Δ.Τ. ΑΒ642495
Α.Δ.Τ. ΑΟ148706
Α.Δ.Τ. ΑΟ135556
243
Πληροφορίες Άρθρου 10. N 3401/2005 που Δημοσιευτήκαν από την Εταιρεία Κατά την Χρήση 2023
244
5. Πληροφορίες Άρθρου 10. N 3401/2005 που Δημοσιευτήκαν από την Εταιρεία Κατά την Χρήση 2023
Η ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. κατέστησε διαθέσιμες στο κοινό κατά τη διάρκεια της περιόδου 01/01/2023 – 31/12/2023, κατ’ εφαρμογή της νομοθεσίας, τις παρακάτω πληροφορίες οι οποίες είναι αναρτημένες στο διαδικτυακό της τόπο
www.aegeanair.com
και συγκεκριμένα στον ακόλουθο σύνδεσμο,
https://el.about.aegeanair.com/ependytes/anakoinoseis/
, αναφορικά με τις ανακοινώσεις και στο σύνδεσμο
https://el.about.aegeanair.com/ependytes/genikes-syneleyseis/
αναφορικά με τις ανακοινώσεις των Γενικών Συνελεύσεων καθώς και στην ιστοσελίδα του Χρηματιστηρίου Αθηνών
www.helex.gr
.
Ημερομηνία
Θέμα
10-Φεβ-23
Οικονομικό Ημερολόγιο 2023
3-Μαρ-23
8η Περίοδος Εκτοκισμού Κοινού Ομολογιακού Δανείου
7-Μαρ-23
Πρόσκληση τηλεδιάσκεψης
15-Μαρ-23
Αποτελέσματα Τέταρτου Τριμήνου και Έτους 2022
30-Μαρ-23
AEGEAN και CAE ενώνουν τις δυνάμεις τους και δημιουργούν το πρώτο σύγχρονο Κέντρο Προσομοιωτών Πτήσεων και Εκπαίδευσης Πληρωμάτων στην Ελλάδα
4-Απρ-23
Επιβατική κίνηση 1 ου τριμήνου 2023
13-Απρ-23
Ημερομηνία ανακοίνωσης βασικών μεγεθών Πρώτου Τριμήνου 2023
16-Μαϊ-23
Βασικά Μεγέθη Πρώτου Τριμήνου 2023
8-Ιουν-23
Επιβατική κίνηση το 1 ο πεντάμηνο 2023
13-Ιουν-23
Τροποποίηση Οικονομικού Ημερολογίου Έτους 2023
5-Ιουλ-23
Πρόσκληση σε Τακτική Γενική Συνέλευση
27-Ιουλ-23
Αποφάσεις της Γενικής Τακτικής Συνέλευσης
2-Αυγ-23
Διαβάθμιση Πιστοληπτικής Ικανότητας
7-Αυγ-23
Ημερομηνία δημοσίευσης αποτελεσμάτων Πρώτου Εξαμήνου 2023
31-Αυγ-23
Πρόσκληση τηλεδιάσκεψης
5-Σεπ-23
9η Περίοδος Εκτοκισμού Κοινού Ομολογιακού Δανείου
7-Σεπ-23
Αποτελέσματα Πρώτου Εξαμήνου 2023
29-Σεπ-23
Απόφαση Αγοράς Ιδίων Ομολογιών
2-Οκτ-23
Η AEGEAN ανακοινώνει το νέο «Χειμερινό Πρόγραμμα 2023/2024» και προσφέρει νέες, αυξημένες επιλογές στους επιβάτες της
10-Οκτ-23
Αγορά Ιδίων Μετοχών
16-Οκτ-23
Ημερομηνία ανακοίνωσης βασικών μεγεθών του τρίτου τριμήνου και εννεαμήνου 2023
6-Νοε-23
Δήλωση πρόθεσης της Ελληνικής Δημοκρατίας για την άσκηση των δικαιωμάτων κτήσης κοινών μετοχών της Εταιρείας
14-Νοε-23
Βασικά Μεγέθη Εννεαμήνου 2023
15-Νοε-23
Πρόσκληση τηλεδιάσκεψης
21-Νοε-23
Φορολογικός έλεγχος 2022 και έκδοση πιστοποιητικού
22-Νοε-23
Πρόσκληση σε Έκτακτη Γενική Συνέλευση
22-Νοε-23
Επεξηγηματικό Σημείωμα του Διοικητικού Συμβουλίου επί του 1ου θέματος της ημερήσιας διάταξης της Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης της 14ης Δεκεμβρίου 2023
8-Δεκ-23
Παραγραφή Μερίσματος Χρήσης 2017
14-Δεκ-23
Αποφάσεις της Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης
Επιπρόσθετα, στην διαδικτυακή διεύθυνση :
https://el.about.aegeanair.com/ependytes/anakoinoseis/trade-acknowledgements/
(
www.aegeanair.com
, ενότητα Aegean Group / Επενδυτές, υπο-ενότητα ανακοινώνεις/γνωστοποιήσεις συναλλαγών) και στην
245
ιστοσελίδα του Χρηματιστηρίου Αθηνών
www.helex.gr
αναρτήθηκαν Ανακοινώσεις Ρυθμιζόμενης Πληροφορίας του Ν. 3556/2007 (Γνωστοποιήσεις Συναλλαγών) κατά τις ακόλουθες ημερομηνίες:
Ημερομηνία
Θέμα
17-Ιαν-23
Γνωστοποίηση συναλλαγών
19-Ιαν-23
Γνωστοποίηση συναλλαγών
23-Ιαν-23
Γνωστοποίηση συναλλαγών
7-Φεβ-23
Γνωστοποίηση συναλλαγών
13-Φεβ-23
Γνωστοποίηση συναλλαγών
17-Μαρ-23
Γνωστοποίηση συναλλαγών
21-Μαρ-23
Γνωστοποίηση συναλλαγών
2-Οκτ-23
Γνωστοποίηση συναλλαγών
3-Οκτ-23
Γνωστοποίηση συναλλαγών
6-Οκτ-23
Γνωστοποίηση συναλλαγών
Διαδικτυακός Τόπος Ανάρτησης της Ετήσιας Χρηματοοικονομικής Έκθεσης
6. Διαδικτυακός Τόπος Ανάρτησης της Ετήσιας Χρηματοοικονομικής Έκθεσης
Οι ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Ομίλου, η έκθεση ελέγχου του Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή, η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου για τη χρήση που έληξε την 31 η Δεκεμβρίου 2023 έχουν αναρτηθεί στην ηλεκτρονική διεύθυνση της Εταιρείας
www.aegeanair.com
.
H Ετήσια Οικονομική Έκθεση, σε εφαρμογή και συμμόρφωση με την Ευρωπαϊκή Ενιαία Ηλεκτρονική Μορφή (ESEF) από την ESMA, συντάσσεται σε μορφή xHTML και inline XBRL, η οποία είναι διαθέσιμη στην ιστοσελίδα της Εταιρείας.