213800VI8OH5EJM18L21 2022-12-31 213800VI8OH5EJM18L21 2022-01-01 2022-12-31 213800VI8OH5EJM18L21 2021-01-01 2021-12-31 213800VI8OH5EJM18L21 2021-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-12-31 ifrs-full:SharePremiumMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-12-31 ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-12-31 aegeanair:OtherReservesExcludingForeignExchangeReservesMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-12-31 ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesFromInvestmentsInEquityInstrumentsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-12-31 213800VI8OH5EJM18L21 2022-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 213800VI8OH5EJM18L21 2022-12-31 ifrs-full:SharePremiumMember 213800VI8OH5EJM18L21 2022-12-31 ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember 213800VI8OH5EJM18L21 2022-12-31 aegeanair:OtherReservesExcludingForeignExchangeReservesMember 213800VI8OH5EJM18L21 2022-12-31 ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesFromInvestmentsInEquityInstrumentsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2022-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-01-01 2021-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-01-01 2021-12-31 ifrs-full:SharePremiumMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-01-01 2021-12-31 ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-01-01 2021-12-31 aegeanair:OtherReservesExcludingForeignExchangeReservesMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-01-01 2021-12-31 ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesFromInvestmentsInEquityInstrumentsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-01-01 2021-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2022-01-01 2022-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 213800VI8OH5EJM18L21 2022-01-01 2022-12-31 ifrs-full:SharePremiumMember 213800VI8OH5EJM18L21 2022-01-01 2022-12-31 ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember 213800VI8OH5EJM18L21 2022-01-01 2022-12-31 aegeanair:OtherReservesExcludingForeignExchangeReservesMember 213800VI8OH5EJM18L21 2022-01-01 2022-12-31 ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesFromInvestmentsInEquityInstrumentsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2022-01-01 2022-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-12-31 213800VI8OH5EJM18L21 2021-01-01 2021-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-01-01 2021-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2022-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 213800VI8OH5EJM18L21 2022-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2022-01-01 2022-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 213800VI8OH5EJM18L21 2022-01-01 2022-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-12-31 ifrs-full:SharePremiumMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-12-31 ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-12-31 aegeanair:OtherReservesExcludingForeignExchangeReservesMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-12-31 ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesFromInvestmentsInEquityInstrumentsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember iso4217:EUR xbrli:shares iso4217:EUR xbrli:shares
ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε.
Γ.Ε.Μ.Η. 1797901000
ΕΤΗΣΙΑ
ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ
ΕΚΘΕΣΗ
ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1 Η ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ ΕΩΣ 31 Η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2022
Σύμφωνα με το άρθρο 4 του Ν. 3556/2007 και τις επ’ αυτού εκτελεστικές αποφάσεις του Δ.Σ. της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς
2
Περιεχόμενα
1 Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου ............................................................................................ 4
2 Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΝΩΝΥΜΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ
επί των Ενοποιημένων και Ατομικών Οικονομικών Καταστάσεων για τη Χρήση από 1 η Ιανουαρίου έως 31 η
Δεκεμβρίου 2022 .......................................................................................................................................................... 6
2.1 Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου ........................................................................................................................ 6
2.2 Κίνδυνοι και Διαχείριση Κινδύνων .................................................................................................................. 26
2.3 Μη Χρηματοοικονομική Πληροφόρηση ........................................................................................................ 29
2.4 Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης ................................................................................................................... 53
2.5 Επεξηγηματική έκθεση ................................................................................................................................ 100
3. Έκθεση Ελέγχου Ανεξάρτητων Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών ..................................................................... 104
4. Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις για τη Χρήση 1η Ιανουαρίου-31η Δεκεμβρίου 2022 ................... 117
4. 1 Εταιρική Κατάσταση Οικονομικής Θέσης 31.12.2022 ................................................................................ 117
4.2 Ενοποιημένη Κατάσταση Οικονομικής Θέσης 31.12.2022 .......................................................................... 118
4. 3 Εταιρική Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος 31.12.2022 ......................................................................... 119
4.4 Ενοποιημένη Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος 31.12.2022 ................................................................... 120
4.5 Εταιρική Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων 31.12.2022 ................................................................ 121
4.6 Ενοποιημένη Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων 31.12.2022 ......................................................... 122
4.7 Εταιρική Κατάσταση Ταμειακών Ροών 31.12.2022 ..................................................................................... 123
4.8 Ενοποιημένη Κατάσταση Ταμειακών Ροών 31.12.2022 .............................................................................. 124
4.9 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων ............................................................................. 125
5. Πληροφορίες Άρθρου 10. N 3401/2005 που Δημοσιευτήκαν από την Εταιρεία Κατά την Χρήση 2022 ......... 208
6. Διαδικτυακός Τόπος Ανάρτησης της Ετήσιας Χρηματοοικονομικής Έκθεσης .................................................. 211
3
1. Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 2 του Ν. 3556/2007
4
1 Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου
(σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 2 του Ν. 3556/2007)
Δηλώνεται με την παρούσα ότι, εξ' όσων γνωρίζουμε οι ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της εταιρείας «ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε.» για τη χρήση από 1 η Ιανουαρίου 2022 έως την 31 η Δεκεμβρίου 2022, οι οποίες καταρτίσθηκαν σύμφωνα με τα ισχύοντα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς όπως υιοθετήθηκαν από την Ε.Ε., απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού, την καθαρή θέση και τα αποτελέσματα χρήσεως της Εταιρείας και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο.
Δηλώνεται επίσης ότι, εξ' όσων γνωρίζουμε η Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου απεικονίζει κατά τρόπο αληθή την εξέλιξη, τις επιδόσεις και τη θέση της Εταιρείας, καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής των κυριότερων κινδύνων και αβεβαιοτήτων που αντιμετωπίζουν.
Σπάτα, 15 Μαρτίου 2023
Οι βεβαιούντες
Ευτύχιος Βασιλάκης
Δημήτριος Γερογιάννης
Νικόλαος Σοφιανός
Πρόεδρος
του Διοικητικού Συμβουλίου
Διευθύνων Σύμβουλος
Μέλος
του Διοικητικού Συμβουλίου
5
2. Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. επί των Ενοποιημένων και Ατομικών Οικονομικών Καταστάσεων για τη Χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2022
6
2 Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΝΩΝΥΜΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ επί των Ενοποιημένων και Ατομικών Οικονομικών Καταστάσεων για τη Χρήση από 1 η Ιανουαρίου έως 31 η Δεκεμβρίου 2022
2.1 Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου
Εισαγωγή
Η παρούσα έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της «ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΝΩΝΥΜΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ» (εφεξής «η Εταιρεία» ή «η AEGEAN») αφορά στη χρονική περίοδο των δώδεκα μηνών της κλειόμενης χρήσεως (1.1.2022 – 31.12.2022) και έχει αναρτηθεί στον διαδικτυακό τόπο της Εταιρείας σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Ενιαίο Ηλεκτρονικό Μορφότυπο (European Single Electronic Format – «ESEF»), βάσει του Νόμου 3556/2007. Η έκθεση συντάχθηκε και είναι εναρμονισμένη με τις σχετικές διατάξεις των άρθρων 150-154 του N. 4548/2018, του άρθρου 4 του Ν. 3556/2007 και την απόφαση με αριθμό 8/754/14.4.2016 του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς.
Οι Ενοποιημένες και Εταιρικές Οικονομικές Καταστάσεις συντάχθηκαν σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (Δ.Π.Χ.Α.), όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στην παρούσα έκθεση περιέχονται συνοπτικές χρηματοοικονομικές πληροφορίες για την οικονομική κατάσταση και τα αποτελέσματα της Εταιρείας και των εξ’ ολοκλήρου θυγατρικών της, Olympic Air Μονοπρόσωπη A.E. (100% ποσοστό συμμετοχής), Αegean Cyprus Limited (100% ποσοστό άμεσης και έμμεσης συμμετοχής), Ελληνικό Κέντρο Αεροπορικής Συντήρησης Μονοπρόσωπη Α.Ε., (100% ποσοστό συμμετοχής) αλλά και της θυγατρικής Animawings Aviation Srl. (51,00% ποσοστό συμμετοχής), (στο εξής από κοινού οι θυγατρικές με την Εταιρεία «ο Όμιλος»), περιγραφή των σημαντικών γεγονότων που έλαβαν χώρα κατά την τρέχουσα οικονομική χρήση, περιγραφή των κυριότερων κινδύνων και αβεβαιοτήτων για την επόμενη χρήση, παράθεση των σημαντικών συναλλαγών που πραγματοποιήθηκαν μεταξύ της Εταιρείας και του Ομίλου με τα συνδεδεμένα τους μέρη, παράθεση στοιχείων και εκτιμήσεων ποιοτικού χαρακτήρα για την εξέλιξη των δραστηριοτήτων της Εταιρείας και του Ομίλου κατά την επόμενη χρήση, καθώς και παρουσίαση των σημαντικότερων μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών που έχουν αντίκτυπο στην Εταιρεία και τον Όμιλο, που στοχεύουν σε μία γενική ενημέρωση των μετόχων και του επενδυτικού κοινού.
Η Εταιρεία και ο Όμιλος
7
Η Εταιρεία και ο Όμιλος δραστηριοποιούνται στο τομέα των αερομεταφορών, παρέχοντας υπηρεσίες που αφορούν στη μεταφορά των επιβατών και εμπορευμάτων στον τομέα των δημόσιων αεροπορικών μεταφορών, εντός και εκτός της ελληνικής επικράτειας, με τακτικές ή έκτακτες πτήσεις και ναυλωμένες πτήσεις (πτήσεις charter) προς ένα σημαντικό αριθμό ελληνικών και διεθνών προορισμών. Παράλληλα, προσφέρουν υπηρεσίες αεροπορικών εφαρμογών, τεχνικής υποστήριξης και επίγειας εξυπηρέτησης αεροσκαφών.
Η Olympic Air και η Aegean Cyprus L imited αποτελούν εξ’ ολοκλήρου θυγατρικές της Εταιρείας (100% ποσοστό άμεσης και έμμεσης συμμετοχής) ενώ η Animawings Aviation Srl. αποτελεί θυγατρική της Εταιρείας με 51,00% ποσοστό συμμετοχής.
Την 15.10.2022 η Εταιρεία προχώρησε στη σύσταση της εταιρείας με την επωνυμία Ελληνικό Κέντρο Αεροπορικής Συντήρησης Μονοπρόσωπη Α.Ε., η οποία αποτελεί 100% θυγατρική εταιρεία του Ομίλου.
Την 09.11.2022 η Εταιρεία προχώρησε στη σύσταση της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «Αεροπορία Αιγαίου Executive Μονοπρόσωπη Α.Ε.», η οποία επίσης αποτελεί 100% θυγατρική εταιρεία του Ομίλου.
Η μητρική Εταιρεία Αεροπορία Αιγαίου Α.Ε. είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αθηνών ενώ και το ομόλογο εκδόσεως της Μητρικής διαπραγματεύεται στο Χρηματιστήριο Αθηνών.
Tον Ιούλιο του 2022, με απόφαση της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης των Μετόχων της Εταιρείας, αποφασίστηκε η αλλαγή της έδρας της Εταιρείας από τον Δήμο Κηφισιάς στον Δήμο Σπάτων Αρτέμιδος.
Η Εταιρεία διατηρεί υποκαταστήματα στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Η πλειοψηφία του διοικητικού προσωπικού, το κέντρο επιχειρήσεων, το ιπτάμενο και τεχνικό προσωπικό καθώς και οι λοιπές διοικητικές υπηρεσίες στεγάζονται στην έδρα της Εταιρείας στο Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών «ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ» κτίριο 57, ενώ το τμήμα εξυπηρέτησης πελατών και το τηλεφωνικό κέντρο στεγάζονται στο υποκατάστημα της Εταιρείας στην Κηφισιά.
Στους σκοπούς της Εταιρείας ενδεικτικά εμπίπτουν και οι ακόλουθες δραστηριότητες:
η παροχή υπηρεσιών στον τομέα των δημόσιων αεροπορικών μεταφορών εντός και εκτός της Ελληνικής επικράτειας με τακτικές ή έκτακτες πτήσεις για την μεταφορά επιβατών, ταχυδρομείου και φορτίου,
η παροχή υπηρεσιών αεροπορικών εφαρμογών πάσης φύσεως,
η παροχή υπηρεσιών τεχνικής υποστήριξης και επίγειας εξυπηρέτησης αεροσκαφών,
η συμμετοχή σε οποιαδήποτε επιχείρηση ημεδαπή ή αλλοδαπή με παρεμφερή (εν γένει τουριστικής δραστηριότητας) σκοπό,
η ίδρυση υποκαταστημάτων και πρακτορείων,
η εισαγωγή, εμπορία και μίσθωση αεροσκαφών και ανταλλακτικών.
8
Επιχειρηματική Αποστολή
Η παροχή υψηλού επιπέδου υπηρεσιών σε όλα τα στάδια του ταξιδιού, μέσω ενός εκτενούς δικτύου δρομολογίων εσωτερικού και εξωτερικού. H επένδυση στην εκπαίδευση και συνεχή εξέλιξη του προσωπικού, σε συνδυασμό με την πελατοκεντρική φιλοσοφία αποτελούν κύριους πυλώνες υλοποίησης της επιχειρηματικής αποστολής.
Όραμα
Η υπεύθυνη λειτουργία και ανάπτυξη του Ομίλου, η οποία θα συμβάλλει στην ανάπτυξη του κλάδου και της οικονομίας και συνεπώς στη δημιουργία αξίας προς όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη.
Εταιρικές Αξίες
Η λειτουργία του Ομίλου διέπεται από κανόνες ηθικής και επαγγελματικής δεοντολογίας και από τις αξίες που απορρέουν από την επιχειρηματική αποστολή και το όραμά του. Οι εταιρικές αξίες αποτελούν τα βασικά θεμέλια για την ανάπτυξη του Ομίλου και προσανατολίζονται στο τρίπτυχο, «Συνεχής εξέλιξη, Ποιοτική εξυπηρέτηση και Αξιοπιστία».
Συνεχής εξέλιξη
- Επένδυση στην καινοτομία στοχεύοντας στη συνεχή βελτίωση των προσφερόμενων υπηρεσιών και της ταξιδιωτικής εμπειρίας,
- Επένδυση στην εκπαίδευση, την εξέλιξη και την επιμόρφωση του ανθρώπινου δυναμικού,
- Βιώσιμη ανάπτυξη με πολλαπλασιαστικά οφέλη για τον κλάδο, την οικονομία και όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη.
Ποιοτική εξυπηρέτηση
- Πελατοκεντρική φιλοσοφία και αυθεντική κουλτούρα εξυπηρέτησης του επιβάτη, με εστίαση στην ποιότητα των προσφερόμενων υπηρεσιών,
- Ανάπτυξη του τουριστικού προϊόντος της χώρας,
- Σύμπραξη δυνάμεων με φορείς του κλάδου, προς επίτευξη στόχων και προβολής του ελληνικού τουρισμού,
Αξιοπιστία
- Υπεύθυνη λειτουργία με σεβασμό απέναντι στους εργαζόμενους, τους επιβάτες, τις τοπικές κοινωνίες τους προμηθευτές και το περιβάλλον,
- Άξια εκπροσώπηση της Ελλάδας στο εξωτερικό και
- Υποστήριξη τοπικών κοινοτήτων.
9
Στρατηγικές κατευθύνσεις
Σε ένα κλάδο ο οποίος χαρακτηρίζεται από έντονη εποχικότητα, κυκλικότητα και αυξανόμενο ανταγωνισμό, στρατηγικές κατευθύνσεις αποτελούν:
- Η αποτελεσματική εμπορική πολιτική και ιδιαίτερα η διαχείριση δικτύου και ναύλων, με τον Όμιλο να προσαρμόζεται δυναμικά στα δεδομένα της αγοράς,
- Η διατήρηση ανταγωνιστικού μοναδιαίου κόστους, με ιδιαίτερο επίκεντρο στα μεταβλητά και σταθερά κόστη που σχετίζονται με τον στόλο, δεδομένης και της επένδυσης σε αεροσκάφη νέας γενιάς, καθώς και στα κόστη διανομής,
- Η περαιτέρω επένδυση στην ανάπτυξη και εκμετάλλευση του προγράμματος επιβράβευσης,
- Η ενσωμάτωση σύγχρονων τεχνολογιών και η μετατροπή τους σε εφαρμόσιμες λύσεις για τον επιβάτη, την ταξιδιωτική εμπειρία αλλά και τις επιχειρησιακές ανάγκες του Ομίλου,
- Η εκμετάλλευση των δυνατοτήτων που προσφέρονται από την επένδυση σε νέο στόλο ως προς την εξέλιξη των προσφερόμενων υπηρεσιών, τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας καθώς και της σημαντικής μείωσης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (CO2) ανά προσφερόμενη θέση,
- Η επένδυση στην εκπαίδευση και στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων του προσωπικού,
- Η ανάπτυξη Κέντρου Ολοκληρωμένων Υπηρεσιών Συντήρησης Αεροσκαφών και Προσομοιωτών Πτήσεων και Εκπαίδευσης Πληρωμάτων και
- Οι στρατηγικές συμπράξεις με φορείς του κλάδου που προβάλλουν το ελληνικό τουριστικό προϊόν και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του.
10
Επισκόπηση Χρήσης 2022- Επιδόσεις και Χρηματοοικονομική Θέση
Επισκόπηση Μακροοικονομικών Συνθηκών
- Σημαντικές προκλήσεις αντιμετώπισε η παγκόσμια οικονομία το 2022
Μετά την ισχυρή ανάκαμψη το 2021, η παγκόσμια οικονομία ήρθε αντιμέτωπη με σοβαρές προκλήσεις το 2022. Οι οικονομικές συνέπειες του πολέμου στην Ουκρανία και οι πληθωριστικές πιέσεις στις τιμές ενέργειας, πρώτων υλών και τροφίμων συνέβαλαν στην συρρίκνωση των ρυθμών ανάπτυξης στην παγκόσμια οικονομία επιβραδύνοντας σημαντικά τη μεγέθυνση του διεθνούς εμπορίου. Τα περιοριστικά μέτρα στην Κίνα διατήρησαν τα προβλήματα στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες. Παρά τη ραγδαία αύξηση του κόστους διαβίωσης, η ιδιωτική κατανάλωση επέδειξε ανθεκτικότητα, υποστηριζόμενη από την άρση των περιορισμών για την πανδημία, τις υψηλές αποταμιεύσεις των νοικοκυριών και τα δημοσιονομικά μέτρα στήριξης.
- Περιοριστική νομισματική πολιτική από τις Κεντρικές Τράπεζες
Προσανατολισμένες στην συγκράτηση του πληθωρισμού, οι Κεντρικές τράπεζες σε ΗΠΑ και Ευρωζώνη προχώρησαν σε αυξήσεις των επιτοκίων. Ειδικότερα η Ευρωπαϊκή Τράπεζα αύξησε από τον Ιούλιο του 2022 το επιτόκιο των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης (ΜRO) από -0,50% στο 2,50% σε 5 διαδοχικές συνεδριάσεις ενώ εκτιμά ότι τα επιτόκια θα πρέπει να αυξηθούν ακόμη σημαντικά με σταθερό βηματισμό για να φθάσουν σε επίπεδο που θα διασφαλίζει τη σταδιακή επιστροφή του πληθωρισμού στον μεσοπρόθεσμο στόχο του 2%.
- Η ελληνική οικονομία επέδειξε ανθεκτικότητα παρά την αυξημένη αβεβαιότητα
Η ελληνική οικονομία το 2022 συνέχισε να αναπτύσσεται με υψηλούς ρυθμούς επωφελούμενη από την ιδιωτική κατανάλωση, τις επενδύσεις και τις υψηλές επιδόσεις του τουριστικού κλάδου που στήριξαν την οικονομική δραστηριότητα. Η άνοδος της ιδιωτικής κατανάλωσης αντικατοπτρίζει την αναβληθείσα κατανάλωση των νοικοκυριών η οποία υποστηρίχθηκε από τις αποταμιεύσεις που είχαν συσσωρευθεί κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Ο δείκτης οικονομικού κλίματος το 2022 επέδειξε ανθεκτικότητα υποχωρώντας κατά μόλις 0,9 μονάδες (στις 105,7 το 2022 έναντι 106,6 μονάδες το 2021), όταν αντίστοιχα στην Ευρωζώνη η πτώση ήταν της τάξεως των 9,3 μονάδων (στις 101,5 από 110,8 μονάδες το 2021). Ο πληθωρισμός σημείωσε σημαντική άνοδο κυρίως λόγω της ανόδου των τιμών των ενεργειακών προϊόντων και των τροφίμων, επηρεάζοντας το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα.
-Το 2023 ο ρυθμός ανάπτυξης αναμένεται να επιβραδυνθεί κυρίως λόγω της πτώσης της οικονομικής δραστηριότητας στην Ευρωζώνη και της υποχώρησης της ιδιωτικής κατανάλωσης λόγω των πληθωριστικών πιέσεων. Ωστόσο η αποτελεσματική αξιοποίηση των πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας δύναται να μετριάσει τις επιπτώσεις της επιβράδυνσης στην οικονομική δραστηριότητα.
-Η Fitch τον Ιανουάριο του 2023 προχώρησε σε αναβάθμιση του Ελληνικού αξιόχρεου σε “BB+” με σταθερό outlook, δίνοντας παρόμοια διαβάθμιση με την S&P, μια βαθμίδα κάτω από την αξιολόγηση investment grade.
11
Πραγματικό ΑΕΠ %
2021
2022 (εκτίμηση)
2023 (πρόβλεψη)
2024 (πρόβλεψη)
Παγκόσμια
6,2%
3,4%
2,9%
3,1%
Χώρες του ευρώ
5,3%
3,5%
0,9%
1,5%
Ευρώπη
5,4%
3,5%
0,8%
1,6%
Ελλάδα
8,4%
5,5%
1,2%
2,2%
Πληθωρισμός
% μεταβολή
2021
2022 (εκτίμηση)
2023 (πρόβλεψη)
2024 (πρόβλεψη)
Παγκόσμια
4,7%
8,8%
6,6%
4,3%
Χώρες του ευρώ
2,6%
8,4%
5,6%
2,5%
Ευρώπη
2,9%
9,2%
6,4%
2,8%
Ελλάδα
0,6%
9,3%
4,5%
2,4%
Στοιχεία: ΙMF, Ευρωπαϊκή Επιτροπή
- Υψηλή μεταβλητότητα στη διεθνή τιμή του πετρελαίου και στην συναλλαγματική ισοτιμία του ευρώ με το δολάριο
ΗΠΑ.
Το 2022 η διεθνής τιμή του πετρελαίου σημείωσε μεγάλη μεταβλητότητα λόγω της γεωπολιτικής αστάθειας και των κυρώσεων της ΕΕ και των ΗΠΑ στις εισαγωγές πετρελαίου από τη Ρωσία. Η τιμή του αργού πετρελαίου ( Brent Crude ) το 2022 διαμορφώθηκε στα $85,91/bbl στις 30/12/2022 από $77,78/bbl στις 31/12/2021 με τη μέση τιμή να διαμορφώνεται σε $99,04/bbl από $70,95/bbl το 2021, έχοντας ξεπεράσει και τα επίπεδα των $125/bbl μέσα στο έτος
Από την άλλη μεριά, η μέση τιμή του αεροπορικού καυσίμου (JET FOB MED) σημείωσε άνοδο 80% το 2022 σε σχέση με τo 2021, με σημαντική ενίσχυση της διαφοράς της τιμής αργού πετρελαίου και διυλισμένου προϊόντος (crack spread), η οποία διαμορφώθηκε σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Η ανατίμηση του δολαρίου ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του έτους επηρέασε μεγάλο μέρος των εμπορικών συναλλαγών σε δολάρια. Η αύξηση των βασικών επιτοκίων από την ΕΚΤ και ο περιορισμός των πολιτικών ποσοτικής χαλάρωσης συνέβαλλε στην σταδιακή ανατίμηση του ευρώ έναντι του δολαρίου το τελευταίο τρίμηνο του 2022. Το δολάριο ενισχύθηκε έναντι του ευρώ με την ισοτιμία να διαμορφώνεται στο 1,0666 την 31/12/2022 από 1,1326 την 31/12/2021. Η μέση ισοτιμία ευρώ/δολαρίου το 2022 διαμορφώθηκε στο 1,0532 από 1,1827 το 2021.
12
Επισκόπηση του Κλάδου των Αερομεταφορών στην Ευρώπη και την Ελλάδα
-Σταδιακή ανάκαμψη της επιβατικής κίνησης κατά τη διάρκεια του 2022
Ο κλάδος των αερομεταφορών το 2022 ανέκτησε σημαντικό μέρος από τις απώλειες που προκάλεσε η πανδημία, απόρροια της σημαντικής ανάκαμψης της ζήτησης. Οι πρώτοι μήνες του έτους επηρεάστηκαν σημαντικά από την παραλλαγή Omicron η οποία εξαπλώθηκε με γοργούς ρυθμούς, ενώ η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία στα τέλη Φεβρουαρίου, βραχυπρόθεσμα μόνο, δημιούργησε μία αστάθεια στις προοπτικές για τη θερινή περίοδο. Η παγκόσμια αεροπορική επιβατική κίνηση ανέκτησε δυναμική και άρχισε να ανακάμπτει από τον Μάϊο και ύστερα. Μετά από δύο χρόνια της πανδημίας, η συσσωρευμένη επιθυμία για τουριστικά ταξίδια σε συνδυασμό με την άρση των ταξιδιωτικών περιορισμών, τη χαμηλή ανεργία και τη σημαντική αύξηση της αποταμίευσης τα προηγούμενα χρόνια συνέβαλλαν σε σημαντικό βαθμό στην ανάκαμψη της επιβατικής κίνησης και στην έντονη δυναμική των προ-κρατήσεων για την καλοκαιρινή περίοδο.
-Πάνω από τα δύο τρίτα των προ-πανδημικών επιπέδων η παγκόσμια αεροπορική κίνηση
Ο κλάδος το 2022 παρουσίασε σημαντική ανάκαμψη στην προσφερόμενη χωρητικότητα προσφέροντας το 71,9% σε χιλιομετρικές θέσεις σε σχέση με το 2019, 39,8% περισσότερες θέσεις συγκριτικά με το 2021. Η παγκόσμια αεροπορική κίνηση σε χιλιομετρικούς επιβάτες το 2022 ανέκαμψε, καλύπτοντας το 68,5% των επιπέδων πριν από την πανδημία και ήταν 64,4% υψηλότερη από το 2021, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Διεθνής Ένωση Αερομεταφορών IATA. Ο συντελεστής πληρότητας διαμορφώθηκε στο 78,7%, 3,9 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα συγκριτικά με το 2019 .
Μέσα σε αυτό το σύνθετο επιχειρησιακό περιβάλλον, σύμφωνα με την πρόβλεψη της ΙΑΤΑ, ο κλάδος αναμένεται να περιορίσει τις ζημίες του σε 6,9 δις δολάρια από 42 δις δολάρια που είχε καταγράψει το 2021. Το 2022 το μέσο έσοδο ανά χιλιομετρικό επιβάτη (yield) αυξήθηκε κατά 8,4% σε σχέση με το 2021. Tο περιθώριο προ φόρων και τόκων (EBIT margin) εκτιμάται στο -1,3%.
Ζημιογόνα χρήση εκτιμάται για την Ευρώπη το 2022 η οποία σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ΙΑΤΑ αναμένεται να καταγράψει ζημίες 3,1 δις δολ. με το περιθώριο προ φόρων και τόκων (EBIT margin) να διαμορφώνεται σε –1,3%. Η προσφερόμενη χωρητικότητα ανήλθε στο 82%, με τους χιλιομετρικούς επιβάτες στο 78% συγκριτικά με το 2019.
Για το 2023 σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ΙΑΤΑ αναμένεται ο κλάδος να επιστρέψει σε κερδοφορία $4,7 δις. με οριακά περιθώρια κερδοφορίας ( EBIT margin ) (+0,4%). Για την Ευρώπη οι εκτιμήσεις δείχνουν οριακή κερδοφορία $0,6 δις. με οριακά περιθώρια κερδοφορίας ( EBIT margin ) (+0,6%)
-Η πτητική δραστηριότητα στην Ελλάδα την καλοκαιρινή περίοδο ξεπέρασε τα επίπεδα του 2019.
Η ανάκαμψη της πτητικής δραστηριότητας στο σύνολο των αεροδρομίων στην Ελλάδα ήταν ταχύτερη σε σύγκριση με τα υπόλοιπα αεροδρόμια της Ευρώπης. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Εurocontrol, η Ελλάδα υπήρξε η μοναδική χώρα της Μεσογείου που στο σύνολο του έτους ο αριθμός των πτήσεων που πραγματοποιήθηκαν από και προς την χώρα όχι μόνο επανήλθαν αλλά ξεπέρασαν οριακά τα προ-πανδημίας επίπεδα, με τις υπόλοιπες χώρες της Μεσογείου να υπολείπονται κατά μέσο όρο 9% της πτητικής δραστηριότητας του 2019. Είναι χαρακτηριστικό ότι τον Αύγουστο του 2022 ο αριθμός των πτήσεων που πραγματοποιήθηκαν από και προς την Ελλάδα ήταν 6% υψηλότερος σε σχέση με τον Αύγουστο του 2019, με τις υπόλοιπες χώρες στην Ευρώπη είτε να επανέρχονται στα
13
προ-πανδημίας επίπεδα (Κροατία και Πορτογαλία) είτε να υπολείπονται κατά μέσο όρο 8% συγκριτικά με τον Αύγουστο του 2019.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, το 2022 οι πτήσεις εσωτερικού και εξωτερικού αυξήθηκαν κατά 0,6% σε σχέση με το 2019.
-Αυξημένες τουριστικές ροές από το εξωτερικό και επέκταση της τουριστικής περιόδου στην Ελλάδα
Μέσα σε αυτό το σύνθετο περιβάλλον, η Ελλάδα κατόρθωσε να αναβαθμίσει τη θέση της έναντι των ανταγωνιστικών χωρών καταγράφοντας υψηλή τουριστική κίνηση κατά τη θερινή περίοδο, η οποία συνεχίστηκε με αυξημένη δυναμική και το τέταρτο τρίμηνο.
Η αεροπορική κίνηση σε δρομολόγια εσωτερικού και εξωτερικού στο σύνολο της χώρας ανήλθε σε 63,5 εκατ. το 2022, οριακά χαμηλότερα σε σχέση με την επιβατική κίνηση του 2019 ήτοι -1%. Η κίνηση εξωτερικού εμφάνισε το μεγαλύτερο αριθμό ανάκαμψης και ανήλθε σε 47,3 εκατ., οριακά υψηλότερη σε σχέση με το 2019. Η επιβατική κίνηση εσωτερικού ανήλθε σε 16,1 εκατ, καλύπτοντας το 95% της επιβατικής κίνησης του 2019.
% μεταβολή επιβατικής κίνησης με το 2019
Σύνολο Ελληνικών αεροδρομίων
1 ο τρίμηνο
2 ο τρίμηνο
3 ο τρίμηνο
4 ο τρίμηνο
Κίνηση Εσωτερικού
-27,5%
-1,8%
-0,7%
3,5%
Κίνηση Εξωτερικού
-37,3%
-0,2%
5,7%
3,5%
Συνολική Κίνηση
-32,8%
-0,6%
4,4%
3,5%
Η επιβατική κίνηση του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών κατά τη διάρκεια του έτους 2022 ανήλθε σε 22,7 εκατ., παρουσιάζοντας αύξηση κατά 84,1% σε σύγκριση με το 2021 και μείωση κατά 11,1% σε σύγκριση με το 2019. Ειδικότερα, σε σύγκριση με το 2021, οι επιβάτες εσωτερικού αυξήθηκαν κατά 60,3% και οι διεθνείς επιβάτες κατά 98,3%, αλλά υστέρησαν σε σχέση με το 2019 κατά 4,7% και 13,9% αντίστοιχα.
Τη μεγαλύτερη ανάκαμψη της κίνησης εξωτερικού κατέγραψαν κυρίως οι περιφερειακοί προορισμοί κυρίως κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Τα αεροδρόμια με την υψηλότερη αύξηση στην τουριστική κίνηση είναι του Άκτιου, της Πάρου, της Σαντορίνης, της Σκιάθου, της Κέρκυρας, της Μυκόνου, της Ρόδου, της Κεφαλονιάς και των Χανίων σε σχέση με το 2019. Το αεροδρόμιο της Θεσσαλονίκης έχει ανακάμψει το 2022 στο 88% της επιβατικής κίνησης του 2019. Στο εννεάμηνο του 2022 σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδας πρώτες χώρες σε αφίξεις είναι η Γερμανία και η Βρετανία και ακολουθούν οι αγορές της Γαλλίας, της Ολλανδίας, της Αυστρίας.
% μεταβολή επιβατικής κίνησης με το 2019 στο Αεροδρόμιο Αθηνών
1 ο τρίμηνο
2 ο τρίμηνο
3 ο τρίμηνο
4 ο τρίμηνο
Κίνηση Εσωτερικού
-28,3%
-2,8%
0,2%
5,4%
Κίνηση Εξωτερικού
-39,7%
-13,5%
-7,2%
-5,5%
Συνολική Κίνηση
-36,0%
-10,3%
-5,0%
-2,3%
14
Ο Όμιλος το 2022
Επιχειρησιακές Εξελίξεις
Παρά το συγκρατημένο ξεκίνημα του έτους λόγω της μετάλλαξης Όμικρον, η υψηλή ζήτηση για ταξίδια αναψυχής σε συνδυασμό με τη διεύρυνση του δικτύου και την αύξηση του στόλου της εταιρείας με τις παραλαβές νέων αεροσκαφών συνέβαλε στην σταδιακή αύξηση της προσφερόμενης χωρητικότητας και την σημαντική ανάκαμψη της επιβατικής κίνησης.
Το έτος ξεκίνησε με σχετικά χαμηλή δραστηριότητα και πληρότητες κατά το πρώτο τρίμηνο λόγω τόσο της μετάλλαξης Όμικρον καθώς και της εποχικά αδύναμης χειμερινής περιόδου. Από τα μέσα του δεύτερου τριμήνου όμως, με την πλήρη άρση των περιοριστικών μέτρων, ο Όμιλος είχε τη δυνατότητα να επαναφέρει μεγαλύτερο μέρος της δραστηριότητά της, πετυχαίνοντας βελτίωση στις πληρότητες πτήσεων. Η ισχυρή ζήτηση για ταξίδια προς την χώρα είχε ως αποτέλεσμα το τρίτο, και πλέον ισχυρότερο εποχικά, τρίμηνο του έτους ο Όμιλος να καταγράψει περαιτέρω βελτίωση, με τις πληρότητες να ξεπερνούν το 83% και έχοντας επαναφέρει το 93% της προ-πανδημίας χωρητικότητας σε διαθέσιμες θέσεις. Η θετική δυναμική συνεχίστηκε και στο τελευταίο τρίμηνο του έτους.
Στο σύνολο του έτους ο Όμιλος διέθεσε 15,8 εκατ. θέσεις, 42% περισσότερες σε σχέση με το προηγούμενο έτος, πραγματοποιώντας 36% περισσότερες πτήσεις συγκριτικά με το 2021. Ο συντελεστής πληρότητας διαμορφώθηκε στο 79,8%, 14 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερα από το 2021.
Στο σύνολο του έτους ο Όμιλος μετέφερε συνολικά 12,5 εκατ. επιβάτες, 73% περισσότερους σε σχέση με το 2021, έχοντας ανακτήσει το 83% της επιβατικής κίνησης του 2019, ήτοι το 81% της κίνησης στο δίκτυο εσωτερικού και το 84% της κίνησης του δικτύου του εξωτερικού.
15
Επιλεγμένα Επιχειρησιακά Μεγέθη
2022
% μεταβολή σε σχέση με το 2019
1 ο τρίμηνο
2 ο τρίμηνο
3 ο τρίμηνο
4 ο τρίμηνο
1 ο τρίμηνο
2 ο τρίμηνο
3 ο τρίμηνο
4 ο τρίμηνο
Επιβάτες ('000)
1.502
3.228
4.666
3.069
-41%
-18%
-10%
-9%
Επιβάτες Εσωτερικού ('000)
717
1.394
1.832
1.186
-36%
-15%
-14%
-15%
Επιβάτες Εξωτερικού ('000)
785
1.834
2.834
1.883
-44%
-20%
-7%
-4%
Διαθέσιμες Θέσεις
2.313
4.125
5.557
3.808
-26%
-14%
-7%
-4%
Χιλιομετρικές Θέσεις (ASKs)
2.211
4.301
6.136
4.096
-27%
-16%
-3%
-1%
Πτήσεις
15.104
26.379
35.958
23.899
-24%
-15%
-9%
-6%
Συντελεστής Πληρότητας (RPK/ASK)
66,1%
79,2%
83,9%
82,3%
-16,2pp
-2,9pp
-3,8pp
-3,6pp
2019
2021
2022
% μτβ 2022/2021
% μτβ 2022/2019
Επιβάτες ('000)
14.992
7.194
12.465
73%
-17%
Επιβάτες Εσωτερικού ('000)
6.297
3.447
5.129
49%
-19%
Επιβάτες Εξωτερικού ('000)
8.695
3.747
7.336
96%
-16%
Διαθέσιμες Θέσεις
17.855
11.153
15.803
42%
-11%
Χιλιομετρικές Θέσεις (ASKs)
18.596
10.825
16.744
55%
-10%
Συνολικές Πτήσεις
115.765
74.343
101.340
36%
-12%
Συντελεστής Πληρότητας (RPK/ASK)
84,8%
65,5%
79,8%
14,3pp
-5,0pp
-Η ανανέωση του στόλου συμβάλλει στην αύξηση της αποδοτικότητας και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας
Ο Όμιλος το 2022 παρέλαβε 10 νέα αεροσκάφη της οικογένειας Airbus A320 neo, έχοντας παραλάβει συνολικά 19 αεροσκάφη της οικογένειας Airbus A320 neo από τα τέλη του 2019.
16
Επιπρόσθετα ο Όμιλος το 2022 ολοκλήρωσε την αναδιάρθρωση του στόλου ελικοφόρων αεροσκαφών, με την πρόωρη επαναπαράδοση στον εκμισθωτή 8 αεροσκαφών τύπου Q400. Οι αρχικές συμβάσεις μίσθωσης έληγαν τον Ιούνιο του 2023. Με τη νέα συμφωνία και τα 8 αεροσκάφη Q400 επαναπαραδώθηκαν στον εκμισθωτή εντός του 2022. Παράλληλα, ο Όμιλος είχε ήδη από το 2021 συμφωνήσει την αγορά τριών αεροσκαφών τύπου ATR72- 600, τα οποία παραδόθηκαν το 2022. Τέλος, ο Όμιλος είχε συμφωνήσει με εκμισθωτές αεροσκαφών τη μίσθωση 6 αεροσκαφών ATR72-600 σε ιδιαίτερα ανταγωνιστικούς όρους μίσθωσης και όρους παραλαβής, εκ των οποίων ένα είχε παραληφθεί το 2021 και τα υπόλοιπα παραλήφθηκαν το 2022.
Η ανανέωση του στόλου συνέβαλλε στην αποδοτική διαχείριση του κόστους λειτουργίας ενώ ενίσχυσε περαιτέρω την ανταγωνιστικότητά του Ομίλου με την αναβάθμιση των υπηρεσιών στους επιβάτες.
Στις 31.12.22 ο στόλος του Ομίλου αριθμούσε 69 αεροσκάφη (εκ των οποίων 55 jet και 14 turboprops/ ελικοφόρα).
Με επίκεντρο τον επιβάτη και τις τεχνολογικές δυνατότητες που προσφέρει ο νέος στόλος των αεροσκαφών της οικογένειας Airbus A 320 neo, η AEGEAN το 2022 αναβάθμισε την ταξιδιωτική εμπειρία, προσφέροντας στους επιβάτες της τη δυνατότητα να αποκτήσουν πρόσβαση στο internet κατά τη διάρκεια της πτήσης τους και να απολαύσουν ψυχαγωγικό περιεχόμενο μέσω της νέας ψηφιακής πλατφόρμας της.
-Δημιουργία Κέντρου Υπηρεσιών Συντήρησης Πτητικών Μέσων και Κέντρου Προσομοιωτών Πτήσεων και
Εκπαίδευσης Πληρωμάτων
Το 2022 η AEGEAN ανακοίνωσε τη δημιουργία Κέντρου Υπηρεσιών Συντήρησης Πτητικών Μέσων, καθώς και Κέντρου Προσομοιωτών Πτήσεων και Εκπαίδευσης Πληρωμάτων. Το κέντρο συντήρησης και το κέντρο εκπαίδευσης θα στεγαστούν στο κτίριο Β56 του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών. Οι κύριες δραστηριότητες θα αφορούν:
• Τη λειτουργία συντήρησης πτητικών μέσων, με την ανάπτυξη και σταδιακή στελέχωση της τεχνικής βάσης, τελικής χωρητικότητας έως 10 θέσεων βαριάς συντήρησης, επισκευών και ελέγχων για πτητικά μέσα διαφόρων τύπων,
• Την ανάπτυξη Κέντρου Προσομοιωτών Πτήσεων και Εκπαίδευσης Πληρωμάτων, με επένδυση σε έως 7 προσομοιωτές πτήσης τελευταίας τεχνολογίας, οι οποίοι θα καλύπτουν ανάγκες εκπαίδευσης για αεροσκάφη τύπου Airbus, ATR και Boeing, καθώς και εγκαταστάσεων για τη διενέργεια ειδικής εκπαίδευσης των πληρωμάτων καμπίνας.
Η νέα επένδυση ενισχύει σημαντικά την ανταγωνιστικότητα και τις τεχνικές δυνατότητες του Ομίλου φέρνοντας ένα εύρος υπηρεσιών υποστήριξης της AEGEAN που μέχρι σήμερα εκτελούνταν στο εξωτερικό, αλλά και θα δημιουργήσει, στην ωρίμανση της, σημαντικό δυναμικό υποστήριξης πτητικών μέσων και εκπαίδευσης πληρωμάτων τρίτων μερών. Η εν λόγω επένδυση φέρει έντονα περιβαλλοντικό χαρακτήρα, είναι πλήρως εναρμονισμένη με το ευρύτερο πρόγραμμα βιώσιμης ανάπτυξης της AEGEAN, αλλά και ισχυρό κοινωνικό, περιβαλλοντικό και εθνικό αντίκτυπο.
17
Επίδραση πανδημίας COVID-19, μέτρα και προγραμματισμός
Η πανδημία COVID-19 επηρέασε σε ηπιότερο βαθμό την δραστηριότητα του Ομίλου κυρίως κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους όπου επικρατούσε η μετάλλαξη Omicron. Η υποχώρηση της πανδημίας και οι εκτεταμένοι εμβολιασμοί επέτρεψαν την άρση των περιοριστικών μέτρων και την επάνοδο της αεροπορικής δραστηριότητας. Μετά από μια διετή περίοδο όπου ήταν σε ισχύ διάφοροι περιορισμοί στις μετακινήσεις και μέτρα περιορισμού της πανδημίας υπήρχε συσσωρευμένη επιθυμία για ταξίδια που όμως δεν είχε πραγματοποιηθεί λόγω της πανδημίας. Καθώς οι συνθήκες το επέτρεψαν, η ζήτηση εκδηλώθηκε, οδηγώντας σε σημαντική ανάκαμψη της επιβατικής κίνησης και των προ κρατήσεων στον κλάδο το 2022.
Ο κίνδυνος εμφάνισης μιας νέας παραλλαγής του ιού και η επαναφορά μέρους ή του συνόλου των περιοριστικών μέτρων στις μετακινήσεις εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα επηρεάσει το επιχειρησιακό έργο του Ομίλου. Τυχόν νέες μεταλλάξεις και αναζωπυρώσεις της πανδημίας σε συνδυασμό με άλλους εξωγενείς παράγοντες ενδέχεται να μεταβάλλουν τη ζήτηση. Σε αυτό το περιβάλλον οι κύριες προτεραιότητες του Ομίλου συνεχίζουν να είναι η υλοποίηση των απαραίτητων διαδικασιών για την καλύτερη προστασία των επιβατών και του προσωπικού και η ευέλικτη και δυναμική διαχείριση του δικτύου και του στόλου έτσι ώστε να προσαρμόζεται άμεσα στις μεταβαλλόμενες συνθήκες της αγοράς.
Γεωπολιτικά γεγονότα
Η Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία στα τέλη Φεβρουαρίου διέκοψε, προσωρινά μόνο, την ισχυρή πορεία των προ- κρατήσεων η οποία είχε αρχίσει να καταγράφεται από τις αρχές του έτους. Η έντονη επιθυμία για πραγματοποίηση ταξιδιών αναψυχής όπως καταγράφηκε κατά τη θερινή περίοδο του 2022, δεν επηρεάστηκε από τα γεωπολιτικά γεγονότα. Η απώλεια της αεροπορικής κίνησης από και προς τις εν λόγω αγορές, δεν θεωρείται σημαντική λόγω της μικρής σχετικά συνεισφοράς τους τόσο για τον Όμιλο (κάτω του 3% στην επιβατική κίνηση) όσο και για το σύνολο της αγοράς (2% των αφίξεων εξωτερικού στην χώρα).
Όμως, οι έμμεσες συνέπειες του πολέμου, οδήγησαν τη διεθνή τιμή του πετρελαίου να σημειώσει μεγάλη αύξηση λόγω της γεωπολιτικής αστάθειας και των κυρώσεων της ΕΕ και των ΗΠΑ στις εισαγωγές πετρελαίου από τη Ρωσία. Η ραγδαία αύξηση του κόστους καυσίμων επηρέασε τα αποτελέσματα του Ομίλου, από το δεύτερο τρίμηνο του έτους με την τιμή του καυσίμου το 2022 να είναι κατά 77% υψηλότερη από τη τιμή του καυσίμου το 2021 και 82% υψηλότερη από την αντίστοιχη τιμή του 2019. Μέρος της αύξησης του κόστους καυσίμου αντισταθμίστηκε από παράγωγα προϊόντα που είχε συνάψει ο Όμιλος.
Ο κλάδος των αερομεταφορών επηρεάζεται σημαντικά από γεωπολιτικές εξελίξεις που ενδέχεται να έχουν αρνητική επίπτωση στη ζήτηση και στο κόστος καυσίμων και ως εκ τούτου ο Όμιλος συνεχίζει και θέτει ως στρατηγικές προτεραιότητες την ευελιξία και προσαρμοστικότητα ανάλογα με τις συνθήκες της αγοράς.
Κλιματικού Περιεχομένου σχετιζόμενα θέματα
Ο Όμιλος όπως και ο κλάδος των αερομεταφορών, παρά την ένταση των επιπτώσεων της πανδημίας σε παγκόσμιο επίπεδο τα τελευταία 2 έτη, συνεχίζει να δεσμεύεται ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι βιωσιμότητας που έχουν τεθεί. Όμως η πράσινη μετάβαση ενέχει πολλές προκλήσεις.
18
Στο πλαίσιο της Δέσμης Fit for 55 για την μείωση των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 55% έως το 2030, η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) εξετάζει πακέτο 3 μέτρων με στόχο τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα από τις αερομεταφορές. Τα μέτρα αυτά είναι:
-Αναθεώρηση του Συστήματος Εμπορίας Ρύπων της ΕΕ (EU-ETS) με στόχο την σταδιακή μείωση και πλήρη κατάργηση από το 2026 των δικαιωμάτων εκπομπών (EU-ETS Allowances) και την συνέχιση της εφαρμογής του ETS μόνο στις πτήσεις εντός του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ)
-Refuel EU Aviation, το οποίο θα θέτει συγκεκριμένους στόχους ως προς την χρήση βιώσιμων αεροπορικών καυσίμων (SAF) εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης (από 2% το 2025 έως και 63% το 2050).
-Energy Taxation Directive, που αφορά φόρο επί της χρήσης αεροπορικού καυσίμου (σταδιακή επιβολή με ορίζοντα το 2033)
Ο Όμιλος θεωρεί ότι τα μέτρα αυτά ενδέχεται να έχουν σοβαρό αντίκτυπο στο κόστος του αεροπορικού ταξιδιού, κατά συνέπεια στη ζήτηση, αλλά και στην ανταγωνιστικότητα προορισμών όπως η Ελλάδα που γειτνιάζουν με χώρες που δεν δεσμεύονται από το ευρωπαϊκό δίκαιο.
Τα εν λόγω μέτρα μέχρι στιγμής, δεν λαμβάνουν αναλογικά και επαρκώς υπόψη τους την συνολική αρνητική επίπτωσή τους στην ανταγωνιστικότητα οικονομιών με αυξημένο βαθμό εξάρτησης από τον τουρισμό και την εποχικότητα.
Πιο συγκεκριμένα η πρόταση δημιουργίας Μηχανισμού δικαιωμάτων Βιώσιμων Αεροπορικών Καυσίμων (SAF Allowance Mechanism) θα βοηθήσει στον μετριασμό της αύξησης του κόστους καυσίμου που θα παρατηρηθεί αρχικά, αλλά δεν επαρκεί.
Επίσης, δεν είναι σαφές προς το παρόν το πλαίσιο μέτρων ώστε να καλυφθεί η σημαντική αύξηση στο κόστος καυσίμων για τα κράτη-μέλη με έντονη νησιωτικότητα.
Επιλεγμένες Ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές Πληροφορίες
Στους ακόλουθους πίνακες παρατίθενται τα οικονομικά αποτελέσματα του Ομίλου, οι Εναλλακτικοί Δείκτες Μέτρησης της Απόδοσης (ΕΔΜΑ) και οι Δείκτες Λειτουργικής απόδοσης, οι οποίοι υπολογίσθηκαν με βάση τις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της χρήσης 2022 και 2021.
Ο Όμιλος αναλύει τα κύρια χρηματοοικονομικά στοιχεία κάνοντας χρήση Εναλλακτικών Δεικτών Μέτρησης της Απόδοσης (Alternative Performance Measures”, βάσει των ESMA Guidelines) που χρησιμοποιούνται. Επιπλέον, ο Όμιλος αξιολογεί την αποδοτικότητα της δραστηριότητάς του κάνοντας, μεταξύ άλλων, χρήση των Δεικτών Λειτουργικής Απόδοσης οι οποίοι χρησιμοποιούνται διεθνώς στο χώρο των αερομεταφορών.
Οι δείκτες μέτρησης της απόδοσης δεν θα πρέπει να θεωρηθεί ότι υποκαθιστούν άλλα μεγέθη που έχουν υπολογισθεί σύμφωνα με τα οριζόμενα στα Δ.Π.Χ.Α., καθώς και άλλους ιστορικούς χρηματοοικονομικούς δείκτες.
19
Επιλεγμένοι Δείκτες
Ορισμός
Λειτουργικά κέρδη προ φόρων, χρηματοδοτικών, επενδυτικών αποτελεσμάτων αποσβέσεων και απομειώσεων (EBITDA)
Τα κέρδη προ φόρων προσαρμοσμένα για χρηματοοικονομικά και επενδυτικά αποτελέσματα και για συνολικές αποσβέσεις.
Περιθώριο ΕΒΙΤ D Α
Υπολογίζεται ως ο λόγος των Λειτουργικών κερδών προ φόρων, χρηματοδοτικών, επενδυτικών αποτελεσμάτων αποσβέσεων και απομειώσεων (EBITDA) προς τα συνολικά έσοδα.
RASK (Revenue per Available Seat Kilometer ή Μέσο Έσοδο ανά Χιλιομετρική Θέση )
Υπολογίζεται ως ο λόγος των συνολικών εσόδων προς τις συνολικές διαθέσιμες θέσεις προς πώληση πολλαπλασιαζόμενες επί τα συνολικά διανυόμενα χιλιόμετρα.
CASK (Cost per Available Seat Kilometer)
Ο λόγος των συνολικών εξόδων προς τις συνολικές διαθέσιμες θέσεις προς πώληση πολλαπλασιαζόμενες επί τα συνολικά διανυόμενα χιλιόμετρα.
CASK (Cost per Available Seat Kilometer) χωρίς κόστος καυσίμων
Ο λόγος των συνολικών εξόδων αφαιρουμένου του κόστους καυσίμων προς τις συνολικές διαθέσιμες θέσεις προς πώληση πολλαπλασιαζόμενες επί τα συνολικά διανυόμενα χιλιόμετρα.
Passenger Yield
Ο δείκτης που διαιρεί το σύνολο των εσόδων από τη μεταφορά επιβατών με το σύνολο των επιβατών πολλαπλασιαζόμενο επί το συνολικό αριθμό των διανυομένων χιλιομέτρων.
Συντελεστής πληρότητας προγραμματισμένων πτήσεων
Ο λόγος των χιλιομετρικών επιβατών (RPK) ως προς τις διαθέσιμες χιλιομετρικές θέσεις (ASK). Σημειώνεται ότι χιλιομετρικοί επιβάτες είναι το μέγεθος που προκύπτει από το γινόμενο του αριθμού επιβατών ανά πτήση επί τα διανυόμενα χιλιόμετρα ανά πτήση επί τις συνολικές πτήσεις.
Επιλεγμένες χρηματοοικονομικές πληροφορίες για τις χρήσεις 2022 και 2021 από την Ενοποιημένη Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος και Επιλεγμένοι Χρηματοοικονομικοί Δείκτες και Δείκτες Λειτουργικής Απόδοσης.
(ποσά σε χιλ. €)
31/12/2022
31/12/2021
Κέρδη/(Ζημίες) χρήσης προ φόρων (α)
141.308,71
(9.345,62)
Αποσβέσεις (β)
127.680,73
149.946,57
Χρηματοοικονομικά έσοδα (γ)
112.385,60
40.173,94
Χρηματοοικονομικά έξοδα (δ)
118.334,92
79.575,49
Κέρδη/ (Ζημίες) προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων ( EBITDA ) (ε) = (α) + (β) - (γ) + (δ)
274.938,76
180.002,50
Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες (Α)
1.336.832,34
674.828,30
Περιθώριο EBITDA = (ε)/(Α)
21%
27%
20
(ποσά σε χιλ. € εκτός και αν αναφέρεται διαφορετικά)
31/12/2022
31/12/2021
Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες (α)
1.336.832,34
674.828,30
Λοιπά έσοδα εκμετάλλευσης
44.602,51
105.628,47
Λοιπά έσοδα εκμετάλλευσης χωρίς τα έκτακτα μη οργανικά έσοδα (β)
44.602,51
13.101,51
Σύνολο εσόδων (α+β)
1.381.434,85
687.929,81
ASK (Συνολικές Διαθέσιμες Προς Πώληση Χιλιομετρικές Θέσεις σε εκατ.) (γ)
16.744,38
10.825,75
RPK (Συνολικοί Χιλιομετρικοί Επιβάτες σε εκατ.) (δ)
13.326,94
7.081,90
RASK (σε λεπτά του €) ((α)+(β))/(γ)
8,25
6,35
Passenger Yield (σε λεπτά του €) ((α)+(β))/(δ)
10,37
9,71
Παροχές σε εργαζόμενους (ε)
133.431,17
66.868,55
Αποσβέσεις (στ)
127.680,73
149.946,57
Αναλώσεις υλικών & υπηρεσιών
973.064,92
533.585,72
Αναλώσεις υλικών & υπηρεσιών χωρίς τα έκτακτα μη οργανικά έξοδα (ζ)
973.064,92
503.773,69
Χρηματοοικονομικά έσοδα (η)
112.385,60
40.173,94
Χρηματοοικονομικά έξοδα (θ)
118.334,92
79.575,49
Σύνολο εξόδων (ε)+(στ)+(ζ)-(η)+(θ)
1.240.126,14
759.990,36
CASK (σε λεπτά του €) ((ε)+(στ)+(ζ)-(η)+(θ))/γ
7,41
7,02
Καύσιμα Αεροσκαφών (ι)
338.915,69
134.241,20
CASK εξαιρουμένου του κόστους καυσίμου (σε λεπτά του €) ((ε)+(στ)+(ζ)-(η)+(θ)-(ι))/γ
5,38
5,78
Συντελεστής πληρότητας προγραμματισμένων πτήσεων
79,59%
65,42%
21
Ο ‘Ομιλος το 2022 κατέγραψε σημαντική αύξηση 98,1% των πωλήσεων ήτοι € 1.336.832,3 χιλ. από € 674.828,3 χιλ. το 2021, ξεπερνώντας και τις πωλήσεις του 2019 κατά 2,1%. Η επαναφορά της ζήτησης σε συνδυασμό με τη διεύρυνση του δικτύου και την αύξηση του στόλου της εταιρείας με τις παραλαβές νέων αεροσκαφών, συνέβαλαν στη σημαντική ανάκαμψη της επιβατικής κίνησης. O συντελεστής πληρότητας διαμορφώθηκε στο 79,59%, αυξημένος κατά 14,2 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Σημαντική ήταν και η αύξηση του μέσου εσόδου ανά χιλιομετρική θέση, απόρροια τόσο της υψηλής ζήτησης για προϊόντα και υπηρεσίες υψηλότερης ποιότητας που συνέβαλλαν στην αλλαγή του μίγματος των πωλήσεων με μεγαλύτερη συνεισφορά των πιο premium ναύλων, ήτοι business και comfort flex, αλλά και της αυξημένης συνεισφοράς των κρατήσεων τελευταίας στιγμής.
Το μέσο έσοδο ανά χιλιομετρική θέση διαμορφώθηκε στα € 8,25 λεπτά το 2022, σημαντικά βελτιωμένο από το 2021, καθώς και από το 2019 που είχε διαμορφωθεί στα € 7,14 λεπτά, ήτοι αύξηση 16%. Το μέσο έσοδο ανά χιλιομετρικό επιβάτη ανήλθε σε σημαντικά υψηλότερα επίπεδα από αυτά του 2019 και διαμορφώθηκε σε € 10,37 λεπτά από € 9,71 λεπτά το 2021 και € 8,42 λεπτά το 2019.
Ενισχυμένα εμφανίζονται και τα λοιπά έσοδα που σχετίζονται με τις πτήσεις, κυρίως λόγω των νέων παρεχόμενων υπηρεσιών και προϊόντων.
Τα λειτουργικά έξοδα για το 2022 διαμορφώθηκαν σε € 1.106.496,09 χιλ. από € 570.642,24 χιλ. το 2021 κυρίως λόγω:
1) του υψηλότερου κόστους καυσίμων απόρροια της αύξησης της τιμής των καυσίμων αλλά και της συνολικά αυξημένης κατανάλωσης καθώς αποκαταστάθηκε το πτητικό έργο,
2) της αύξησης των παροχών σε εργαζομένους οι οποίες και αυτές σχετίζονται κυρίως με την αύξηση του αριθμού πτήσεων και
3) της αύξησης εξόδων που σχετίζονται με χρεώσεις αεροδρομίων και επίγεια εξυπηρέτησης που επίσης συνδέονται με την αύξηση του αριθμού των επιβατών και του πτητικού έργου.
Πιο συγκεκριμένα το κόστος παροχών σε εργαζομένους διαμορφώθηκε σε € 133.431,17 χιλ. το 2022 από € 66.868,55 χιλ. το 2021 κυρίως λόγω της αύξησης των αριθμού πτήσεων (+ 36,3%) και των ωρών πτήσεων (+ 53,7%).
Σημαντική επίδραση στα αποτελέσματα του Ομίλου είχε η ραγδαία αύξηση του κόστους καυσίμων από το δεύτερο τρίμηνο του έτους και ύστερα μετά την γεωπολιτική αναταραχή στην Ουκρανία. Η τιμή του καυσίμου το 2022 ήταν 77% υψηλότερη από τη τιμή του καυσίμου το 2021 και 82% υψηλότερη από το 2019. Μέρος της αύξησης του κόστους καυσίμου αντισταθμίστηκε από παράγωγα προϊόντα που είχε συνάψει ο Όμιλος. Συνολικά το κόστος καυσίμων διαμορφώθηκε σε € 338.915,69 χιλ. το 2022 από € 134.241,20 χιλ. το 2021.
Το κόστος αναλώσεων υλικών και υπηρεσιών χωρίς να υπολογίζεται το κόστος καυσίμων αυξήθηκε κατά 71,6% και διαμορφώθηκε σε € 634.149,23 χιλ. από € 369.532,49 χιλ. το 2021, κυρίως λόγω της αύξησης του πτητικού έργου.
Η αποτελεσματική διαχείριση του στόλου του δικτύου και των ναύλων και του κόστους συνέβαλλαν στην πραγματοποίηση προσαρμοσμένων κερδών προ φόρων, τόκων, χρηματοοικονομικών αποτελεσμάτων και
22
αποσβέσεων στο σύνολο του έτους (ΕBITDA), ύψους € 274.938,76 χιλ., 53% υψηλότερα σε σχέση με το 2021 και 2,1% υψηλότερα σε σχέση με το 2019.
Οι αποσβέσεις εμφανίζονται μειωμένες σε σχέση με το προηγούμενο έτος € 127.680,73 χιλ. από € 149.946,57 χιλ. ενώ οι τόκοι μισθώσεων (ΔΠΧΑ 16) και δανειακών υποχρεώσεων διαμορφώθηκαν σε € 42.326,50χιλ.
Η Εταιρεία το τέταρτο τρίμηνο προέβη στην πρόωρη μερική αποπληρωμή των Κοινών Ομολογιακών Δανείων που είχε συνάψει το 2020 με την εγγύηση του Ταμείου Εγγυοδοσίας Επιχειρήσεων COVID-19 της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Α.Ε. συνολικού ύψους €150 εκατ. . Η Εταιρεία απέστειλε τον Ιανουάριο του 2023 ειδοποιήσεις προς τις τέσσερις συστημικές τράπεζες για την πρόωρη εξόφληση κεφαλαίου ύψους 68,500,000 ευρώ την 15/3/2023.
Ο δείκτης CASK εξαιρουμένου του κόστους καυσίμων διαμορφώθηκε σε € 5,38 λεπτά βελτιωμένος από το 2021 που είχε διαμορφωθεί σε € 5,78 λεπτά το 2021, ενώ λαμβάνοντας υπόψιν το κόστος καυσίμων ο δείκτης ανήλθε σε € 7,41 λεπτά από € 7,02 λεπτά αντίστοιχα.
Τα Κέρδη προ φόρων του Ομίλου για το 2022 διαμορφώθηκαν σε € 141.308,71 χιλ. έναντι Ζημιών € 9.345,62 χιλ. το 2021, ενώ τα Κέρδη μετά από φόρους για τον Όμιλο διαμορφώνονται σε € 106.778,71χιλ. από Κέρδη € 5.069,16 χιλ.. Σημειώνεται ότι το 2021 συμπεριλαμβάνονται μη επαναλαμβανόμενα αποτελέσματα ύψους €62,7 εκατ. που αφορούν το ποσό της κρατικής ενίσχυσης μειωμένο κατά την εύλογη αξία των warrants που δόθηκαν στο Ελληνικό Δημόσιο και η πρόβλεψη απομείωσης σχετιζόμενη με την αναδιάρθρωση του στόλου αεροσκαφών.
O Όμιλος κατέγραψε κερδοφορία € 13.585,42 χιλ. στο τέταρτο τρίμηνο του έτους, για πρώτη φορά στην ιστορία του, απόρροια της αποδοτικής αξιοποίησης επιβατικής κίνησης, της αύξησης του μέσου εσόδου αλλά και της αποδοτικής επένδυσης της χωρητικότητας στην κύρια βάση στην Αθήνα και στην περιφέρεια. Ο ενοποιημένος κύκλος εργασιών το τέταρτο τρίμηνο κατέγραψε αύξηση 14,6% σε σχέση με το τέταρτο τρίμηνο του 2019. Το τρίτο τρίμηνο του έτους παραμένει το εποχικά ισχυρότερο κατά το οποίο ο Όμιλος εμφανίζει το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων του και της κερδοφορίας, καθορίζοντας το αποτέλεσμα του έτους. Το αποτέλεσμα όμως του τέταρτου τριμήνου αναδεικνύει την ισχυρή ζήτηση για το ελληνικό τουριστικό προϊόν και αποδίδει καρπούς στη συνεχή προσπάθεια του Ομίλου τα προηγούμενα χρόνια για επέκταση της τουριστικής περιόδου, με τον Όμιλο το 2022 να καταγράφει στο σύνολο του έτους για πρώτη φορά κερδοφορία υψηλότερή από την κερδοφορία του ενεαμήνου.
2022 ως % του 2019
Πρώτο Τρίμηνο 2022
Δεύτερο Τρίμηνο 2022
Τρίτο Τρίμηνο 2022
Τέταρτο τρίμηνο 2022
Σύνολο έτους 2022
Χιλιομετρικές Θέσεις (ASK)
73%
84%
97%
99%
90%
Έσοδα
70%
94%
111%
115%
102%
Κέρδη προ φόρων
-
56%
123%
-
132%
Το 2022 ο Όμιλος ισχυροποίησε τη κεφαλαιακή του διάρθρωση, ενισχύοντας την καθαρή του θέση. Τα Ίδια Κεφάλαια διαμορφώθηκαν σε € 348.102,22 χιλ. στις 31.12.2022 από € 328.425,11χιλ. στις 31.12.2019.
Ο καθαρός δανεισμός (συμπεριλαμβανομένων των υποχρεώσεων από μισθώσεις ΔΠΧΑ 16) ανήλθε σε € 477.603,05 χιλ. στις 31.12.2022 από € 286.040,68 χιλ. στις 31.12.2021. Εξαιρουμένων των υποχρεώσεων από
23
μισθώσεις ΔΠΧΑ 16, ο Όμιλος εμφανίζει καθαρά ταμειακά διαθέσιμα ύψους € 259.716,10 χιλ. στις 31.12.2022 από € 128.192,83 χιλ. στις 31.12.2021.
Οι ταμειακές εισροές από λειτουργικές δραστηριότητες, μετά και τις πληρωμές των μισθώσεων, ανήλθαν σε € 223.180,22 χιλ., από εισροές € 111.617,46 χιλ. το 2021. Εντός του 2022 ο Όμιλος κατέβαλε € 75.805,82 εκατ. για αγορές παγίων και για προκαταβολές αεροσκαφών.
Τα ταμειακά διαθέσιμα, οι δεσμευμένες καταθέσεις και τα άμεσα ρευστοποιήσιμα χρηματοοικονομικά στοιχεία ανήλθαν σε € 527.901,17 χιλ. στις 31.12.2022 από € 474.393,59 χιλ. στις 31.12.2021.
24
- Προοπτικές, Βασικοί Κίνδυνοι και Αβεβαιότητες.
- Προοπτικές και Στρατηγική του Ομίλου για το 2023
Οι πρώτες ενδείξεις για το 2023 είναι ενθαρρυντικές με τη ζήτηση για ταξίδια αναψυχής να παραμένει υψηλή και την Ελλάδα να συνεχίζει να βρίσκεται στις πρώτες θέσεις ενδιαφέροντος για ταξίδια αναψυχής. Σύμφωνα με εκτιμήσεις η επιβατική κίνηση στο σύνολο των αεροδρομίων αναμένεται να ξεπεράσει το επίπεδα του 2019 ενώ και ο αριθμός πτήσεων εκτιμάται να είναι σημαντικά αυξημένος σε σχέση με το ίδιο έτος.
Στη AEGEAN η δυναμική αυτή καταγράφεται στην πορεία των προ-κρατήσεων η οποία κατά τους πρώτους μήνες του έτους έχει υπερβεί το αντίστοιχο προ πανδημίας επίπεδο.
Η επιβατική κίνηση το δίμηνο Ιανουαρίου – Φεβρουαρίου εμφανίζεται ενισχυμένη σε σχέση με τα 2019 με την κίνηση εξωτερικού να καταγράφει υψηλή δυναμική.
Ω ς % του 2019
Ιανουάριος 2023
Φεβρουάριος 2023
Διαθέσιμες Θέσεις
107%
105%
Επιβατική Κίνηση Εξωτερικού
114%
113%
Συνολική Επιβατική Κίνηση
105%
102%
Σε ένα περιβάλλον όπου ο ανταγωνισμός εντείνεται, καθίσταται ακόμα πιο αναγκαία αλλά και επιβεβαιώνεται η στρατηγική κατεύθυνση της Εταιρείας να επενδύει στη διαφοροποίηση του προϊόντος της καθώς η ποιοτική επιλογή τουριστικών προϊόντων με υψηλές προδιαγραφές και καινοτομία φαίνεται να κερδίζει έδαφος στις προτιμήσεις των επιβατών. Είναι σημαντικό ότι για το 2023 ο Όμιλος προγραμματίζει το 60% του στόλου να αποτελείται από αεροσκάφη νέας τεχνολογίας, συμβάλλοντας στην βελτίωση του μοναδιαίου κόστους και στη δυνατότητα παροχής υψηλότερης ποιότητας προσφερόμενων υπηρεσιών.
Η AEGEAN συνεχίζει να επενδύει και το 2023 στους δύο μεγαλύτερους κόμβους του δικτύου της την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη με ενισχυμένο πρόγραμμα δρομολογίων τόσο κατά τη θερινή όσο και κατά τη χειμερινή περίοδο, επενδύοντας ουσιαστικά στην επέκταση της τουριστικής περιόδου. Το 2023 προγραμματίζει την έναρξη του θερινού της προγράμματος κατά 1 μήνα νωρίτερα διευρύνοντας το δίκτυό των προορισμών της και ενισχύοντας περεταίρω τη δραστηριότητά της σε υφιστάμενες και νέες αγορές. Την ίδια στιγμή με τα νέα lounge s , αλλά και τα αεροσκάφη της οικογένειας Airbus neo που επιχειρούν το πτητικό έργο αναβαθμίζουν την ταξιδιωτική εμπειρία και την ποιότητα του προσφερόμενου προϊόντος.
Το 2023 ο Όμιλος προγραμματίζει να επιχειρήσει, προσθέτοντας νέους προορισμούς και προσφέροντας συνολικά 18 εκατ. θέσεις, με 11 εκατ. θέσεις εξωτερικού, 2 εκατ. περισσότερες συγκριτικά με το 2022 και 800 χιλιάδες περισσότερες από το 2019. Το Δίκτυο θα καλύπτει 46 χώρες, με 264 δρομολόγια σε 161 προορισμούς από συνολικά 8 βάσεις.
Αδιαμφισβήτητα όμως, μέσα σε ένα περιβάλλον κατά το οποίο οι γεωπολιτικές ισορροπίες έχουν διαταραχθεί, το κόστος της ενέργειας και των καυσίμων έχουν αυξηθεί, και οι πληθωριστικές πιέσεις επιδρούν το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, η εγρήγορση, η ευελιξία και προσαρμοστικότητα παραμένουν προτεραιότητες.
25
Παράγοντες κινδύνου που ενδέχεται να επηρεάσουν την επιχειρηματική και οικονομική κατάσταση του Ομίλου
1. Μια παρατεταμένη και βαθιά ύφεση στην Ελλάδα και στις χώρες που δραστηριοποιείται ο Όμιλος, θα επηρεάσει αρνητικά τη ζήτηση για ταξίδια αναψυχής.
2. Η αύξηση του κόστους ζωής και του κόστους ενέργειας ενδέχεται να έχει επηρεάσει αρνητικά την καταναλωτική συμπεριφορά και τη ζήτηση για αεροπορικά ταξίδια, καθώς σημαντικό τμήμα των αεροπορικών ταξιδιών αποτελεί οικειοθελή καταναλωτική δαπάνη.
3. Τα επιχειρησιακά προβλήματα στην αλυσίδα των αερομεταφορών, κυρίως στην Ευρώπη , που οδηγούν σε ακυρώσεις και καθυστερήσεις πτήσεων αποτελεί σημαντική πρόκληση, επηρεάζοντας δυσμενώς την ποιότητα του προϊόντος.
4. Ενδεχόμενη επιδείνωση των επιδημιολογικών δεδομένων ή η εμφάνιση νέων μεταλλάξεων και η επαναφορά μέρους ή του συνόλου των περιοριστικών μέτρων στις μετακινήσεις εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα επηρεάσει το επιχειρησιακό έργο του Ομίλου.
5. Τα έξοδα καυσίμων αποτελούν το σημαντικότερο λειτουργικό κόστος του Ομίλου. Σημαντική αύξηση στις τιμές καυσίμων επηρεάζει σημαντικά το λειτουργικό κόστος του Ομίλου.
6. Πιθανές επιβολές περιβαλλοντικών φόρων ή άλλων τελών και αδυναμία μετακύλησης του κόστους στον τελικό καταναλωτή ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά τον Όμιλο.
- Γεγονότα Μεταγενέστερα της Οικονομικής Χρήσης 2022
Στις 19 Ιανουαρίου του 2023 η θυγατρική Olympic Air Μονοπρόσωπη A.E. μετέφερε το ποσοστό που κατείχε Αegean Cyprus Limited, στην μητρική Αεροπορία Αιγίου Α.Ε.
Η Εταιρεία απέστειλε τον Ιανουάριο του 2023 ειδοποιήσεις προς τις τέσσερις συστημικές τράπεζες για την πρόωρη εξόφληση κεφαλαίου ύψους 68.500.000 ευρώ την 15/3/2023 των Κοινών Ομολογιακών Δανείων με την εγγύηση του Ταμείου Εγγυοδοσίας Επιχειρήσεων COVID-19 της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Α.Ε που είχε συνάψει τον Οκτώβριο του 2020.
26
2.2 Κίνδυνοι και Διαχείριση Κινδύνων
Συναλλαγματικός Κίνδυνος
Ένα μεγάλο μέρος των εξόδων του Ομίλου όπως καύσιμα, έξοδα μίσθωσης αεροσκαφών, έξοδα διανομής, ανταλλακτικά, έξοδα συντήρησης, και ασφάλιστρα αεροσκαφών πραγματοποιείται σε δολάρια Η.Π.Α., ενώ το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων εισπράττεται σε ευρώ. Ανατιμήσεις του ευρώ έναντι του δολαρίου επηρεάζουν θετικά τα κέρδη της Ομίλου επειδή το ισόποσο σε ευρώ, λόγω μετατροπής, των λειτουργικών εξόδων σε δολάρια μειώνεται, ενώ η υποτίμηση του ευρώ έναντι του δολαρίου Η.Π.Α. επηρεάζει αρνητικά τα κέρδη. Παρά τις πρακτικές αντιστάθμισης του συναλλαγματικού κινδύνου όμως, σημαντικά αντίθετες κινήσεις του δολαρίου, θα μπορούσαν να έχουν ουσιώδη αρνητική επίδραση στην επιχειρηματική δραστηριότητα, τη χρηματοοικονομική κατάσταση και τα λειτουργικά αποτελέσματα του Ομίλου.
Tην 31η Δεκεμβρίου 2022 ο Όμιλος είχε συνάψει συμφωνίες για να αντισταθμίσει το 45% και 11% των εκτιμώμενων ετήσιων αναγκών του σε δολάρια Η.Π.Α. για τα έτη 2023 και 2024, αντίστοιχα. Tην 31η Δεκεμβρίου 2021 ο Όμιλος είχε συνάψει συμφωνίες για να αντισταθμίσει το 31% και 30% των εκτιμώμενων ετήσιων αναγκών του σε δολάρια Η.Π.Α. για τα έτη 2022 και 2023, αντίστοιχα . Σημείωση 3.23
Κίνδυνος Επιτοκίων
Ο Όμιλος είναι εκτεθειμένος στον κίνδυνο των διακυμάνσεων των επιτοκίων λόγω των καταθέσεών του σε μετρητά. Επίσης, είναι εκτεθειμένος στις διακυμάνσεις των επιτοκίων στις μισθώσεις αεροσκαφών καθώς και στα δάνεια που έχουν συμφωνηθεί με κυμαινόμενο επιτόκιο. Η πολιτική του Ομίλου είναι να ελαχιστοποιήσει την έκθεσή του στον κίνδυνο ταμειακών ροών επιτοκίου, όσον αφορά στις μισθώσεις αεροσκαφών. Την 31η Δεκεμβρίου 2022, ο Όμιλος είχε συνάψει συμβόλαια ανταλλαγής επιτοκίου για την κάλυψη του επιτοκίου κινδύνου από μισθώσεις τεσσάρων (4) αεροσκαφών που αναμένεται να παραληφθούν το 2023 . Σημείωση 3.23
Κίνδυνος Τιμών Καυσίμων Αεροσκαφών
Ο Όμιλος εκτίθεται σε κίνδυνο από τις διακυμάνσεις της τιμής του πετρελαίου, η οποία επηρεάζει άμεσα την τιμή των καυσίμων των αεροσκαφών. Για τη διαχείριση αυτού του κινδύνου, ο Όμιλος συνάπτει συμβόλαια αντιστάθμισης κινδύνου σε προϊόντα πετρελαίου που καλύπτουν ένα μέρος των εκτιμώμενων επιχειρησιακών αναγκών του. Την 31η Δεκεμβρίου 2022, ο Όμιλος είχε σε ισχύ προθεσμιακά συμβόλαια (παράγωγα προϊόντα) αγοράς καυσίμων που καλύπτουν ποσοστό 49% των προβλεπόμενων αναγκών σε καύσιμα για το 2023. Την 31η Δεκεμβρίου 2021, ο Όμιλος είχε σε ισχύ προθεσμιακά συμβόλαια (παράγωγα προϊόντα) αγοράς καυσίμων που καλύπτουν ποσοστό 44% και 6% των προβλεπόμενων αναγκών σε καύσιμα για το 2022 και το 2023 αντίστοιχα . Σημείωση 3.23
27
Πιστωτικός Κίνδυνος
Ο Όμιλος για να προστατευθεί από τον πιστωτικό κίνδυνο, παρακολουθεί σε σταθερή βάση τις εμπορικές απαιτήσεις και όπου κριθεί απαραίτητο διερευνά τη διασφάλιση της είσπραξής τους με κάθε πρόσφορο μέσο. Ο κίνδυνος αυτός υπό τις παρούσες συνθήκες δεν έχει αυξηθεί σε σχέση με το παρελθόν.
Κίνδυνος Ρευστότητας
H συνετή διαχείριση του κινδύνου ρευστότητας προϋποθέτει επαρκή ταμειακά υπόλοιπα. Ο Όμιλος διαχειρίζεται τον κίνδυνο αυτόν διατηρώντας επαρκή ταμειακά διαθέσιμα, άμεσα ρευστοποιήσιμα χρεόγραφα και επαρκή πιστωτικά όρια από τους προμηθευτές του, σε σχέση πάντα με τις λειτουργικές, επενδυτικές και χρηματοδοτικές ανάγκες του.
Σημαντικές Συναλλαγές με Συνδεδεμένα Μέρη
Οι εμπορικές συναλλαγές της Εταιρείας με τα συνδεδεμένα με αυτή πρόσωπα στη διάρκεια της χρήσης του 2022, έχουν πραγματοποιηθεί υπό τους συνήθεις όρους της αγοράς και δεν διαφοροποιήθηκαν σημαντικά σε σχέση με την προηγούμενη χρήση. Σημείωση 3.31
Οι σημαντικότερες συναλλαγές της Εταιρείας με συνδεδεμένα με αυτή πρόσωπα, κατά την έννοια του Δ.Λ.Π. 24, εμφανίζονται στον κατωτέρω πίνακα:
2022
Έσοδα
Έξοδα
Απαιτήσεις
Υποχρεώσεις
Olympic Air
20.409,54
46.932,26
3.264,53
545,46
Aegean Cyprus
22,90
1.668,27
0
0
Anima Wings
1.541,73
701,76
540,99
25,34
Ελληνικό Κέντρο Αεροπορικής Συντήρησης
0,30
0
0,33
0
Όμιλος Autohellas Hertz
1.404,50
1.416,46
213,00
93,25
Λοιπά συνδεδεμένα μέρη
2.685,74
2.394,21
39,02
143,90
2021
Έσοδα
Έξοδα
Απαιτήσεις
Υποχρεώσεις
Olympic Air
75.212,24
181.943,54
2.538,21
0
Aegean Cyprus
191,07
2.931,67
0
155,84
Anima Wings
156,57
36,99
37,58
0
Όμιλος Autohellas Hertz
801,09
1.197,76
135,69
211,97
Λοιπά συνδεδεμένα μέρη
66,18
601,66
13,22
95,18
Τέλος, οι αμοιβές των διευθυντικών στελεχών και μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας ανήλθαν κατά την περίοδο 1.1-31.12.2022 σε € 4.283,35 χιλ. ενώ το αντίστοιχο ποσό για τον Όμιλο ήταν € 4.718,78. Κατά την 31.12.2022 οι υποχρεώσεις τόσο για την Εταιρείας όσο και για τον Όμιλο προς τα διευθυντικά στελέχη ανήλθαν στο ποσό των € 1.069,20 χιλ. Δεν υπήρχαν απαιτήσεις από τα διευθυντικά στελέχη και τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, τόσο για την Εταιρεία όσο και για τον Όμιλο.
28
Αντίστοιχα, οι αμοιβές των διευθυντικών στελεχών και μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας ανήλθαν κατά την περίοδο 1.1-31.12.2021 σε €1.452,66 χιλ. ενώ το αντίστοιχο ποσό για τον Όμιλο ήταν €1.538,47. Κατά την 31.12.2021 δεν υπήρχαν υποχρεώσεις της Εταιρείας προς τα διευθυντικά στελέχη, ενώ οι υποχρεώσεις του Ομίλου ανήλθαν στο ποσό των €5,69 χιλ. Δεν υπήρχαν απαιτήσεις από τα διευθυντικά στελέχη και τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, τόσο για την Εταιρεία όσο και για τον Όμιλο.
29
2.3 Μη Χρηματοοικονομική Πληροφόρηση
Η παρούσα Έκθεση (κατάσταση) μη χρηματοοικονομικής πληροφόρησης περιέχει πληροφορίες σχετικά με την επίδοση της Εταιρείας «Αεροπορία Αιγαίου Α.Ε.» και των θυγατρικών της, Olympic Air Α.Ε., AEGEAN Cyprus Limited και Anima Wings S RL (στο εξής από κοινού με την Εταιρεία «ο Όμιλος»), σύμφωνα με το άρθρο 151 του Ν.4548/2018 και σύμφωνα με την ενότητα 7 “Έκθεση (Κατάσταση) Μη χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης” της εγκυκλίου 62784/2017, του ν. 4403/2016.
Επιχειρηματικό Μοντέλο
Ο Όμιλος δραστηριοποιείται στον τομέα των αερομεταφορών, παρέχοντας υπηρεσίες που αφορούν στη μεταφορά επιβατών και εμπορευμάτων, εντός και εκτός της ελληνικής επικράτειας, με τακτικές ή έκτακτες πτήσεις και ναυλωμένες πτήσεις (πτήσεις charter). Παράλληλα, προσφέρει υπηρεσίες τεχνικής υποστήριξης και επίγειας εξυπηρέτησης αεροσκαφών.
Η βιώσιμη ανάπτυξη, η συνεισφορά στο κοινωνικό σύνολο, η σύμπραξη σε συλλογικούς σκοπούς που προάγουν την κοινωνική ευημερία και η ανάληψη πρωτοβουλιών που προστατεύουν το περιβάλλον και μεριμνούν για ένα βιώσιμο μέλλον για όλους, αποτελούν διαχρονικά τη βάση της επιχειρηματικής και της επιχειρησιακής πρακτικής του Ομίλου.
Ο Όμιλος εστιάζει σε θέματα που αντικατοπτρίζουν τις σημαντικές οικονομικές, περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιδράσεις που δημιουργεί σε όλη την αλυσίδα αξίας του και κατ' επέκταση και προς το σύνολο των ενδιαφερόμενων μερών του. Για τον Όμιλο, η καθιέρωση διαλόγου με τα ενδιαφερόμενα μέρη που είναι ιδιαίτερης σημαντικότητας βάσει του επιχειρηματικού του μοντέλου, τον βοηθά να λειτουργεί πιο αποτελεσματικά και υπεύθυνα καθώς κατανοεί εις βάθος τις συνθήκες και τις ανάγκες στο περιβάλλον όπου δραστηριοποιείται.
Στο παρακάτω διάγραμμα γίνεται περιγραφή του τρόπου με τον οποίο ο Όμιλος έχει μετασχηματίσει τους επιχειρηματικούς του πόρους (εισροές) που διέθετε σε αποτελέσματα (εκροές), μέσω της υλοποίησης των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων του.
30
31
Πολιτικές
Ο Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας επικαιροποιήθηκε με την από 14.07.2021 απόφαση του Δ.Σ. και διαθέτει το ελάχιστο περιεχόμενο που αναφέρεται στο άρθρο 6 του ν.3016/2002, όπως ισχύει σήμερα και είναι σύμφωνος με τη δήλωση εταιρικής διακυβέρνησης και τον Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης που έχει υιοθετήσει και εφαρμόζει η AEGEAN. Στον Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας περιλαμβάνονται τα ακόλουθα:
✓ Κώδικας Δεοντολογίας Εργαζομένων
✓ Κώδικας Ηθικής και Δεοντολογίας Προμηθειών
✓ Πολιτική Ανθρώπινων Δικαιωμάτων
✓ Πολιτική Διαχείρισης Σύγκρουσης Συμφερόντων
✓ Πολιτική Βιώσιμης Ανάπτυξης
✓ Πολιτική Καταλληλόλητας Μελών Δ.Σ.
✓ Πολιτική Εκπαίδευσης Μελών Δ.Σ., Διευθυντικών και Λοιπών Στελεχών
✓ Πολιτική Κανονιστικής Συμμόρφωσης
✓ Πολιτική και Διαδικασία Περιοδικής Αξιολόγησης του Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου
✓ Πολιτική Διαχείρισης Προνομιακών Πληροφοριών
✓ Πολιτική Διαχείρισης Συναλλαγών με Συνδεδεμένα Μέρη
✓ Πολιτική Γνωστοποίησης Συναλλαγών Προσώπων με Διευθυντικά Καθήκοντα και Προσώπων που έχουν στενούς δεσμούς με αυτά
✓ Πολιτική και Διαδικασία Επαρκών και Αποτελεσματικών Μηχανισμών Επικοινωνίας με τους Μετόχους
✓ Πολιτική Διαχείρισης Καταγγελιών
✓ Πολιτική Διαχείρισης Κινδύνων
✓ Πολιτική Υγείας και Ασφάλειας
✓ Πολιτική Περιβάλλοντος
32
Προσέγγιση στα θέματα Βιώσιμης Ανάπτυξης (τρίπτυχο ESG)
Ο Όμιλος ενσωματώνει στο σύνολο των δραστηριοτήτων του τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης αναγνωρίζοντας πως αποτελούν τη βάση για τη δυναμική και αειφόρο εξέλιξή του, καθώς και για την επιτυχή ανταπόκρισή του στις προκλήσεις του σύγχρονου επιχειρείν.
Ο Όμιλος έχει προχωρήσει στην αξιολόγηση και προτεραιοποίηση των ουσιωδών θεμάτων της δραστηριοποίησής του, προκειμένου να διαχειρίζεται αποτελεσματικά και συστηματικά τα θέματα βιώσιμης ανάπτυξης. Η αξιολόγηση των θεμάτων αυτών, η οποία βασίζεται στις κατευθυντήριες οδηγίες του Global Reporting Initiative (GRI Standards), αποτελεί σημαντικό εργαλείο στη διαμόρφωση του ετήσιου πλάνου δράσεων, καθώς και του περιεχόμενου της Έκθεσης Βιώσιμης Ανάπτυξης. Επιπλέον, ο Όμιλος καταγράφει συστηματικά τις προσδοκίες και απαιτήσεις των ομάδων των ενδιαφερομένων μερών, και επιδιώκει να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά σε αυτές.
Άξονας Ε: Περιβαλλοντικά θέματα
Σταθερά προσανατολισμένος στην προστασία του περιβάλλοντος, ο Όμιλος από τα πρώτα χρόνια της δραστηριότητάς του έως και σήμερα λειτουργεί και αναπτύσσεται με υπευθυνότητα και περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση μεριμνώντας για τη μείωση του περιβαλλοντικού του αποτυπώματος.
Η πλήρης συμμόρφωση και τήρηση των εν ισχύ νομοθετικών απαιτήσεων στην άσκηση κάθε εταιρικής δραστηριότητας, όσο και η συνεχής και εθελοντική προσπάθεια βελτίωσης των περιβαλλοντικών του επιδόσεων αποτελεί προτεραιότητα για τον Όμιλο.
Η πολιτική βιωσιμότητας του Ομίλου τεκμηριώνει τη δέσμευση της Διοίκησης για την προστασία του περιβάλλοντος, μέσω της υιοθέτησης ενδεδειγμένων και βέλτιστων πρακτικών, δράσεων ευαισθητοποίησης του κοινού και εργαζομένων, καθώς και της υποστήριξης φορέων που δραστηριοποιούνται στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος.
Επίδραση
Πολιτική δέουσας επιμέλειας και λοιπές πολιτικές
Κλιματική αλλαγή και Εκπομπές Αερίων του Θερμοκηπίου
Αναγνωρίζοντας τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής σε μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την παγκόσμια κοινότητα, και δεδομένου ότι οι αερομεταφορές συμβάλουν κατά 2% στις παραγόμενες εκπομπές άνθρακα , ο Όμιλος έχει θέσει σε εφαρμογή ένα συνεκτικό πρόγραμμα βιωσιμότητας που εκκινεί από δράσεις ανακύκλωσης, αντικατάστασης των προϊόντων και υλικών συσκευασίας που χρησιμοποιεί κατά την πτήση, στα lounges ή στις εγκαταστάσεις της εταιρείας, καλύτερης αξιοποίησης των αεροσκαφών, ελαχιστοποίησης κατανάλωσης νερού και ενέργειας, μείωσης θορύβου κ.λπ. και κορυφώνεται με την αντικατάσταση του στόλου της από τα νέα υπερσύγχρονα αεροσκάφη Α320neo και Α321neo, που μειώνουν σημαντικά τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα αλλά και τη διερεύνηση της δυνατότητας
33
χρήσης των βιώσιμων αεροπορικών καυσίμων σε τακτική βάση, με επιχειρησιακά και οικονομικά βιώσιμο τρόπο. Ο Όμιλος καταγράφει την κατανάλωση καυσίμου και τους παραγόμενους ρύπους με βάση τα ημερολόγια των αεροσκαφών και με τη βοήθεια των επιχειρησιακών συστημάτων λογισμικού. Οι σχετικές διαδικασίες συμμορφώνονται πλήρως με την Ευρωπαϊκή Οδηγία για το Συστήμα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπής (EU ETS Directive 2003/87/EC), καθώς και με όλες τις σχετικές επικαιροποιήσεις και προσθήκες. Τέλος, οι σχετικές αναφορές και διαδικασίες επαληθεύονται από αρμόδιους πιστοποιημένους εξωτερικούς ελεγκτές.
Ο Όμιλος εξετάζει συστηματικά τη χρήση βιώσιμων αεροπορικών καυσίμων στα αεροσκάφη του, και από το 2022, σε συνεργασία με τον Όμιλο ΕΛΠΕ, έγινε πράξη το πρώτο πρόγραμμα συστηματικής χρήσης βιώσιμων αεροπορικών καυσίμων (Sustainable Aviation Fuels, SAF) σε πτήσεις στην Ελλάδα. Πιο συγκεκριμένα, ο Όμιλος χρησιμοποιεί SAF σε όλες τις πτήσεις του που αναχωρούν από τη βάση του στη Θεσσαλονίκη, αποτελώντας την πρώτη ελληνική αεροπορική εταιρεία και μια από τις λίγες στην Ευρώπη, που πραγματοποιεί πτήσεις σε τακτική βάση με βιώσιμα καύσιμα. Με τη συμφωνία αυτή, οι δυο οργανισμοί ανοίγουν το δρόμο για την έγκαιρη προσαρμογή της χώρας μας στους στόχους της επικείμενης ευρωπαϊκής νομοθεσίας για υποχρεωτική χρήση SAF 2% το 2025 σε όλες τις πτήσεις από τα αεροδρόμια της ΕΕ και έθεσαν τα θεμέλια για να δημιουργηθούν οι αναγκαίες προϋποθέσεις που θα συμπεριλάβουν τη χώρα στον χάρτη των βιώσιμων αερομεταφορών.
Θόρυβος
Η AEGEAN υλοποιεί σειρά μέτρων για τη µείωση της ηχορύπανσης που προκαλείται από τη δραστηριότητά της. Συγκεκριµένα, τα νέα αεροσκάφη της οικογένειας A320neo μειώνουν το αποτύπωμα θορύβου σχεδόν κατά 50% σε σχέση με αεροσκάφη προηγούμενης γενιάς, με άμεσο θετικό αντίκτυπο, στους επιβάτες, στα αεροδρόμια αλλά και στους κατοίκους των περιοχών που κατοικούν γύρω από αυτά. Επίσης, το πλήρωμα συμμορφώνεται πλήρως με τις υποδείξεις των αερολιμένων αναφορικά με τις πορείες, διευθύνσεις και γωνίες προσγείωσης και απογείωσης, ώστε να ελαττώνεται ο αντίκτυπος θορύβου στο περιβάλλον.
Αξίζει να σημειωθεί πως παρότι οι εκπομπές θορύβου των αεροσκαφών του Ομίλου είναι ακόμα χαμηλότερες και από τις αυστηρές απαιτήσεις του ICAO, διερευνώνται περαιτέρω μέτρα μείωσης της ηχορύπανσης, όπως η μείωση των νυχτερινών πτήσεων, η χρήση εξειδικευμένης τεχνολογίας, τα συστήματα πλοήγησης με βάση δορυφόρο κ.ά.
Ορθή διαχείριση αποβλήτων
Η περιβαλλοντική πολιτική, καθώς και όλες οι σχετικές διαδικασίες με τη διαχείριση αποβλήτων, εναρμονίζονται με το κανονιστικό και νομοθετικό πλαίσιο. Σύμφωνα και με το πιστοποιημένο κατά ISO 14001:2015 Σύστημα Διαχείρισης που εφαρμόζεται η ανακύκλωση και η ορθή διαχείριση των απορριμμάτων αποτελούν καθημερινή πραγματικότητα για τον Όμιλο, ενώ
34
δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην ανακύκλωση, καθώς ο Όμιλος έχει σχεδιάσει πρόγραμμα ανακύκλωσης εν πτήσει διαχωρίζοντας 4 υλικά. Στο έδαφος, καταβάλλεται κάθε δυνατή προσπάθεια για την ελαχιστοποίηση της χρήσης αναλωσίμων, αλλά και για ανακύκλωση των απορριμμάτων. Ειδικά αναφορικά με τα οργανικά απορρίμματα, υλοποιείται πρόγραμμα κομποστοποίησης σε συνεργασία με τον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών (Δ.Α.Α.).
Η φύση συγκεκριμένων εργασιών του Ομίλου, καθιστά απαραίτητη τη χρήση χημικών προϊόντων, η οποία όμως διέπεται από αυστηρά πλαίσια διασφαλίζοντας την ορθή διαχείρισή τους.
Άξονας S: Ανθρώπινο Δυναμικό, Κοινωνία και υπεύθυνη δραστηριοποίηση στην αγορά
Θέματα Ανθρωπίνου Δυναμικού
Το ανθρώπινο δυναμικό του Ομίλου βρίσκεται διαχρονικά στο επίκεντρο της λειτουργίας του, καθώς η εξέλιξη των εργαζομένων είναι αλληλένδετη με την εξέλιξη του ίδιου του Ομίλου. Οι εργαζόμενοι αποτελούν βασικό πυλώνα για την επίτευξη των επιχειρηματικών στόχων με βιώσιμο τρόπο, γι’ αυτό και επιδίωξη της Διοίκησης είναι η προσέλκυση και διακράτηση ταλέντων, η εκπαίδευση και η ανάπτυξή τους, η παροχή ίσων ευκαιριών εντός του εργασιακού περιβάλλοντος, καθώς και η εξασφάλιση πρόσθετων παροχών για όλους.
Επιπλέον, ο Όμιλος ενισχύει την απασχόληση στην ελληνική περιφέρεια, σε μια προσπάθεια περαιτέρω στήριξης των τοπικών κοινωνιών και ενίσχυσης των τοπικών οικονομιών, καθώς και την απασχολησιμότητα των νέων.
Επιδράσεις
Πολιτική δέουσας επιμέλειας και λοιπές πολιτικές
Εκπαίδευση και ανάπτυξη εργαζομένων
Μέρος της στρατηγικής του Ομίλου διαχρονικά αποτελούν η βελτίωση και ανάπτυξη των εργαζομένων του, μέσα από την κατάλληλη επαγγελματική κατάρτιση και τεχνική εξειδίκευση. Οι εκπαιδευτικές ανάγκες εμφανίζονται σε τομείς γνώσεων, δεξιοτήτων, εμπειριών ή ακόμα και προσωπικών ικανοτήτων, οι οποίες εκδηλώνονται ως συμπεριφορές στο χώρο εργασίας.
Στο πλαίσιο ανάπτυξης του ανθρώπινου δυναμικού, ο Όμιλος παρέχει μια σειρά εκπαιδεύσεων για την ενδυνάμωση των ισχυρών σημείων της επαγγελματικής επάρκειας των εργαζομένων, οι οποίες επιδρούν θετικά στη διαμόρφωση ενός εργασιακού περιβάλλοντος που σέβεται την προσωπικότητα, αναγνωρίζει τη συνεισφορά και στηρίζει τη συνεχή εξέλιξη κάθε εργαζομένου.
Ένα επιπλέον σημαντικό αντικείμενο των εκπαιδεύσεων των εργαζομένων του Ομίλου, σχετίζεται με την ανάπτυξη, εφαρμογή και διατήρηση ενός
35
προγράμματος ασφάλειας το οποίο συμμορφώνεται με τα σχετικά διεθνή πρότυπα του ICAO (International Civil Aviation Organization) και της IATA (International Air Transport Association) καθώς και με σχετικές πρακτικές.
Αξιολόγηση και εξέλιξη
Ο Όμιλος ξεκίνησε την εφαρμογή ολοκληρωμένης διαδικασίας αξιολόγησης, εντός του 2021, για το σύνολο των εργαζομένων. Οι εργαζόμενοι εντάσσονται σε διαδικασία ετήσιας αξιολόγησης απόδοσης και ανάπτυξης, με συγκεκριμένα κριτήρια εναρμονισμένα στα σύγχρονα πρότυπα, ώστε να ενθαρρύνεται και να υποστηρίζεται η πρόοδος και η ανάπτυξη δεξιοτήτων. Στον Όμιλο λειτουργούν επίσης και ειδικά σχεδιασμένα Assessment Centers (κέντρα αξιολόγησης), προσφέροντας τη δυνατότητα να αναγνωρίζεται η δυναμική των εργαζομένων. και να παροτρύνεται η εξέλιξή τους. Μέσω της διαδικασίας εκτιμάται ο βαθμός ετοιμότητας των υποψηφίων για την ανάληψη πιο απαιτητικών ή ηγετικών καθηκόντων στο προσεχές μέλλον.
Υγεία και ασφάλεια στην εργασία
Ο Όμιλος αναγνωρίζει την ιδιαίτερη συμβολή των εργαζομένων του στην καθημερινή του λειτουργία και στην παροχή ποιοτικών υπηρεσιών και στο πλαίσιο αυτό, μεριμνά για τη δημιουργία ενός ασφαλούς και υγιούς εργασιακού περιβάλλοντος. Για την προάσπιση της Υγείας και Ασφάλειας, ο Όμιλος δεν περιορίζεται μόνο στη συμμόρφωση και τήρηση του εν ισχύ νομοθετικού πλαισίου, αλλά επεκτείνεται και στην υιοθέτηση βέλτιστων πρακτικών και δράσεων εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης. Όλα αυτά συντονίζονται και συστηματικά παρακολουθούνται από το Σύστημα Διαχείρισης Υγείας και ασφάλειας στην Εργασία, το οποίο είναι πιστοποιημένο κατά το διεθνές πρότυπο ISO 45001:2018.
Διαφορετικότητα, ίσες ευκαιρίες και ανθρώπινα δικαιώματα
Ο Όμιλος σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα, προασπίζει τη διαφορετικότητα των εργαζομένων του (ηλικία, φύλο, εθνικότητα, θρησκεία, αναπηρία, ειδικές ικανότητες, γενετήσιος προσανατολισμός κ.ά.) και αντιμετωπίζει όλους τους εργαζομένους με σεβασμό. Αποδοκιμάζει κάθε μορφή παιδικής, εξαναγκαστικής ή υποχρεωτικής εργασίας και έχει αναπτύξει πολιτικές και διαδικασίες για την προάσπιση των ανθρωπίνων και εργασιακών δικαιωμάτων όπως αυτά ορίζονται στη διακήρυξη της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (“International Labour Organization”) για τις Θεμελιώδεις Αρχές και τα Δικαιώματα στην Εργασία. Ως εργοδότης, ο Όμιλος συμβάλλει στη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των εργαζομένων μέσω της πλήρους και ασφαλούς απασχόλησης και της αξιοπρεπούς εργασίας. Διασφαλίζει άριστες συνθήκες εργασίας, στελεχώνει και διατηρεί εξειδικευμένο προσωπικό σύμφωνα με τις αρχές της ίσης μεταχείρισης, χωρίς διακρίσεις και παρέχει δυνατότητα εξέλιξης που βασίζεται στην αξιοκρατία.
H ισότητα και η συμπερίληψη συνιστούν βασικές και αδιαπραγμάτευτες αρχές της εταιρείας και αποτελούν κρίσιμα στοιχεία για την ενίσχυση της παραγωγικότητάς του Ομίλου αλλά και της ευημερίας των εργαζομένων.
Κοινωνική Συνεισφορά
Για την AEGEAN η βιώσιμη ανάπτυξη, η συνεισφορά στο κοινωνικό σύνολο και η σύμπραξη σε συλλογικούς σκοπούς που προάγουν την κοινωνική ευημερία και διαφυλάσσουν το περιβάλλον, αποτελούν τη μόνη βιώσιμη
36
επιχειρηματική πρακτική. Γι’ αυτό και βρίσκονται στο επίκεντρο των καθημερινών προσπαθειών της, από την πρώτη ημέρα έναρξης της λειτουργίας της το 1999. Σήμερα που οι προκλήσεις για την κοινωνία και το περιβάλλον έχουν οξυνθεί, η ευθύνη της επιχειρηματικότητας είναι ακόμη μεγαλύτερη, καθώς πράγματι οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να είναι επιτυχημένες όταν η κοινωνία γύρω τους αποτυγχάνει.
Στο πλαίσιο αυτό η AEGEAN υλοποιεί συστηματικά και με συνέπεια ένα διευρυμένο πρόγραμμα δράσεων κοινωνικής υπευθυνότητας, με μοναδικό γνώμονα τη φροντίδα για την κοινωνία, τον άνθρωπο και το περιβάλλον, ενώ συνδράμει υποστηρικτικά , θέτοντας το ανθρώπινο δυναμικό και τους υλικούς πόρους της εταιρείας, σε δράσεις της κοινωνίας των πολιτών αλλά και της πολιτείας.
Οι βασικοί πυλώνες, στους οποίους επικεντρώνεται η συνεισφορά της Εταιρείας, αποτελούν:
-Η μέριμνα για τις ανάγκες της κοινωνίας και των ευπαθών κοινωνικών ομάδων.
-Η στήριξη των νέων μέσα από δράσεις και πρωτοβουλίες με επίκεντρο την εκπαίδευση.
-Η συνεισφορά μας σε θεσμούς και φορείς του πολιτισμού.
-Η υποστήριξη των εθνικών ομάδων του αθλητισμού.
-Η ενεργή δράση και σύμπραξη με φορείς του τουρισμού για την ανάδειξη του ελληνικού τουριστικού προϊόντος.
Επίδραση
Πολιτική δέουσας επιμέλειας και λοιπές πολιτικές
Κοινωνική Συνεισφορά
Κοινωνία
Η κοινωνική συνεισφορά αποτελεί θεμελιώδη αρχή της φιλοσοφίας του Ομίλου, επιδιώκοντας τη στήριξη ευαίσθητων κοινωνικών ομάδων, καθώς και το έργο σημαντικών Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων (ΜΚΟ). Με ένα εκτεταμένο δίκτυο προορισμών σε Ελλάδα και εξωτερικό η AEGEAN βρίσκεται στο πλευρό φορέων, ιδρυμάτων και οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών που υλοποιούν δράσεις στην ελληνική επικράτεια προσφέροντας εισιτήρια ή/και τη μεταφορά φορτίου στις πτήσεις της.
Ενδεικτικά, κάποιοι από τους φορείς που στηρίζει ο Όμιλος διαχρονικά είναι::
• Παιδικά Χωριά SOS Ελλάδος
• ΕΛΕΠΑΠ (Ελληνική Εταιρεία Προστασίας & Αποκαταστάσεως Αναπήρων Προσώπων)
• Make a Wish-Κάνε µία Ευχή Ελλάδος
• Μαζί για το παιδί
37
• Γιατροί του Κόσμου
• Γιατροί χωρίς Σύνορα
• Ελληνική Οµάδα Διάσωσης
• Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος
Ενδεικτικές δράσεις:
Ο Όμιλος στηρίζει τα Παιδικά Χωριά SOS Ελλάδας από το 2008, μαζί με τους επιβάτες. Ειδικότερα, όταν το επιβατικό κοινό επιλέγει να κάνει έκδοση του εισιτηρίου του στον ιστότοπο του Ομίλου έχει τη δυνατότητα να προσφέρει, εφόσον το επιθυμεί, 2 ευρώ με κάθε συναλλαγή. Για κάθε συνεισφορά ο Όμιλος προσφέρει 2 ευρώ επιπλέον.
Από το 2008 έως και το 2022, συνολικά 738.509 επιβάτες ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμά µας συνεισφέροντας το ποσό των 1.484.837. Μαζί και µε την αντίστοιχη οικονομική ενίσχυση που προστίθεται από την AEGEAN, έχει συγκεντρωθεί συνολικά το ποσό των €2.924.537.
Δωρεά μιλίων από το πρόγραμμα επιβράβευσης Miles+Bonus σε Παιδικά Χωριά SOS Ελλάδος, Μαζί για το Παιδί και Κιβωτό του Κόσμου.
Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, εθελοντές, εργαζόμενοι της AEGEAN μαζί με παιδαγωγούς του Ιδρύματος Β&Ε Γουλανδρή ταξίδεψαν σε 10 Ιδρύματα ανά την Ελλάδα, λίγο πριν από τα Χριστούγεννα, προσφέροντας δώρα και χαμόγελα σε πάνω από 350 παιδιά και ανθρώπους τρίτης ηλικίας.
Περισσότεροι από 130 εργαζόμενοι - μέλη του AEGEAN “Santa Crew” συμμετείχαν στην χριστουγεννιάτικη ενέργεια προσφοράς και αγάπης, αφού συγκέντρωσαν και τύλιξαν ξεχωριστά δώρα για κάθε ηλικία, στη συνέχεια ταξίδεψαν ταυτόχρονα σε Θεσσαλονίκη, Ηράκλειο, Χανιά, Ρόδο, Αλεξανδρούπολη, Ιωάννινα και Κέρκυρα, πραγματοποιώντας επισκέψεις σε δομές που φιλοξενούν ή υποστηρίζουν παιδιά και ανθρώπους τρίτης ηλικίας, που το έχουν ανάγκη.
Εκπαίδευση
Πρόγραμμα Υποτροφιών Πιλότων
Συνεχίζοντας το επιτυχημένο Πρόγραμμα Υποτροφιών Πιλότων που ξεκίνησε η AEGEAN το 2018, προσφέρει και πάλι τη δυνατότητα σε 120 νέες και νέους συνολικά, για τα επόμενα 3 χρόνια, να αποκτήσουν επαγγελματικό πτυχίο πολιτικής αεροπορίας και να ξεκινήσουν τη σταδιοδρομία τους, ως μελλοντικοί κυβερνήτες αεροσκαφών του στόλου της AEGEAN και της Olympic Air.
38
Με την πρωτοβουλία αυτή, η αξία της οποίας ξεπερνά συνολικά τα 7 εκατ. ευρώ, η AEGEAN επιδιώκει να βοηθήσει τους νέους και τις νέες που ονειρεύονται να γίνουν πιλότοι, να κάνουν το όνειρό τους πραγματικότητα καλύπτοντας το μεγαλύτερο μέρος του κόστους των διδάκτρων που απαιτείται.
Πρόγραμμα Υποτροφιών εκπαίδευσης υποψηφίων μηχανικών αεροσκαφών
Το Πρόγραμμα Υποτροφιών εκπαίδευσης υποψηφίων μηχανικών αεροσκαφών της AEGEAN, σε συνεργασία με τη διεθνώς αναγνωρισμένη και πιστοποιημένη σχολή μηχανικών της Olympic Air (Olympic Air Maintenance Training Organization), προσφέρει σε 40 υποψήφιους φοιτητές και φοιτήτριες τη δυνατότητα ολοκλήρωσης της πλήρους εκπαίδευσής τους για την απόκτηση του Επαγγελματικού Πτυχίου Κατηγορίας Β1.1 (Part-66 Aircraft Maintenance License), καλύπτοντας το 50% της αξίας των διδάκτρων που απαιτούνται για τη φοίτησή τους, ενώ παράλληλα διασφαλίζει και την άμεση επαγγελματική τους αποκατάσταση.
Πρόγραµµα «Κοντά στους Νέους»
Για 6 συνεχόμενες ακαδημαϊκές χρονιές (2013-2018), οι AEGEAN και Olympic Air, στάθηκαν στο πλευρό των φοιτητών και των οικογενειών τους. Το πρόγραμμα απευθυνόταν σε όλους τους νεοεισαχθέντες φοιτητές, που φοιτούν σε ανώτατα ακαδημαϊκά ιδρύματα, µακριά από τον τόπο κατοικίας τους, και προέρχονται από οικογένειες µε περιορισμένο εισόδημα
Συνολικά στο πρόγραμμα εντάχθηκαν 1.500 φοιτητές, οι οποίοι θα λάβουν περισσότερα από 55.000 εισιτήρια, η αξία των οποίων ξεπερνα τα 3.4 εκ. ευρώ. Το πρόγραμμα θα ολοκληρωθεί το 2024, όταν θα αποφοιτήσουν και οι τελευταίοι δικαιούχοι.
Υποστηρίζουμε χορηγικά μαθητικούς και φοιτητικούς διαγωνισμούς, με συστηματικό τρόπο.
Μεταξύ άλλων, υποστηρίζουμε τους παρακάτω:
•Economia – φοιτητικός διαγωνισµός που διοργανώνεται κάθε χρόνο.
•Φοιτητικός διαγωνισµός για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη «Νίκος Αναλυτής», που διοργανώνει το Ελληνικό ∆ίκτυο για την ΕΚΕ.
•Διοργανώσεις TEDx στην Ελλάδα.
•Center for Talented Youth (Κέντρο για Χαρισματικά και Ταλαντούχα Παιδιά) CTY Greece του Κολλεγίου Anatolia
Πολιτισμός
39
Υποστηρίζουμε διαχρονικά θεσμούς και το έργο φορέων, που προάγουν τον πολιτισμό και τις τέχνες παρέχοντας τόσο εισιτήρια και μεταφορά φορτίου, για τη διευκόλυνση των μετακινήσεών τους και των προγραμμάτων που υλοποιούν. Ο Όμιλος είναι σταθερός χορηγός των: Μουσείο Μπενάκη, Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και Θεσσαλονίκης, Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου και ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, Στέγη Γραμμάτων & Τεχνών, Εθνική Λυρική Σκηνή, Εθνικό Θέατρο, Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου, Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Πολιτιστικό και Συνεδριακό Κέντρο Ηρακλείου, ενώ υποστηρίζει ένα εξαιρετικά μεγάλο αριθμό πολιτιστικών εκδηλώσεων σε ολόκληρη την Ελλάδα αλλά και σε κοιτίδες απόδημου ελληνισμού.
Τουρισμός
Συνεργαζόμαστε στενά και πραγματοποιούμε από κοινού προγράμματα συνδιαφήμισης, με τον ΕΟΤ (Ελληνικός Οργανισμός Τουρισμού), με την MARKETING GREECE, με τον ΣΕΤΕ (Σύνδεσμο Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων), με την ΕΑΤΑ (Εταιρεία Ανάπτυξης και Τουριστικής Προβολής Αθηνών), με τις Περιφέρειες και τους Δήμους, για την υλοποίηση προγραμμάτων προβολής των προορισμών, αλλά και για την παροχή έμπρακτης υποστήριξης με familirization trips που διοργανώνονται από τον κάθε φορέα, μεταφέροντας δημοσιογράφους, bloggers, vloggers που επισκέπτονται τη χώρα μας. Επιπλέον, το περιοδικό BLUE το οποίο προσφέρουμε σε κάθε θέση μέσα στα αεροσκάφη μας, συντροφεύει τους επιβάτες µας από την αρχή της λειτουργίας µας και παρουσιάζει µοναδικά αφιερώµατα και οδηγούς για τους προορισµούς µας, τόσο στην Ελλάδα όσο και για πόλεις του εξωτερικού.
Αθλητισμός
Υποστηρίζουμε τον ελληνικό αθλητισμό, είμαστε κοντά στις εθνικές προσπάθειες των αθλητών μας. Σε αυτό το πλαίσιο, υποστηρίζουμε σταθερά:
-τον ΣΕΓΑΣ ως μεγάλος χορηγός και επίσημος χορηγός στη διοργάνωση του Αυθεντικού Μαραθωνίου της Αθήνας,
-τις Εθνικές Ομάδες Καλαθοσφαίρισης και την Ελληνική Ομοσπονδία Καλαθοσφαίρισης στις μετακινήσεις τους.
H ΑEGEAN είναι ο αποκλειστικός αερομεταφορέας της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καλαθοσφαίρισης από το 2014 και ταξιδεύει τους διεθνείς μας στις κορυφαίες αθλητικές διοργανώσεις που συμμετέχουν οι εθνικές ομάδες μπάσκετ ανδρών, νέων και γυναικών, φέρνοντας στη χώρα μας σημαντικές διακρίσεις. Επιπλέον, στο ταξίδι τους για το Ευρωμπάσκετ 2022, η ΑEGEAN αφιέρωσε στους διεθνείς ένα ολοκαίνουργιο αεροσκάφος Α320neo με τα πρόσωπα των παικτών να κοσμούν το εξωτερικό του αεροσκάφους.
40
Υπεύθυνη δραστηριοποίηση στην αγορά
Ασφάλεια Πτήσεων, Επιχειρησιακή Συνέχεια και ετοιμότητα σε καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης
Η ασφάλεια των πτήσεων αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα για τον Όμιλο και είναι συνυφασμένη με τη βιώσιμη λειτουργία του. Ο Όμιλος εφαρμόζει το σύστημα Διαχείρισης Ασφάλειας Πτήσεων (SMS: Safety Management System), το οποίο αποτελεί βασικό στοιχείο της υπεύθυνης λειτουργίας και της διαδικασίας διαχείρισης της ασφάλειας πτήσεων. Το σύστηµα SMS δηµιουργεί τις προϋποθέσεις για την πολιτική ασφάλειας που εφαρµόζουµε και καθορίζει τον τρόπο µε τον οποίο διαχειριζόµαστε την ασφάλεια της λειτουργίας µας, ως αναπόσπαστο µέρος των συνολικών µας δραστηριοτήτων.
Επιχειρησιακή Συνέχεια
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίδεται στον τομέα της επιχειρησιακής συνέχειας και ετοιμότητας. Το είδος και η πολυπλοκότητα των δραστηριοτήτων, επιβάλλουν τη διατήρηση υψηλού επιπέδου επιχειρησιακής ετοιμότητας. Σε ετήσια βάση συντάσσεται και αξιολογείται πλάνο κινδύνων µε τις αντίστοιχες δικλείδες ασφαλείας ανά κίνδυνο, µε στόχο την επαρκή διαχείρισή τους. Επιπρόσθετα, δίδεται βαρύτητα σε προληπτικές δικλείδες, µε στόχο την πρόληψη εμφάνισης πιθανού κινδύνου.
Πελάτες
Ποιοτικό προϊόν και φροντίδα για το επιβατικό κοινό
Ο Όμιλος προσφέρει στους επιβάτες του, υπηρεσίες υψηλής ποιότητας σε όλα τα στάδια του ταξιδιού. Παράλληλα, αναγνωρίζοντας τις διαφορετικές ανάγκες του επιβατικού κοινού, έχει φροντίσει να προσαρμόσει τις παρεχόμενες υπηρεσίες σε καθένα από τα στάδια του ταξιδιού, αποδεικνύοντας με αυτόν τον τρόπο έμπρακτα τη δέσμευση για παροχή υψηλού επιπέδου υπηρεσιών που ανταποκρίνονται στις ανάγκες των πελατών του. Ειδική αναφορά αξίζει να γίνει στις υπηρεσίες που παρέχουν τεχνολογικά προηγμένες επιλογές στον ταξιδιώτη, ώστε να εξοικονομήσει χρόνο και κόπο κατά τις αεροπορικές διαδικασίες. Επιπροσθέτως, στοχεύοντας στην ικανοποίηση των πελατών του και τη βελτίωση της εμπειρίας τους, έχει αναπτύξει και εφαρμόσει ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης ποιότητας.
Νέες υπηρεσίες 2022
1. A EGEAN Pass
Πακέτο εισιτηρίων σε σταθερή τιμή.
2. WiFi on board & free entertainment platform
Σερφάρισμα στo διαδίκτυο εν πτήσει με υψηλές ταχύτητες και πολλές επιλογές ψυχαγωγικού περιεχομένου WiFi.
3. Extra schengen business lounge
Νέο Business Lounge στην περιοχή Α- Εκτός Schengen στο αεροδρόμιο Αθηνών «Ελ. Βενιζέλος».
41
4. Upcycling
Δίνουμε ζωή σε είδη που δεν μπορούμε να συνεχίζουμε να χρησιμοποιούμε. Δημιουργούμε νέα εύχρηστα προιόντα από παλιά σωσίβια, στολές πληρωμάτων κ.α. και τα διαθέτουμε στους επιβάτες μας μέσω της υπηρεσίας Shop in the clouds.
5. Athens Intra Schengen Lounge renovation
Το AEGEAN Business Lounge στην περιοχή Β εντός Schengen του αεροδρομίου Αθηνών “Ελ. Βενιζέλος” ανανεώθηκε, αισθητικά και λειτουργικά.
6. genAIRation A EGEAN
Η AEGEAN δημιούργησε τη genAIRation AEGEAN για τους νέους 18-25. Μια υπηρεσία ειδικά σχεδιασμένη για αυτό το κοινό που προσφέρει πολλά πλεονεκτήματα και εκπλήξεις.
Πολιτική καθυστερήσεων
Ο Όμιλος εφαρμόζει αυστηρά την ευρωπαϊκή νομοθεσία για αποζημιώσεις, ενώ κατά πάγια πρακτική παρέχει δωρεάν εισιτήρια σε επιβάτες των οποίων η πτήση έχει καθυστερήσει σημαντικά. Ειδικότερα ο Όμιλος σε περίπτωση καθυστέρησης άνω της μίας ώρας, σε πτήση εσωτερικού και άνω των δύο ωρών, που οφείλεται σε υπαιτιότητα του Ομίλου, προσφέρει στους επιβάτες της συγκεκριμένης πτήσης, ένα δωρεάν εισιτήριο.
Αεροπορική μεταφορά ατόμων με αναπηρία ή με μειωμένη κινητικότητα
Ο Όμιλος εναρμονίζεται και ακολουθεί τον κανονισμό 1107/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 5ης Ιουλίου 2006, σχετικά με τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία και των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα, όταν ταξιδεύουν αεροπορικώς. Στην ιστοσελίδα της Εταιρείας εφαρμόζονται οι όροι του Διεθν o ύς Προτύπου Προσβασιμότητας Ιστού WCAG ( World Content Accessibility Guidelines ) 2.0 επίπεδο ΑΑ, προσφέροντας τη δυνατότητα σε άτομα με μειωμένη κινητικότητα και όραση να έχουν εύκολη πρόσβαση σε αυτή.
Προμηθευτές
Ο Όμιλος διαθέτει ένα μεγάλο κατάλογο προμηθευτών, οι οποίοι διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην αποτελεσματική λειτουργία του. Οι προμηθευτές του Ομίλου αποτελούν σημαντικά ενδιαφερόμενα μέρη για την επίτευξη των επιχειρηματικών στόχων που θα διασφαλίσουν τη βιώσιμη ανάπτυξή του και κατ’ επέκταση και την ανταγωνιστικότητά του επηρεάζοντας όχι μόνο την οικονομική απόδοση του Ομίλου αλλά και τις σχέσεις του με το σύνολο των ενδιαφερόμενων μερών.
42
Ο Όμιλος διαθέτει Κώδικα Ηθικής και Δεοντολογίας Προµηθειών, ο οποίος αφορά στα τμήματα κεντρικών και τεχνικών προμηθειών, και περιγράφει τις απαιτήσεις της εταιρείας από τους προμηθευτές της. Ο Κώδικας βασίζεται στις αρχές του Οικουµενικού Συµφώνου του Ο.Η.Ε., καθώς και σε συναφή διεθνή πρότυπα, συµπεριλαµβανοµένων της Οικουµενικής ∆ιακήρυξης των ∆ικαιωµάτων του Ανθρώπου, των κατευθυντήριων αρχών των Ηνωµένων Εθνών για τις επιχειρήσεις και τα ανθρώπινα δικαιώµατα, τα δικαιώµατα των παιδιών και επιχειρηµατικές αρχές, των βασικών συμβάσεων της ∆ιεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ), των κατευθυντήριων γραμμών του ΟΟΣΑ για τις πολυεθνικές επιχειρήσεις, καθώς επίσης και σχετικών πρακτικών που αφορούν στο περιβάλλον.
Αξιολόγηση προμηθευτών / συνεργατών
Ο Όμιλος παρακολουθεί συστηματικά και αξιολογεί αντικειμενικά τους προμηθευτές του, έναντι των συμβατικών και ηθικών υποχρεώσεων τους. Επιπλέον τα στελέχη του τμήματος προμηθειών είναι επιφορτισμένα με την τήρηση και εφαρμογή των αρχών του κώδικα δεοντολογίας που διαπνέει τη σχέση μαζί τους. Ο κώδικας δεοντολογίας του Ομίλου για προμηθευτές ορίζει τα ελάχιστα πρότυπα ηθικής και υπεύθυνης συμπεριφοράς που πρέπει να τηρούνται από τους προμηθευτές που συνεργάζονται με αυτόν, κατά την συνήθη πορεία των εργασιών του. Ο Όμιλος συνεργάζεται με προμηθευτές που συμμορφώνονται με τις επιταγές του Κώδικα. Οι προβλέψεις του Κώδικα γνωστοποιούνται στους υποψήφιους προμηθευτές κατά το στάδιο της αξιολόγησης τους και εφόσον υπάρξει συμφωνία συνεργασίας, οι προμηθευτές δεσμεύονται εγγράφως για τη συμμόρφωσή τους με αυτόν.
Άξονας G: Ορθή διακυβέρνηση και μη χρηματοοικονομικοί κίνδυνοι
Ο Όμιλος λειτουργεί με βάση τις αρχές της χρηστής εταιρικής διακυβέρνησης, έχει υιοθετήσει τον Ελληνικό Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης για τις Εισηγμένες Εταιρείες του Ελληνικού Συμβουλίου Εταιρικής Διακυβέρνησης (Ε.Σ.Ε.Δ.) και σε αυτό το πλαίσιο, εφαρμόζει σειρά μέτρων με έμφαση στα θέματα διαφάνειας και καταπολέμησης της διαφθοράς, στην ασφάλεια και πρόσβαση των πληροφοριακών συστημάτων, τον επαρκή διαχωρισμό καθηκόντων των εργαζομένων, τα εγκριτικά όρια σε κάθε επίπεδο ιεραρχίας, την απόλυτη διαφάνεια στις προμήθειες, την προστασία εταιρικών περιουσιακών στοιχείων, τη διασφάλιση συναλλαγών και την προστασία των προσωπικών δεδομένων.
Καταπολέμηση της διαφθοράς και θέματα σχετικά με τη δωροδοκία
Ο Όμιλος αναγνωρίζει ότι τα φαινόμενα της διαφθοράς, της δωροδοκίας και της απάτης υπονομεύουν το ηθικό περιβάλλον της λειτουργίας του και μπορεί να προκαλέσουν παραβίαση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων,
43
διαστρέβλωση του ανταγωνισμού, παρεμπόδιση της διανομής οικονομικών πόρων και της οικονομικής ανάπτυξής του. Σύμφωνα με τις αρχές της Εταιρικής Διακυβέρνησης, έχουμε μηδενική ανοχή σε θέματα διαφθοράς και είµαστε πλήρως αντίθετοι σε οποιαδήποτε µορφή δωροδοκίας, όπως αυτή ορίζεται και από τον Κώδικα Δεοντολογίας, που συμπεριλαμβάνεται στον Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας της εταιρείας.
Εντούτοις, ο Όμιλος συνεχίζει τις προσπάθειες του και λαµβάνει σχετικά µέτρα προκειµένου να εξασφαλιστεί ότι αυτή η κατάσταση δεν θα αλλάξει. Ασκούµε την καθηµερινή µας λειτουργία µε γνώµονα την ηθική, τη διαφάνεια και τις ανοικτές διαδικασίες. Επιπροσθέτως, όπως έχει προαναφερθεί, έχουμε συντάξει και εφαρμόζουμε και τον Κώδικα Ηθικής και Δεοντολογίας Προμηθειών σχετικά με τις προσδοκίες της εταιρείας έναντι των προμηθευτών της.
Στον Όμιλο λειτουργεί πλατφόρμα παρακολούθησης προμηθευτών και πελατών ώστε να αποφεύγονται συνεργασίες με αυτούς, οι οποίοι ηθελημένα ή ακούσια, συνδέονται με νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Η σχετική πλατφόρμα εγκαταστάθηκε τον Νοέμβριο και μέσω αυτής επιτυγχάνεται:
• Έλεγχος των συνεργατών είτε είναι οργανισμοί είτε φυσικά πρόσωπα.
• Προσδιορισμός κινδύνων στους τομείς Πολιτικών Εκτεθειμένων Προσώπων (PEP) , Καταπολέμησης Ξεπλύματος Χρήματος (AML) , Κυρώσεων , Ρυθμιστικών εκθέσεων αναλόγως των δραστηριοτήτων .
• Ενίσχυση και υποστήριξη της διαδικασίας λήψης αποφάσεων των ροών εργασίας Know Your Customer (KYC) και Know Your Supplier (KYS).
Προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα
Η προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα αποτελεί νομική υποχρέωση της Εταιρείας, αλλά και απαραίτητο στοιχείο που θέτει τις βάσεις για τη δημιουργία σχέσεων εμπιστοσύνης με τους πελάτες. Η Εταιρεία επεξεργάζεται τα προσωπικά δεδομένα κατά τρόπο νόμιμο, με σεβασμό στους κανόνες τήρησης του απορρήτου των δεδομένων.
Ο Όμιλος επένδυσε σε λογισμική πλατφόρμα βέλτιστης διαχείρισης συστημάτων πληροφορικής και βάσεων δεδομένων που σχετίζονται με την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.
Επιπλέον, η εταιρεία έχει θεσπίσει κανάλια επικοινωνίας καταγγελιών σύμφωνα την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2019/1937 περί προστασίας προσώπων που αναφέρουν παραβιάσεις ενωσιακού δικαίου και είναι πλήρως συμμορφωμένη με τον ν.4706/2020 & ν. 4990/2022 ως προς την διασφάλιση της ανωνυμίας όσο και ως προς την ανεξαρτησία του υπεύθυνου διαχείρισης καταγγελιών .
Η εταιρεία έχει διαμορφώσει συγκεκριμένη ηλεκτρονική διεύθυνση και φόρμα ως ξεχωριστά κανάλια επικοινωνίας προκειμένου να διασφαλίζεται η ανωνυμία του αναφέροντα/ καταγγέλλοντα και έχει ορίσει αρμόδιο στέλεχος και επιτροπή καταγγελιών για τις παραπάνω επικοινωνίες και την διαχείριση αυτών .
44
Συστηματική αναγνώριση και διαχείριση κινδύνων
Ο Όμιλος συστηματικά καταγράφει και αναλύει όλες τις περιπτώσεις που μπορεί να οδηγούν σε ενδεχόμενο κίνδυνο για τον οργανισμό. Οι μη χρηματοοικονομικοί κίνδυνοι που έχει αναγνωρίσει και τα μέτρα που λαμβάνει για την αποτελεσματική διαχείρισή τους περιγράφονται ως ακολούθως:
Κυριότερος Κίνδυνος
Διαχείριση Κινδύνου
Αποκλίσεις από την ισχύουσα νομοθεσία ή τροποποιήσεις αυτής, που σχετίζονται με θέματα περιβάλλοντος ή κλιματικής αλλαγής
Ο Όμιλος παρακολουθεί συστηματικά τις αλλαγές στη νομοθεσία και λαμβάνει μέτρα προκειμένου να αντιμετωπίσει τυχόν νέες απαιτήσεις που προκύπτουν από αυτές.
Κλιματική Αλλαγή και Αέριες Εκπομπές
1.Συμμετοχή σε Συστήματα Εμπορίας Εκπομπών και Αντιστάθμισης εκπομπών (EU-ETS, CORSIA, κλπ.)
Ο Όμιλος λαμβάνει τα προβλεπόμενα κατά τη νομοθεσία δικαιώματα εκπομπής αερίων, ενώ αγοράζει και επιπρόσθετα για την κάλυψη των αναγκών του πτητικού του έργου. Η AEGEAN συμμετέχει στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών (EU ETS), στο Ελβετικό Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών (CH ETS) και στο Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών Ηνωμένου Βασίλειου (UK ETS).Παράλληλα, έχει αναπτύξει και θέσει σε εφαρμογή την κατάλληλη υποδομή για την παρακολούθηση των εκπομπών και την υποβολή εκθέσεων.
2. Ανανέωση Στόλου με αεροσκάφη νέας τεχνολογίας
Η εταιρεία συνεχίζει να παραλαμβάνει αεροσκάφη τύπου Α320neo με κινητήρες GTF της Pratt & Whitney. Οι κινητήρες νέας τεχνολογίας επιφέρουν μείωση 15% ανά πτήση όσον αφορά στην κατανάλωση καυσίμου και 19%-23% λιγότερες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, ανά επιβατική θέση, σε σχέση με τα αεροσκάφη Airbus ceo προηγούμενης γενιάς.
3. Βελτιστοποίηση επιχειρησιακών διαδικασιών
Η AEGEAN συνεχίζει να εφαρμόζει διαδικασίες βελτιστοποίησης του σχεδιασμού πτήσεων (Route Optimization), καθώς και πρακτικές εξοικονόμησης καυσίμου, ειδικότερα κατά τις φάσεις της προσγείωσης και της απογείωσης, οι οποίες σχετίζονται με μεγάλη κατανάλωση καυσίμου. Δίνεται επίσης μεγάλη έμφαση στο σωστό σχεδιασμό του δικτύου πτήσεων, ώστε να υπάρχει όσο το δυνατό καλύτερη συνέπεια πτήσεων (On-time performance).
Αδυναμία έγκαιρου προσδιορισμού και διαχείρισης κινδύνων
Στο πλαίσιο της συμβολής στη συνεχή βελτίωση του επιπέδου ασφάλειας του οργανισμού, διεξάγονται επίσημες διαδικασίες αναγνώρισης κινδύνων και αξιολόγησης ρίσκου. Αυτό συνεπάγεται τη συστηματική εξέταση επιχειρησιακών
45
εξαιτίας μεταβαλλόμενων συνθηκών
δραστηριοτήτων και διαδικασιών που χαρακτηρίζονται ως δυνητικά επικίνδυνες. Ο στόχος είναι να ποσοτικοποιηθεί ο λειτουργικός κίνδυνος, να προσδιοριστεί η αποδοχή κάθε κινδύνου και στη συνέχεια να αναπτυχθούν κατάλληλες και αποτελεσματικές δικλείδες που κρίνονται απαραίτητες για την ορθή διαχείριση των αναγνωρισμένων κινδύνων σε αποδεκτό επίπεδο.
Η Εταιρεία έχει δημιουργήσει ένα Σύστημα Αναφοράς Περιστατικών στο πλαίσιο του Συστήματος Διαχείρισης Ασφάλειας. Οι πληροφορίες για την ασφάλεια συλλέγονται, αναλύονται και αξιολογούνται από την ομάδα διαχείρισης ασφάλειας. Κατά συνέπεια, η διαδικασία αυτή βοηθά στην εξαγωγή συμπερασμάτων ικανών να παράγουν στόχους για την επίτευξη της κοινής επιδίωξης, που είναι η μεγιστοποίηση του επιπέδου ασφάλειας του οργανισμού. Ταυτόχρονα, η γραπτή δέσμευση της εταιρείας, υποστηρίζει την πολιτική δικαιοσύνης, ενθαρρύνοντας τους εργαζόμενους να αναφέρουν επιχειρησιακούς κινδύνους.
Σημαντικό παράγοντα πρόληψης και ουσιαστικής αντιμετώπισης αποτελεί η εκπαίδευση σε θέματα ασφάλειας, η οποία εξασφαλίζει ότι το προσωπικό είναι ικανό να εκτελεί τα καθήκοντα διαχείρισης της ασφάλειας, σύμφωνα με τους ισχύοντες κανονισμούς. Η εκπαίδευση προσαρμόζεται ανάλογα με την ευθύνη και τη συμμετοχή στο σύστημα διαχείρισης ασφάλειας της κάθε ομάδας στην οποία απευθύνεται.
Εκπαίδευση αντιμετώπισης εκτάκτων καταστάσεων
Η φύση και οι επιχειρησιακές δραστηριότητες του ομίλου, επιβάλλουν τη διαµόρφωση µέτρων και ενεργειών, προκειµένου να διατηρείται η επιχειρησιακή του ετοιµότητα, στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο. Ο Όμιλος έχει αναπτύξει σχέδια διαχείρισης έκτακτων καταστάσεων στα οποία αποτυπώνονται τα καθήκοντα και οι απαραίτητες ενέργειες των εµπλεκοµένων στελεχών. Η εκπαίδευση αντιµετώπισης έκτακτων καταστάσεων περιλαµβάνει την κατάρτιση σε α) περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης και β) ασυνήθιστες καταστάσεις.
Απειλές και παραβιάσεις της ασφάλειας στον κυβερνοχώρο, στη βάση δεδομένων και τα λογισμικά συστήματα
Η επιχειρηματική δραστηριότητα του Ομίλου αντιμετωπίζει σημαντικές εξωτερικές απειλές, τόσο στον κυβερνοχώρο όσο και από ενδεχόμενες εσωτερικές παραβιάσεις στη βάση δεδομένων και τα λογισμικά του συστήματα. Τα δεδομένα και τα συστήματα του Ομίλου ενδέχεται να είναι ευάλωτα σε κλοπή, απάτη πληρωμής, απώλεια, ζημιά και διακοπή λόγω μη εξουσιοδοτημένης πρόσβασης, παραβιάσεων ασφαλείας, επιθέσεων στον κυβερνοχώρο, ιού υπολογιστών, απώλειας ισχύος ή άλλων καταστροφικών γεγονότων.
Πιθανή παραβίαση της ηλεκτρονικής ασφάλειας θα μπορούσε να έχει αρνητικό αντίκτυπο στην εμπιστοσύνη των πελατών προς τον Όμιλο και να οδηγήσει σε διαταραχές πτήσεων, επηρεάζοντας αρνητικά τη φήμη του.
46
Σε ετήσια βάση συντάσσεται και αξιολογείται πλάνο κινδύνων με τις αντίστοιχες δικλείδες ασφαλείας ανά κίνδυνο, με σκοπό την επαρκή διαχείρισή τους. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται σε προληπτικές δικλείδες με στόχο την πρόληψη εμφάνισης του πιθανού κινδύνου.
Πλάνο αποκατάστασης πληροφοριακών συστημάτων
Κατά τη διάρκεια των 2 τελευταίων ετών, η εταιρεία ξεκίνησε ένα νέο έργο αναφορικά µε τη σχεδίαση και υλοποίηση πλάνου αποκατάστασης (DR – Disaster Recovery). Το πλάνο αφορά στη διαδικασία επαναφοράς των συστηµάτων πληροφορικής και υποδοµών µετά από µερική ή ολική καταστροφή (φυσική ή εκούσια) και αποτελεί αναπόσπαστο κοµµάτι της επιχειρησιακής συνέχειας (Business Continuity) του Οµίλου.
Έμμεσα ή άμεσα ατυχηματικοί κίνδυνοι και μη ατυχηματικοί κίνδυνοι 1
Ο Όμιλος έχει προβεί στην αυστηρή εφαρμογή συστημάτων και μετρήσεων ασφαλείας, ώστε να εντοπιστούν οι ανάγκες παρεμβάσεων σε όλους τους χώρους εργασίας.
Η συνεχής πρόοδος και βελτίωση είναι συνάρτηση τόσο των προληπτικών ενεργειών που αναλαμβάνει όσο και των εμπειριών που αποκομίζει ο Όμιλος από κάθε περιστατικό και παρ’ ολίγον ατύχημα. Η εκπαίδευση και κατάρτιση του προσωπικού έχει καθοριστική σημασία για τη διατήρηση και την περαιτέρω ανάπτυξη της κουλτούρας για την πρόληψη των ατυχημάτων.
Η προάσπιση της Υγείας και Ασφάλειας του προσωπικού και των συνεργατών διασφαλίζεται ολιστικά μέσα από το Σύστημα Διαχείρισης Υγείας και Ασφάλειας που εφαρμόζει.
Ασφάλεια των πληροφοριών και προστασία των δεδομένων
Με στόχο τη διαρκή αναβάθμιση του επιπέδου της ασφάλειας των πληροφοριών και της προστασίας των δεδομένων, η εταιρεία το 2019 δημιούργησε ειδική επιτροπή (Cyber Security Governance Board-CSGB), καθώς και υπο-ομάδες εργασίας Cyber Security Senior Management Team (CSSMT) και το Security Operations Center (SOC), με αποκλειστικό αντικείμενο την ενασχόληση με την απρόσκοπτη και ασφαλή λειτουργία των συστημάτων.
Προστασία Προσωπικών Δεδομένων
Μεγάλο ποσοστό των απευθείας πωλήσεων προέρχεται από το διαδίκτυο. Συνεπώς η εμπιστευτικότητα και η ασφάλεια των δεδοµένων των πελατών/επιβατών µας, καθώς και των αντίστοιχων συναλλαγών τους, αποτελεί για εμάς προτεραιότητα. Έχουµε επενδύσει σε µηχανισµούς και συστήματα που ενισχύουν την εμπιστευτικότητα των προσωπικών δεδοµένων και την προστασία των συναλλαγών. Προκειμένου να προσφέρουµε ασφαλείς συναλλαγές στο επιβατικό κοινό που επιλέγει τα σημεία πώλησης της εταιρείας για την έκδοση
47
των εισιτηρίων του µε χρήση πιστωτικής κάρτας (web site, call center), λειτουργούμε από το 2008, το Τμήμα Fraud Prevention, με στόχο να:
• Προφυλάσσουμε τους κατόχους πιστωτικών καρτών από ύποπτες συναλλαγές.
• Προφυλάσσουμε το ευρύτερο κοινό από ύποπτα ταξιδιωτικά γραφεία.
Στο πλαίσιο του τμήματος αυτού (Fraud Prevention) εντάσσεται και το Frequent Flyer Fraud Prevention, που σκοπεύει στην ορθότητα της σωστής χρήσης του προγράµµατος επιβραβεύσεως της AEGEAN – Miles+Bonus – και στην προφύλαξη αυτού από οποιαδήποτε έκνομη ενέργεια. Η εταιρεία εναρμονίζεται πλήρως µ ε το πρότυπο PCI-DSS (Payment Card Industry Data Security Standard).
Στην ιστοσελίδα της εταιρείας μας είναι διαθέσιμη η πολιτική που σχετίζεται με το θέμα της Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα
(https://el.about.aegeanair.com/diakybernisi/prostasia-dedomenon-prosopikoy- xaraktira/)
Διασφάλιση ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατά την επιχειρησιακή λειτουργία
Η διασφάλιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αποτελεί βασικό ζήτημα στην εκπαίδευση του προσωπικού, όπως και των συνεργατών, παροχών υπηρεσιών επίγειας εξυπηρέτησης σε θέματα ασφαλείας, ελέγχου ταξιδιωτικών εγγράφων και επαγρύπνησης.
Η εκπαίδευση πραγματοποιείται με γνώμονα τη διασφάλιση της ισοτιμίας για κάθε επιβάτη, της ίσης μεταχείρισης και αποτρέπει κάθε είδους ρατσιστική συμπεριφορά. Σημαντικό κομμάτι της εκπαίδευσης, αποτελεί η επιβεβαίωση των ταξιδιωτικών εγγράφων, στo πλαίσιο πρόληψης μετακίνησης παράνομων επιβατών και κυρίως παράνομης μετακίνησης παιδιών και ατόμων πάρα τη θέλησή τους, υπό καθεστώς αναγκαστικής ομηρίας (trafficking).
Το 2022, αποτρέψαµε άνω των 20.515 περιπτώσεων µετακίνησης επιβατών µε ταξιδιωτικά έγραφα αµφιβόλου γνησιότητας προς τον προορισµό που προσπαθούσαν να ταξιδέψουν.
Και το 2022, πραγµατοποιήθηκαν εκπαιδεύσεις αναφορικά µε τη διαχείριση των επιβατών και τα δικαιώµατα τους (π.χ. σε περιπτώσεις καθυστερήσεων πτήσεων, ακύρωσης πτήσεων, απώλειας ή φθοράς αποσκευών, κ.λπ.), τη διασφάλιση των ανθρωπίνων δικαιωµάτων και των αντίστοιχων κανονισµών.
48
Οποιαδήποτε τυχόν παρέκκλιση βασικών προμηθευτών από τις αρχές και τις ηθικές πρακτικές του Ομίλου
Ό Όμιλος εφαρμόζει συστήματα και ελέγχους σε προληπτικό, αλλά και ανιχνευτικό επίπεδο, ώστε να διασφαλίζεται η ορθή επιλογή των προμηθευτών, η αποφυγή αμφισβητούμενων πληρωμών, η ορθότητα των πληρωμών, καθώς και η ορθή και με διαφάνεια αναγνώριση τους στα λογιστικά βιβλία των εταιρειών του Ομίλου.
Ο κώδικας δεοντολογίας προμηθευτών και συνεργατών προβλέπει στην αντιμετώπιση συνθηκών διαφθοράς και δωροδοκίας στην εφοδιαστική αλυσίδα. Είναι διαθέσιµος στην εταιρική ιστοσελίδα, στον παρακάτω σύνδεσμο.
https://el.about.aegeanair.com/diakybernisi/codes-and-policies/kodikas-ithikis- deontologias-promitheion/
1 Οι επαγγελματικοί κίνδυνοι κατηγοριοποιούνται με βάση εάν ο κίνδυνος οδηγεί ή όχι σε ατύχημα (Ατυχηματικοί και Μη Ατυχηματικοί Κίνδυνοι), με τους πρώτους να διαχωρίζονται σε Έμμεσα και Άμεσα Ατυχηματικούς Κινδύνους. Οι Έμμεσα Ατυχηματικοί Κίνδυνοι δημιουργούν τις συνθήκες που οδηγούν σε ατύχημα και περιλαμβάνουν τη διαμόρφωση, τη λειτουργικότητα, τη πρόσβαση - εκκένωση, το φωτισμό και το θερμοκρασιακό περιβάλλον του χώρου εργασίας. Οι Άμεσα Ατυχηματικοί Κίνδυνοι οδηγούν σε ατύχημα και περιλαμβάνουν
φυσικούς
,
χημικούς
και
βιολογικούς παράγοντες
. Οι Μη Ατυχηματικοί Κίνδυνοι δεν οδηγούν σε ατύχημα, αλλά επηρεάζουν βραχυπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα τη ψυχική και σωματική υγεία των εργαζομένων.
49
Γνωστοποιήσεις σχετιζόμενες με το άρθρο 8 του Κανονισμού Ταξινομίας
Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία θέτει τις βάσεις για αλλαγές στις κλιματικές, ενεργειακές, μεταφορικές και φορολογικές πολιτικές για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Για να επιτευχθούν οι στόχοι των εκπομπών η Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του Κανονισμού Ταξινομίας καθιέρωσε το πλαίσιο για τη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Ταξινομίας για περιβαλλοντικά βιώσιμες οικονομικές δραστηριότητες. Η Ευρωπαϊκή Ταξινομία απαιτεί από τους συμμετέχοντες των χρηματοπιστωτικών και μη χρηματοπιστωτικών αγορών, που υπόκεινται στη σχετική νομοθεσία να παραθέτουν πως και σε ποιο βαθμό οι δραστηριότητες του σχετίζονται με περιβαλλοντικά βιώσιμες οικονομικές δραστηριότητες.
Oι περιβαλλοντικοί στόχοι σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Ταξονομία είναι οι ακόλουθοι:
α) ο μετριασμός της κλιματικής αλλαγής
β) η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή
γ) η βιώσιμη χρήση και προστασία των υδάτινων και των θαλάσσιων πόρων
δ) η μετάβαση σε μια κυκλική οικονομία
ε) η πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης
στ) η προστασία και αποκατάσταση της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων
Το άρθρο 8 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Ταξινομία επιβάλλει την υποχρέωση στις οντότητες δημοσίου ενδιαφέροντος να γνωστοποιούν α) το ποσοστό του κύκλου εργασιών τους από προϊόντα ή υπηρεσίες που συνδέονται με οικονομικές δραστηριότητες που χαρακτηρίζονται ως περιβαλλοντικά βιώσιμες βάσει των άρθρων 3 και 9, και β) το ποσοστό των κεφαλαιουχικών δαπανών τους και η αναλογία των λειτουργικών δαπανών τους που σχετίζονται με περιουσιακά στοιχεία ή διαδικασίες που συνδέονται με οικονομικές δραστηριότητες που χαρακτηρίζονται ως περιβαλλοντικά βιώσιμες βάσει των άρθρων 3 και 9.
Ο Κανονισμός Ταξινομίας περιλαμβάνει τους τομείς και τις δραστηριότητες που εκτιμάται ότι θα έχουν τη μεγαλύτερη συμβολή στην κλιματική αλλαγή και τις μεγαλύτερες δυνατότητες μετριασμού και γρήγορης προσαρμογής. Η οικονομική δραστηριότητα προερχόμενη από αεροπορικές υπηρεσίες δεν περιλαμβάνεται στις οικονομικές δραστηριότητες που ορίζει ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός 2021/2139 (Climate Delegated Act) και συνεπώς η Εταιρεία δηλώνει ότι και για την εταιρική χρήση 2022 δεν υπάρχουν επιλέξιμες δραστηριότητες ταξινομίας βάσει της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
50
Μη χρηματοοικονομικοί δείκτες επίδοσης του ESG Δείκτη του Χρηματιστηρίου Αθηνών
Περιβαλλοντικοί δείκτες
Δείκτες ESG ATHEX 1
31.12.2022
31.12.2021
Άμεσες Εκπομπές (Scope 1) 2 (CO 2 ) σε τόνους 3
C-E1
1.131.438
731.046
Έμμεσες Εκπομπές (Scope 2) 4 (CO 2 ) σε τόνους 3
C-E2
2.195
1.982
Καταναλώσεις για το σύνολο του Ομίλου
Συνολική κατανάλωση ενέργειας (TJ)
15.751
10.179
Συνολική κατανάλωση ενέργειας (MWh x 10 6 )
C-E3
4.375
2.827
Κατανάλωση καυσίμων (%)
99,91%
99,87%
Κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας (%)
C-E3
0,09%
0,13%
Σύνολο
100%
100%
Κατανάλωση ενέργειας από μη ανανεώσιμες πηγές (%)
100%
100%
Κατανάλωση ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές (%)
C-E3
0%
0%
Σύνολο
100%
100%
1 Οδηγός Δημοσιοποίησης Πληροφοριών ESG του Χρηματιστηρίου Αθηνών (όπου C: Βασικοί Δείκτες, Α: Προηγμένοι Δείκτες, SS: Κλαδικοί Δείκτες) https://www.athexgroup.gr/el/web/guest/esg-reporting-guide
2 Αφορά σε εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα ( CO 2) από κατανάλωση καυσίμου του στόλου αεροσκαφών, στόλου αυτοκινήτων καθώς και κατανάλωση φυσικού αερίου στις κτιριακές εγκαταστάσεις της εταιρείας
3 Η ένταση των εκπομπών θα δημοσιευθεί στην Έκθεση Βιώσιμης Ανάπτυξης της Εταιρείας για το 2022
4 Αφορά σε εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO2) από κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας στις κτιριακές εγκαταστάσεις της εταιρείας
51
Κοινωνικοί δείκτες
Δείκτες ESG ATHEX
31.12.2022
31.12.2021
Συμμετοχή ενδιαφερόμενων μερών
C-S1
Ναι
Ναι
Γυναίκες εργαζόμενες
C-S2
54%
54%
Κινητικότητα προσωπικού
Δείκτης Εθελούσιας κινητικότητας
C-S4
10,80%
7,10%
Δείκτης μη Εθελούσιας κινητικότητας
C-S4
0,50%
0,50%
Πολιτική Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
C-S6
Ναι
Ναι
Εθνική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας
C-S7
100%
100%
Δαπάνες Κατάρτισης Εργαζομένων
A-S2
€6.037,85 χιλ.
€3.291,66 χιλ.
Παραβιάσεις Εργατικού Δικαίου
SS-S4
Καμία
Καμία
Ικανοποίηση πελατών
SS-S8
Ναι
Ναι
Μηχανισμός διαχείρισης παραπόνων πελατών
SS-S9
Ναι
Ναι
52
Δείκτες Διακυβέρνησης
Δείκτες ESG ATHEX
31.12.2022
31.12.2021
Σύνθεση Διοικητικού Συμβουλίου
C-G1
Ναι
Ναι
Εποπτεία Βιώσιμης Ανάπτυξης
C-G2
Ναι
Ναι
Ουσιαστικά θέματα
C-G3
Ναι
Ναι
Πολιτική Βιωσιμότητας
C-G4
Ναι
Ναι
Πολιτική Επιχειρηματικής Δεοντολογίας
C-G5
Ναι
Ναι
Πολιτική Ασφάλειας Δεδομένων
C-G6
Ναι
Ναι
Επιχειρηματικό Μοντέλο
Α-G1
Ναι
Ναι
Διαχείριση κρίσιμων κινδύνων
SS-G2
Ναι
Ναι
Αναλυτικά στοιχεία αναφορικά με τα παραπάνω θέματα και τους δείκτες Μη Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης περιλαμβάνονται στην ετήσια Έκθεση Βιώσιμης Ανάπτυξης του Ομίλου η οποία αναπτύσσεται με βάση τα διεθνή πρότυπα GRI Standards , SASB και UNGC και αναρτάται στην εταιρική ιστοσελίδα:
https://el.about.aegeanair.com/eythyni/csr-report/
53
2.4 Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης
Το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας δηλώνει ότι η Εταιρεία έχει υιοθετήσει και συμμορφώνεται πλήρως με το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο περί εταιρικής διακυβέρνησης που ισχύει στην Ελλάδα και ειδικότερα με τις διατάξεις των άρθρων 1 έως 24 του ν. 4706/2020, τον ν. 4548/2018, τις διατάξεις του άρθρου 44 του ν. 4449/2017 (Επιτροπή Ελέγχου) όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 74 του ν. 4706/2020 και ισχύει, σε συνδυασμό με τις σχετικές αποφάσεις, εγκυκλίους και κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς.
Στο πλαίσιο αυτό, η Εταιρεία, με την από 14 Ιουλίου 2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της αναθεώρησε και επικαιροποίησε τον Κανονισμό Λειτουργίας της, ο οποίος είχε αρχικώς εγκριθεί με την από 31.03.2007 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας και αναθεωρηθεί με την από 31.08.2018 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας. Στον Κανονισμό Λειτουργίας της Εταιρείας περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η οργανωτική διάρθρωση της Εταιρείας, τα αντικείμενα των μονάδων και των επιτροπών της Εταιρείας, τα χαρακτηριστικά του Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου της Εταιρείας (ΣΕΕ) καθώς και οι διαδικασίες και πολιτικές που έχει υιοθετήσει και εφαρμόζει η Εταιρεία. Ο Κανονισμός Λειτουργίας της Εταιρείας διαθέτει το ελάχιστο περιεχόμενο που αναφέρεται στο άρθρο 14 του ν.4706/2020, όπως ισχύει σήμερα και είναι σύμφωνος με τη δήλωση εταιρικής διακυβέρνησης της Εταιρείας και τον Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης που έχει υιοθετήσει και εφαρμόζει η Εταιρεία. Περίληψη του Κανονισμού Λειτουργίας της Εταιρείας έχει δημοσιοποιηθεί στον διαδικτυακό τόπο της Εταιρείας https://el.about.aegeanair.com/diakybernisi/, σύμφωνα με το άρθρο 14 παρ. 2
εδ. β’ του ν. 4706/2020 .
Επιπλέον, η Εταιρεία με την από 14 Ιουλίου 2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της, έχει υιοθετήσει και εφαρμόζει τον νέο Ελληνικό Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης, έκδοσης Ιουνίου 2021 (ΕΚΕΔ), ο οποίος έχει καταρτισθεί από το Ελληνικό Συμβούλιο Εταιρικής Διακυβέρνησης (ΕΣΕΔ) που αποτελεί φορέα εγνωσμένου κύρους σύμφωνα με το άρθρο 17 N. 4706/2020 και την υπ’ αρ. 916/7.6.2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς (καλούμενος εφεξής ο «Κώδικας»).
Ο Κώδικας βρίσκεται αναρτημένος στο διαδικτυακό τόπο του ΕΣΕΔ, στην ακόλουθη ηλεκτρονική διεύθυνση:
https://www.esed.org.gr/web/guest/code-listed
54
Οι αποκλίσεις της Εταιρείας σε σχέση με τις ειδικές πρακτικές που προβλέπονται στον Κώδικα, παρατίθενται στον πίνακα που ακολουθεί.
Ελληνικός Κώδικας Εταιρικής Διακυβέρνησης
Επεξήγηση/Αιτιολόγηση απόκλισης από τις ειδικές πρακτικές του Ελληνικού Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης
Κριτήρια Πολυμορφίας πέρα από τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου
Ειδική Πρακτική 2.2.15
Πέρα από τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου για την επιλογή των οποίων η Εταιρεία εφαρμόζει τα προβλεπόμενα στην Πολιτική Καταλληλότητας Μελών Διοικητικού Συμβουλίου κριτήρια πολυμορφίας, δεν υφίστανται καθορισμένα κριτήρια πολυμορφίας με συγκεκριμένους στόχους εκπροσώπησης ανά φύλο και συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα για την επίτευξη αυτών, για την επιλογή των ανώτατων και ανώτερων διευθυντικών στελεχών της Εταιρείας.
Η Εταιρεία μελετά την υιοθέτηση κατάλληλων κριτηρίων πολυμορφίας για τα ανώτατα και ανώτερα διευθυντικά στελέχη της και επεξεργάζεται το σχετικό χρονοδιάγραμμα εφαρμογής αυτών, ενώ εκτιμά ότι θα απαιτηθεί πρόσθετος χρόνος προκειμένου να καταστεί εφικτή η θέσπιση και εφαρμογή κριτηρίων πολυμορφίας για τα ανώτατα και ανώτερα διευθυντικά στελέχη, λαμβανομένης υπόψη και της φύσης της δραστηριότητας της Εταιρείας. Εκτιμάται ότι δεν υφίσταται κίνδυνος από την εν λόγω απόκλιση, για όσο χρονικό διάστημα αυτή υφίσταται.
Σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου
Ειδική Πρακτική 2.2.21
Ειδική Πρακτική 2.2.22
Το Διοικητικό Συμβούλιο δεν έχει ορίσει ως ανεξάρτητο μη εκτελεστικό Αντιπρόεδρο ή ανώτατο ανεξάρτητο μέλος, ένα από τα ανεξάρτητα μη εκτελεστικά μέλη του, καθότι η ειδική αυτή πρακτική προϋποθέτει ότι ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου είναι μη εκτελεστικό μέλος. Καθώς το Διοικητικό Συμβούλιο, κατ’ εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 8 παρ. 2 του ν. 4706/2020 έχει ορίσει ως Πρόεδρό του ένα εκ των εκτελεστικών μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, απαιτείται, σύμφωνα με τη διάταξη αυτή ο διορισμός Αντιπροέδρου εκ των μη εκτελεστικών μελών. Στο πλαίσιο αυτό, το Διοικητικό Συμβούλιο έχει ορίσει δύο (2) Αντιπροέδρους – μη εκτελεστικά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου.
Ο Αντιπρόεδρος Α΄ αναπληρώνει τον Πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου ως προς τις αρμοδιότητες που προβλέπονται από το Καταστατικό (μη εκτελεστικές αρμοδιότητες), όταν απουσιάζει ή κωλύεται, ενώ σε περίπτωση απουσίας ή κωλύματος και του Αντιπροέδρου Α΄ τον Πρόεδρο αντικαθιστά ο Αντιπρόεδρος Β’.
Με την ως άνω συγκεκριμένη διαδικασία η Εταιρεία θεωρεί ότι έχει διασφαλισθεί η αποτελεσματική και παραγωγική λειτουργία του Διοικητικού Συμβουλίου. Μετά την λήξη της θητείας του τρέχοντος Διοικητικού Συμβουλίου, η Εταιρεία θα επανεξετάσει κατά πόσο είναι σκόπιμο και υπό ποιους όρους είναι δυνατό, να συμμορφωθεί με την ανωτέρω Ειδική Πρακτική.
55
Αποδοχές μελών του Διοικητικού Συμβουλίου
Ειδική Πρακτική 2.4.14
Δεν υπάρχει ειδική πρόβλεψη στις συμβάσεις των εκτελεστικών μελών του Διοικητικού Συμβουλίου η οποία να χορηγεί στο Διοικητικό Συμβούλιο το δικαίωμα να απαιτήσει την επιστροφή όλου ή μέρους του bonus που έχει απονεμηθεί, λόγω παράβασης συμβατικών όρων ή ανακριβών οικονομικών καταστάσεων προηγούμενων χρήσεων ή γενικώς βάσει εσφαλμένων χρηματοοικονομικών στοιχείων, που χρησιμοποιήθηκαν για τον υπολογισμό του bonus αυτού.
Για την εναρμόνιση με τη συγκεκριμένη ειδική πρακτική του Κώδικα, η Εταιρεία επεξεργάζεται την προσαρμογή των σχετικών συμβάσεων με την προσθήκη ρητού όρου κατά τα παραπάνω και εκτιμά ότι θα απαιτηθεί πρόσθετος χρόνος, προκειμένου αυτή να υλοποιηθεί. Εκτιμάται ότι δεν υφίσταται κίνδυνος από την εν λόγω απόκλιση, για όσο χρονικό διάστημα αυτή υφίσταται. Σημειώνεται, εξάλλου, ότι σύμφωνα με την Πολιτική Αποδοχών των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, η καταβολή της μεταβλητής αμοιβής δύναται να αναβάλλεται με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, ιδίως εφόσον προκύψουν εξαιρετικές περιστάσεις που δικαιολογούν την αναβολή αυτή (π.χ. η κερδοφορία της Εταιρείας επηρεαστεί από απρόβλεπτο γεγονός), ενώ, επιπλέον, η καταβολή της επιπρόσθετης αμοιβής μπορεί να ανακληθεί με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, εφόσον το μέλος που την έλαβε καταδικασθεί ή τα στοιχεία κερδοφορίας της Εταιρείας βάσει των δημοσιευμένων χρηματοοικονομικών της καταστάσεων αποδειχθούν ανακριβή.
56
Σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου
Ως Σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου ορίζεται το σύνολο των εσωτερικών ελεγκτικών μηχανισμών και διαδικασιών, συμπεριλαμβανομένης της διαχείρισης κινδύνων, του εσωτερικού ελέγχου και της κανονιστικής συμμόρφωσης, που καλύπτει σε συνεχή βάση κάθε δραστηριότητα της Εταιρείας και συντελεί στην ασφαλή και αποτελεσματική λειτουργία της.
Στόχοι:
Στην Εταιρεία το Σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου, αποβλέπει στους ακόλουθους, ιδίως, στόχους:
α) στη συνεπή υλοποίηση της επιχειρηματικής στρατηγικής, με την αποτελεσματική χρήση των διαθέσιμων πόρων,
β) στην αναγνώριση και διαχείριση των ουσιωδών κινδύνων που συνδέονται με την επιχειρηματική της δραστηριότητα και λειτουργία,
γ) στην αποτελεσματική λειτουργία της υπηρεσίας εσωτερικού ελέγχου,
δ) στη διασφάλιση της πληρότητας και της αξιοπιστίας των στοιχείων και πληροφοριών που απαιτούνται για τον ακριβή και έγκαιρο προσδιορισμό της χρηματοοικονομικής κατάστασης και την κατάρτιση αξιόπιστων οικονομικών καταστάσεων, καθώς και της μη χρηματοοικονομικής κατάστασης, σύμφωνα με το άρθρο 151 του ν.4548/2018,
ε) στη συμμόρφωση με το κανονιστικό και νομοθετικό πλαίσιο, καθώς και τους κανονισμούς που διέπουν την λειτουργία της Εταιρείας,
ζ) την εποπτεία της δραστηριότητας των Διευθυντικών Στελεχών της Εταιρείας,
η) τον έλεγχο των συναλλαγών που διενεργούνται από στελέχη και συνεργάτες της Εταιρείας επί της μετοχής της Εταιρείας,
θ) τον έλεγχο της διακίνησης των πληροφοριών της Εταιρείας,
ι) την διασφάλιση της άρτιας και αποτελεσματικής οργάνωσης και λειτουργίας της Εταιρείας, σύμφωνα με τον παρόντα Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας, τις αποφάσεις της Διοίκησης και τις εκάστοτε ανάγκες της Εταιρείας.
Όργανα διενέργειας εσωτερικού ελέγχου:
Για την διενέργεια αποτελεσματικού εσωτερικού ελέγχου προβλέπονται τα ακόλουθα όργανα:
-Επιτροπή Ελέγχου η οποία αποτελείται από τρία (3) τουλάχιστον μέλη και αποτελεί είτε ανεξάρτητη επιτροπή, είτε επιτροπή του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας. Αποτελείται από μη εκτελεστικά μέλη του Διοικητικού
57
Αποτελέσματα της διαδικασίας αξιολόγησης του Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου σύμφωνα με το άρθρο 14, παρ. 3 περίπτωση ι και παρ. 4 του Ν. 4706/2020 και τις σχετικές αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς
Η Εταιρεία, με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της, ανέθεσε στην Ερνστ & Γιανγκ (Ελλάς) Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές Α.Ε. την αξιολόγηση της επάρκειας και αποτελεσματικότητας του Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου της εταιρείας ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. και της σημαντικής θυγατρικής της, Olympic Air Ανώνυμος Εταιρεία Αεροπορικών Μεταφορών , με ημερομηνία αναφοράς την 31 Δεκεμβρίου 2022, σύμφωνα με τις διατάξεις της περ. ι της παρ. 3 και της παρ. 4 του άρθρου 14 του Ν. 4706/2020 και την απόφαση 1/891/30.09.2020 του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς όπως ισχύει (το «Νομοθετικό Πλαίσιο»).
Το έργο διασφάλισης πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με το πρόγραμμα ελέγχου που περιλαμβάνεται στην απόφαση της Επιτροπής Λογιστικής Τυποποίησης και Ελέγχων (ΕΛΤΕ) με αριθμό 040/2022 και το Διεθνές Πρότυπο Εργασιών Διασφάλισης 3000 «Έργα Διασφάλισης πέραν του Ελέγχου ή Επισκόπησης Ιστορικής Οικονομικής Πληροφόρησης».
Με βάση τη διενεργηθείσα εργασία του αξιολογητή σχετικά με την αξιολόγηση της επάρκειας και της αποτελεσματικότητας του Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου της Εταιρείας και των σημαντικών θυγατρικών της, αναφέρουμε ότι δεν εντοπίστηκαν ουσιώδεις αδυναμίες.
Εσωτερικός Έλεγχος
Η Εταιρεία διαθέτει Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας, ο οποίος εγκρίθηκε και τέθηκε αρχικώς σε ισχύ με την από 31.03.2007 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, αναθεωρήθηκε με την από 30.08.2018 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας επιπλέον τροποποιήθηκε, με την 14.07.2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, προκειμένου να προσαρμοσθεί σε τροποποιήσεις της κείμενης νομοθεσίας περί εταιρικής διακυβέρνησης, περιλαμβανομένων των διατάξεων του ν.4548/2018 και του άρθρου 44 του ν.4449/2017 (αναφορικά με τις αρμοδιότητες της Επιτροπής Ελέγχου). Ο Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας της Εταιρείας διαθέτει το ελάχιστο περιεχόμενο που αναφέρεται στο άρθρο 14 του ν.4706/2020, όπως ισχύει σήμερα και είναι σύμφωνος με τη δήλωση εταιρικής διακυβέρνησης της Εταιρείας και τον Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης που έχει υιοθετήσει και εφαρμόζει η Εταιρεία.
Συμβουλίου και από μέλη που εκλέγονται από την Γενική Συνέλευση των μετόχων της Εταιρείας,
-Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου, στελεχωμένη με προσωπικό που απασχολείται αποκλειστικά στη διενέργεια Εσωτερικού Ελέγχου,
-Τμήμα Διαχείρισης Κινδύνων και Κανονιστικής Συμμόρφωσης.
58
Εσωτερικός Έλεγχος
Η Εταιρεία διαθέτει Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου, η οποία αποτελεί μια ανεξάρτητη, αντικειμενική και συμβουλευτική δραστηριότητα, σχεδιασμένη να προσθέτει αξία και να βελτιώνει τις λειτουργίες του οργανισμού. Υποστηρίζει την Εταιρεία στην επίτευξη των σκοπών της, προσφέροντας μια συστηματική προσέγγιση για την αποτίμηση και βελτίωση της αποτελεσματικότητας της διαχείρισης κινδύνων, των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου και της εταιρικής διακυβέρνησης.
Η Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου ελέγχει την πιστή εφαρμογή της νομοθεσίας, την τήρηση του Καταστατικού της Εταιρείας και του συνόλου των πολιτικών και διαδικασιών της. Ο υπεύθυνος της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου αναπτύσσει και τηρεί σχετικό εγχειρίδιο διαδικασιών, το οποίο καλύπτει όλες τις πλευρές δραστηριοποίησης του Εσωτερικού Ελέγχου και εποπτεύει συνεχώς την αποτελεσματικότητα του.
Οι εσωτερικοί ελεγκτές είναι ανεξάρτητοι κατά την εκτέλεση του έργου τους, δεν υπάγονται ιεραρχικά σε καμία άλλη υπηρεσιακή μονάδα της Εταιρείας και εποπτεύονται από την Επιτροπή Ελέγχου. Η Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου της Εταιρείας αποτελεί μία ανεξάρτητη οργανωτική μονάδα, η οποία αναφέρεται στο Διοικητικό Συμβούλιο και στην Επιτροπή Ελέγχου, σύμφωνα με το Καταστατικό της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου και τον Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας της Εταιρείας. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις των εν λόγω κειμένων, το Διοικητικό Συμβούλιο, μέσω της Επιτροπής Ελέγχου της Εταιρείας, ενημερώνεται κατ’ ελάχιστο σε τριμηνιαία βάση για τον διενεργούμενο εσωτερικό έλεγχο, με την υποβολή εκθέσεων στις οποίες αναφέρονται οι επιμέρους διαδικασίες και ενέργειες εσωτερικού ελέγχου, καθώς και τα πορίσματα αυτού.
Ο εσωτερικός ελεγκτής της Εταιρείας έχει οριστεί από το Διοικητικό Συμβούλιο, είναι πλήρους απασχόλησης και δε μπορεί να ορισθεί ως εσωτερικός ελεγκτής μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου, ή διευθυντικά στελέχη ή συγγενείς των παραπάνω μέχρι και του δεύτερου βαθμού εξ αίματος ή εξ αγχιστείας. Η Εταιρεία υποχρεούται να ενημερώνει την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς για οποιαδήποτε μεταβολή στα πρόσωπα ή την οργάνωση του εσωτερικού ελέγχου εντός δέκα (10) εργάσιμων ημερών από τη μεταβολή αυτή.
Κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, οι εσωτερικοί ελεγκτές δικαιούνται να λάβουν γνώση οποιωνδήποτε εγγράφων είναι απολύτως αναγκαία για τη διενέργεια του ελέγχου. Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου οφείλουν να συνεργάζονται και να παρέχουν πληροφορίες στην Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου και στην Επιτροπή Ελέγχου και γενικά να διευκολύνουν με κάθε τρόπο το έργο τους. Η διοίκηση της Εταιρείας, ως οφείλει, τους παρέχει όλα τα απαραίτητα μέσα για τη διευκόλυνση του έργου τους. Σημειώνεται ότι οι διατάξεις του «Καταστατικού της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου» του Απριλίου 2021 δεν έρχονται σε αντίθεση με τις διατάξεις του Κανονισμού Λειτουργίας
59
της Επιτροπής Ελέγχου, ο οποίος εγκρίθηκε με την από 25.10.2018 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, τροποποιήθηκε με την από 22.04.2019 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, περαιτέρω επικαιροποιήθηκε με την από 18.02.2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου και τέλος τροποποιήθηκε με την από 14.7.2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου.
Αρμοδιότητες
Η Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου της Εταιρείας έχει, ενδεικτικά, τις ακόλουθες αρμοδιότητες:
• Παρακολουθεί την εφαρμογή και τη συνεχή τήρηση του Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας και του καταστατικού της Εταιρείας, καθώς και της εν γένει νομοθεσίας που αφορά την Εταιρεία και ιδιαίτερα του νομοθετικού πλαισίου των ανωνύμων εταιρειών και της χρηματιστηριακής νομοθεσίας,
• Ελέγχει την τήρηση των δεσμεύσεων που περιέχονται στα ενημερωτικά δελτία και τα επιχειρηματικά σχέδια της Εταιρείας σχετικά με τη χρήση των κεφαλαίων που αντλήθηκαν από το Χρηματιστήριο,
• Ελέγχει τη νομιμότητα των αμοιβών και πάσης φύσης παροχών προς τα μέλη της διοίκησης αναφορικά με τις αποφάσεις των αρμόδιων οργάνων της Εταιρείας,
• Αναφέρει στο Διοικητικό Συμβούλιο περιπτώσεις σύγκρουσης των ιδιωτικών συμφερόντων των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου ή των διευθυντικών στελεχών με τα συμφέροντα της Εταιρείας, τις οποίες διαπιστώνει κατά την άσκηση των καθηκόντων της,
• Ενημερώνει εγγράφως, ως εκ του νόμου οφείλει, μία (1) φορά τουλάχιστον το τρίμηνο, την Επιτροπή Ελέγχου και το Διοικητικό Συμβούλιο για τους διενεργούμενους ελέγχους,
• Παρίσταται στις γενικές συνελεύσεις των μετόχων και σε περίπτωση που χρειαστεί παρέχει ενημέρωση στους μετόχους της Εταιρείας κατά τη διάρκεια των συνελεύσεων αυτών,
• Παρέχει, μετά από έγκριση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, οποιαδήποτε πληροφορία ζητηθεί εγγράφως από τις Εποπτικές Αρχές, συνεργάζονται με αυτές και διευκολύνει με κάθε δυνατό τρόπο, το έργο παρακολούθησης, ελέγχου και εποπτείας που ασκούν,
• Μεριμνά για την ενημέρωση του προσωπικού σχετικά με την τρέχουσα νομοθεσία που αφορά στη δραστηριότητά τους.
60
Περαιτέρω, η Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου έχει την ευθύνη για τα εξής:
• Τη διασφάλιση της σύννομης απεικόνισης των συναλλαγών της Εταιρείας ,
• Την επιβεβαίωση της αξιοπιστίας και της ακρίβειας και τη διασφάλιση της πληρότητας των οικονομικών και λειτουργικών πληροφοριών που παράγονται και των μέσων που χρησιμοποιούνται,
• Την κατάρτιση ενός ευέλικτου ετήσιου ελεγκτικού πλάνου στο οποίο περιλαμβάνεται κάθε κίνδυνος και σημείο ελέγχου που έχει αναγνωριστεί από τη διοίκηση,
• Την εκτίμηση της επάρκειας και αποτελεσματικότητας, καθώς επίσης και την προώθηση της ποιοτικής και συνεχούς βελτίωσης, των διαδικασιών ελέγχου και της διαχείρισης κινδύνων.
Με την από 18 Φεβρουαρίου 2014 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, τη θέση του Εσωτερικού Ελεγκτή έχει αναλάβει ο κ. Μενεξιάδης Μάριος του Ευγενίου ως πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης, που πληροί τα κριτήρια ανεξαρτησίας της παρ. 3 του άρθρου 7 του ν. 3016/2002. Επίσης, πληροί τις προϋποθέσεις και τους όρους αναφορικά με τις αρμοδιότητες και ιδίως τις ιδιότητες του Εσωτερικού Ελεγκτή όπως αυτές διεξοδικά αναφέρονται στις διατάξεις των άρθρων 7 και 8 του ν. 3016/2002, καθώς και στην απόφαση 5/204/14.11.2000 του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς σχετικά με τις εταιρείες που έχουν εισαγάγει τις μετοχές τους στο Χ.Α., όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει.
O κ. Μενεξιάδης Μάριος είναι επιπλέον υπεύθυνος επικοινωνίας της Εταιρείας με την Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων για τα αντίστοιχα θέματα.
61
Γενική Συνέλευση
Τρόπος Λειτουργίας
Το Διοικητικό Συμβούλιο, διασφαλίζει ότι η προετοιμασία και η διεξαγωγή της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων διευκολύνουν την αποτελεσματική άσκηση των δικαιωμάτων των μετόχων, οι οποίοι μπορούν να είναι πλήρως ενημερωμένοι για όλα τα θέματα που σχετίζονται με τη συμμετοχή τους στη Γενική Συνέλευση, συμπεριλαμβανομένων των θεμάτων ημερήσιας διάταξης και των δικαιωμάτων τους κατά τη Γενική Συνέλευση. Το Διοικητικό Συμβούλιο αξιοποιεί τη Γενική Συνέλευση των μετόχων για να διευκολύνει τον ουσιαστικό και ανοιχτό διάλογό τους με την Εταιρεία.
Σε συμμόρφωση με τις διατάξεις του ν. 4548/2018, η Εταιρεία αναρτά στον ιστότοπο της είκοσι (20) τουλάχιστον ημέρες πριν από τη Γενική Συνέλευση, τόσο στην ελληνική όσο και στην αγγλική γλώσσα, πληροφορίες σχετικά με:
• την ημερομηνία, την ώρα και τον τόπο σύγκλησης της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων,
• τους βασικούς κανόνες και τις πρακτικές συμμετοχής, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος εισαγωγής θεμάτων στην ημερήσια διάταξη και υποβολής ερωτήσεων, καθώς και των προθεσμιών εντός των οποίων τα δικαιώματα αυτά μπορούν να ασκηθούν,
• τις διαδικασίες ψηφοφορίας, τους όρους αντιπροσώπευσης μέσω πληρεξουσίου και τα χρησιμοποιούμενα έντυπα για ψηφοφορία μέσω πληρεξουσίου,
• την προτεινόμενη ημερήσια διάταξη της συνέλευσης, συμπεριλαμβανομένων σχεδίων των αποφάσεων προς συζήτηση και ψήφιση, αλλά και τυχόν συνοδευτικών εγγράφων,
• τον προτεινόμενο κατάλογο υποψήφιων μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και τα βιογραφικά τους (εφόσον υπάρχει θέμα εκλογής μελών), και
• το συνολικό αριθμό των μετοχών και των δικαιωμάτων ψήφου κατά την ημερομηνία της σύγκλησης.
Τουλάχιστον ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, ή/και ο Αντιπρόεδρος και ο Διευθύνων Σύμβουλος, παρίστανται στη Γενική Συνέλευση των μετόχων, προκειμένου να παρέχουν πληροφόρηση και ενημέρωση επί θεμάτων της αρμοδιότητάς τους που τίθενται προς συζήτηση και επί ερωτήσεων ή διευκρινίσεων που ζητούν οι μέτοχοι. Ο Πρόεδρος της Γενικής
62
Συνέλευσης διαθέτει επαρκή χρόνο για την υποβολή ερωτήσεων από τους μετόχους.
Βασικές Εξουσίες
Η Γενική Συνέλευση των μετόχων είναι το ανώτατο όργανο της Εταιρείας και δικαιούται να αποφασίζει γενικά για κάθε εταιρική υπόθεση. Οι νόμιμες αποφάσεις της υποχρεώνουν και τους απόντες και τους διαφωνούντες μετόχους.
Η Γενική Συνέλευση είναι το μόνο αρμόδιο όργανο για να αποφασίζει για:
• Κάθε θέμα που υποβάλλεται σ’ αυτή από το Διοικητικό Συμβούλιο ή από τους δικαιούμενους σύμφωνα με τις διατάξεις του Νόμου ή του Καταστατικού να προκαλέσουν την σύγκλησή της,
• Τροποποιήσεις του Καταστατικού. Τέτοιες τροποποιήσεις θεωρούνται όσες αφορούν την αύξηση, ή την μείωση του μετοχικού κεφαλαίου, τη διάλυση της Εταιρείας, την παράταση της διάρκειάς της και συγχώνευσή της με άλλη,
• Την εκλογή των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και των ελεγκτών
• Την έγκριση της Πολιτικής Αποδοχών της Εταιρείας, σύμφωνα με τον Ν. 4548/2018
• Την εκλογή των μελών της Επιτροπής Ελέγχου της Εταιρείας, σύμφωνα με τα ειδικώς οριζόμενα στο ν. 4449/2017 και στον Κανονισμό Λειτουργίας Επιτροπής Ελέγχου της Εταιρείας.
• Την έγκριση ή μεταρρύθμιση των ετησίων χρηματοοικονομικών καταστάσεων που καταρτίζει το Διοικητικό Συμβούλιο και την διάθεση των καθαρών κερδών,
• Την έγκριση, με ειδική ψηφοφορία που γίνεται με φανερή ψηφοφορία της συνολικής διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου και για την απαλλαγή των ελεγκτών από κάθε ευθύνη μετά την ψήφιση των ετησίων χρηματοοικονομικών καταστάσεων και μετά από ακρόαση της έκθεσης επί των πεπραγμένων του Διοικητικού Συμβουλίου και επί της γενικής καταστάσεως των εταιρικών υποθέσεων και της Εταιρείας. Στην παραπάνω ψηφοφορία έχουν δικαίωμα να συμμετέχουν και τα Μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της εταιρείας και οι υπάλληλοι της, αλλά μόνο με μετοχές που τους ανήκουν κατά κυριότητα,
• Την ακρόαση των ορκωτών ελεγκτών σχετικά με τον έλεγχο των βιβλίων και λογαριασμών της Εταιρείας, που έχουν διενεργήσει,
63
• Την έκδοση ομολογιακών δανείων με δικαίωμα απόληψης επί των κερδών, σύμφωνα με το άρθρο 72 του Ν.4548/2018 και μετατρέψιμων ομολογιακών δανείων,
• Τον διορισμό εκκαθαριστών σε περίπτωση λύσης της εταιρείας,
• Την έγερση αγωγής κατά μελών του Διοικητικού Συμβουλίου ή των ελεγκτών, για παράβαση των καθηκόντων τους που απορρέουν από τον Νόμο και το Καταστατικό.
Δικαιώματα μετόχων και τρόποι άσκησης του
Στη Γενική Συνέλευση της Εταιρείας, δικαιούται να συμμετέχει και να ψηφίζει κάθε μέτοχος που εμφανίζεται με την ιδιότητα αυτή στα αρχεία του φορέα στον οποίο τηρούνται οι κινητές αξίες της Εταιρείας. Η άσκηση των εν λόγω δικαιωμάτων δεν προϋποθέτει τη δέσμευση των μετοχών του δικαιούχου ούτε την τήρηση ανάλογης διαδικασίας. Οι μέτοχοι που έχουν δικαίωμα συμμετοχής στη Γενική Συνέλευση μπορούν να αντιπροσωπευτούν σ’ αυτήν από πρόσωπο που έχουν εξουσιοδοτήσει νόμιμα.
Τα δικαιώματα των μετόχων της Εταιρείας, που πηγάζουν από τη μετοχή της είναι ανάλογα με το ποσοστό του κεφαλαίου, στο οποίο αντιστοιχεί η καταβεβλημένη αξία της μετοχής. Κάθε μετοχή παρέχει όλα τα δικαιώματα που προβλέπει ο Ν. 4548/2018 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει, αλλά και το καταστατικό της εταιρείας.
Ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου, ο Αντιπρόεδρος και ο Διευθύνων Σύμβουλος, είναι διαθέσιμοι για συναντήσεις με μετόχους της Εταιρείας με σημαντικές συμμετοχές και συζητούν μαζί τους ζητήματα που αφορούν στη διακυβέρνηση της Εταιρείας. Επίσης, ο Πρόεδρος διασφαλίζει ότι οι απόψεις των μετόχων γνωστοποιούνται στο Διοικητικό Συμβούλιο.
64
Διοικητικό Συμβούλιο
Πληροφοριακά στοιχεία για τη σύνθεση και τον τρόπο λειτουργίας του Διοικητικού Συμβουλίου
Σύμφωνα με το άρθρο 6 του ισχύοντος καταστατικού της Εταιρείας, η Εταιρεία διοικείται από το Διοικητικό Συμβούλιο, το οποίο αποτελείται από επτά (7) μέλη έως δέκα πέντε (15) μέλη. Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου μπορεί να είναι και νομικό πρόσωπο. Στην περίπτωση αυτή, το νομικό πρόσωπο υποχρεούται να ορίσει ένα φυσικό πρόσωπο για την άσκηση των εξουσιών του νομικού προσώπου ως μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου. Παράλειψη του νομικού προσώπου να προβεί στον ορισμό φυσικού προσώπου για την άσκηση των αντίστοιχων εξουσιών εντός 15 ημερών από το διορισμό του νομικού προσώπου ως μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου λογίζεται ως παραίτηση του νομικού προσώπου από τη θέση του μέλους.
Το Διοικητικό Συμβούλιο εκλέγεται από τη Γενική Συνέλευση με τριετή θητεία, που παρατείνεται μέχρι τη λήξη της προθεσμίας εντός της οποίας πρέπει να συνέλθει η αμέσως επόμενη Τακτική Γενική Συνέλευση μετά τη λήξη της θητείας του και μέχρι τη λήψη της σχετικής απόφασης. Σε κάθε περίπτωση η θητεία δεν μπορεί να υπερβεί την τετραετία. Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου μπορούν να είναι μέτοχοι ή μη μέτοχοι και είναι πάντοτε επανεκλέξιμα και ελεύθερα ανακλητά.
Το Διοικητικό Συμβούλιο αποτελείται από εκτελεστικά, μη εκτελεστικά και ανεξάρτητα μη εκτελεστικά μέλη.
Η ιδιότητα των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου ως εκτελεστικών ή μη εκτελεστικών ορίζεται από το Διοικητικό Συμβούλιο. Τα ανεξάρτητα μη εκτελεστικά μέλη εκλέγονται από τη Γενική Συνέλευση των μετόχων ή ορίζονται από το Διοικητικό Συμβούλιο σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 9 ν. 4706/2020, και πληρούν τα κριτήρια ανεξαρτησίας σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία και την Πολιτική Καταλληλότητας που έχει υιοθετήσει η Εταιρεία.
Τα ανεξάρτητα μη εκτελεστικά μέλη δεν υπολείπονται του ενός τρίτου (1/3) του συνολικού αριθμού των μελών του Δ.Σ. και, πάντως, δεν είναι λιγότερα από δύο (2). Αν προκύψει κλάσμα, στρογγυλοποιείται στον αμέσως εγγύτερο ακέραιο αριθμό.
Το τρέχον Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας εξελέγη κατά την ετήσια τακτική Γενική Συνέλευση των μετόχων της Εταιρείας, η οποία πραγματοποιήθηκε την 15.07.2021 και απαρτίζεται από 12 μέλη, εκ των οποίων τέσσερα (4) ανεξάρτητα μη εκτελεστικά , σύμφωνα με τα οριζόμενα στις διατάξεις του άρθρου 3 του ν. 3016/2002 και του άρθρου 5 του ν. 4706/2020.
Το Διοικητικό Συμβούλιο συγκροτήθηκε σε σώμα κατά τη συνεδρίασή του στις 15.07.2021 ως ακολούθως:
65
1. Ευτύχιος Βασιλάκης, Πρόεδρος Δ.Σ., εκτελεστικό μέλος
2. Αναστάσιος Δαυίδ, Αντιπρόεδρος Α’ του Δ.Σ., μη εκτελεστικό μέλος
3. Παναγιώτης Λασκαρίδης, Αντιπρόεδρος Β’ του Δ.Σ., μη εκτελεστικό μέλος
4. Δημήτριος Γερογιάννης, Διευθύνων Σύμβουλος, εκτελεστικό μέλος.
5. Γεώργιος Βασιλάκης, μη εκτελεστικό μέλος
6. Στυλιανή (Στέλλα) Δημαράκη, εκτελεστικό μέλος
7. Κωνσταντίνος Καλαμάτας, ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος
8. Αχιλλέας Κωνσταντακόπουλος, μη εκτελεστικό μέλος
9. Νικόλαος-Γεώργιος Νανόπουλος, μη εκτελεστικό μέλος
10. Ναταλία Νικολαΐδη, ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος
11. Αλεξάνδρα Παπαλεξοπούλου, ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος
12. Νικόλαος Σοφιανός, ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος
Η θητεία του Διοικητικού Συμβουλίου είναι τριετής, παρατεινόμενη μέχρι τη λήξη της προθεσμίας εντός της οποίας πρέπει να συνέλθει η αμέσως επόμενη Τακτική Γενική Συνέλευση μετά τη λήξη της θητείας του και μέχρι τη λήψη της σχετικής απόφασης, και μη δυνάμενη να υπερβεί τα τέσσερα έτη.
Τρόποι Λειτουργίας
και Αρμοδιότητες του Διοικητικού Συμβουλίου
Σύμφωνα με το άρθρο 11 του Καταστατικού, το Διοικητικό Συμβούλιο, ενεργώντας συλλογικά, έχει τη διοίκηση και διαχείριση των εταιρικών υποθέσεων. Αποφασίζει γενικά για κάθε ζήτημα που αφορά την Εταιρεία εκτός από εκείνα που είτε από το Νόμο, είτε από το Καταστατικό, έχει αρμοδιότητα η Γενική Συνέλευση των μετόχων. Στις αρμοδιότητες του Διοικητικού Συμβουλίου συμπεριλαμβάνεται και η έκδοση ομολογιακού δανείου, με εξαίρεση τα μετατρέψιμα ομολογιακά δάνεια, για τα οποία ισχύουν τα αναφερόμενα στο άρθρο 3 του Καταστατικού, και τα ομολογιακά δάνεια με δικαίωμα απόληψης κερδών, για τα οποία μόνη αρμόδια είναι η Γενική Συνέλευση. Ενδεικτικά και όχι περιοριστικά, το Διοικητικό Συμβούλιο:
α) Εκπροσωπεί την Εταιρεία δικαστικά και εξώδικα.
β) Αρχίζει και διεξάγει δίκες, ενεργεί κατασχέσεις, εγγραφές προσημειώσεων και υποθηκών, συναινεί σε άρση τους, παραιτείται από προνόμια, αγωγές και ένδικα μέσα, συμβιβάζεται δικαστικά και εξώδικα και συνομολογεί διαιτησίες.
66
γ) Αποκτά, συνιστά ή μεταβιβάζει εμπράγματα και ενοχικά δικαιώματα σε κινητά και ακίνητα με την επιφύλαξη του άρθρου 19 ν. 4548/2018) και αποδέχεται υποχρεώσεις, συνάπτει κάθε μορφής συμβάσεις, με την επιφύλαξη των άρθρων 99 επ. του ν.4548/2018, συμμετέχει σε διαγωνισμούς δημοσίους ή άλλους καθώς και σε δημόσιες ή ιδιωτικές, μειοδοτικές ή πλειοδοτικές δημοπρασίες.
δ) Διορίζει, τοποθετεί και παύει υπαλλήλους και αντιπροσώπους της Εταιρείας, ρυθμίζει τις απολαβές και μισθούς τους και παρέχει και ανακαλεί κάθε γενική και ειδική πληρεξουσιότητα για λογαριασμό της Εταιρείας.
ε) Εκδίδει, αποδέχεται και υπογράφει ή εγγυάται ή οπισθογραφεί γραμμάτια σε διαταγή, συναλλαγματικές, επιταγές όπως και κάθε τίτλο σε διαταγή.
στ) Καθορίζει γενικά τις δαπάνες της Εταιρείας.
ζ) Ελέγχει τα βιβλία της Εταιρείας, καταρτίζει τις ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, προτείνει τις αποσβέσεις που γίνονται στις εγκαταστάσεις και τις επισφαλείς απαιτήσεις και προτείνει τα μερίσματα και τα κέρδη που θα διανεμηθούν.
η) Κανονίζει την εσωτερική λειτουργία της Εταιρείας και εκδίδει τους σχετικούς κανονισμούς, και γενικά επιχειρεί κάθε πράξη διοίκησης της Εταιρείας και διαχείρισης της περιουσίας της και έχει κάθε εξουσία και δικαίωμα για τη διαχείριση των εταιρικών συμφερόντων και την ενέργεια κάθε πράξης για την πραγμάτωση των σκοπών που επιδιώκει η Εταιρεία.
θ) Λαμβάνει κάθε είδους δάνειο ή πίστωση με ή χωρίς ειδική εγγύηση και παρέχει δάνεια σε εταιρείες με τις οποίες η Εταιρεία έχει επιχειρηματικές σχέσεις, χάριν του εταιρικού σκοπού.
ι) Παρέχει παντός τύπου εγγυήσεις για πιστωτικά έγγραφα ή υποχρεώσεις που έχουν αναλάβει εταιρείες στις οποίες η Εταιρεία μπορεί να έχει συμφέροντα ή συμμετοχή, καθώς και για πιστωτικά έγγραφα ή υποχρεώσεις που έχουν αναληφθεί από επιχειρήσεις ή πρόσωπα με τα οποία η Εταιρεία μπορεί να έχει επιχειρηματικές σχέσεις.
ια) Εκδίδει και συντάσσει παντός είδους πιστωτικά έγγραφα, αποδέχεται και οπισθογραφεί αυτά, συμπεριλαμβανομένων και υποχρεώσεων με ή χωρίς εμπράγματη ασφάλεια.
ιβ) Γενικά, φέρει εις πέρας και εκτελεί κάθε πράξη, σύμβαση και σχετική συναλλαγή, παρεμπίπτουσα ή συμπληρωματική, η οποία είναι αναγκαία ή σκόπιμη για την επίτευξη των σκοπών της Εταιρείας.
67
Η Εταιρεία εκπροσωπείται ενώπιον τρίτων, καθώς και ενώπιον οιασδήποτε Δημόσιας, Δικαστικής ή άλλης Αρχής, από το Διοικητικό Συμβούλιό της. Το Διοικητικό Συμβούλιο δικαιούται, με ειδική απόφασή του, να αναθέτει την εκπροσώπηση της Εταιρείας σε ένα ή περισσότερα πρόσωπα, ανεξάρτητα αν είναι ή δεν είναι μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου.
Επίσης, σύμφωνα με το άρθρο 9 του Καταστατικού της Εταιρείας, το Διοικητικό Συμβούλιο συνέρχεται στην έδρα της Εταιρείας, κάθε φορά που ο Νόμος, το Καταστατικό ή οι ανάγκες της Εταιρείας το απαιτούν, σε ημέρα και ώρα οριζόμενη από τον Πρόεδρο ή τον Αντιπρόεδρο που τον αναπληρώνει, ή όποτε τουλάχιστον δύο (2) από τους συμβούλους ζητήσουν εγγράφως τούτο. Το Διοικητικό Συμβούλιο μπορεί να συνεδριάζει με τηλεδιάσκεψη σύμφωνα με το άρθρο 90 παρ. 4 του ν. 4548/2018. Στην περίπτωση αυτή η πρόσκληση προς τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου περιλαμβάνει τις αναγκαίες πληροφορίες και τεχνικές οδηγίες για τη συμμετοχή τους στη συνεδρίαση. Επίσης, κάθε μέλος του διοικητικού συμβουλίου μπορεί να αξιώσει να διεξαχθεί η συνεδρίαση με τηλεδιάσκεψη ως προς αυτόν, αν κατοικεί σε άλλη χώρα από εκείνη όπου διεξάγεται η συνέλευση ή αν υπάρχει άλλος σπουδαίος λόγος, ιδίως ασθένεια ή αναπηρία.
Επιπλέον, το Διοικητικό Συμβούλιο είναι αρμόδιο για την έγκριση των Κανονισμών Λειτουργίας της Επιτροπής Ελέγχου και της Επιτροπής Αποδοχών. Είναι επίσης αρμόδιο για την εκλογή των μελών της Επιτροπής Αποδοχών της Εταιρείας.
Το Διοικητικό Συμβούλιο εξετάζει τους κυρίους κινδύνους που ανά καιρούς αντιμετωπίζει η Εταιρεία συνεπικουρούμενο, μεταξύ άλλων, από την Επιτροπή Ελέγχου και την Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου. Επίσης, το Διοικητικό Συμβούλιο επανεξετάζει σε τακτική βάση την εταιρική στρατηγική, τους κύριους επιχειρηματικούς κινδύνους και τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας.
Αξιολόγηση του Διοικητικού Συμβουλίου
Το Δ.Σ. πραγματοποιεί αυτο-αξιολόγηση της αποτελεσματικότητάς του, καθώς και των Επιτροπών του (σε συλλογικό και ατομικό επίπεδο), βάσει του Κανονισμού Λειτουργίας του Διοικητικού Συμβουλίου καθώς και των ειδικών πρακτικών 3.3.3 - 3.3.5 του Ελληνικού Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης. Η διαδικασία διεκπεραιώνεται με τη συνδρομή της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων, την αποστολή ερωτηματολογίων και την συζήτηση μεταξύ των μελών του Δ.Σ. H αξιολόγηση της περιόδου 1/1/2022 – 31/12/2022 δεν ανέδειξε ιδιαίτερα ζητήματα που απαιτούν διορθωτικές ενέργειες καθώς τα μέλη συνέκλιναν ως προς την αποτελεσματική λειτουργία του Διοικητικού Συμβουλίου και των Επιτροπών του καθώς και ως προς την αποτελεσματική εκπλήρωση των καθηκόντων του Προέδρου και του Διευθύνοντος Συμβούλου.
68
Παρακάτω περιγράφονται οι αρμοδιότητες του Προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου και του Διευθύνοντος Συμβούλου:
Πρόεδρος
του Διοικητικού Συμβουλίου
Καθορίζει τα θέματα της ημερήσιας διάταξης, διασφαλίζει την καλή οργάνωση των εργασιών του Διοικητικού Συμβουλίου, διευκολύνει την αποτελεσματική συμμετοχή των μη εκτελεστικών μελών του Δ.Σ. στις εργασίες του, διασφαλίζει εποικοδομητικές σχέσεις μεταξύ των εκτελεστικών και των μη εκτελεστικών μελών του, είναι διαθέσιμος για συναντήσεις με μετόχους της Εταιρείας, διασφαλίζει ότι οι απόψεις των μετόχων γνωστοποιούνται στο Διοικητικό Συμβούλιο, συγκαλεί σε συνεδρίαση τα μέλη του και διευθύνει τις Συνεδριάσεις του,
Ο ίδιος ή με ειδική εξουσιοδότηση από το Διοικητικό Συμβούλιο, μέλος αυτού ή υπάλληλος της Εταιρείας που τελεί σε οποιαδήποτε σχέση με αυτήν ή δικηγόρος της Εταιρείας,
• Εκπροσωπεί δικαστικά και εξώδικα την Εταιρεία.
• Εκπροσωπεί την Εταιρεία ενώπιον πάσης αρχής.
• Μπορεί σε περίπτωση προφανούς κινδύνου από την αναβολή και χωρίς απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, να εγείρει και να αντικρούει αγωγές και να ασκεί ένδικα μέσα, να διορίζει πληρεξούσιους και να προβαίνει σε κάθε δικαστική ή εξώδικη πράξη προστατευτική των συμφερόντων της Εταιρείας. Οι πράξεις αυτές υποβάλλονται αμέσως στο Διοικητικό Συμβούλιο για έγκριση.
• Αναλαμβάνει κάθε αρμοδιότητα που του εκχωρεί το Διοικητικό Συμβούλιο και υπογράφει κάθε σύμβαση της Εταιρείας σύμφωνα με σχετική εξουσιοδότηση που του έχει δοθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο.
Διευθύνων
Σύμβουλος
Ο Διευθύνων Σύμβουλος είναι υπεύθυνος για την υλοποίηση των στρατηγικών στόχων της Εταιρείας και την διαχείριση των υποθέσεων (day-to-day management) της Εταιρείας. Είναι υπεύθυνος για τη διασφάλιση της ομαλής, εύρυθμης και αποτελεσματικής λειτουργίας της Εταιρείας, σύμφωνα με τους στρατηγικούς στόχους, τα επιχειρησιακά σχέδια και το πρόγραμμα δράσης, όπως αυτά καθορίζονται με αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου και της Γενικής Συνέλευσης.
Ο Διευθύνων Σύμβουλος αναφέρεται στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας, καθοδηγεί τις στρατηγικές επιλογές και επικυρώνει τις σημαντικές αποφάσεις της Εταιρείας. Προΐσταται όλων των Διευθύνσεων της Εταιρείας και είναι αρμόδιος μεταξύ άλλων και για:
69
α) Στρατηγική κατεύθυνση:
• Τη λήψη στρατηγικών αποφάσεων αναφορικά με την ανάπτυξη επιχειρηματικών στρατηγικών, καθώς επίσης και την πρόταση μεγάλων επενδύσεων.
• Τον καθορισμό των οργανωτικών σχεδίων της Εταιρείας.
• Τη διασφάλιση της εφαρμογής των αποφάσεων της Εταιρείας και την ενημέρωση του Διοικητικού Συμβουλίου για θέματα της Εταιρείας.
β) Επιχειρησιακή εκτελεστική καθοδήγηση:
• Το συντονισμό των ανώτατων στελεχών, την επίβλεψη και διασφάλιση της αποδοτικότητάς τους για την εύρυθμη λειτουργία της Εταιρείας.
• Τη λήψη /συμμετοχή σε μεγάλες επιχειρησιακές αποφάσεις της Εταιρείας.
• Τον καθορισμό των πολιτικών διαχείρισης κινδύνου. Την αξιολόγηση των κινδύνων και την εφαρμογή μέτρων και διαδικασιών για την αποτελεσματική αντιμετώπισή τους.
γ) Διαχείριση Απόδοσης:
• Τον προσδιορισμό των στόχων του προϋπολογισμού καθώς και την πρόταση καθορισμού των ετήσιων στόχων απόδοσης. Την υλοποίηση των στόχων των ετήσιων προϋπολογισμών.
• Την εποπτεία της οικονομικής διαχείρισης της Εταιρείας.
• Τη διασφάλιση της διαδικασίας επίτευξης των στόχων και αποτελεσμάτων.
δ) Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού:
• Την πρόσληψη και καθοδήγηση της ηγετικής ομάδας στελεχών της Εταιρείας.
• Τη χάραξη /καθορισμό κατευθυντήριων γραμμών αξιολόγησης της απόδοσης, προαγωγών και ανάπτυξης στελεχών, καθώς και του συστήματος ανταμοιβής.
Ο Διευθύνων Σύμβουλος είναι αρμόδιος για θέματα συντονισμού των επιμέρους Διευθύνσεων της Εταιρείας και την υποβολή εισηγήσεων προς το Διοικητικό Συμβούλιο, αναφορικά με θέματα αρμοδιότητας του Συμβουλίου.
70
Μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου
Ακολουθεί πίνακας με τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου:
Ονοματεπώνυμο
Ιδιότητα
Έναρξη θητείας
Λήξη θητείας
1. Ευτύχιος Βασιλάκης
Πρόεδρος Δ.Σ., εκτελεστικό μέλος
15/7/2021
15/7/2024
2. Αναστάσιος Δαυίδ
Αντιπρόεδρος Α’ του Δ.Σ., μη εκτελεστικό μέλος
15/07/2021
15/07/2024
3. Παναγιώτης Λασκαρίδης
Αντιπρόεδρος Β’ του Δ.Σ., μη εκτελεστικό μέλος
15/07/2021
15/07/2024
4. Δημήτριος Γερογιάννης
Διευθύνων Σύμβουλος, εκτελεστικό μέλος
15/07/2021
15/07/2024
5. Γεώργιος Βασιλάκης
μη εκτελεστικό μέλος
15/07/2021
15/07/2024
6. Στυλιανή (Στέλλα) Δημαράκη
εκτελεστικό μέλος
15/07/2021
15/07/2024
7. Κωνσταντίνος Καλαμάτας
ανεξάρτητο,
μη εκτελεστικό μέλος
15/07/2021
15/07/2024
8. Αχιλλέας Κωνσταντακόπουλος
μη εκτελεστικό μέλος
15/07/2021
15/07/2024
9. Νικόλαος-Γεώργιος Νανόπουλος
μη εκτελεστικό μέλος
15/07/2021
15/07/2024
10. Ναταλία Νικολαΐδη
ανεξάρτητο,
μη εκτελεστικό μέλος
15/07/2021
15/07/2024
11. Αλεξάνδρα Παπαλεξοπούλου
ανεξάρτητο,
μη εκτελεστικό μέλος
15/07/2021
15/07/2024
12. Νικόλαος Σοφιανός
ανεξάρτητο, μη εκτελεστικό μέλος
15/07/2021
15/07/2024
71
Συμμετοχή των μελών του ΔΣ καθώς και των μελών των επιτροπών στις συνεδριάσεις
Μέλος
Συνεδριάσεις
Διοικητικού Συμβουλίου
Συνεδριάσεις
Επιτροπής Ελέγχου
Συνεδριάσεις Επιτροπής Αποδοχών
Ευτύχιος Βασιλάκης
9/9
Αναστάσιος Δαυίδ
9/9
Παναγιώτης Λασκαρίδης
9/9
Δημήτριος Γερογιάννης
9/9
Γεώργιος Βασιλάκης
9/9
Στυλιανή (Στέλλα) Δημαράκη
8/9
Κωνσταντίνος Καλαμάτας
9/9
11/11
Αχιλλέας Κωνσταντακόπουλος
9/9
Νικόλαος – Γεώργιος Νανόπουλος
9/9
11/11
2/2
Ναταλία Νικολαΐδη
9/9
2/2
Αλεξάνδρα Παπαλεξοπούλου
9/9
2/2
Νικόλαος Σοφιανός
9/9
11/11
72
Βιογραφικά Σημειώματα Μελών Διοικητικού Συμβουλίου
Τα βιογραφικά σημειώματα των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας έχουν αναρτηθεί στον ιστότοπο της Εταιρείας στην διεύθυνση
https://el.about.aegeanair.com/diakybernisi/business-structure/
Διαπίστωση Ανεξαρτησίας Μελών Διοικητικού Συμβουλίου
Το Διοικητικό Συμβούλιο κατόπιν σχετικής εισήγησης της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων, καθώς και:
α) Εξέτασης Δηλώσεων των ανεξάρτητων μελών του Διοικητικού Συμβουλίου,
β) Ελέγχου του Μετοχολογίου της Εταιρείας,
γ) Ελέγχου αρχείου συμβάσεων της Εταιρείας και λογιστικών εγγραφών,
διαπίστωσε την 16/2/2023, σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 9 του Ν.4706/2020, ότι εξακολουθούν και πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 9 του Ν.4706/2020 για τον χαρακτηρισμό των τεσσάρων μελών του Διοικητικού Συμβουλίου κκ. Ναταλίας Νικολαΐδη, Κωνσταντίνου Καλαμάτα, Νικολάου Σοφιανού και Αλεξάνδρας Παπαλεξοπούλου ως ανεξάρτητα μέλη.
73
Πολιτική Καταλληλότητας
Η Τακτική Γενική Συνέλευση της 15/7/2021 ενέκρινε την Πολιτική Καταλληλόλητας των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, η οποία καταρτίσθηκε σύμφωνα με τα οριζόμενα στις διατάξεις του άρθρου 3 του ν. 4706/2020, λαμβάνοντας υπόψιν την υπ’ αρ. 60/18.09.2020 εγκύκλιο της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, εγκρίθηκε με την από 24.06.2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 1 του ν. 4706/2020 και είναι διαθέσιμη στην ιστοσελίδα της Εταιρείας:
https://el.about.aegeanair.com/diakybernisi/codes-and-policies /
Καθένα από τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου πληροί τα κριτήρια καταλληλότητας που προβλέπονται στην Πολιτική Καταλληλότητας του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας. Συγκεκριμένα, τα μέλη:
α) διαθέτουν τα εχέγγυα ήθους, τη φήμη, τις γνώσεις, την εμπειρία, την ανεξαρτησία κρίσης και τις δεξιότητες που απαιτούνται για την εκτέλεσή των καθηκόντων που τους ανατίθενται. Επιπλέον, σημειώνεται ότι υπάρχει επαρκής εκπροσώπηση ανά φύλο τουλάχιστον είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) επί του συνόλου των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου,
β) δεν συντρέχουν κωλύματα ή ασυμβίβαστα στο πρόσωπο των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, με βάση τις διατάξεις του ν. 4706/2020, του εφαρμοζόμενου Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης και του Κανονισμού Λειτουργίας της Εταιρείας,
γ) η σύνθεση του νέου Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας ανταποκρίνεται πλήρως στις απαιτήσεις του ν. 4706/2020, αναφορικά με τον αριθμό των ανεξάρτητων μη εκτελεστικών μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και
δ) έκαστο εκ των ανεξαρτήτων μελών του Διοικητικού Συμβουλίου πληροί τις προϋποθέσεις ανεξαρτησίας του άρθρου 4 του ν. 3016/2002 και του άρθρου 9 του ν. 4706/2020.
Κριτήρια πολυμορφίας
Η Εταιρεία αναγνωρίζει τα οφέλη της διαφοροποίησης των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και τη θεωρεί μέσο επίτευξης της μέγιστης ομαδικής αποτελεσματικότητας και απόδοσης. Η πολυμορφία αποτελεί μέσο έκφρασης διαφορετικών απόψεων οι οποίες αντανακλούν το κοινωνικό και επιχειρηματικό περιβάλλον στο οποίο δραστηριοποιείται η Εταιρεία και εμπνέει εμπιστοσύνη στα ενδιαφερόμενα μέρη.
Το Διοικητικό Συμβούλιο πρέπει να εκμεταλλεύεται τις παραμέτρους δεξιοτήτων, απόψεων, ικανοτήτων, προσόντων, εκπαιδευτικών υποβάθρων, επαγγελματικής κατάρτισης, εμπειρίας, γένους, φύλου, ηλικίας και άλλες ιδιότητες των μελών του, ενώ όπου είναι εφικτό, οι εν λόγω διαφοροποιήσεις να εξισορροπούνται κατάλληλα.
Η ανάδειξη και εκλογή των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου πραγματοποιείται με γνώμονα την αξία, τα προσόντα, τις ικανότητες και την επαγγελματική εμπειρία κάθε μέλους μεμονωμένα αλλά και του Διοικητικού Συμβουλίου ως συνόλου.
Σε σχέση με την αναζήτηση κατάλληλων υποψηφίων, οι τελευταίοι αξιολογούνται αξιοκρατικά, με βάση αντικειμενικά κριτήρια, όπως αυτά καθορίζονται στο νόμο και στην εταιρική κουλτούρα, λαμβάνοντας υπόψη τα πλεονεκτήματα που εξασφαλίζει η διαφοροποίηση στη σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου.
74
Η Εταιρεία αντιτίθεται σε κάθε περίπτωση αποκλεισμού υποψηφίου μέλους εξαιτίας κριτηρίων που σχετίζονται ενδεικτικά και όχι περιοριστικά με:
- το φύλο,
- τη φυλή,
- το χρώμα,
- την εθνική, εθνοτική ή κοινωνική προέλευση,
- τις θρησκευτικές ή πολιτικές πεποιθήσεις,
- την αναπηρία,
- την περιουσία,
- την ηλικία,
- τη γέννηση ή/και
- τον σεξουαλικό προσανατολισμό
75
Λοιπές Επαγγελματικές Δεσμεύσεις
Πέραν της ιδιότητας του μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, παρατίθενται κατωτέρω οι λοιπές επαγγελματικές δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει και διατηρούν τα μέλη του Δ.Σ. (συμπεριλαμβανομένων σημαντικών μη εκτελεστικών δεσμεύσεων σε εταιρείες και μη κερδοσκοπικά ιδρύματα):
Ευτύχιος Βασιλάκης – Πρόεδρος ΔΣ, εκτελεστικό μέλος
Επωνυμία
Ιδιότητα
AUTOHELLAS ATEE
Διευθύνων Σύμβουλος, Εκτελεστικό Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
ΚΙΑ ΕΛΛΑΣ ΑΒΕΕ
Εκτελεστικό Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
ΧΙΟΥΝΤΑΙ ΕΛΛΑΣ ΑΒΕΕ
Εκτελεστικό Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
FASTTRAK ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ
Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου
ΣΠΟΡΤΣΛΑΝΤ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΠΟΡ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ & ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Α.Ε.
Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου & Διευθύνων Σύμβουλος
ΚΡΗΤΙΚΑ ΓΚΟΛΦ Α.Ε.
Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου
ΤΕΜΕΣ Α.Ε.
Μη Εκτελεστικό Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
ΓΚΟΛΦ ΡΕΖΙΝΤΕΝΣΙΣ Α.Ε. ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΩΝ & ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ
Μη Εκτελεστικό Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
ΕΠΙΓΕΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ Α.Ε. ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ
Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου & Εκτελεστικό Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
Trade Estates ΑΕΕΑΠ
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου, Σύμβουλος & Μη εκτελεστικό Μέλος
ΣΕΤΕ
Αντιπρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου
ΣΕΒ
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
ENDEAVOR Greece ΑΜΚΕ
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
LAMDA DEVELOPMENT S.A.
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου, Μη Εκτελεστικό μέλος
76
Αναστάσιος Δαυίδ - Αντιπρόεδρος Α’ του Δ.Σ., μη εκτελεστικό μέλος
Παναγιώτης Λασκαρίδης- Αντιπρόεδρος Β’ του Δ.Σ., μη εκτελεστικό μέλος
Επωνυμία
Ιδιότητα
Coca-Cola HBC A.G.
Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου
Sea Trade Holdings Inc.
Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου
Nephelle Navigation Inc.
Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου
Boval Sarl
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
Kar-Tess Holding
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
Adcom Advisory Ltd
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
Boval Ltd
Διευθυντικό Στέλεχος
Cyprus Union of Shipowners
Αντιπρόεδρος
The George and Kaity David Foundation
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
Επωνυμία
Ιδιότητα
Laskaridis Shipping Co Ltd.
Διευθύνων Σύμβουλος
Lavinia Corporation
Διευθύνων Σύμβουλος
Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη
Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου
The Hellenic War Risks Maritime Association (The Hellenic Club)
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
Ναυτικό Μουσείο Ελλάδος
Αντιπρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου
77
Δημήτριος Γερογιάννης - Διευθύνων Σύμβουλος, εκτελεστικό μέλος
Γεώργιος Βασιλάκης, μη εκτελεστικό μέλος
Στέλλα Δημαράκη, εκτελεστικό μέλος
Κωνσταντίνος Καλαμάτας, ανεξάρτητο, μη εκτελεστικό μέλος
Αχιλλέας Κωνσταντακόπουλος, μη εκτελεστικό μέλος
Επωνυμία
Ιδιότητα
OLYMPIC AIR ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ
Αντιπρόεδρος/ Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου & Διευθύνων Σύμβουλος έως 08.09.2022
Επωνυμία
Ιδιότητα
AUTOHELLAS ATEE
Εκτελεστικό Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
ΧΙΟΥΝΤΑΙ ΕΛΛΑΣ ΑΒΕΕ
Αντιπρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου & Διευθύνων Σύμβουλος
ΚΙΑ ΕΛΛΑΣ ΑΒΕΕ
Αντιπρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου & Διευθύνων Σύμβουλος
ΤΕΚΝΟΚΑΡ ΜΑΕΕ
Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου & Διευθύνων Σύμβουλος
AUTOTECHNICA HELLAS
Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου & Διευθύνων Σύμβουλος
ΣΠΟΡΤΣΛΑΝΤ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΠΟΡ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ & ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Α.Ε.
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου, μη-εκτελεστικό μέλος
ΓΚΟΛΦ ΡΕΖΙΝΤΕΝΣΙΣ Α.Ε. ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΩΝ & ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου, μη-εκτελεστικό μέλος
ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΜΠΟΡΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΕΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ
Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου
Επωνυμία
Ιδιότητα
ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ EXECUTIVE ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε.
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
Επωνυμία
Ιδιότητα
Αθλητικό Σωματείο - Αθλητικός Όμιλος Κηφισιάς
Α' Αντιπρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου
78
Νικόλαος-Γεώργιος Νανόπουλος, μη εκτελεστικό μέλος
Ναταλία Νικολαΐδη, ανεξάρτητο, μη εκτελεστικό μέλος
Επωνυμία
Ιδιότητα
ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ Α.Ε.
Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου
Yaco Maritime Investments S.A.
Πρόεδρος/Μοναδικό Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
ΑΡΚΑΛ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥΧΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ
Διαχειριστής
MARKETING GREECE ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
ΙΔΡΥΜΑ «ΚΑΠΕΤΑΝ ΒΑΣΙΛΗ ΚΑΙ ΚΑΡΜΕΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΚΟΠΟΥΛΟΥ»
Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου
THE HELLENIC INITIATIVE
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (Σ.Ε.Τ.Ε.)
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
Επωνυμία
Ιδιότητα
EFG Investment & Wealth Solutions Holding AG ( Ελβετία )
Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου
Diorama Investments I SICAR S.A. ( Λουξεμβούργο )
Πρόεδρος & Πρόεδρος Επενδυτικής Επιτροπής
Diorama Investments II SICAR S.A. ( Λουξεμβούργο )
Πρόεδρος
ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΩΝ ΛΑΜΨΑ Α.Ε.
Αντιπρόεδρος, Μη Εκτελεστικό Ανεξάρτητο Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
Altius Insurance Ltd (Κύπρος)
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
Ι.Ο.Β.Ε.
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου & Εκτελεστικής Επιτροπής
79
Αλεξάνδρα Παπαλεξοπούλου, ανεξάρτητο, μη εκτελεστικό μέλος
Νικόλαος Σοφιανός, ανεξάρτητο, μη εκτελεστικό μέλος
Επωνυμία
Ιδιότητα
Dynamic Counsel Ltd
Διευθύνων Σύμβουλος
Mytilineos S.A.
Ανεξάρτητο Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
SMCP S.A.
Ανεξάρτητο Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
Climate Governance Initiative Greece (NGO)
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
Bain & Company
Ανώτερος Σύμβουλος (Senior Advisor)
Επωνυμία
Ιδιότητα
TITAN CEMENT INTERNATIONAL S.A.
Εκτελεστικό μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
COCA COLA HELLENIC BOTTLING COMPANY
Μη εκτελεστικό μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
ΙΔΡΥΜΑ ΠΑΥΛΟΥ ΚΑΙ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΥ
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου & Ταμίας
INSEAD BUSINESS SCHOOL
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
Επωνυμία
Ιδιότητα
Τράπεζα Κύπρου LTD
Ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος Διοικητικού Συμβουλίου , Πρόεδρος της Επιτροπής Ελέγχου και μέλος της Επιτροπής Διαχείρισης Κινδύνων του Διοικητικού Συμβουλίου και Ethics Committee
Dovalue Greece SA
Ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
Arcela Investments LTD
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου & Διευθύνων Σύμβουλος
80
Αριθμός Μετοχών μελών Διοικητικού Συμβουλίου με 31/12/2022 (περιλαμβάνονται και οι έμμεσες συμμετοχές)
Μέλος ΔΣ
Αριθμός μετοχών
Ευτύχιος Βασιλάκης, Πρόεδρος Δ.Σ., εκτελεστικό μέλος
33.860.144
(885.255 άμεσα, 22.302.583 έμμεσα δια της αλυσίδας ελεγχόμενων εταιρειών FELIX HOLDINGS S.àr.l. και Evertrans S.A. και 10.672.306 έμμεσα δια της αλυσίδας ελεγχόμενων εταιρειών FELIX HOLDINGS S.àr.l., Evertrans S.A., Main Stream S.A. και Autohellas)
Αναστάσιος Δαυίδ, Αντιπρόεδρος Α’ του Δ.Σ., μη εκτελεστικό μέλος
851.059
Παναγιώτης Λασκαρίδης, Αντιπρόεδρος Β’ του Δ.Σ., μη εκτελεστικό μέλος
7.766.622 έμμεσα μέσω της ελεγχόμενης εταιρείας Alnesco Enterprises Limited
Δημήτριος Γερογιάννης, Διευθύνων Σύμβουλος, εκτελεστικό μέλος
3.408
Αχιλλέας Κωνσταντακόπουλος, μη εκτελεστικό μέλος
5.000.605
(3.727.794 άμεσα και 1.272.811 έμμεσα δια της ελεγχόμενης εταιρείας Ateria Ventures Ltd)
81
E πιτροπή Ελέγχου
H Εταιρεία διαθέτει Κανονισμό Λειτουργίας της Επιτροπής Ελέγχου, ο οποίος εγκρίθηκε και τέθηκε σε ισχύ με την από 25.10.2018 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, τροποποιήθηκε με την από 22.04.2019 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου και περαιτέρω τροποποιήθηκε και επικαιροποιήθηκε με την από 18.02.2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου και τέλος επικαιροποιήθηκε με την από 14.7.2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου..
Ο ισχύων Κανονισμός Λειτουργίας της Επιτροπής Ελέγχου έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της Εταιρείας.
Ο Κανονισμός Λειτουργίας της Επιτροπής Ελέγχου έχει επικαιροποιηθεί με βάση το άρθρο 44 του Ν. 4449/2017, όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 74 του Ν. 4706/2020, και καλύπτει, μεταξύ άλλων, την σύνθεση, τον ρόλο, τις αρμοδιότητες και τον τρόπο λειτουργίας και αξιολόγησής της Επιτροπής Ελέγχου όπως ορίζονται από το άρθρο 44 του ν. 4449/2017 και από τις υπ’ αριθμ. πρωτ. 1302/28.04.2017 και 1508/17.07.2020 επιστολές της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς.
Σύνθεση της Επιτροπής Ελέγχου
Σύμφωνα με τον Κανονισμό Λειτουργίας της Επιτροπής Ελέγχου, η Επιτροπή Ελέγχου αποτελείται από τουλάχιστον τρία (3) μέλη και αποτελεί:
α) επιτροπή του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, η οποία αποτελείται από μη εκτελεστικά μέλη του, είτε
β) ανεξάρτητη επιτροπή, η οποία αποτελείται από μη εκτελεστικά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και τρίτους, είτε
γ) ανεξάρτητη επιτροπή, η οποία αποτελείται μόνο από τρίτους.
Το είδος της Επιτροπής Ελέγχου, η θητεία, ο αριθμός και οι ιδιότητες των μελών της αποφασίζονται από τη Γενική Συνέλευση των μετόχων της Εταιρείας. Η σύνθεσή της διαμορφώνεται κατά την πλήρη ευχέρεια της Γενικής Συνέλευσης εντός του εκάστοτε νομοθετικού πλαισίου.
Τα μέλη της Επιτροπής Ελέγχου είναι κατά πλειοψηφία ανεξάρτητα, κατά την έννοια του άρθρου 4 του Ν. 3016/2002, όπως ισχύει και του άρθρου 9 του Ν. 4706/2020. Απαγορεύεται η συμμετοχή στην Επιτροπή Ελέγχου προσώπων που κατέχουν παράλληλα θέσεις ή ιδιότητες ή που διενεργούν συναλλαγές ασυμβίβαστες με τον σκοπό της Επιτροπής. Με την επιφύλαξη των ανωτέρω, η συμμετοχή προσώπου στην Επιτροπή Ελέγχου δεν αποκλείει τη συμμετοχή του σε άλλη Επιτροπή του Διοικητικού Συμβουλίου, εφόσον αυτό δεν επηρεάζει την ορθή εκτέλεση των καθηκόντων του προσώπου ως μέλους της Επιτροπής Ελέγχου.
Τα μέλη της Επιτροπής Ελέγχου διαθέτουν στο σύνολό τους επαρκή γνώση και εμπειρία στον τομέα δραστηριοποίησης της Εταιρείας. Τουλάχιστον ένα μέλος
82
της Επιτροπής Ελέγχου, το οποίο είναι ανεξάρτητο από την Εταιρεία, διαθέτει επαρκή γνώση και εμπειρία στην ελεγκτική ή λογιστική.
Τα μέλη της Επιτροπής Ελέγχου ορίζονται από τη Γενική Συνέλευση των Μετόχων της Εταιρείας, όταν αποτελεί ανεξάρτητη επιτροπή, ή από το Διοικητικό Συμβούλιο, όταν η Επιτροπή Ελέγχου αποτελεί επιτροπή του Διοικητικού Συμβουλίου, σύμφωνα με τις προβλέψεις του νόμου, με απόφαση η οποία αιτιολογεί επαρκώς τα προσόντα των προτεινομένων μελών της Επιτροπής καθώς και το γεγονός της ανεξαρτησίας των οριζόμενων ανεξάρτητων μελών. Σε περίπτωση παραίτησης ή θανάτου ή με οποιονδήποτε άλλο τρόπο απώλειας της ιδιότητας μέλους της Επιτροπής Ελέγχου, τότε το Διοικητικό Συμβούλιο ορίζει από τα υφιστάμενα μέλη του νέο μέλος σε αντικατάσταση αυτού που εξέλιπε, για το χρονικό διάστημα μέχρι τη λήξη της θητείας του, τηρουμένων, εφόσον συντρέχει περίπτωση, των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 82 του Ν. 4548/2018, το οποίο εφαρμόζεται αναλόγως. Όταν το μέλος του προηγούμενου εδαφίου είναι τρίτο πρόσωπο, μη μέλος Διοικητικού Συμβουλίου, το Διοικητικό Συμβούλιο ορίζει τρίτο πρόσωπο, μη μέλος Διοικητικού Συμβουλίου, ως προσωρινό αντικαταστάτη, και η επόμενη Γενική Συνέλευση προβαίνει είτε στον ορισμό του ίδιου μέλους είτε στην εκλογή άλλου, για το χρονικό διάστημα μέχρι τη λήξη της θητείας του στην Επιτροπή Ελέγχου.
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ελέγχου ορίζεται από τα μέλη της, και είναι υποχρεωτικά ανεξάρτητος από την Εταιρεία κατά την έννοια των διατάξεων του Ν. 3016/2002, όπως ισχύει, και του άρθρου 9 του Ν. 4706/2020. Το πρόσωπο του Προέδρου Διοικητικού Συμβουλίου δεν μπορεί να είναι το ίδιο με το πρόσωπο του Προέδρου της Επιτροπής Ελέγχου. Με την ίδια απόφαση, ορίζεται και αναπληρωτής Πρόεδρος ένας εκ των εκλεγμένων ανεξαρτήτων μελών της Επιτροπής, ενώ είναι δυνατός και ο ορισμός από το όργανο που ορίζει τα μέλη της Επιτροπής Ελέγχου αναπληρωματικών μελών που αντικαθιστούν τα τακτικά μέλη της Επιτροπής Ελέγχου σε περίπτωση κωλύματός τους.
Τα μέλη της Επιτροπής Ελέγχου της Εταιρείας ορίστηκαν αρχικά με την από 15.07.2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, με τριετή θητεία, ενώ η Επιτροπή Ελέγχου κατά τη συνεδρίαση της στις 16.07.2021 αποφάσισε τον ορισμό του ανεξάρτητου μη εκτελεστικού μέλους Δ.Σ. κ.Νικόλαου Σοφιανού ως Προέδρου αυτής και συγκροτήθηκε σε σώμα. Επομένως, η Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας αποτελείται από ένα μη εκτελεστικό μέλος του Δ.Σ. και δύο ανεξάρτητα μη εκτελεστικά μέλη του Δ.Σ.. Συγκεκριμένα, απαρτίζεται από τα κατωτέρω πρόσωπα:
1) Νικόλαος Σοφιανός – ανεξάρτητο, μη εκτελεστικό μέλος του Δ.Σ, Πρόεδρος
83
2) Γεώργιος – Νικόλαος Νανόπουλος - μη εκτελεστικό μέλος Δ.Σ.
3) Κωνσταντίνος Καλαμάτας - ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος Δ.Σ.
Συνεδρίαση και λήψη αποφάσεων
Η Επιτροπή Ελέγχου συγκαλείται αποκλειστικά από τον Πρόεδρό της ή, σε περίπτωση απουσίας ή κωλύματός του, από τον αναπληρωτή του. Η Επιτροπή Ελέγχου συνεδριάζει τακτικά τουλάχιστον τέσσερις (4) φορές ανά έτος. Συνεδριάζει έκτακτα, όταν κατά την κρίση του Προέδρου του Δ.Σ. ή του Προέδρου της Επιτροπής Ελέγχου κρίνεται αναγκαίο. Η Επιτροπή Ελέγχου επίσης δύναται να συναντάται, χωρίς την παρουσία της Διοίκησης, με τον τακτικό ελεγκτή της Εταιρείας. Η συνεδρίαση μπορεί να λαμβάνει χώρα δια ζώσης ή μέσω οπτικοακουστικών μέσων, στην έδρα της Εταιρείας ή σε οποιονδήποτε τόπο πρόσφορο για τον σκοπό της συνεδρίασης. Χρέη γραμματέως εκτελεί ο Διευθυντής Εσωτερικού Ελέγχου, ο οποίος τηρεί τα πρακτικά των συνεδριάσεων.
Στις συνεδριάσεις της Επιτροπής Ελέγχου επιδιώκεται κατά το δυνατόν να συμμετέχει το σύνολο των μελών της (δια ζώσης ή μέσω οπτικοακουστικών μέσων). Εφόσον στην συνεδρίαση δεν παρίστανται τουλάχιστον δύο μέλη (τακτικά ή αναπληρωματικά), η συνεδρίαση ματαιώνεται και επαναλαμβάνεται χωρίς νέα πρόσκληση το αργότερο εντός επτά (7) ημερών από την ματαίωσή της (όπου και πάλι θα απαιτείται να παρίστανται τουλάχιστον δύο μέλη). Οι αποφάσεις λαμβάνονται κατά πλειοψηφία των μελών της, και σε περίπτωση ισοψηφίας υπερισχύει η ψήφος του Προέδρου.
Το μέλος της Επιτροπής Ελέγχου που διαθέτει επαρκή γνώση και εμπειρία στην ελεγκτική ή λογιστική παρίσταται υποχρεωτικώς στις συνεδριάσεις της Επιτροπής Ελέγχου που αφορούν στην έγκριση των οικονομικών καταστάσεων.
Επιπλέον, η Επιτροπή Ελέγχου καλεί, όποτε κρίνει σκόπιμο, βασικά διευθυντικά στελέχη που εμπλέκονται στη διακυβέρνηση της Εταιρείας, συμπεριλαμβανομένου του διευθύνοντος συμβούλου, του οικονομικού διευθυντή και του επικεφαλής της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου, να παρακολουθούν συγκεκριμένες συνεδριάσεις ή συγκεκριμένα θέματα της ημερήσιας διάταξης και να εκθέτουν άποψη επί αυτών.
Η Επιτροπή Ελέγχου, εκτός των προβλεπόμενων συνεδριάσεων, διενεργεί υποχρεωτικά συναντήσεις με τη διοίκηση και τα αρμόδια διευθυντικά στελέχη κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας των οικονομικών εκθέσεων καθώς επίσης και με τον ορκωτό ελεγκτή λογιστή κατά το στάδιο προγραμματισμού του ελέγχου, κατά τη διάρκεια εκτέλεσής του και κατά το στάδιο προετοιμασίας των εκθέσεων ελέγχου.
84
Η Επιτροπή Ελέγχου συσκέπτεται τουλάχιστον μία φορά ανά τρίμηνο, με τον επικεφαλής της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου της για τη συζήτηση θεμάτων της αρμοδιότητάς του, καθώς και προβλημάτων που, ενδεχομένως, προκύπτουν από τους εσωτερικούς ελέγχους.
Αρμοδιότητες της Επιτροπής Ελέγχου
Η Επιτροπή Ελέγχου λειτουργεί ως ένα ανεξάρτητο και αντικειμενικό σώμα, το οποίο είναι υπεύθυνο για την επισκόπηση και αξιολόγηση των ελεγκτικών πρακτικών και της απόδοσης των εσωτερικών και εξωτερικών ελεγκτών. Βασική αποστολή της Επιτροπής Ελέγχου είναι να επικουρεί το Διοικητικό Συμβούλιο στην εκτέλεση των καθηκόντων του, επιβλέποντας τις διαδικασίες χρηματοοικονομικής πληροφόρησης, τις πολιτικές και το σύστημα εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας.
Σε συμμόρφωση με το άρθρο 44 του Ν. 4449/2017, σύμφωνα με τον Κανονισμό Λειτουργίας της, η Επιτροπή Ελέγχου μεταξύ άλλων:
(α) παρακολουθεί τη διαδικασία χρηματοοικονομικής πληροφόρησης και υποβάλλει συστάσεις ή προτάσεις για την εξασφάλιση της ακεραιότητάς της,
(β) ενημερώνει το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας για το αποτέλεσμα του υποχρεωτικού ελέγχου και επεξηγεί πώς συνέβαλε ο υποχρεωτικός έλεγχος στην ακεραιότητα της χρηματοοικονομικής πληροφόρησης και ποιος ήταν ο ρόλος της Επιτροπής Ελέγχου στην εν λόγω διαδικασία,
(γ) παρακολουθεί την αποτελεσματικότητα των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου, διασφάλισης της ποιότητας και διαχείρισης κινδύνων της επιχείρησης και, κατά περίπτωση, της μονάδας εσωτερικού ελέγχου της, όσον αφορά τη χρηματοοικονομική πληροφόρηση της Εταιρείας χωρίς να παραβιάζει την ανεξαρτησία της τελευταίας,
(δ) παρακολουθεί τον υποχρεωτικό έλεγχο των ετήσιων εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων και ιδίως τον βαθμό απόδοσής του, λαμβάνοντας υπόψη οποιαδήποτε πορίσματα και συμπεράσματα των αρμοδίων αρχών σύμφωνα με την παρ. 6 του άρθρου 26 του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 537/2014 και την παρ. 5 του άρθρου 44 του Ν. 4449/2017,
(ε) επισκοπεί και παρακολουθεί την ανεξαρτησία των ορκωτών ελεγκτών λογιστών ή των ελεγκτικών εταιρειών σύμφωνα με τα άρθρα 21, 22, 23, 26 και 27, καθώς και το άρθρο 6 του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 537/2014 και ιδίως την καταλληλότητα της παροχής μη ελεγκτικών υπηρεσιών στην ελεγχόμενη οντότητα σύμφωνα με το άρθρο 5 του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 537/2014,
(στ) είναι υπεύθυνη για την οργάνωση της διαδικασίας επιλογής ορκωτών ελεγκτών λογιστών ή ελεγκτικών εταιρειών και εισηγείται τους ορκωτούς
85
ελεγκτές λογιστές ή τις ελεγκτικές εταιρείες που θα διοριστούν σύμφωνα με το άρθρο 16 του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 537/2014, εκτός εάν εφαρμόζεται η παρ. 8 του άρθρου 16 του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 537/2014,
(ζ) γνωμοδοτεί για την έγκριση και αναθεώρηση των Κανονισμών Λειτουργίας της Εταιρείας, του Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης, καθώς και υποβάλλει κατά την κρίση της πρόταση για την αναθεώρηση του παρόντος Κανονισμού. Για τα αποτελέσματα όλων των παραπάνω ενεργειών, η Επιτροπή Ελέγχου ενημερώνει το Διοικητικό Συμβούλιο υποβάλλοντας εξαμηνιαίες εκθέσεις πεπραγμένων με τις διαπιστώσεις της και με προτάσεις εφαρμογής διορθωτικών ενεργειών, εφόσον κριθεί σκόπιμο.
Η Επιτροπή Ελέγχου παρουσιάζει και υποβάλλει στο Διοικητικό Συμβούλιο τις αναφορές που υποβάλλονται σε αυτήν κάθε τρεις (3) μήνες από την Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου, σύμφωνα με το άρθρο 16 του Ν. 4706/2020, μαζί με τις παρατηρήσεις της ή νωρίτερα εφόσον κριθεί αναγκαίο.
Η Επιτροπή Ελέγχου διαθέτει πλήρη πρόσβαση σε κάθε στοιχείο της Εταιρείας που χρειάζεται για την διενέργεια των καθηκόντων της και η Εταιρεία θέτει στη διάθεσή της Επιτροπής Ελέγχου κάθε πρόσωπο το οποίο η Επιτροπή κρίνει απαραίτητο. Ο Κανονισμός Λειτουργίας της Επιτροπής Ελέγχου είναι δημοσιευμένος στην ιστοσελίδα της Εταιρείας, στον ακόλουθο σύνδεσμο:
https://el.about.aegeanair.com/diakybernisi/committees-and-external-
auditors/kanonismos-leitoyrgias-tis-epitropis-elegxoy-tis-etaireias/
86
Κατά τη διάρκεια του 2022, η Επιτροπή Ελέγχου ασκώντας τις αρμοδιότητες της πραγματοποίησε έντεκα (11) συνεδριάσεις στις οποίες συμμετείχαν όλα τα μέλη της, των οποίων η θεματολογία αναφέρεται συνοπτικά στα παρακάτω:
Πεπραγμένα Επιτροπής Ελέγχου και Συνεδριάσεις
• Πρόοδος εργασιών Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου.
• Πρόοδος εργασιών Μονάδας Κανονιστικής Συμμόρφωσης και Διαχείρισης Κινδύνων.
• Έγκριση παροχής ειδικών υπηρεσιών από EY.
• Ενημέρωση για την πρόοδο του ελέγχου των οικονομικών καταστάσεων για τη χρήση 1/1/2022 – 31/12/2022.
• Δήλωση ανεξαρτησίας της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου.
• Ετήσιο πλάνο διενέργειας εσωτερικών ελέγχων για τη χρήση 1/1/2022 – 31/12/2022.
• Αυτό-αξιολόγηση Επιτροπής Ελέγχου και Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου για τη χρήση 1/1/2022 – 31/12/2022.
• Ενημέρωση θεμάτων Cyber Security.
• Ενημέρωση θεμάτων καταγραφής συστήματος ελέγχου.
• Απολογισμός πεπραγμένων της Επιτροπής Ελέγχου για το έτος 2022 προς τη Γενική Συνέλευση των Μετόχων.
• Έγκριση ενδιάμεσων συνοπτικών οικονομικών καταστάσεων 1/1/2022 – 30/6/2022.
• Έγκριση οικονομικών καταστάσεων 1/1/2022 – 31/12/2022.
• Επιλογή ορκωτών λογιστών – ελεγκτών για τη χρήση 1/1/2023 – 31/12/2023.
• Αίτημα για την υποβολή προσφοράς παροχής ελεγκτικών υπηρεσιών.
• Προέγκριση αμοιβής επιτρεπόμενων μη ελεγκτικών υπηρεσιών από την EY Ορκωτοί Λογιστές Ελεγκτές.
• Έκθεση πεπραγμένων της Επιτροπής Ελέγχου Α’ και Β’ εξαμήνου 2022.
• Έγκριση οικονομικών αποτελεσμάτων Α’ εξαμήνου 2022.
• Παρουσιάσεις και αξιολόγηση προσφορών ελεγκτών λογιστών.
• Έγκριση πρακτικών προηγούμενης συνεδρίασης.
• Εισήγηση για την επιλογή τακτικού Ορκωτού Ελεγκτή.
• Ετήσια αυτό-αξιολόγηση Επιτροπής Ελέγχου.
• Επικαιροποίηση Κανονισμού Λειτουργίας Επιτροπής Ελέγχου.
• Ετήσια αυτό-αξιολόγηση Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου.
• Ετήσιο πλάνο διενέργειας εσωτερικών ελέγχων για τη χρήση 1/1/2023 – 31/12/2023.
• Ετήσιο πλάνο εργασιών Μονάδας Κανονιστικής Συμμόρφωσης και Διαχείρισης Κινδύνων.
• Ανεξάρτητος έλεγχος Πλαισίου Εταιρικής Διακυβέρνησης σύμφωνα με τις; διατάξεις του Ν.4706/2020.
87
Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων
Σύνθεση της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων
Σύμφωνα με τον Κανονισμό Λειτουργίας της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων, η Επιτροπή αποτελείται από (3) μέλη με τριετή θητεία, τα οποία στο σύνολό τους είναι μη εκτελεστικά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και κατά πλειοψηφία ανεξάρτητα, κατά την έννοια του νόμου, ως εκάστοτε ισχύει. Στην Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων προεδρεύει ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος του ∆.Σ. Η Πρόεδρος της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων είναι υπεύθυνη για τον προγραμματισμό και τη διεξαγωγή των συνεδριάσεων. Η θητεία των μελών παρατείνεται αυτόματα μέχρι την πρώτη Τακτική Γενική Συνέλευση μετά τη λήξη της θητείας τους, η οποία δεν μπορεί να υπερβεί τα τέσσερα (4) έτη. Σε περίπτωση κένωσης θέσης μέλους της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων (ενδεικτικώς λόγω παραιτήσεως), το Διοικητικό Συμβούλιο διορίζει αμελλητί τον αντικαταστάτη του.
Απαγορεύεται η συμμετοχή στην Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων προσώπων που κατέχουν παράλληλα θέσεις ή ιδιότητες ή που διενεργούν συναλλαγές ασυμβίβαστες με τον σκοπό της Επιτροπής. Ο εκτελεστικός Πρόεδρος, ο Διευθύνων Σύμβουλος και ο Οικονομικός Διευθυντής της Εταιρείας (ενδεχομένως και άλλα μέλη του Δ.Σ. εάν κριθεί απαραίτητο από την Επιτροπή) δύνανται να προσκαλούνται από την Επιτροπή να παρίστανται στις συνεδριάσεις).
Τα μέλη της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων διαθέτουν στο σύνολό τους επαρκή γνώση και εμπειρία σε θέματα διαμόρφωσης αποδοχών.
Τα μέλη της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων διορίζονται στο σύνολό τους από το Διοικητικό Συμβούλιο με απόφαση η οποία αιτιολογεί επαρκώς τα προσόντα των μελών της Επιτροπής. Με την ίδια απόφαση, ορίζεται και αναπληρωτής Πρόεδρος ένας εκ των εκλεγμένων ανεξαρτήτων μελών της Επιτροπής, ενώ είναι δυνατός και ο ορισμός αναπληρωματικών μελών που αντικαθιστούν τα τακτικά μέλη της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων σε περίπτωση κωλύματός τους.
Η συμμετοχή προσώπου στην Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων δεν αποκλείει τη συμμετοχή του σε άλλη Επιτροπή του Διοικητικού Συμβουλίου, εφόσον αυτό δεν επηρεάζει την ορθή εκτέλεση των καθηκόντων του προσώπου ως μέλους της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων.
Η υφιστάμενη σύνθεση της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων της Εταιρείας αποτελείται από τα εξής μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, τα οποία εξελέγησαν με την από 15.07.2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας και έχουν τριετή θητεία:
1) Ναταλία Νικολαϊδη, ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος του Δ.Σ.,
2) Νικόλαος-Γεώργιος Νανόπουλος, μη εκτελεστικό μέλος του Δ.Σ., και
88
3) Αλεξάνδρα Παπαλεξοπούλου, ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος του Δ.Σ.
Κατά την συνεδρίαση της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων την 16.07.2021, ορίστηκε η κα Ναταλία Νικολαϊδη ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος του Δ.Σ. ως Πρόεδρος αυτής και συγκροτήθηκε σε σώμα.
Συνεδρίαση και λήψη αποφάσεων
Κατά την συνεδρίαση της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων την 16.07.2021, ορίστηκε η κα Ναταλία Νικολαϊδη ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος του Δ.Σ. ως Πρόεδρος αυτής και συγκροτήθηκε σε σώμα.
Η Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων συγκαλείται αποκλειστικά από τον Πρόεδρό της ή, σε περίπτωση απουσίας ή κωλύματός του, από τον αναπληρωτή του.
Η Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων συνεδριάζει τακτικά τουλάχιστον δύο (2) φορές ανά έτος, και οπωσδήποτε πριν την κατάρτιση της Πολιτικής Αποδοχών και την κατάρτιση της Έκθεσης Αποδοχών, ή οποιασδήποτε αναθεώρησης αυτών. Συνεδριάζει έκτακτα, όταν κατά την κρίση του Προέδρου του Δ.Σ. ή του Προέδρου της Επιτροπής κρίνεται αναγκαίο. Η συνεδρίαση μπορεί να λαμβάνει χώρα δια ζώσης ή μέσω οπτικοακουστικών μέσων, στην έδρα της Εταιρείας ή σε οποιονδήποτε τόπο πρόσφορο για τον σκοπό της συνεδρίασης. Με απόφασή του Διοικητικού Συμβουλίου ορίζεται ο γραμματέας της Επιτροπής Αποδοχών ο οποίος τηρεί τα πρακτικά των συνεδριάσεων. Απαγορεύεται η αντιπροσώπευση μέλους της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων από άλλο μέλος, εκτός αν πρόκειται για την περίπτωση της αντικατάστασης τακτικού μέλους από αναπληρωματικό, λόγω κωλύματος του πρώτου. Η αναπλήρωση των τακτικών μελών σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να οδηγεί σε σύνθεση της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων άλλη από αυτήν που ορίζεται υποχρεωτικά στον Κανονισμό Λειτουργίας της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων.
Η σύγκληση της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων γίνεται με πρόσκληση η οποία γνωστοποιείται σε αυτά δύο (2) εργάσιμες ημέρες τουλάχιστον πριν τη συνεδρίαση, ή πέντε (5) ημέρες εφόσον ο τόπος της συνεδρίασης δεν είναι η έδρα της Εταιρείας. Στην πρόσκληση αναφέρονται τα θέματα της ημερήσιας διάταξης, η ημερομηνία, η ώρα και ο τόπος της συνεδρίασης της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων. Δεν απαιτείται πρόσκληση εφόσον παρίστανται την ημέρα της συνεδρίασης όλα τα μέλη και κανένα δεν αντιλέξει.
Στις συνεδριάσεις της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων θα επιδιώκεται κατά το δυνατόν να συμμετέχει το σύνολο των μελών της (δια ζώσης ή μέσω οπτικοακουστικών μέσων). Εφόσον στην συνεδρίαση δεν παρίστανται τουλάχιστον δύο μέλη (τακτικά ή αναπληρωματικά), η συνεδρίαση ματαιώνεται και επαναλαμβάνεται χωρίς νέα πρόσκληση το αργότερο εντός επτά (7) ημερών από την ματαίωσή της (όπου και πάλι θα απαιτείται να παρίστανται τουλάχιστον δύο μέλη). Οι αποφάσεις λαμβάνονται κατά
89
πλειοψηφία των μελών της, και σε περίπτωση ισοψηφίας υπερισχύει η ψήφος της Προέδρου.
Εφόσον δεν ορίζεται ειδικότερα στον Κανονισμό Λειτουργίας της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων, εφαρμόζονται για τις συνεδριάσεις και τη λήψη αποφάσεων της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων αναλόγως τα άρθρα 89 – 93 του Ν. 4548/2018.
Αρμοδιότητες
της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων
Η Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων λειτουργεί ως ένα ανεξάρτητο και αντικειμενικό σώμα, το οποίο επικουρεί με διαφάνεια το Διοικητικό Συμβούλιο στην εκτέλεση των καθηκόντων του σε ό,τι αφορά τα θέματα που αφορούν τις αποδοχές του Διοικητικού Συμβουλίου, των στελεχών και των εργαζομένων της Εταιρείας και αναλαμβάνοντας τις διαδικασίες σύνταξης και ελέγχου της Πολιτικής Αποδοχών και της Έκθεσης Αποδοχών των άρθρων 110-113 Ν. 4548/2018. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων:
α) Καταρτίζει την Πολιτική Αποδοχών για τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου της Εταιρείας με τη δυνατότητα να συμπεριλάβει σε αυτή και λοιπά διοικητικά στελέχη και εργαζομένους της Εταιρείας. Η Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων καθορίζει και συμπεριλαμβάνει στην Πολιτική Αποδοχών κατ’ ελάχιστο όλα τα στοιχεία τα οποία απαιτούνται από το νόμο και των Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης που εφαρμόζει η Εταιρεία, με όλες τις προσήκουσες διαφοροποιήσεις αναλόγως του ρόλου και των καθηκόντων εκάστου εξ αυτών των προσώπων.
β) Εισηγείται για την προσωρινή παρέκκλιση από την Πολιτική Αποδοχών της Εταιρείας, υπό την προϋπόθεση ότι (α) η Πολιτική Αποδοχών ορίζει τις διαδικαστικές προϋποθέσεις, με τις οποίες μπορεί να εφαρμοστεί παρέκκλιση από το περιεχόμενό της, (β) η Πολιτική Αποδοχών ορίζει τα στοιχεία της, ως προς τα οποία μπορεί να εφαρμοστεί η παρέκκλιση και (γ) η παρέκκλιση αυτή είναι αναγκαία για τη μακροπρόθεσμη εξυπηρέτηση των συμφερόντων της εταιρείας στο σύνολό της ή για τη διασφάλιση της βιωσιμότητάς της.
γ) Επισκοπεί τις μισθολογικές και εργασιακές συνθήκες των εργαζομένων της εταιρείας και λαμβάνει υπόψη τα σχετικά πορίσματα κατά τον καθορισμό της Πολιτικής Αποδοχών.
δ) Υποβάλλει προτάσεις στο Διοικητικό Συμβούλιο για οποιοδήποτε θέμα που αφορά τις αποδοχές του Διοικητικού Συμβουλίου, των διοικητικών στελεχών και των εργαζομένων της Εταιρείας, συμμορφούμενη, όσον αφορά τη διαμόρφωση των εν λόγω αμοιβών, με τις αρχές του νόμου και του Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης της Εταιρείας και λαμβάνοντας υπόψη τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές και τις Συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
ε) Επανεξετάζει σε τακτική βάση τους όρους των εκάστοτε εν ισχύ συμβάσεων των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και των διοικητικών στελεχών με την
90
Εταιρεία, συμπεριλαμβανομένων των αποζημιώσεων, σε περίπτωση αποχώρησης, και των συνταξιοδοτικών ρυθμίσεων.
στ) Σε περίπτωση αναθεώρησης της Πολιτικής Αποδοχών, υποβάλλει έκθεση στο Διοικητικό Συμβούλιο που περιγράφει και επεξηγεί όλες τις μεταβολές στην Πολιτική Αποδοχών, καθώς και τον τρόπο που ελήφθησαν υπόψη οι ψήφοι και οι απόψεις των μετόχων επί της Πολιτικής και της Έκθεσης αποδοχών, από την τελευταία ψηφοφορία σχετικά με τα θέματα αυτά.
ζ) Καθορίζει τα μέτρα για την αποφυγή ή τη διαχείριση συγκρούσεων συμφερόντων αναφορικά με θέματα αποδοχών που ενσωματώνονται στην Πολιτική Αποδοχών.
η) Καθορίζει τους στόχους απόδοσης σχετικά με τις τυχόν μεταβλητές αμοιβές των εκτελεστικών μελών Διοικητικού Συμβουλίου και των ανώτατων στελεχών, και του στόχους που συνδέονται με προγράμματα χορήγησης δικαιωμάτων ή μετοχών.
θ) Εξετάζει και υποβάλλει προτάσεις στο Διοικητικό Συμβούλιο (και μέσω αυτού στη Γενική Συνέλευση των μετόχων, όταν αυτό απαιτείται) αναφορικά με τα τυχόν προγράμματα χορήγησης δικαιωμάτων προαίρεσης αγοράς μετοχών ή χορήγησης μετοχών.
κ) Υποβάλλει προτάσεις για την αναθεώρηση και τη βελτίωση οποιασδήποτε διαδικασίας που σχετίζεται με τη σύνταξη της Πολιτικής Αποδοχών, της Έκθεσης Αποδοχών και με τον καθορισμό των στοιχείων που εμπεριέχονται σε αυτές.
λ) Καταρτίζει την Έκθεση Αποδοχών του α. 112 Ν. 4548/2018. Η Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων καθορίζει και συμπεριλαμβάνει στην Έκθεση Αποδοχών όλα τα στοιχεία που απαιτούνται από το Ν. 4548/2018 και τον Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης της Εταιρείας. Η Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων υποβάλλει έκθεση στο Διοικητικό Συμβούλιο περιγράφοντας τον τρόπο με τον οποίον η Έκθεση Αποδοχών λαμβάνει υπόψη της το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας της Γενικής Συνέλευσης επί της προηγούμενης Έκθεσης Αποδοχών.
μ) Είναι εν γένει αρμόδια να εισηγείται, να λαμβάνει αποφάσεις και να εκφράζει γνώμη για κάθε θέμα που εμπίπτει στα άρθρα 109-114 Ν. 4548/2018, αυτοβούλως ή κατόπιν αίτησης από το Διοικητικό Συμβούλιο ή της Γενικής Συνέλευσης.
ν) Καταρτίζει και εισηγείται στο Διοικητικό Συμβούλιο προς έγκριση την Πολιτική Καταλληλότητας των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου η οποία περιλαμβάνει τα κριτήρια επιλογής και τις διαδικασίες τοποθέτησης των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου.
ξ) Επισκοπεί τακτικά την Πολιτική Καταλληλότητας των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου.
91
ο) Προγραμματίζει και συντονίζει την διαδικασία επιλογής υποψηφίων κατάλληλων για τη τοποθέτηση σε κενές θέσεις του Διοικητικού Συμβουλίου, περιγράφει τις αρμοδιότητες και τις απαιτούμενες ικανότητες καθώς και την αναμενόμενη χρονική τους δέσμευση.
π) Διασφαλίζει την προώθηση της διαφοροποίησης και της πολυμορφίας καθώς και τη διασφάλιση συγκέντρωσης ευρέος φάσματος προσόντων, γνώσεων και δεξιοτήτων των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, σύμφωνα με την Πολιτική Καταλληλότητας.
ρ) Αξιολογεί περιοδικά το μέγεθος και τη σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου και υποβάλλει σε αυτό προτάσεις σχετικά με το επιθυμητό συνολικό προφίλ του.
σ) Διαμορφώνει και υποβάλει στο Διοικητικό Συμβούλιο προς έγκριση, πλάνο διαδοχής των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και των Ανώτερων Διευθυντικών Στελεχών.
τ) Παρακολουθεί και αξιολογεί ότι τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου πληρούν τα κριτήρια ατομικής καταλληλότητας ειδικότερα σε σχέση με την επάρκεια γνώσεων και δεξιοτήτων, τα εχέγγυα ήθους και φήμης και της διάθεσης επαρκούς χρόνου.
υ) Παρακολουθεί και αξιολογεί ενδεχόμενες καταστάσεις σύγκρουσης συμφερόντων σε βαθμό που να παρεμποδίζεται η ικανότητα των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου να ασκούν τα καθήκοντά τους ανεξάρτητα και αντικειμενικά υποβάλλοντας αντίστοιχες αναφορές στο Διοικητικό Συμβούλιο. φ) Διασφαλίζει ότι τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου πληρούν τα κριτήρια ανεξαρτησίας βάσει των απαιτήσεων του νόμου.
χ) Εισηγείται στο Διοικητικό Συμβούλιο την Πολιτική Εκπαίδευσης των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, των Διευθυντικών Στελεχών, καθώς και των λοιπών στελεχών της Εταιρείας.
ψ) Εισηγείται στο Διοικητικό Συμβούλιο την διαδικασία πρόσληψης των Ανώτατων Διευθυντικών Στελεχών και αξιολόγησης της απόδοσής τους.
ω) Επιβλέπει τον σχεδιασμό και την εφαρμογή του προγράμματος ένταξης νέων μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, καθώς και την διαρκή ανάπτυξη γνώσεων και δεξιοτήτων όλων των μελών, στηρίζοντας την αποτελεσματική άσκηση των καθηκόντων τους.
Ο Κανονισμός Λειτουργίας της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων είναι δημοσιευμένος στον ιστότοπο της Εταιρείας στον ακόλουθο σύνδεσμο:
https://el.about.aegeanair.com/diakybernisi/committees-and-externa l-
auditors/operating-regulations-of-the-companys-remuneration-committee/
92
Κατά τη διάρκεια του 2022, η Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων ασκώντας τις αρμοδιότητες της πραγματοποίησε δύο (3) συνεδριάσεις στις οποίες συμμετείχαν όλα τα μέλη της, των οποίων η θεματολογία αναφέρεται συνοπτικά στα παρακάτω:
Πεπραγμένα Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων και Συνεδριάσεις
• Αναθεώρηση Κανονισμού Λειτουργίας Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων.
• Εισήγηση προς το Διοικητικό Συμβούλιο για τις αποδοχές των α) μη εκτελεστικών και ανεξάρτητων μη εκτελεστικών μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας και β) των μελών ΔΣ που συμμετέχουν στις Επιτροπές του Διοικητικού Συμβουλίου.
• Έγκριση της Έκθεσης Αποδοχών του Διοικητικού Συμβουλίου για τη χρήση 1/1/2021 – 31/12/2021.
• Έγκριση της Αναθεωρημένης Πολιτικής Αποδοχών της Εταιρείας.
• Πλάνο Διαδοχής διευθυντικών στελεχών και μελών Διοικητικού Συμβουλίου.
93
Επιτροπή Βιώσιμης Ανάπτυξης
H Εταιρεία διαθέτει Επιτροπή Βιώσιμης Ανάπτυξης, με την από 16.09.2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας.
Ο Κανονισμός Λειτουργίας της Επιτροπής Βιώσιμης Ανάπτυξης έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της Εταιρείας.
Σύνθεση της Επιτροπής Βιώσιμης Ανάπτυξης
Σύμφωνα με τον Κανονισμό Λειτουργίας της Επιτροπής Βιώσιμης Ανάπτυξης, η Επιτροπή αποτελείται από τρία (3) μέλη εκ των οποίων το ένα ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου, ένα εκτελεστικό μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου και τον Οικονομικό Διευθυντή.
Η θητεία της Επιτροπής Βιώσιμης Ανάπτυξης είναι τριετής και συμπίπτει με τη θητεία του Διοικητικού Συμβουλίου, παρατεινόμενη μέχρι τη λήξη της προθεσμίας εντός της οποίας πρέπει να συνέλθει η αμέσως επόμενη Τακτική Γενική Συνέλευση μετά τη λήξη της θητείας του Διοικητικού Συμβουλίου και μέχρι τη λήψη της σχετικής απόφασης και μη δυνάμενη να υπερβεί τα τέσσερα έτη. Σε περίπτωση παραίτησης, θανάτου ή με οποιονδήποτε άλλο τρόπο απώλειας της ιδιότητας του μέλους της Επιτροπής, το Διοικητικό Συμβούλιο διορίζει αμελλητί, νέο μέλος σε αντικατάσταση αυτού που εξέλειπε, για το χρονικό διάστημα μέχρι τη λήξη της θητείας του τηρουμένων, εφόσον συντρέχει περίπτωση, των παρ. 1 και 2 του άρθρου 82 του Ν.4548/2018, το οποίο εφαρμόζεται αναλόγως.
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Βιώσιμης Ανάπτυξης ορίζεται από τα μέλη της και είναι ανεξάρτητος από την Εταιρεία κατά την έννοια των διατάξεων του Ν. 3016/2002, όπως ισχύει, και του άρθρου 9 του Ν. 4706/2020.
Τα μέλη της Επιτροπής Βιώσιμης Ανάπτυξης της Εταιρείας ορίστηκαν αρχικά με την από 16.09.2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου. Με την από 20.09.2021 συνεδρίαση της Επιτροπής Βιώσιμης Ανάπτυξης και την συγκρότηση της σε σώμα, ορίστηκε η πρόεδρος αυτής. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή απαρτίζεται από τα κατωτέρω πρόσωπα:
1. Ναταλία Νικολαϊδη, ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος Δ.Σ., Πρόεδρος,
2. Στυλιανή Δημαράκη, εκτελεστικό μέλος Δ.Σ., Μέλος,
3. Μιχάλης Κουβελιώτης, Οικονομικός Διευθυντής, Μέλος.
Συνεδρίαση και λήψη αποφάσεων
Η Επιτροπή Βιώσιμης Ανάπτυξης συνεδριάζει όποτε παρίσταται ανάγκη, τηρεί πρακτικά των συνεδριάσεων της και υποβάλλει αναφορές στο Διοικητικό Συμβούλιο, εφόσον κρίνεται αναγκαίο.
Η Επιτροπή συνεδριάζει μετά από πρόσκληση της Προέδρου της, η οποία καθορίζει την ημερήσια διάταξη, τον τόπο, το χρόνο και τον τρόπο της συνεδρίασης. Κάθε μέλος της Επιτροπής μπορεί να ζητά γραπτώς της σύγκλησή της για συζήτηση συγκεκριμένων θεμάτων.
94
Αρμοδιότητες της Επιτροπής Βιώσιμης Ανάπτυξης
Σύμφωνα με τον Κανονισμό Λειτουργίας της, η Επιτροπή Βιώσιμης Ανάπτυξης μεταξύ άλλων:
(α) Παρακολουθεί και αξιολογεί την συμμόρφωση της Εταιρείας με το κανονιστικό και νομοθετικό πλαίσιο και με τις πρακτικές, πολιτικές δέουσας επιμέλειας, διαδικασίες, μηχανισμούς αναφοράς, δεσμεύσεις και στόχους που έχει υιοθετήσει σχετικά με τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη βιώσιμη επιχειρηματική πρακτική και θέματα ESG, συμπεριλαμβανομένων ενδεικτικά:
- της «Ατζέντα 2030» του ΟΗΕ με τους 17 Παγκόσμιους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης,
- τις 10 Αρχές του Οικουμενικού Συμφώνου του ΟΗΕ,
- των λοιπών περιβαλλοντικών κριτηρίων που εφαρμόζει η Εταιρεία, ήτοι του τρόπου με τον οποίο η Εταιρεία διασφαλίζει την όσο το δυνατόν ασφαλέστερη για το περιβάλλον επιχειρησιακή της λειτουργία,
- των κοινωνικών κριτηρίων που εφαρμόζει η Εταιρεία ως προς τις σχέσεις της με τους εργαζόμενους, τους προμηθευτές, τους επιβάτες, τους μετόχους/επενδυτές, και τις κοινότητες στις οποίες δραστηριοποιείται,
- της οργάνωσης και λειτουργίας του συστήματος εταιρικής διακυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένων θεμάτων που αφορούν στην ηγεσία της Εταιρείας, στην εποπτεία της βιώσιμης ανάπτυξης από το Διοικητικό Συμβούλιο, στην επιχειρηματική ηθική, στις εργασιακές σχέσεις, στη διαφάνεια και στην πρόληψη της διαφθοράς, στα δικαιώματα των μετόχων κλπ.
(β) Παρακολουθεί τις διεθνείς και εγχώριες τάσεις και βέλτιστες πρακτικές σε θέματα βιώσιμης ανάπτυξης και ESG και υποβάλει προτάσεις, αναφορές και κάθε είδους εισηγήσεις στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας σχετικά με:
- τη βελτίωση των περιβαλλοντικών επιδόσεων και την ενίσχυση των περιβαλλοντικών δράσεων και πρωτοβουλιών της Εταιρείας, συμπεριλαμβανομένων των δράσεων για την κλιματική αλλαγή και τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, την διαχείριση των αποβλήτων και την προστασία της βιοποικιλότητας,
- τη στήριξη δράσεων κοινωνικής προσφοράς και εταιρικής κοινωνικής ευθύνης στο πλαίσιο της στρατηγικής και του επιχειρηματικού μοντέλου της Εταιρείας,
- ζητήματα κοινωνικού χαρακτήρα, όπως υγιεινή και ασφάλεια εργαζομένων και πελατών, εργασιακά και ανθρώπινα δικαιώματα, δικαιώματα των ζώων, ανάπτυξη τοπικών κοινωνιών και ενίσχυση ης βιώσιμης ανάπτυξης πόλεων μέσω της προσφοράς ασφαλών και προσιτών συστημάτων μεταφοράς για ολοένα και περισσότερους ανθρώπους,
- την εταιρική οργάνωση και διακυβέρνηση και την επιχειρηματική ηθική,
95
- τους δείκτες δημοσίευσης πληροφοριών ESG.
(γ) Παρέχει συνδρομή στο Διοικητικό Συμβούλιο σχετικά με την παρακολούθηση εφαρμογής της Πολιτικής Βιώσιμης Ανάπτυξης της Εταιρείας και συνδράμει ως προς την ύπαρξη μηχανισμών γνώσης και κατανόησης των συμφερόντων των ενδιαφερομένων μερών στους οποίους η δράση της Εταιρείας έχει επίδραση.
(δ) Καθορίζει το αντίκτυπο των δραστηριοτήτων της Εταιρείας στο περιβάλλον και την ευρύτερη κοινότητα με βάση τους μη χρηματοοικονομικούς παράγοντες που αφορούν το περιβάλλον, την κοινωνική ευθύνη και τη διακυβέρνηση (ESG) και είναι οικονομικά σημαντικοί για την Εταιρεία και τα συλλογικά συμφέροντα των βασικών ενδιαφερομένων μερών, όπως εργαζομένων, πελατών, προμηθευτών, τοπικών κοινοτήτων και άλλων καθώς και η παρακολούθηση και αξιολόγηση της αντιμετώπισης των μη χρηματοοικονομικών παραγόντων από την Εταιρεία και της ενσωμάτωσης τους στην επιχειρηματική στρατηγική και στη λήψη αποφάσεων.
(ε) Υποβάλει εισηγήσεις στο Διοικητικό Συμβούλιο για τη συγκρότηση ομάδων εργασίας για την προώθηση των θεμάτων βιώσιμης ανάπτυξης και ESG συμπεριλαμβανομένων ενδεικτικά ζητημάτων περιβάλλοντος, κοινωνικής ευθύνης, προστασίας ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ηθικής και δεοντολογίας, καταπολέμησης διαφθοράς και δωροδοκίας, εργασιακών θεμάτων, κ.α.
(στ) Παρακολουθεί και αξιολογεί τη συμμόρφωση των τρίτων μερών που παρέχουν υπηρεσίες και προϊόντα στην Εταιρεία, με τα πρότυπα, τα κριτήρια και τις αρχές που έχει θέσει και εφαρμόζει η Εταιρεία όσον αφορά τη βιώσιμη ανάπτυξη, την προστασία του περιβάλλοντος, τη θετική επίδραση στην κοινωνία και την ορθή διακυβέρνηση.
(ζ) Προωθεί στους μετόχους και στα ενδιαφερόμενα μέρη της δράσης της Εταιρείας σε θέματα βιώσιμης ανάπτυξης και ESG και διασφαλίζει ότι όλες οι δημοσιεύσεις σχετικά με τη διαχείριση και την επίδοση της Εταιρείας ως προς τα θέματα αυτά είναι διαθέσιμες στα ως άνω πρόσωπα.
Ο κανονισμός λειτουργίας της Επιτροπής Βιώσιμης Ανάπτυξης παρατίθεται στο σύνδεσμο:
https :// el . about . aegeanair . com / diakybernisi / committees - and - external - auditors / esg - committee /
96
Βιογραφικά Σημειώματα Μελών της Ανώτερης Διοίκησης
Μέλη Ανώτερης Διοίκησης
Ζήσης Πεχλεβανούδης
Υπόλογος Διευθυντής ( Accountable Manager )
Σπούδασε στο Πολυτεχνείο του Braunschweig Ηλεκτρολόγος Μηχανολόγος και στη σχολή χειριστών αεροσκαφών της Lufthansa. Εργάστηκε στη Γερμανία επί 10 χρόνια ως χειριστής και κυβερνήτης αεροσκαφών στην German Air Rescue Aerodienst και Milanflug. Εργάζεται στην Εταιρεία από το 1995 ως κυβερνήτης και διετέλεσε Διευθυντής Πτητικής Εκμετάλλευσης επί 21 έτη. Από το 2018 είναι Υπόλογος Διευθυντής ( Accountable Manager ) της AEGEAN και της Olympic Air , έχοντας στις αρμοδιότητές του την πλήρη ευθύνη σε θέματα ποιότητας, συμμόρφωσης και ασφάλειας, καλύπτοντας όλους επιχειρησιακούς τομείς των αερομεταφορέων, σύμφωνα με τις εκάστοτε κανονιστικές απαιτήσεις καθώς και τους περιορισμούς και τις άδειες που ορίζονται στα Πιστοποιητικά Αερομεταφορέα ( AOC ).
Μιχαήλ Κουβελιώτης
Οικονομικός Διευθυντής
Αποφοίτησε από την ΑΣΟΕΕ το 1987. Εργάζεται επί 31 χρόνια στον Όμιλο Βασιλάκη, όπου επί 6 χρόνια διετελέσε Οικονομικός Διευθυντής της ΤΕΧΝΟΚΑΡ ΑΒΕΕ. Κατέχει τη θέση του Οικονομικού Διευθυντή της Εταιρείας από το 2003. Είναι εκτελεστικός Αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου και Διευθύνων Σύμβουλος της Olympic Air.
Είναι επίσης Αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Animawings Aviation Srl, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Αεροπορία Αιγαίου Executive Α.Ε. και μέλος της Επιτροπής Βιώσιμης Ανάπτυξης της Εταιρείας.
Roland Jaggi
Εμπορικός Διευθυντής
Ξεκίνησε την αεροπορική του καριέρα το 1994 στην Swissair, όπου εργάστηκε για 12 χρόνια σε διαφορετικούς ρόλους στα κεντρικά γραφεία στη Ζυρίχη, στη Ρωσία και στην Πορτογαλία. Εργάζεται στην Εταιρεία από το 2018 αρχικά ως Υπεύθυνος του τμήματος Διαχείρισης Εσόδων και Τιμολόγησης (Revenue Management and Pricing) ενώ από το 2018 είναι Εμπορικός Διευθυντής της Εταιρείας.
97
Νικολαΐδης Παναγιώτης
Διευθυντής Υπηρεσιών Εδάφους
Έχει εμπειρία στο τομέα των αερομεταφορών άνω των 30 ετών. Εργάζεται στο τμήμα Υπηρεσιών Εδάφους τα τελευταία 23 χρόνια και κατείχε διάφορες θέσεις ευθύνης όπως Station Manager , Airport Service Manager και Διευθυντής Υπηρεσιών Εδάφους. Στις αρμοδιότητες του περιλαμβάνονται η διαχείριση των αεροδρομίων (πάνω από 150 σταθμούς εσωτερικού και εξωτερικού), και τα τμήματα Customer Relations και Customer Care .
Είναι μέλος της Ομάδας Επιχειρήσεων Εδάφους της IATA και της Ομάδας Customer Experience Strategy Group της Star Alliance , ενώ υπήρξε μέλος του Task Force της IATA Aviation Ground Services Agreements μέχρι το 2021.
Αριστείδης Καμβύσης
Διευθυντής Πληροφορικής
Σπούδασε στη Μεγάλη Βρετανία, αποκτώντας το Πτυχίο Πληροφορικής από το Πανεπιστήμιο Leeds και το μεταπτυχιακό τίτλο M.Sc. in Virtual Reality από το πανεπιστήμιο Hull. Κατά την διάρκεια των σπουδών του εργάστηκε για ένα χρόνο (πρόγραμμα Erasmus) στην Γαλλία, στη αεροπορική εταιρεία Air Inter. Το διάστημα 1995-1997 εργάστηκε στο τμήμα πληροφορικής στις Τράπεζας Αττικής και το διάστημα 1997-1999 στο τμήμα Πληροφορικής του Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών. Εντάχθηκε στο δυναμικό στις Aegean Airlines το 1999.
Ιωάννης Αλούκος
Τεχνικός Διευθυντής
Είναι πτυχιούχος Αεροναυπηγός μηχανικός με BEng in Aerospace Engineering and MSc in Advanced Manufacturing και μέλος ΤΕΕ.
Είναι στην Aegean 14 χρόνια. Κατά τη διάρκεια της θητείας του έχει περάσει από το τμήμα ποιοτικού ελέγχου και κατείχε θέσεις ευθύνης σε διάφορα τμήματα του τεχνικού τμήματος. Έχει διατελέσει προϊστάμενος στα Συνεργεία συντήρησης αεροσκαφών και προϊστάμενος Βαριάς συντήρησης. Κατέχει την θέση του τεχνικού Διευθυντή από τον Σεπτέμβριο του 2020.
98
Μάριος Ε. Μενεξιάδης
Διευθυντής Εσωτερικού Ελέγχου
Είναι οικονομολόγος με ειδίκευση στον Εσωτερικό Έλεγχο. Είναι κάτοχος μεταδιδακτορικού (Postdoc) και PhD στον τομέα του Εσωτερικού Ελέγχου και Βέλτιστων Πρακτικών από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, MSc στον τομέα του Εσωτερικού Ελέγχου από το City University και MAcc στη Διεθνή Λογιστική και Χρηματοοικονομική από το Glasgow University. Παράλληλα, είναι πιστοποιημένος F.C.P.A., C.P.I.A., C.R.C.O. από το Association of Certified Public Accountants International, πιστοποιημένος σε θέματα διακυβέρνησης, διαχείρισης κινδύνων και συμμόρφωσης G.R.C. από το International Compliance Association.
Έχει διατελέσει για σειρά ετών ως Διευθυντής Εσωτερικού Ελέγχου εισηγμένων ομίλων στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Πριν από την ένταξή του στην αεροπορική βιομηχανία το 2009, προσέφερε τις υπηρεσίες του ως Διευθυντής Εσωτερικού Ελέγχου στη βιομηχανία χημικών καθώς επίσης στην τροφίμων και ποτών. Η επαγγελματική του σταδιοδρομία ξεκίνησε στις «Big 5» (Andersen & PwC), ενώ παράλληλα έχει διατελέσει ως Μέλος της Επιτροπής Ελέγχου του Ελληνικού Ινστιτούτου Εσωτερικών Ελεγκτών.
99
Αριθμός Μετοχών Διευθυντικών Στελεχών με 31/12/2022 (περιλαμβάνονται και οι έμμεσες συμμετοχές)
Διευθυντής
Αριθμός μετοχών
Μιχαήλ Κουβελιώτης
3.580
100
2.5 Επεξηγηματική έκθεση
(άρθρο 4, παρ. 7 & 8 του Ν.3556/2007)
1. Διάρθρωση μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας
Το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας ανέρχεται στο ποσό των σαράντα πέντε εκατομμυρίων ογδόντα τριών χιλιάδων και πεντακοσίων σαράντα ευρώ * (45.083.540), διαιρούμενο σε ενενήντα εκατομμύρια εκατόν εξήντα επτά χιλιάδες εκατό (90.167.100) κοινές ονομαστικές μετοχές, ονομαστικής αξίας πενήντα λεπτών του ευρώ (€0,50) η κάθε μία. Οι μετοχές της Εταιρείας είναι εισηγμένες προς διαπραγμάτευση στην Αγορά Αξιών του Χρηματιστηρίου Αθηνών (Κατηγορία «Μεγάλης Κεφαλαιοποίησης»).
2. Περιορισμοί στη μεταβίβαση μετοχών της Εταιρείας
Το καταστατικό της Εταιρείας δεν προβλέπει περιορισμούς στη μεταβίβαση των μετοχών της Εταιρείας.
3. Σημαντικές άμεσες ή έμμεσες συμμετοχές κατά την έννοια των διατάξεων των άρθρων 9 έως 11 του ν. 3556/2007
Την 31.12.2022 οι κατωτέρω μέτοχοι κατείχαν ποσοστό μεγαλύτερο του 5% του συνόλου των δικαιωμάτων ψήφου της Εταιρείας: Ευτύχιος Βασιλάκης 37,55% (0,98% άμεσα, 24,73% έμμεσα δια της αλυσίδας ελεγχόμενων εταιρειών Felix Holdings S . ar . l και Evertrans S.A. και 11,84% έμμεσα δια της αλυσίδας ελεγχόμενων εταιρειών Felix Holdings S . ar . l , Evertrans S . A ., Main Stream S . A . και Autohellas ATEE), Alnesco Enterprices Company Limited 8,61%, Siana Enterprices Company Limited 8,56% και Αχιλλέας Κωνσταντακόπουλος 5,54% (4,13% άμεσα και 1,41% έμμεσα δια της ελεγχόμενης εταιρείας Ateria Ventures LTD ) .
4. Κάτοχοι κάθε είδους μετοχών που παρέχουν ειδικά δικαιώματα ελέγχου
Δεν υφίστανται μετοχές της Εταιρείας οι οποίες παρέχουν ειδικά δικαιώματα ελέγχου στους κατόχους τους.
5. Περιορισμοί στο δικαίωμα ψήφου
Δεν προβλέπονται στο καταστατικό της Εταιρείας περιορισμοί του δικαιώματος ψήφου που απορρέουν από τις μετοχές της.
6.Συμφωνίες μεταξύ μετόχων της Εταιρείας, οι οποίες συνεπάγονται περιορισμούς στη μεταβίβαση μετοχών ή περιορισμούς στην άσκηση δικαιωμάτων ψήφου
Δεν έχει περιέλθει σε γνώση της Εταιρείας ύπαρξη συμφωνιών μεταξύ των μετόχων της, οι οποίες συνεπάγονται περιορισμούς στη μεταβίβαση των μετοχών της ή στην άσκηση των δικαιωμάτων ψήφου που απορρέουν από τις μετοχές της.
7. Κανόνες διορισμού και αντικατάστασης μελών Διοικητικού Συμβουλίου και τροποποίησης καταστατικού
Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου εκλέγονται από τη Γενική Συνέλευση με μυστική ψηφοφορία και με τριετή θητεία που παρατείνεται μέχρι την Τακτική Γενική Συνέλευση του έτους εξόδου του. Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου μπορούν να είναι μέτοχοι ή μη μέτοχοι και είναι πάντοτε επανεκλέξιμα.
101
Η αντικατάσταση οποιουδήποτε μέλους πραγματοποιείται από τα υπόλοιπα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, εφόσον είναι τουλάχιστον τρία (3) και η εκλογή του νέου μέλους πρέπει να υποβληθεί για έγκριση στην πρώτη Γενική Συνέλευση .
Το Διοικητικό Συμβούλιο αποτελείται από επτά (7) έως δέκα πέντε (15) μέλη.
8. Αρμοδιότητα του Διοικητικού Συμβουλίου ή ορισμένων μελών του για την έκδοση νέων μετοχών ή για την αγορά ιδίων μετοχών
(Α) Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 24 παρ.1 περ. β και γ του Ν. 4548/2018 με απόφαση της γενικής συνέλευσης μπορεί να χορηγείται για χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει την πενταετία, η εξουσία στο διοικητικό συμβούλιο, με απόφασή του που λαμβάνεται με πλειοψηφία των 2/3 τουλάχιστον του συνόλου των μελών του, να αυξάνει το κεφάλαιο μερικά ή ολικά με την έκδοση νέων μετοχών. Στην περίπτωση αυτή, το κεφάλαιο μπορεί να αυξάνεται κατά ποσό που δεν μπορεί να υπερβεί το τριπλάσιο του κεφαλαίου, που υπάρχει κατά την ημερομηνία που χορηγήθηκε στο διοικητικό συμβούλιο η εξουσία για αύξηση του κεφαλαίου.
Η εξουσία αυτή του Διοικητικού Συμβουλίου μπορεί να ανανεώνεται με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης για χρονικό διάστημα, που δεν μπορεί να υπερβαίνει την πενταετία για κάθε χορηγούμενη ανανέωση. Η ισχύς κάθε ανανέωσης αρχίζει από την παρέλευση της διάρκειας ισχύος της προηγούμενης. Οι αποφάσεις της γενικής συνέλευσης για χορήγηση ή ανανέωση της εξουσίας αύξησης του κεφαλαίου από το διοικητικό συμβούλιο υποβάλλονται σε δημοσιότητα. Οι έκτακτες αυτές αυξήσεις του κεφαλαίου συνιστούν τροποποίηση του καταστατικού, δεν υπόκεινται, όμως, σε διοικητική έγκριση.
Δεν υφίστανται σήμερα αποφάσεις της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της Εταιρείας αναφορικά με τα ανωτέρω (Α).
(Β) Σύμφωνα με το άρθρο 49 του Ν. 4548/2018, η Εταιρεία μπορεί, η ίδια ή με πρόσωπο το οποίο ενεργεί στο όνομά του αλλά για λογαριασμό της, να αποκτήσει δικές της μετοχές, που έχουν ήδη εκδοθεί μόνο όμως μετά από έγκριση της Γενικής Συνέλευσης, η οποία ορίζει τους όρους και τις προϋποθέσεις των προβλεπόμενων αποκτήσεων και ιδίως τον ανώτατο αριθμό μετοχών που είναι δυνατόν να αποκτηθούν, τη διάρκεια για την οποία χορηγείται η έγκριση, η οποία δεν μπορεί να υπερβαίνει τους είκοσι τέσσερις (24) μήνες και, σε περίπτωση απόκτησης από επαχθή αιτία, τα κατώτατα και ανώτατα όρια της αξίας και με τους ειδικότερους όρους και διαδικασίες, όπως αναλυτικά προβλέπονται στο άρθρο 49 Ν. 4548/2018.
Η Τακτική Γενική Συνέλευση των μετόχων της 07.07.2022 ενέκρινε την απόκτηση ιδίων μετοχών της Εταιρείας, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 49 του ν.4548/2018, σε συνδυασμό με τις διατάξεις του Κανονισμού (ΕΕ) 596/2014 και του κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμού (ΕΕ) 2016/1052. Ο ανώτατος αριθμός των ιδίων μετοχών προς αγορά δεν θα υπερβαίνει το 10% του καταβεβλημένου μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας, εντός χρονικού διαστήματος 24 μηνών από την ημερομηνία λήψης της σχετικής απόφασης από τη Γενική Συνέλευση, με εύρος τιμών αγοράς από €2 ανά μετοχή (κατώτατο όριο) έως και €9 ανά μετοχή (ανώτατο όριο).
Την 31.12.2022 η Εταιρεία δεν κατείχε ίδιες μετοχές.
(Γ) Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 113 του Ν. 4548/2018, με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης, που λαμβάνεται με αυξημένη απαρτία και πλειοψηφία σύμφωνα με τις διατάξεις των παραγράφων 3 και 4 του άρθρου 130 και 2 του άρθρου 132 του Ν. 4548/2018, μπορεί να θεσπιστεί πρόγραμμα διάθεσης μετοχών στα μέλη του
102
Διοικητικού Συμβουλίου και το προσωπικό της Εταιρείας, καθώς και των συνδεδεμένων με αυτήν εταιριών κατά την έννοια του άρθρου 32 του Ν. 4308/2014 με τη μορφή δικαιώματος προαίρεσης (option) απόκτησης μετοχών, κατά τους ειδικότερους όρους της απόφασης αυτής, περίληψη της οποίας υπόκειται στις διατυπώσεις δημοσιότητας του άρθρου 12 του Ν. 4548/2018. Ως δικαιούχοι μπορούν να ορισθούν και πρόσωπα που παρέχουν στην Εταιρεία υπηρεσίες σε σταθερή βάση. Η συνολική ονομαστική αξία των μετοχών που διατίθενται κατά την παρούσα δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει, συνολικά, το ένα δέκατο (1/10) του κεφαλαίου, που είναι καταβεβλημένο κατά την ημερομηνία της απόφασης της Γενικής Συνέλευσης. Η απόφαση αυτή της Γενικής Συνέλευσης πρέπει να ορίζει, τον ανώτατο αριθμό των μετοχών που μπορεί να αποκτηθούν ή να εκδοθούν αν οι δικαιούχοι ασκήσουν το χορηγηθέν σε αυτούς δικαίωμα αγοράς μετοχών, την τιμή διάθεσης των μετοχών ή τη μέθοδο προσδιορισμού της, τους όρους διάθεσης των μετοχών στους δικαιούχους, και τους δικαιούχους ή τις κατηγορίες αυτών και τη μέθοδο προσδιορισμού της τιμής απόκτησης, με την επιφύλαξη της παραγράφου 2 του άρθρου 35 του Ν. 4548/2018, την διάρκεια του προγράμματος καθώς και κάθε άλλο συναφή όρο.
Με την ίδια απόφαση της Γενικής Συνέλευσης μπορεί να ανατίθεται στο Διοικητικό Συμβούλιο ο καθορισμός των δικαιούχων ή των κατηγοριών αυτών, ο τρόπος άσκησης του δικαιώματος και οποιοσδήποτε άλλος όρος του προγράμματος διάθεσης μετοχών. Το Διοικητικό Συμβούλιο, με απόφασή του, ρυθμίζει κάθε άλλη σχετική λεπτομέρεια, που δε ρυθμίζεται διαφορετικά από τη Γενική Συνέλευση, σύμφωνα δε με τους όρους του προγράμματος εκδίδει στους δικαιούχους που άσκησαν το δικαίωμά τους, πιστοποιητικά δικαιώματος απόκτησης μετοχών και ανά ημερολογιακό τρίμηνο κατ΄ ανώτατο όριο, παραδίδει τις μετοχές που έχουν ήδη εκδοθεί ή εκδίδει και παραδίδει τις μετοχές στους ανωτέρω δικαιούχους, αυξάνοντας το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας και τροποποιώντας αντίστοιχα το καταστατικό. Επίσης, πιστοποιεί την αύξηση του κεφαλαίου και τηρεί τις διατυπώσεις δημοσιότητας. Η απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου για την αύξηση του κεφαλαίου και η πιστοποίηση καταβολής, του λαμβάνεται ανά ημερολογιακό τρίμηνο, κατά παρέκκλιση των οριζομένων στο άρθρο 20 του Ν. 4548/2018. Στις αυξήσεις αυτές του κεφαλαίου δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 26 Ν. 4548/2018.
Τέλος, σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 113 του Ν. 4548/2018, επί εταιρειών με μετοχές εισηγμένες σε ρυθμιζόμενη αγορά, εφόσον το πρόγραμμα διάθεσης μετοχών περιλαμβάνεται στην εγκεκριμένη πολιτική αποδοχών δεν απαιτείται απόφαση της Γενικής Συνέλευσης για τη θέσπιση του εν λόγω προγράμματος.
Επίσης, η Γενική Συνέλευση, με απόφασή της που λαμβάνεται με αυξημένη απαρτία και πλειοψηφία σύμφωνα με τις διατάξεις των παραγράφων 3 και 4 του άρθρου 130 και 2 του άρθρου 132 του Ν. 4548/2018 και υποβάλλεται σε δημοσιότητα, μπορεί να εξουσιοδοτεί το διοικητικό συμβούλιο να θεσπίζει πρόγραμμα διάθεσης μετοχών, με τις προϋποθέσεις των προηγούμενων παραγράφων, αυξάνοντας ενδεχομένως το κεφάλαιο και λαμβάνοντας όλες τις άλλες σχετικές αποφάσεις. Η εξουσιοδότηση αυτή ισχύει για πέντε (5) έτη, εκτός αν η γενική συνέλευση ορίσει συντομότερο χρόνο ισχύος αυτής.
Σύμφωνα με το άρθρο 114 Ν. 4548/2018, με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης που λαμβάνεται με αυξημένη απαρτία και πλειοψηφία σύμφωνα με τις διατάξεις των παραγράφων 3 και 4 του άρθρου 130 και 2 του άρθρου 132 του Ν. 4548/2018, μπορεί να αποφασίζεται η δωρεάν διάθεση μετοχών στα μέλη του διοικητικού συμβουλίου και το προσωπικό της εταιρείας, καθώς και των συνδεδεμένων με αυτήν εταιρειών κατά την έννοια του άρθρου 32 του Ν. 4308/2014. Ως δικαιούχοι μπορούν να οριστούν και πρόσωπα που παρέχουν στην εταιρεία υπηρεσίες σε σταθερή βάση. Περίληψη της απόφασης υποβάλλεται σε δημοσιότητα.
103
Δεν υφίστανται σήμερα αποφάσεις της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της Εταιρείας αναφορικά με τα ανωτέρω (Γ).
Με την από 07.07.2022 απόφαση της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης της Εταιρείας η οποία καταχωρήθηκε στο Γ.Ε.ΜΗ. στις 26.07.2022 με Κωδικό Αριθμό Καταχώρισης 2983679 κατόπιν σχετικής πρότασης της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων και εισήγησης του Διοικητικού Συμβουλίου, εγκρίθηκε η τροποποίηση της Πολιτικής Αποδοχών της Εταιρίας, σύμφωνα με τα αρ. 110-111 του ν. 4548/2018.
9. Σημαντικές συμφωνίες που τίθενται σε ισχύ, τροποποιούνται ή λήγουν σε περίπτωση αλλαγής στον έλεγχο της Εταιρείας κατόπιν δημόσιας πρότασης
Δεν υφίστανται συμφωνίες, οι οποίες τίθενται σε ισχύ, τροποποιούνται ή λήγουν σε περίπτωση αλλαγής στον έλεγχο της Εταιρείας κατόπιν δημόσιας πρότασης.
10. Κάθε συμφωνία που η Εταιρεία έχει συνάψει με μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου ή με το προσωπικό της, η οποία προβλέπει αποζημίωση σε περίπτωση παραίτησης ή απόλυσης χωρίς βάσιμο λόγο ή τερματισμού της θητείας ή της απασχόλησής τους εξαιτίας της δημόσιας πρότασης.
Δεν υπάρχουν συμβάσεις της Εταιρείας με μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της ή με το προσωπικό της, οι οποίες να προβλέπουν την καταβολή αποζημίωσης ειδικά σε περίπτωση παραίτησης ή απόλυσης χωρίς βάσιμο λόγο ή τερματισμού της θητείας ή της απασχόλησής τους εξαιτίας δημόσιας πρότασης.
11. Η Εταιρεία διατηρεί 49 εγκαταστάσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό για την εξυπηρέτηση των αναγκών της.
Αθήνα, 15 Μαρτίου 2023
Ο Διευθύνων Σύμβουλος
της Εταιρείας «ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε.»
Δημήτριος Γερογιάννης
104
3. Έκθεση Ελέγχου Ανεξάρτητων Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών
105
EΡΝΣΤ & ΓΙΑΝΓΚ (ΕΛΛΑΣ) Ορκωτοί Ελεγκτές – Λογιστές Α.E. Χειμάρρας 8 Β, Μαρούσι 151 25 Αθήνα
Τηλ.: 210 2886 000 Φαξ: 210 2886 905 ey.com
Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή
Προς τους Μετόχους της εταιρείας ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε.
Έκθεση Ελέγχου επί των Εταιρικών και Ενοποιημένων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων
Γνώμη
Έχουμε ελέγξει τις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της εταιρείας ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. (η Εταιρεία), οι οποίες αποτελούνται από την εταιρική και ενοποιημένη κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης της 31 ης Δεκεμβρίου 2022, τις εταιρικές και ενοποιημένες καταστάσεις συνολικού εισοδήματος, μεταβολών ιδίων κεφαλαίων και ταμειακών ροών της χρήσεως που έληξε την ημερομηνία αυτή, καθώς και περίληψη σημαντικών λογιστικών αρχών και μεθόδων και λοιπές επεξηγηματικές πληροφορίες.
Κατά τη γνώμη μας, οι συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, την οικονομική θέση της εταιρείας ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. και των θυγατρικών αυτής (ο Όμιλος) κατά την 31 η Δεκεμβρίου 2022, τη χρηματοοικονομική τους επίδοση και τις ταμειακές τους ροές για τη χρήση που έληξε την ημερομηνία αυτή σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Βάση γνώμης
Διενεργήσαμε τον έλεγχό μας σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου (ΔΠΕ) όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία. Οι ευθύνες μας, σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά περιγράφονται περαιτέρω στην ενότητα της έκθεσής μας “Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων”. Είμαστε ανεξάρτητοι από την Εταιρεία και τις ενοποιούμενες θυγατρικές της, καθ’ όλη τη διάρκεια του διορισμού μας, σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών, όπως αυτός έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία και τις απαιτήσεις δεοντολογίας που σχετίζονται με τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων στην Ελλάδα και έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές μας υποχρεώσεις σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας και του προαναφερόμενου Κώδικα Δεοντολογίας. Πιστεύουμε ότι τα ελεγκτικά τεκμήρια που έχουμε αποκτήσει είναι επαρκή και κατάλληλα να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας.
Σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου είναι εκείνα τα θέματα που, κατά την επαγγελματική μας κρίση, ήταν εξέχουσας σημασίας στον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως. Τα θέματα αυτά και οι σχετιζόμενοι κίνδυνοι ουσιώδους ανακρίβειας αντιμετωπίστηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων ως σύνολο, για τη διαμόρφωση της γνώμης μας επί αυτών και δεν εκφέρουμε ξεχωριστή γνώμη για τα θέματα αυτά.
Σ’ αυτό το πλαίσιο περιγράφουμε ακολούθως πως ο έλεγχός μας αντιμετώπισε το κάθε θέμα.
Έχουμε εκπληρώσει τα καθήκοντα που περιγράφονται στην ενότητα «Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των χρηματοοικονομικών καταστάσεων» της έκθεσής μας, περιλαμβανομένων αυτών που σχετίζονται με τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. Ως εκ τούτου, ο έλεγχός μας περιέλαβε τη διενέργεια διαδικασιών που σχεδιάστηκαν ώστε ν’ ανταποκρίνονται στους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Τα αποτελέσματα των ελεγκτικών μας διαδικασιών, περιλαμβανομένων των διαδικασιών που διενεργήθηκαν επί των κατωτέρω θεμάτων, παρέχουν τη βάση για τη γνώμη μας επί των συνημμένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων.
106
Σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Πώς αντιμετωπίστηκαν κατά τον έλεγχό μας τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Αναγνώριση εσόδων από συμβάσεις με πελάτες και πρόγραμμα επιβράβευσης πιστότητας πελατών (σε εταιρική και ενοποιημένη βάση)
Τα έσοδα από συμβάσεις με πελάτες της Εταιρείας και του Ομίλου για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2022 ανήλθαν σε €1.241εκ. και €1.337εκ. αντίστοιχα και αφορούν σε πωλήσεις εισιτηρίων και αγαθών και πωλήσεις από παροχή λοιπών υπηρεσιών.
Τα έσοδα από πωλήσεις εισιτηρίων αφορούν την κύρια πηγή εσόδων και αποτελούνται από άμεσες πωλήσεις εισιτηρίων, πωλήσεις μέσω πρακτόρων και πωλήσεις μέσω άλλων αεροπορικών εταιρειών.
Τα έσοδα από πωλήσεις εισιτηρίων αναγνωρίζονται κατά την πραγματοποίηση της πτήσης, ενώ το μέρος των εσόδων που αφορά σε εισιτήρια των οποίων οι πτήσεις δεν έχουν ακόμη πραγματοποιηθεί μεταφέρεται σε λογαριασμό υποχρεώσεων από συμβάσεις με πελάτες δεδομένου ότι η υπηρεσία δεν έχει παρασχεθεί προκειμένου να αναγνωρισθεί ως έσοδο μεταγενέστερα, κατά το χρόνο πραγματοποίησης των πτήσεων. Το ποσό των εσόδων επόμενων χρήσεων κατά την 31 Δεκεμβρίου 2022 ανερχόταν σε €186εκ. για την Εταιρεία και €190εκ. για τον Όμιλο.
Επίσης, η Εταιρεία και ο Όμιλος έχουν θεσπίσει ένα πρόγραμμα επιβράβευσης πιστότητας πελατών το οποίο αντιμετωπίζεται ως χωριστή συμβατική υποχρέωση της πώλησης εισιτηρίων, με συνέπεια μέρος του εσόδου από την πώληση εισιτηρίων να μεταφέρεται προς αναγνώριση σε μεταγενέστερες περιόδους, κατά την εξαργύρωση των μιλίων. Για τον προσδιορισμό αρχικά του ποσού που μεταφέρεται, και μεταγενέστερα της χρονικής στιγμής αναγνώρισης του εσόδου, η διοίκηση ασκεί κρίση και χρησιμοποιεί εκτιμήσεις και παραδοχές με υψηλό βαθμό υποκειμενικότητας καθώς και αναλογιστικές μεθόδους και ιστορικά δεδομένα για την ποσοτικοποίηση της εύλογης αξίας των μιλίων που προσφέρονται στους πελάτες και του ποσοστού των μιλίων που δεν αναμένεται να εξαργυρωθούν στο μέλλον. Το σχετικό ποσό εσόδων επομένων χρήσεων κατά την 31 Δεκεμβρίου 2022 ανερχόταν σε €51εκ. για την Εταιρεία και τον Όμιλο.
Έχουμε αναγνωρίσει τα έσοδα από συμβάσεις με πελάτες και το λογαριασμό των υποχρεώσεων από συμβάσεις με πελάτες ως ένα από τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου λόγω του ύψους των λογαριασμών, του μεγέθους και του όγκου των συναλλαγών που λογιστικοποιούνται μέσω διαφόρων πληροφοριακών συστημάτων, του εγγενούς κινδύνου μη αναγνώρισης εσόδων στην περίοδο που αφορούν, του σημαντικού χρόνου που απαιτείται για τον έλεγχο των λογαριασμών αυτών και λόγω της χρήσης κρίσεων, εκτιμήσεων
Οι ελεγκτικές διαδικασίες που, μεταξύ άλλων, πραγματοποιήσαμε, έχουν ως εξής:
- Ελέγξαμε τις δικλείδες ασφαλείας των πληροφοριακών συστημάτων και εφαρμογών που υποστηρίζουν το κύκλωμα των εσόδων όπως έλεγχο της πρόσβασης, της δυνατότητας διενέργειας αλλαγών και της επιχειρησιακής λειτουργίας.
- Ελέγξαμε τη συμφωνία μεταξύ λογιστικών και εμπορικών συστημάτων.
- Για δείγμα άμεσων πωλήσεων εισιτηρίων ελέγξαμε την ορθή καταχώρηση του εσόδου ως προς τις αξίες και την πραγματοποίηση της πτήσης.
- Για τις πωλήσεις μέσω πρακτόρων, λάβαμε μηνιαία ανάλυση ανά χώρα των πωλήσεων πρακτόρων από το σύστημα εσόδων και ελέγξαμε τη συμφωνία των σχετικών λογαριασμών με το ισοζύγιο. Επιλέξαμε και ελέγξαμε δείγμα των αναφορών από τους πράκτορες και ελέγξαμε τη συμφωνία του βασικού εισιτηρίου, ΦΠΑ και φόρων με τους σχετικούς λογαριασμούς στο ισοζύγιο.
- Για τις πωλήσεις μέσω άλλων αεροπορικών εταιρειών οι οποίες αναφέρονται σε εισιτήρια πτήσεων της Εταιρείας και του Ομίλου που έχουν εκδοθεί από άλλες εταιρείες λάβαμε την μηνιαία εκκαθάριση από την Διεθνή Ένωση Αερομεταφορών (ΙΑΤΑ) και ελέγξαμε τη συμφωνία με τους λογαριασμούς εσόδων στο ισοζύγιο.
- Εντοπίσαμε μη χρηματοοικονομικές πληροφορίες με βάση τις οποίες αξιολογήσαμε τις αποκλίσεις ή μεταβολές των εσόδων κατά τη διάρκεια της χρήσης.
- Για δείγμα συναλλαγών εσόδων από εισιτήρια των οποίων οι πτήσεις δεν είχαν πραγματοποιηθεί έως την 31 Δεκεμβρίου 2022, ελέγξαμε το διαχωρισμό μεταξύ εσόδων της χρήσης και εσόδων επομένων χρήσεων.
- Αναφορικά με το πρόγραμμα επιβράβευσης πιστότητας πελατών, ελέγξαμε τον υπολογισμό
107
του μέρους του εσόδου που μεταφέρεται σε επόμενες χρήσεις,
Σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Πώς αντιμετωπίστηκαν κατά τον έλεγχό μας τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Αναγνώριση εσόδων από συμβάσεις με πελάτες και πρόγραμμα επιβράβευσης πιστότητας πελατών (σε εταιρική και ενοποιημένη βάση) – συνέχεια
και παραδοχών που απαιτούνται κατά τη διαδικασία ποσοτικοποίησης των σχετικών ποσών εκ μέρους της διοίκησης.
Οι γνωστοποιήσεις της Εταιρείας και του Ομίλου σχετικά με τη λογιστική πολιτική, τις κρίσεις, εκτιμήσεις και παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν για τα έσοδα πωλήσεων εισιτηρίων και τις υποχρεώσεις από συμβάσεις με πελάτες περιλαμβάνονται στις σημειώσεις 2.2, 2.4, 3.21 και 3.24 των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων.
αξιολογήσαμε την αναλογιστική εκτίμηση της Εταιρείας και του Ομίλου που πραγματοποιήθηκε από τρίτους ανεξάρτητους αναλογιστές, αναφορικά με την εύλογη αξία των μιλίων που προσφέρθηκαν και τις παραδοχές αναφορικά με το ποσοστό των μιλίων που δεν αναμένεται να εξαργυρωθούν. Συμπεριλάβαμε στην ομάδα ελέγχου στελέχη μας εξειδικευμένα σε θέματα αξιολόγησης αναλογιστικών μελετών.
Τέλος αξιολογήσαμε την επάρκεια των σχετικών γνωστοποιήσεων στις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις.
Σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Πώς αντιμετωπίστηκαν κατά τον έλεγχό μας τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Πρόβλεψη για συντηρήσεις αεροσκαφών (σε εταιρική και ενοποιημένη βάση)
Η Εταιρεία και ο Όμιλος έχουν συνάψει συμβάσεις μίσθωσης αεροσκαφών βάσει των οποίων οφείλουν να τηρούν συγκεκριμένο πρόγραμμα συντήρησής τους. Κατά τη διάρκεια της μίσθωσης σχηματίζεται πρόβλεψη με τα εκτιμώμενα ποσά συντηρήσεων που θα απαιτηθούν για την εκπλήρωση των συμβατικών υποχρεώσεων. Η επιμέτρηση της πρόβλεψης απαιτεί αριθμό εκτιμήσεων και παραδοχών οι οποίες ενδέχεται να μεταβληθούν στο μέλλον. Η πρόβλεψη για συντηρήσεις αεροσκαφών κατά την 31 Δεκεμβρίου 2022 ανερχόταν σε €94εκ. για την Εταιρεία και €99εκ. για τον Όμιλο.
Έχουμε αναγνωρίσει την πρόβλεψη για συντηρήσεις αεροσκαφών ως ένα από τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου λόγω του βαθμού υποκειμενικότητας στις παραδοχές, των σημαντικών κρίσεων και εκτιμήσεων, που απαιτούνται από τη διοίκηση καθώς και της σημαντικότητας του κονδυλίου.
Οι ελεγκτικές διαδικασίες που, μεταξύ άλλων, πραγματοποιήσαμε, περιέλαβαν τις ακόλουθες:
- Αξιολογήσαμε το σχεδιασμό εκ μέρους της διοίκησης των δικλείδων εσωτερικού ελέγχου που αφορούν στον υπολογισμό της πρόβλεψης συντηρήσεων.
- Ελέγξαμε αν η Εταιρεία και ο Όμιλος χρησιμοποιούν σε συνέπεια με τις προηγούμενες χρήσεις, τη μεθοδολογία υπολογισμού της πρόβλεψης, εξετάζοντας και απολογιστικά δεδομένα και συζητήσαμε με τη διοίκηση τις βασικές κρίσεις, εκτιμήσεις και παραδοχές για τον υπολογισμό της πρόβλεψης.
- Ελέγξαμε τις βασικές κρίσεις, εκτιμήσεις και παραδοχές αναφορικά με το αναμενόμενο κόστος συντήρησης των αεροσκαφών, των κινητήρων και
108
Οι γνωστοποιήσεις της Εταιρείας και του Ομίλου σχετικά με τη λογιστική πολιτική, τις κρίσεις, εκτιμήσεις και παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν για την πρόβλεψη συντηρήσεων αεροσκαφών περιλαμβάνονται στις σημειώσεις 2.2 και 3.19 των
των λοιπών μερών του αεροσκάφους, τις ώρες πτήσεις ή τους πτητικούς κύκλους και το πρόγραμμα συντήρησης, λαμβάνοντας υπόψη και τις αντίστοιχες συμφωνίες με τους παρόχους συντήρησης αεροσκαφών και κινητήρων, καθώς και ελέγξαμε τις υποθέσεις για το προεξοφλητικό επιτόκιο και τις τιμές των συναλλαγματικών ισοτιμιών.
Σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Πώς αντιμετωπίστηκαν κατά τον έλεγχό μας τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Πρόβλεψη για συντηρήσεις αεροσκαφών (σε εταιρική και ενοποιημένη βάση) – συνέχεια
εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων.
- Συγκρίναμε τις εκτιμήσεις και παραδοχές που χρησιμοποιούνται σε σχέση με εσωτερικά και εξωτερικά δεδομένα και πηγές, όπου αυτές ήταν διαθέσιμες.
- Επανυπολογίσαμε τα ποσά που περιλήφθηκαν στο μοντέλο υπολογισμού που χρησιμοποιεί η διοίκηση.
Επίσης, αξιολογήσαμε την επάρκεια των σχετικών γνωστοποιήσεων στις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις.
Σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Πώς αντιμετωπίστηκαν κατά τον έλεγχό μας τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Παράγωγα προϊόντα (σε εταιρική και ενοποιημένη βάση)
Η Εταιρεία και ο Όμιλος συνάπτουν συμβόλαια παραγώγων για την αντιστάθμιση κινδύνων ταμειακών ροών που προκύπτουν από τις διακυμάνσεις των τιμών των καυσίμων, των συναλλαγματικών ισοτιμιών και των επιτοκίων. Για τα συμβόλαια για τα οποία εφαρμόζεται λογιστική αντιστάθμισης ταμειακών ροών και στο βαθμό που αυτή αξιολογείται ως αποτελεσματική αντιστάθμιση, οι μεταβολές της εύλογης αξίας τους αναγνωρίζονται στα λοιπά συνολικά εισοδήματα στην κατάσταση συνολικού εισοδήματος. Σε διαφορετική περίπτωση, οι μεταβολές της εύλογης αξίας τους αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα της χρήσης. Την 31 Δεκεμβρίου 2022, η Εταιρεία και ο Όμιλος είχαν αναγνωρίσει περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις από συμβόλαια παραγώγων ύψους €58εκ. και €15εκ., αντίστοιχα.
Οι ελεγκτικές διαδικασίες που, μεταξύ άλλων, πραγματοποιήσαμε, περιέλαβαν τις ακόλουθες:
- Για όλα τα ανοικτά συμβόλαια παραγώγων στο τέλος της χρήσης συγκρίναμε την αποτίμηση της εύλογης αξία τους και τα αντίστοιχα ποσά που έχουν αναγνωριστεί στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις με τις εκτιμήσεις των αντισυμβαλλομένων.
- Ελέγξαμε τους όρους των ανοικτών συμβολαίων κατά την 31 Δεκεμβρίου 2022 και για ένα δείγμα επανυπολογίσαμε την εύλογη αξία τους.
- Αξιολογήσαμε αν τα συμβόλαια παραγώγων πληρούν τα οριζόμενα από τα οικεία λογιστικά πρότυπα, και όπου εφαρμόζεται, τα κριτήρια για
109
Έχουμε αναγνωρίσει την αποτίμηση και λογιστικοποίηση των συμβολαίων παράγωγων ως ένα από τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου λόγω του ύψους, της φύσης των λογαριασμών, της πολυπλοκότητας του λογιστικού χειρισμού και των αβεβαιοτήτων που εμπεριέχονται στις κρίσεις, στις εκτιμήσεις και στις παραδοχές της διοίκησης κατά τον υπολογισμό των σχετικών ποσών και την εφαρμογή λογιστικής αντιστάθμισης, στην αποτελεσματικότητα της αντιστάθμισης ταμειακών ροών και την επακόλουθη επίδραση της στην κατάσταση συνολικού εισοδήματος του έτους.
Οι γνωστοποιήσεις της Εταιρείας και του Ομίλου σχετικά με τη λογιστική πολιτική, τις κρίσεις, εκτιμήσεις και παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν κατά τον υπολογισμό της αξίας των παραγώγων
λογιστική αντιστάθμισης ανά κατηγορία παραγώγων.
- Συμπεριλάβαμε στην ομάδα ελέγχου στελέχη μας εξειδικευμένα σε θέματα ελέγχου αποτελεσματικότητας αντιστάθμισης και αποτίμησης παραγώγων.
- Ελέγξαμε τις εκτιμήσεις της διοίκησης για τις μελλοντικές ταμειακές ροές για τις οποίες έχει χρησιμοποιηθεί η λογιστική αντιστάθμισης και στις περιπτώσεις που η αρχική εκτίμηση της διοίκησης αναθεωρήθηκε επιβεβαιώσαμε την ορθή λογιστικοποίηση στα αποτελέσματα χρήσης.
- Ελέγξαμε την εκπλήρωση και ορθή λογιστικοποίηση των συμβολαίων που έκλεισαν εντός της.
Σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Πώς αντιμετωπίστηκαν κατά τον έλεγχό μας τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Παράγωγα προϊόντα (σε εταιρική και ενοποιημένη βάση) – συνέχεια
περιλαμβάνονται στις σημειώσεις 2.2, 2.8 και 3.23 των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων.
κλειόμενης χρήσης καθώς και των ανοιχτών συμβολαίων κατά την 31 Δεκεμβρίου 2022.
- Ελέγξαμε την ταξινόμηση των συμβολαίων παραγώγων προϊόντων σε βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις στην κατάσταση οικονομικής θέσης.
Αξιολογήσαμε την επάρκεια των σχετικών γνωστοποιήσεων στις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις.
110
Άλλες πληροφορίες
Η διοίκηση είναι υπεύθυνη για τις άλλες πληροφορίες. Οι άλλες πληροφορίες περιλαμβάνονται στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου, για την οποία γίνεται σχετική αναφορά στην “Έκθεση επί άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων”, στις Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, αλλά δεν περιλαμβάνουν τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις και την έκθεση ελέγχου επί αυτών.
Η γνώμη μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων δεν καλύπτει τις άλλες πληροφορίες και δεν εκφράζουμε με τη γνώμη αυτή οποιασδήποτε μορφής συμπέρασμα διασφάλισης επί αυτών.
Σε σχέση με τον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η ευθύνη μας είναι να αναγνώσουμε τις άλλες πληροφορίες και με τον τρόπο αυτό, να εξετάσουμε εάν οι άλλες πληροφορίες είναι ουσιωδώς ασυνεπείς με τις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις ή τις γνώσεις που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχο ή αλλιώς φαίνεται να είναι ουσιωδώς εσφαλμένες. Εάν, με βάση τις εργασίες που έχουμε εκτελέσει, καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει ουσιώδες σφάλμα σε αυτές τις άλλες πληροφορίες, είμαστε υποχρεωμένοι να αναφέρουμε το γεγονός αυτό. Δεν έχουμε τίποτα να αναφέρουμε σχετικά με το θέμα αυτό.
Ευθύνες της διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματο οικονομικών καταστάσεων
Η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που η διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος.
Κατά την κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, η διοίκηση είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση της ικανότητας της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους, γνωστοποιώντας όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα και τη χρήση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, εκτός και εάν η διοίκηση είτε προτίθεται να ρευστοποιήσει την Εταιρεία και τον Όμιλο ή να διακόψει τη δραστηριότητά τους ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή από το να προβεί σ ’αυτές τις ενέργειες.
Η Επιτροπή Ελέγχου (άρθ. 44 Ν. 4449/2017) της Εταιρείας έχει την ευθύνη εποπτείας της διαδικασίας χρηματοοικονομικής αναφοράς της Εταιρείας και του Ομίλου.
Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματο οικονομικών καταστάσεων
Οι στόχοι μας είναι να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση για το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, στο σύνολο τους, είναι απαλλαγμένες από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος και να εκδώσουμε έκθεση ελεγκτή, η οποία περιλαμβάνει τη γνώμη μας. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι ο έλεγχος που διενεργείται σύμφωνα με τα ΔΠΕ, όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα, όταν αυτό υπάρχει. Σφάλματα δύναται να προκύψουν από απάτη ή από λάθος και θεωρούνται ουσιώδη όταν, μεμονωμένα ή αθροιστικά, θα μπορούσε εύλογα να αναμένεται ότι θα επηρέαζαν τις οικονομικές αποφάσεις των χρηστών, που λαμβάνονται με βάση αυτές τις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις.
Ως καθήκον του ελέγχου, σύμφωνα με τα ΔΠΕ όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, ασκούμε επαγγελματική κρίση και διατηρούμε επαγγελματικό σκεπτικισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του ελέγχου. Επίσης:
• Εντοπίζουμε και αξιολογούμε τους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος στις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος, σχεδιάζοντας και διενεργώντας ελεγκτικές διαδικασίες που ανταποκρίνονται στους κινδύνους αυτούς και αποκτούμε ελεγκτικά τεκμήρια που είναι επαρκή και κατάλληλα για να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Ο κίνδυνος μη εντοπισμού ουσιώδους σφάλματος που οφείλεται σε απάτη είναι υψηλότερος από αυτόν που οφείλεται σε λάθος, καθώς η απάτη μπορεί να εμπεριέχει
111
συμπαιγνία, πλαστογραφία, εσκεμμένες παραλείψεις, ψευδείς διαβεβαιώσεις ή παράκαμψη των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου.
• Κατανοούμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που σχετίζονται με τον έλεγχο, με σκοπό το σχεδιασμό ελεγκτικών διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι με σκοπό τη διατύπωση γνώμης επί της αποτελεσματικότητας των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας και του Ομίλου.
• Αξιολογούμε την καταλληλότητα των λογιστικών αρχών και μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν και το εύλογο των λογιστικών εκτιμήσεων και των σχετικών γνωστοποιήσεων που έγιναν από τη διοίκηση.
• Αποφαινόμαστε για την καταλληλότητα της χρήσης από τη διοίκηση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας και με βάση τα ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτήθηκαν για το εάν υπάρχει ουσιώδης αβεβαιότητα σχετικά με γεγονότα ή συνθήκες που μπορεί να υποδηλώνουν ουσιώδη αβεβαιότητα ως προς την ικανότητα της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους. Εάν συμπεράνουμε ότι υφίσταται ουσιώδης αβεβαιότητα, είμαστε υποχρεωμένοι στην έκθεση ελεγκτή να επιστήσουμε την προσοχή στις σχετικές γνωστοποιήσεις των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων ή εάν αυτές οι γνωστοποιήσεις είναι ανεπαρκείς να διαφοροποιήσουμε τη γνώμη μας. Τα συμπεράσματά μας βασίζονται σε ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτώνται μέχρι την ημερομηνία της έκθεσης ελεγκτή. Ωστόσο, μελλοντικά γεγονότα ή συνθήκες ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα η Εταιρεία και ο Όμιλος να παύσουν να λειτουργούν ως συνεχιζόμενη δραστηριότητα.
• Αξιολογούμε τη συνολική παρουσίαση, τη δομή και το περιεχόμενο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των γνωστοποιήσεων, καθώς και το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις απεικονίζουν τις υποκείμενες συναλλαγές και τα γεγονότα με τρόπο που επιτυγχάνεται η εύλογη παρουσίαση.
• Αποκτούμε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια αναφορικά με την χρηματοοικονομική πληροφόρηση των οντοτήτων ή των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εντός του Ομίλου για την έκφραση γνώμης επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Είμαστε υπεύθυνοι για την καθοδήγηση, την επίβλεψη και την εκτέλεση του ελέγχου της Εταιρείας και των θυγατρικών της. Παραμένουμε αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ελεγκτική μας γνώμη.
Μεταξύ άλλων θεμάτων, κοινοποιούμε στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, το σχεδιαζόμενο εύρος και το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου, καθώς και σημαντικά ευρήματα του ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων όποιων σημαντικών ελλείψεων στις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου εντοπίζουμε κατά τη διάρκεια του ελέγχου μας.
Επιπλέον, δηλώνουμε προς τους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση ότι έχουμε συμμορφωθεί με τις σχετικές απαιτήσεις δεοντολογίας περί ανεξαρτησίας και γνωστοποιούμε προς αυτούς όλες τις σχέσεις και άλλα θέματα που μπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι επηρεάζουν την ανεξαρτησία μας και τα σχετικά μέτρα προστασίας, όπου συντρέχει περίπτωση.
Από τα θέματα που γνωστοποιήθηκαν στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, καθορίζουμε τα θέματα εκείνα που ήταν εξέχουσας σημασίας για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως και ως εκ τούτου αποτελούν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου.
112
Έκθεση επί άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων
1. Έκθεση Διαχείρισης Διοικητικού Συμβουλίου
Λαμβάνοντας υπόψη ότι η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση της Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου και της Δήλωσης Εταιρικής Διακυβέρνησης που περιλαμβάνεται στην έκθεση αυτή, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 5 του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 (μέρος Β), σημειώνουμε ότι:
α) Στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου περιλαμβάνεται δήλωση εταιρικής διακυβέρνησης, η οποία παρέχει τα πληροφοριακά στοιχεία που ορίζονται στο άρθρο 152 του Ν. 4548/2018.
β) Κατά τη γνώμη μας η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου έχει καταρτισθεί σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις των άρθρων των άρθρων 150-151 και 153-154 και της παραγράφου 1 (περιπτώσεις γ’ και δ’) του άρθρου 152 του Ν. 4548/2018 και το περιεχόμενο αυτής αντιστοιχεί με τις συνημμένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της χρήσης που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2022.
γ) Με βάση τη γνώση που αποκτήσαμε κατά το έλεγχό μας, για την εταιρεία ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. και το περιβάλλον της, δεν έχουμε εντοπίσει ουσιώδεις ανακρίβειες στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού της Συμβουλίου.
2. Συμπληρωματική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου
Η γνώμη μας επί των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων είναι συνεπής με τη Συμπληρωματική Έκθεσή μας προς την Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας, που προβλέπεται από το άρθρο 11 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014.
3. Παροχή μη ελεγκτικών υπηρεσιών
Δεν παρείχαμε στην Εταιρεία και τις θυγατρικές της μη ελεγκτικές υπηρεσίες που απαγορεύονται σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. Οι επιτρεπόμενες μη ελεγκτικές υπηρεσίες που έχουμε παράσχει στην Εταιρεία και στις θυγατρικές της, κατά τη διάρκεια της χρήσεως που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2022 γνωστοποιούνται στη Σημείωση 3.39 των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων.
4. Διορισμός Ελεγκτή
Διοριστήκαμε για πρώτη φορά ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές της Εταιρείας με την από 12 Μαΐου 2015 απόφαση της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Έκτοτε ο διορισμός μας έχει αδιαλείπτως ανανεωθεί για μια συνολική περίοδο 8 ετών με βάση τις κατ’ έτος λαμβανόμενες αποφάσεις της τακτικής γενικής συνέλευσης των .
5. Κανονισμός Λειτουργίας
Η Εταιρεία διαθέτει Κανονισμό Λειτουργίας σύμφωνα με το περιεχόμενο που προβλέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 14 του Ν. 4706/2020.
6. Έκθεση Διασφάλισης επί του Ευρωπαϊκού Ενιαίου Ηλεκτρονικού Μορφότυπου Αναφοράς
Εξετάσαμε τα ψηφιακά αρχεία της εταιρείας ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. (εφεξής Εταιρεία ή/και Όμιλος), τα οποία καταρτίστηκαν σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Ενιαίο Ηλεκτρονικό Μορφότυπο (ESEF) που ορίζεται από τον κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (EΕ) 2019/815, όπως τροποποιήθηκε με τον Κανονισμό (EΕ) 2020/1989 (εφεξής Κανονισμός ESEF), και τα οποία περιλαμβάνουν τις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Ομίλου για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2022, σε μορφή XHTML «213800VI8OH5EJM18L21-2022- 12-el.xhtml», καθώς και το προβλεπόμενο αρχείο XBRL «213800VI8OH5EJM18L21-2022-12-31-el.zip» με την κατάλληλη σήμανση, επί των προαναφερόμενων ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων και των λοιπών επεξηγηματικών πληροφοριών (Σημειώσεις επί των οικονομικών καταστάσεων).
Κανονιστικό πλαίσιο
113
Τα ψηφιακά αρχεία του Ευρωπαϊκού Ενιαίου Ηλεκτρονικού Μορφότυπου καταρτίζονται σύμφωνα με τον Κανονισμό ESEF και την 2020/C 379/01 Ερμηνευτική Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 10ης Νοεμβρίου 2020, όπως προβλέπεται από το Ν. 3556/2007 και τις σχετικές ανακοινώσεις της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και του Χρηματιστηρίου Αθηνών (εφεξής «Κανονιστικό Πλαίσιο ESEF»). Συνοπτικά το Πλαίσιο αυτό περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τις ακόλουθες απαιτήσεις:
- Όλες οι ετήσιες χρηματο οικονομικές εκθέσεις θα πρέπει να συντάσσονται σε μορφότυπο XHTΜL.
- Όσον αφορά τις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις βάσει των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, η χρηματοοικονομική πληροφόρηση, που περιλαμβάνεται στην Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος, στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης, στην Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων και στην Κατάσταση Ταμειακών Ροών, καθώς επίσης και η χρηματοοικονομική πληροφόρηση που περιλαμβάνεται στις λοιπές επεξηγηματικές πληροφορίες, θα πρέπει να επισημαίνεται με ετικέτες XBRL (XBRL ‘tags’ και ‘block tag’), σύμφωνα με την Ταξινομία του ESEF (ESEF Taxonomy), όπως ισχύει. Οι τεχνικές προδιαγραφές για τον ESEF, συμπεριλαμβανομένης και της σχετικής ταξινομίας, παρατίθενται στα Ρυθμιστικά Τεχνικά Πρότυπα (Regulatory Technical Standards) του ESEF.
Οι απαιτήσεις που ορίζονται από το ισχύον Κανονιστικό Πλαίσιο ESEF αποτελούν κατάλληλα κριτήρια για να εκφράσουμε συμπέρασμα που παρέχει εύλογη διασφάλιση.
Ευθύνες της διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση
Η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και υποβολή των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων της Εταιρείας και του Ομίλου, για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2022, σύμφωνα με τις απαιτήσεις που ορίζονται από το Κανονιστικό Πλαίσιο ESEF, όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που η διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση των ψηφιακών αρχείων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος.
Ευθύνες του Ελεγκτή
Η δική μας ευθύνη είναι ο σχεδιασμός και η διενέργεια αυτής της εργασίας διασφάλισης, σύμφωνα με την υπ’ αρ. 214/4/11- 02-2022 Απόφαση του Δ.Σ. της Επιτροπής Λογιστικής Τυποποίησης και Ελέγχων (ΕΛΤΕ) και τις «Κατευθυντήριες οδηγίες σε σχέση με την εργασία και την έκθεση διασφάλισης των Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών επί του Ευρωπαϊκού Ενιαίου Ηλεκτρονικού Μορφότυπου Αναφοράς (ESEF) των εκδοτών με κινητές αξίες εισηγμένες σε ρυθμιζόμενη αγορά στην Ελλάδα», όπως εκδόθηκαν από το Σώμα Ορκωτών Ελεγκτών την 14/02/2022 (εφεξής "Κατευθυντήριες Οδηγίες ESEF"), έτσι ώστε να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση ότι οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Ομίλου που καταρτίστηκαν από τη διοίκηση σύμφωνα με τον ESEF συμμορφώνονται από κάθε ουσιώδη άποψη με το ισχύον Κανονιστικό Πλαίσιο ESEF.
Η εργασία μας διενεργήθηκε σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών (Κώδικας ΣΔΠΔΕ), όπως αυτός έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία και επιπλέον έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές υποχρεώσεις ανεξαρτησίας, σύμφωνα με το Ν. 4449/2017 και τον Κανονισμό (ΕΕ) 537/2014.
Η εργασία διασφάλισης που διενεργήσαμε καλύπτει περιοριστικά τα αντικείμενα που περιλαμβάνονται στις Κατευθυντήριες Οδηγίες ESEF και διενεργήθηκε σύμφωνα με το Διεθνές Πρότυπο Εργασιών Διασφάλισης 3000, “Έργα Διασφάλισης Πέραν Ελέγχου ή Επισκόπησης Ιστορικής Οικονομικής Πληροφόρησης”. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι η εργασία αυτή θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα αναφορικά με μη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του Κανονιστικού Πλαισίου ESEF.
114
Συμπέρασμα
Με βάση τη διενεργηθείσα εργασία και τα τεκμήρια που αποκτήθηκαν, διατυπώνουμε το συμπέρασμα ότι οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Ομίλου, για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2022, σε μορφή αρχείου XHTML «213800VI8OH5EJM18L21-2022-12-31-el.xhtml», καθώς και το προβλεπόμενο αρχείο XBRL «213800VI8OH5EJM18L21-2022-12-31-el.zip» με την κατάλληλη σήμανση, επί των προαναφερόμενων ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων και των λοιπών επεξηγηματικών πληροφοριών, έχουν καταρτιστεί, από κάθε ουσιώδη άποψη, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Κανονιστικού Πλαισίου ESEF.
Αθήνα, 15 Μαρτίου 2023
Ιωάννης Πιέρρος
Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής
Α.Μ. ΣΟΕΛ 3505
ΕΡΝΣΤ & ΓΙΑΝΓΚ (ΕΛΛΑΣ)
Ορκωτοί Ελεγκτές – Λογιστές Α.Ε.
Χειμάρρας 8B, 15125 Μαρούσι
Α.Μ. ΣΟΕΛ 107
4. Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις για τη Χρήση 1η Ιανουαρίου-31η Δεκεμβρίου 2022
116
Οι ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας εγκρίθηκαν κατά τη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου στις 15 Μαρτίου 2023.
Οι βεβαιούντες
Ο Πρόεδρος
Του Διοικητικού Συμβουλίου
Ο Διευθύνων
Σύμβουλος
Ο Οικονομικός
Διευθυντής
Η Προϊσταμένη
Λογιστηρίου
Ευτύχιος Βασιλάκης
Α.Δ.Τ. ΑΝ049866
Δημήτριος Γερογιάννης
Α.Δ.Τ. ΑΒ642495
Μιχάλης Κουβελιώτης
Α.Δ.Τ. ΑΟ148706
Μαρία Ζαννάκη
Α.Δ.Τ. ΑΟ135556
Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της Ετήσιας Οικονομικής Έκθεσης η οποία είναι διαθέσιμη και στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.aegeanair.com και η οποία περιλαμβάνει και την Έκθεση Ελέγχου των Ανεξάρτητων Ελεγκτών.
117
4. Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις για τη Χρήση 1η Ιανουαρίου-31η Δεκεμβρίου 2022
4. 1 Εταιρική Κατάσταση Οικονομικής Θέσης 31.12.2022
Σημ.
31.12.2022
31.12.2021
ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία
Άυλα περιουσιακά στοιχεία
3.1
30.052,30
27.083,02
Ενσώματα πάγια στοιχεία
3.2
252.661,35
133.583,87
Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης
3.3
686.881,55
404.473,01
Προκαταβολές έναντι μελλοντικών μισθώσεων αεροσκαφών
3.5
8.526,51
26.544,63
Επενδύσεις σε θυγατρικές
3.4
82.188,10
81.688,10
Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις
3.7
37.994,58
44.748,32
Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις
3.6
12.632,79
54.727,65
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
3.23
7.074,53
9.671,60
Xρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία
3.8
19.679,93
20.703,93
Σύνολο μη κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων
1.137.691,63
803.224,13
Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία
Αποθέματα
3.9
27.311,45
16.910,98
Πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις
3.10
102.248,54
80.116,87
Έξοδα επόμενης χρήσης
3.11
24.577,13
18.231,25
Xρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία
3.8
53.844,82
12.294,38
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
3.23
51.078,05
18.542,33
Προκαταβολές έναντι μελλοντικών μισθώσεων αεροσκαφών
3.5
53.548,46
70.462,74
Δεσμευμένες καταθέσεις
3.12
881,31
0
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα
3.12
441.473,33
370.503,00
Σύνολο κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων
754.963,09
587.061,54
ΣΥΝΟΛΟ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ
1.892.654,72
1.390.285,67
ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ
Μετοχικό κεφάλαιο
3.13
45.083,54
58.608,61
Υπέρ το άρτιο
3.14
78.444,83
120.588,48
Λοιπά αποθεματικά
3.15
78.144,45
53.878,54
Κέρδη/ (Ζημίες) εις νέον
113.205,33
(55.668,71)
Σύνολο ιδίων κεφαλαίων
314.878,16
177.406,91
ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ
Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις
Δανειακές υποχρεώσεις
3.17
231.471,94
343.700,36
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
3.23
409,90
10.969,14
Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία
3.16
3.547,35
3.099,50
Προβλέψεις συντήρησης αεροσκαφών
3.19
53.658,29
49.880,89
Y ποχρεώσεις από συμβάσεις με πελάτες
3.21
40.897,42
36.827,93
Υποχρεώσεις από μισθώσεις
3.3
597.498,78
304.472,15
Σύνολο μακροπρόθεσμων υποχρεώσεων
927.483,68
748.949,98
Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις
3.18
98.787,89
74.596,76
Δανειακές υποχρεώσεις
3.17
36.713,13
2.500,40
Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
3.20
105.492,95
80.668,36
Y ποχρεώσεις από συμβάσεις με πελάτες
3.21
221.181,01
156.507,94
Δεδουλευμένα έξοδα
3.22
41.526,27
34.945,14
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
3.23
14.578,03
1.647,69
Προβλέψεις
3.19
43.572,87
33.585,03
Υποχρεώσεις από μισθώσεις
88.440,72
79.477,45
Σύνολο βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων
650.292,87
463.928,78
Σύνολο υποχρεώσεων
1.577.776,55
1.212.878,75
ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ
1.892.654,72
1.390.285,67
118
4.2 Ενοποιημένη Κατάσταση Οικονομικής Θέσης 31.12.202 2
Σημ.
31.12.2022
31.12.2021
ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία
Άυλα περιουσιακά στοιχεία
3.1
45.097,83
42.526,20
Υπεραξία
3.1, 3.4
40.137,70
40.137,70
Ενσώματα πάγια στοιχεία
3.2
281.841,64
164.719,75
Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης
3.3
745.761,80
412.768,13
Προκαταβολές έναντι μελλοντικών μισθώσεων αεροσκαφών
3.5
8.526,51
26.544,63
Xρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία
3.8
19.679,93
20.703,92
Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις
3.6
25.237,30
66.438,03
Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις
3.7
40.784,13
50.303,15
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
3.23
7.074,53
9.671,60
Σύνολο μη κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων
1.214.141,37
833.813,12
Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία
Αποθέματα
3.9
33.717,08
22.763,58
Πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις
3.10
124.060,08
115.720,67
Έξοδα επόμενης χρήσης
3.11
26.813,97
24.228,19
Xρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία
3.8
53.844,82
12.294,38
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
3.23
51.078,05
18.542,33
Προκαταβολές έναντι μελλοντικών μισθώσεων αεροσκαφών
3.5
53.548,46
70.462,74
Δεσμευμένες καταθέσεις
3.12
881,31
0
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα
3.12
462.288,61
442.586,58
Σύνολο κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων
806.232,38
706.598,47
ΣΥΝΟΛΟ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ
2.020.373,75
1.540.411,58
ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ
Μετοχικό κεφάλαιο
3.13
45.083,54
58.608,61
Υπέρ το άρτιο
3.14
78.444,83
120.588,48
Συναλλαγματικές διαφορές ενοποίησης
3.15
(1.137,54)
(1.199,51)
Λοιπά αποθεματικά
3.15
62.644,45
38.378,54
Τακτικά Αποθεματικά
3.15
16.973,96
16.973,96
Κέρδη/ (Ζημίες) εις νέον
146.715,42
(20.316,24)
Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων που αναλογούν στους μετόχους
348.724,66
213.033,84
Δικαιώματα μη ελεγχουσών συμμετοχών
(622,44)
603,29
Σύνολο ιδίων κεφαλαίων
348.102,22
213.637,13
ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ
Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις
Δανειακές υποχρεώσεις
3.17
231.471,94
343.700,36
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
3.23
409,90
10.969,14
Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία
3.16
3.881,43
3.399,64
Προβλέψεις συντήρησης αεροσκαφών
3.19
56.081,92
54.363,12
Y ποχρεώσεις από συμβάσεις με πελάτες
3.21
40.897,42
36.870,49
Υποχρεώσεις από μισθώσεις
3.3
641.464,48
309.373,14
Σύνολο μακροπρόθεσμων υποχρεώσεων
974.207,09
758.675,89
Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις
3.18
123.578,12
130.345,77
Δανειακές υποχρεώσεις
3.17
36.713,13
2.500,40
Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
3.20
111.219,25
86.386,35
Y ποχρεώσεις από συμβάσεις με πελάτες
3.21
227.457,75
164.149,46
Δεδουλευμένα έξοδα
3.22
41.176,82
40.416,41
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
3.23
14.578,03
1.647,69
Προβλέψεις
3.19
47.486,67
37.792,10
Υποχρεώσεις από μισθώσεις
3.3
95.854,67
104.860,37
Σύνολο βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων
698.064,44
568.098,56
Σύνολο υποχρεώσεων
1.672.271,53
1.326.774,45
ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ
2.020.373,75
1.540.411,58
119
4. 3 Εταιρική Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος 31.12.202 2
Κατάσταση λογαριασμού αποτελεσμάτων χρήσης
Σημ.
2022
2021
Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες
3.24
1.240.943,04
512.361,56
Λοιπά έσοδα
3.25
50.582,47
115.976,31
Παροχές σε εργαζόμενους
3.27
(119.888,69)
(59.196,38)
Αποσβέσεις
3.1, 3.2, 3.3
(114.675,21)
(115.056,16)
Αναλώσεις υλικών και υπηρεσιών
3.26
(906.139,25)
(403.250,34)
Χρηματοοικονομικά έσοδα
3.28
107.861,33
36.087,40
Χρηματοοικονομικά έξοδα
3.28
(110.158,71)
(73.975,51)
Κέρδη/(Ζημίες) χρήσης προ φόρων
148.524,98
12.946,87
Φόρος εισοδήματος
3.29
(35.425,50)
8.803,91
Κέρδη/(Ζημίες) χρήσης μετά από φόρους
113.099,49
21.750,77
Λοιπά συνολικά εισοδήματα
(α) Λοιπά συνολικά εισοδήματα που μεταφέρονται στα αποτελέσματα σε μεταγενέστερες περιόδους
Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
Ανακατατάξεις στα αποτελέσματα
3.23
(91.308,59)
(2.136,23)
Αποτέλεσμα επιμέτρησης
127.162,15
43.133,01
Φόρος εισοδήματος
(7.887,78)
(9.000,82)
Χρεωστικοί τίτλοι που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων
Ανακατατάξεις στα αποτελέσματα
(108,73)
40,27
Αποτέλεσμα επιμέτρησης
(1.567,64)
796,30
Φόρος εισοδήματος
368,80
(184,04)
Σύνολο (α)
26.658,21
32.648,49
(β) Λοιπά συνολικά εισοδήματα που δε μεταφέρονται στα αποτελέσματα σε μεταγενέστερες περιόδους
Αναλογιστικά κέρδη/(ζημίες)
(49,17)
(117,95)
Aναβαλλόμενος φόρος
155,02
25,95
Aποτέλεσμα επιμέτρησης συμμετοχικών τίτλων
(3.086,91)
(570,57)
Αναβαλλόμενος φόρος
694,61
125,52
Σύνολο (β)
(2.286,45)
(537,04)
Λοιπά συνολικά εισοδήματα μετά από φόρους
24.371,76
32.111,45
Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα μετά από φόρους
137.471,25
53.862,22
120
4.4 Ενοποιημένη Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος 31.12.2022
Κατάσταση λογαριασμού αποτελεσμάτων χρήσης
Σημ.
2022
2021
Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες
3.24
1.336.832,34
674.828,30
Λοιπά έσοδα
3.25
44.602,51
105.628,47
Παροχές σε εργαζόμενους
3.27
(133.431,17)
(66.868,55)
Αποσβέσεις
3.1, 3.2, 3.3
(127.680,73)
(149.946,57)
Αναλώσεις υλικών και υπηρεσιών
3.26
(973.064,92)
(533.585,72)
Χρηματοοικονομικά έσοδα
3.28
112.385,60
40.173,94
Χρηματοοικονομικά έξοδα
3.28
(118.334,92)
(79.575,49)
Κέρδη/(Ζημίες) χρήσης προ φόρων
141.308,71
(9.345,62)
Φόρος εισοδήματος
3.29
(34.530,00)
14.414,79
Κέρδη/(Ζημίες) χρήσης μετά από φόρους
106.778,71
5.069,16
Kατανεμόμενα σε:
Μετόχους της Εταιρείας
108.004,44
4.905,16
Μη ελέγχουσες συμμετοχές
(1.225,73)
164,01
Σύνολο
106.778,71
5.069,16
Λοιπά συνολικά εισοδήματα
(α) Λοιπά συνολικά εισοδήματα που μεταφέρονται στα αποτελέσματα σε μεταγενέστερες περιόδους
Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
Ανακατατάξεις στα αποτελέσματα
3.23
(91.308,59)
(2.136,23)
Αποτέλεσμα επιμέτρησης
127.162,15
43.133,01
Φόρος εισοδήματος
(7.887,78)
(9.000,82)
Χρεωστικοί τίτλοι που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων
Ανακατατάξεις στα αποτελέσματα
(108,73)
40,27
Αποτέλεσμα επιμέτρησης
(1.567,64)
796,30
Φόρος εισοδήματος
368,80
(184,04)
Σύνολο (α)
26.658,21
32.648,49
(β) Λοιπά συνολικά εισοδήματα που δεν μεταφέρονται στα αποτελέσματα σε μεταγενέστερες περιόδους
Αναλογιστικά κέρδη/(ζημίες)
(52,17)
(120,96)
Aναβαλλόμενος φόρος
155,68
26,61
Aποτέλεσμα επιμέτρησης συμμετοχικών τίτλων
(3.086,91)
(570,57)
Αναβαλλόμενος φόρος
694,61
125,52
Σύνολο (β)
(2.288,79)
(539,39)
Λοιπά συνολικά εισοδήματα μετά από φόρους
24.369,42
32.109,10
Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα μετά από φόρους
131.148,13
37.178,27
Kατανεμόμενα σε:
Μετόχους της Εταιρείας
132.373,86
37.014,26
Μη ελέγχουσες συμμετοχές
(1.225,73)
164,01
Σύνολο
131.148,13
37.178,27
Κέρδη/(Ζημίες) ανά μετοχή, βασικά
1,184
0,062
Κέρδη/(Ζημίες) ανά μετοχή, απομειωμένα
1,134
0,060
Σταθμισμένος μέσος όρος αριθμού μετοχών
90.167.100,00
81.573.350
121
4.5 Εταιρική Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων 31.12.2022
Εταιρεία
Εκδοθέν κεφάλαιο
Υπέρ το άρτιο
Αποθεματικά αντιστάθμισης ταμειακών ροών
Αποθεματικά (διάφορα)
Χρηματ/μι κά περιουσ. στοιχεία
Σωρευμένα κέρδη (ζημιές)
Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων
Υπόλοιπο κατά τη 01.01.2021
46.421,11
72.775,98
(16.068,97)
10.136,56
134,44
(77.327,49)
36.071,62
Κέρδη/(Ζημίες) χρήσης
0
0
0
0
0
21.750,77
21.750,77
Λοιπά συνολικά εισοδήματα - λοιπές ανακατατάξεις
0
0
31.995,97
(445,04)
652,53
(92,00)
32.111,46
Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα / (ζημιές)
0
0
31.995,97
(445,04)
652,53
21.658,77
53.862,23
Αποθεματικό δικαιωμάτων τίτλων κτήσης μετοχών
0
0
0
27.473,04
0
0
27.473,04
Aύξηση μετοχικού κεφαλαίου
12.187,50
47.812,50
0
0
0
0
60.000,00
Υπόλοιπο στις 31.12.2021
58.608,61
120.588,48
15.927,00
37.164,56
786,97
(55.668,72)
177.406,91
Υπόλοιπο κατά την 01.01.2022
58.608,61
120.588,48
15.927,00
37.164,56
786,97
(55.668,72)
177.406,91
Κέρδη/(Ζημίες) χρήσης
0
0
0
0
0
113.099,49
113.099,49
Λοιπά συνολικά εισοδήματα - λοιπές ανακατατάξεις
0
0
21.791,72
3.916,22
(1.442,02)
105,85
24.371,76
Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα / (ζημιές)
0
0
21.791,72
3.916,22
(1.442,02)
113.205,33
137.471,25
Μείωση μετοχικού κεφαλαίου
(13.525,07)
(42.143,64)
0
0
0
55.668,71
0
Υπόλοιπο στις 31.12.2022
45.083,54
78.444,83
37.718,72
41.080,78
(655,05)
113.205,32
314.878,16
122
4.6 Ενοποιημένη Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων 31.12.2022
Αποδιδόμενα στους μετόχους της Εταιρείας
Όμιλος
Εκδοθέν κεφάλαιο
Υπέρ το άρτιο
Αποθεματικά αντιστάθμισης ταμειακών ροών
Αποθεματικά (διάφορα)
Χρηματ/μικά περιουσ. στοιχεία
Σωρευμένα κέρδη (ζημιές)
Σύνολο
Μη ελέγχουσες συμμετοχές
Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων
Υπόλοιπο κατά τη 01.01.2021
46.421,11
72.775,98
(16.068,97)
8.094,28
134,44
(25.950,33)
85.406,51
0
85.406,51
Κέρδη/(Ζημίες) χρήσης
0
0
0
0
0
4.905,16
4.905,16
164,01
5.069,16
Λοιπά συνολικά εισοδήματα - λοιπές ανακατατάξεις
0
0
31.995,97
(445,04)
652,52
(94,35)
32.109,10
0
32.109,10
Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα / (ζημιές)
0
0
31.995,97
(445,04)
652,52
4.810,81
37.014,26
164,01
37.178,27
Συναλλαγματικές διαφορές ενοποίησης
0
0
0
2.316,74
0
455,47
2.772,21
0
2.772,21
Αποθεματικό δικαιωμάτων τίτλων κτήσης μετοχών
0
0
0
27.473,05
0
0
27.473,05
0
27.473,05
Aύξηση μετοχικού κεφαλαίου
12.187,50
47.812,50
0
0
0
0
60.000,00
0
60.000,00
Απόκτηση θυγατρικής
0
0
0
0
0
367,81
367,81
439,28
807,09
Υπόλοιπο στις 31.12.2021
58.608,61
120.588,48
15.927,00
37.439,03
786,96
(20.316,24)
213.033,84
603,29
213.637,13
Υπόλοιπο κατά την 01.01.2022
58.608,61
120.588,48
15.927,00
37.439,03
786,96
(20.316,24)
213.033,84
603,29
213.637,13
Κέρδη/(Ζημίες) χρήσης
0
0
0
0
0
108.004,44
108.004,44
(1.225,73)
106.778,71
Λοιπά συνολικά εισοδήματα - λοιπές ανακατατάξεις
21.791,70
3.916,22
(1.442,02)
103,52
24.369,42
0
24.369,42
Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα / (ζημιές)
0
0
21.791,70
3.916,22
(1.442,02)
108.107,96
132.373,86
(1.225,73)
131.148,13
Συναλλαγματικές διαφορές ενοποίησης
0
0
0
61,97
0
3.254,99
3.316,96
0
3.316,96
Μείωση μετοχικού κεφαλαίου
(13.525,07)
(42.143,64)
0
0
0
55.668,71
0
0
0
Υπόλοιπο στις 31.12.2022
45.083,54
78.444,83
37.718,70
41.417,22
(655,06)
146.715,42
348.724,66
(622,44)
348.102,22
123
4.7 Εταιρική Κατάσταση Ταμειακών Ροών 31.12.2022
31.12.2022
31.12.2021
Ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες
Κέρδη/ (Ζημίες) χρήσης προ φόρων
148.524,98
12.946,87
Προσαρμογές για:
Αποσβέσεις (Σημ. 3.1, 3.2, 3.3)
114.675,21
115.056,16
Προβλέψεις συντηρήσεως αεροσκαφών, επισφαλειών και λοιπές προβλέψεις (Σημ. 3.8, 3.16, 3.19(2))
19.397,57
41.595,26
Συναλλαγματικές διαφορές (Σημ. 3.28)
(5.899,86)
31.156,15
(Έσοδα)/ έξοδα, (κέρδη)/ ζημίες επενδυτικής δραστηριότητας
(32.808,48)
(23.690,45)
Εσοδα από κρατική επιχορήγηση (Σημ. 3.25)
0
(92.526,96)
Τόκοι και λοιπά χρηματοοικονομικά έξοδα (Σημ. 3.28)
42.407,17
30.673,23
Λειτουργικά Κέρδη/ (Ζημίες) προ μεταβολών του κεφαλαίου κίνησης
286.296,59
115.210,26
Μεταβολές κεφαλαίου κίνησης
(Αύξηση) /Μείωση αποθεμάτων (Σημ. 3.9)
(10.400,47)
(2.648,69)
(Αύξηση)/Μείωση απαιτήσεων
(23.490,78)
3.051,47
Αύξηση/(Μείωση) υποχρεώσεων
150.586,80
14.953,88
Σύνολο μεταβολών κεφαλαίου κίνησης
116.695,55
15.356,66
Είσπραξη Κρατικής Επιχορήγησης (Σημ 3.25)
0
92.526,96
Τόκοι πληρωθέντες
(40.229,97)
(28.261,94)
Καθαρές ταμειακές εισροές/ (εκροές) από λειτουργικές δραστηριότητες
362.762,16
194.831,94
Ταμειακές ροές από επενδυτικές δραστηριότητες
Αγορές παγίων στοιχείων (Σημ. 3.1, 3.2)
(85.748,92)
(5.292,91)
Πωλήσεις ενσώματων παγίων στοιχείων
242,85
35,86
Προκαταβολες και παραγγελίες ενσώματων στοιχείων
(36.195,46)
(17.533,23)
Eπενδύσεις σε θυγατρικές
(500,00)
(850,00)
Αγορά χρηματοοικονομικών στοιχείων
(53.356,09)
(788,00)
Αγορά μετοχών λοιπών επιχειρήσεων
(2.062,90)
(500,06)
Πωλήσεις χρηματοοικονομικών στοιχείων
12.237,31
733,48
Τόκοι και συναφή έσοδα εισπραχθέντα
1.330,41
393,64
Καθαρές ταμειακές εισροές / (εκροές) από επενδυτικές δραστηριότητες
(164.052,78)
(23.801,21)
Ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες
Δάνεια ληφθέντα
0
92.000,00
Δάνεια πληρωθέντα
(81.500,00)
(184.000,00)
Αύξηση μετοχικού κεφαλαίου
0
60.000,00
Πληρωμές μισθώσεων
(90.619,74)
(91.815,06)
Εξόφληση κεφαλαίου χρηματοδοτικών μισθώσεων
(704,11)
(2.798,11)
Προκαταβολές έναντι μελλοντικών μισθώσεων αεροσκαφών (Σημ. 3.5)
46.328,74
(71.413,06)
Κρατική επιδότηση (μέρος αποθεματικού) (Σημ. 3.15)
0
27.473,04
Εξασφαλίσεις ομολογιακού δανείου
0
(10.800,00)
Καθαρές ταμειακές εισροές/ (εκροές) από χρηματοδοτικές δραστηριότητες
(126.495,10)
(181.353,20)
Καθαρή αύξηση / (μείωση) στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα
72.214,28
(10.322,47)
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα στην αρχή της χρήσης (Σημ. 3.12)
370.503,00
376.425,14
Επίδραση συναλλαγματικών διαφορών στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα
(1.243,94)
4.400,33
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα στο τέλος της χρήσης
441.473,33
370.503,00
124
4.8 Ενοποιημένη Κατάσταση Ταμειακών Ροών 31.12.2022
31.12.2022
31.12.2021
Ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες
Κέρδη/ (Ζημίες) χρήσης προ φόρων
141.308,71
(9.345,62)
Προσαρμογές για:
Αποσβέσεις (Σημ. 3.1, 3.2, 3.3)
127.680,73
149.946,56
Προβλέψεις συντηρήσεως αεροσκαφών, επισφαλειών και λοιπές προβλέψεις (Σημ. 3.8, 3.16, 3.19(2))
17.151,30
45.104,85
Συναλλαγματικές διαφορές (Σημ. 3.28)
(1.041,89)
31.684,59
(Έσοδα)/ έξοδα, (κέρδη)/ ζημίες επενδυτικής δραστηριότητας
(32.845,97)
(23.358,21)
Εσοδα από επιχορηγήσεις (Σημ. 3.25)
0
(92.526,96)
Τόκοι και λοιπά χρηματοοικονομικά έξοδα (Σημ. 3.28)
45.144,38
31.011,47
Λειτουργικά Κέρδη/ (Ζημίες) προ μεταβολών του κεφαλαίου κίνησης
297.397,26
132.516,67
Μεταβολές κεφαλαίου κίνησης
(Αύξηση) /Μείωση αποθεμάτων (Σημ. 3.9)
(10.953,50)
(2.748,75)
(Αύξηση)/Μείωση απαιτήσεων
(3.043,08)
(39.536,82)
Αύξηση/(Μείωση) υποχρεώσεων
108.611,38
58.949,96
Σύνολο μεταβολών κεφαλαίου κίνησης
94.614,80
16.664,39
Τόκοι πληρωθέντες
(41.775,81)
(30.244,75)
Είσπραξη Κρατικής Επιχορήγησης (Σημ 3.25)
0
92.526,96
Καθαρές ταμειακές εισροές/ (εκροές) από λειτουργικές δραστηριότητες
350.236,25
211.463,27
Ταμειακές ροές από επενδυτικές δραστηριότητες
Αγορές παγίων στοιχείων (Σημ. 3.1, 3.2)
(86.181,95)
(5.971,13)
Πωλήσεις ενσώματων παγίων στοιχείων
242,85
35,86
Προκαταβολες και παραγγελίες ενσώματων στοιχείων
(36.195,46)
(17.533,23)
Αγορά χρηματοοικονομικών στοιχείων
(53.356,10)
(788,00)
Αγορά μετοχών λοιπών επιχειρήσεων
(2.062,90)
(500,05)
Eπενδύσεις σε θυγατρικές
0
(765,00)
Πωλήσεις χρηματοοικονομικών στοιχείων
12.237,31
733,48
Τόκοι και συναφή έσοδα εισπραχθέντα
1.516,90
392,00
Καθαρές ταμειακές εισροές / (εκροές) από επενδυτικές δραστηριότητες
(163.799,35)
(24.396,08)
Ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες
Δάνεια πληρωθέντα
(81.500,00)
(184.000,00)
Δάνεια ληφθέντα
0
92.000,00
Αύξηση μετοχικού κεφαλαίου
0
60.000,00
Πληρωμές μισθώσεων
(126.351,92)
(97.047,69)
Εξασφαλίσεις ομολογιακού δανείου
0
(10.800,00)
Εξόφληση κεφαλαίου χρηματοδοτικών μισθώσεων
(704,11)
(2.798,11)
Κρατική επιδότηση (μέρος αποθεματικού) (Σημ. 3.15)
0
27.473,04
Προκαταβολές έναντι μελλοντικών μισθώσεων αεροσκαφών (Σημ. 3.5)
46.328,74
(71.413,06)
Καθαρές ταμειακές εισροές/ (εκροές) από χρηματοδοτικές δραστηριότητες
(162.227,29)
(186.585,83)
Καθαρή αύξηση / (μείωση) στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα
24.209,61
481,36
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα στην αρχή της χρήσης (Σημ. 3.12)
442.586,58
437.067,98
Επίδραση συναλλαγματικών διαφορών στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα
(4.507,58)
5.037,24
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα στο τέλος της χρήσης
462.288,61
442.586,58
125
4.9 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
1. Πληροφορίες για τον Όμιλο ................................................................................................................................. 127
1.1 Γενικές Πληροφορίες .......................................................................................................................................... 127
1.2 Αντικείμενο Δραστηριότητας ............................................................................................................................. 127
2 Πλαίσιο Κατάρτισης Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων και Βασικές Λογιστικές Αρχές .................................... 127
2.1 Πρότυπα, Διερμηνείες και τροποποίηση υφιστάμενων προτύπων .................................................................. 130
2.2 Σημαντικές κρίσεις, λογιστικές εκτιμήσεις και υποθέσεις ................................................................................. 134
2.3 Μετατροπή στοιχείων σε ξένο νόμισμα ............................................................................................................ 139
2.4 Αναγνώριση εσόδων και εξόδων ........................................................................................................................ 140
2.5 Άυλα περιουσιακά στοιχεία ............................................................................................................................. 142
2.6 Ενσώματα πάγια στοιχεία .................................................................................................................................. 143
2.7 Προκαταβολές Αεροσκαφών (Pre-delivery payments) ..................................................................................... 144
2.8 Χρηματοοικονομικά Περιουσιακά Στοιχεία ....................................................................................................... 144
2.9 Αποθέματα ......................................................................................................................................................... 149
2.10 Μισθώσεις ........................................................................................................................................................ 149
2.11 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα ταμειακών διαθεσίμων – Δεσμευμένες καταθέσεις ............................ 151
2.12 Ίδια κεφάλαια .................................................................................................................................................. 151
2.13 Παροχές λόγω συνταξιοδότησης και βραχυχρόνιες παροχές σε εργαζόμενους ............................................. 151
2.14 Χρηματοοικονομικές Υποχρεώσεις .................................................................................................................. 152
2.15 Φορολογία εισοδήματος (τρέχουσα και αναβαλλόμενη) ................................................................................ 153
2.16 Προβλέψεις, Ενδεχόμενες Υποχρεώσεις και Ενδεχόμενα Περιουσιακά στοιχεία ........................................... 154
2.17 Κρατικές επιχορηγήσεις .................................................................................................................................... 155
2.18 Λειτουργικοί τομείς ........................................................................................................................................ 155
3 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΕΩΝ ....................................................................... 156
3.1 ‘Αυλα Περουσιακά Στοιχεία ............................................................................................................................... 156
3.2. Ενσώματα πάγια στοιχεία ................................................................................................................................. 157
3.3.Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης/ Υποχρεώσεις από μισθώσεις ...................................................... 160
3.4 Επενδύσεις σε θυγατρικές ................................................................................................................................ 163
3.5. Προκαταβολές έναντι μελλοντικών μισθώσεων αεροσκαφών ......................................................................... 164
3.6. Αναβαλλόμενα φορολογικά περουσιακά στοιχεία/υποχρεώσεις .................................................................... 164
3.7. Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις ................................................................................................................ 165
126
3.8. Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ...................................................................................................... 166
3.9. Αποθέματα ........................................................................................................................................................ 166
3.10. Πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις ...................................................................................................... 167
3.11. Έξοδα επόμενης χρήσης .................................................................................................................................. 170
3.12 Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα – Δεσμευμένες καταθέσεις .................................................. 171
3.13 Μετοχικό κεφάλαιο .......................................................................................................................................... 171
3.14. Υπέρ το Άρτιο. .................................................................................................................................................. 172
3.15. Λοιπά Αποθεματικά ........................................................................................................................................ 172
3.16 Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία ........................................................... 173
3.17 Δανειακές υποχρεώσεις ................................................................................................................................... 175
3.18 Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις ............................................................................................................ 177
3.19 Προβλέψεις .................................................................................................................................................... 177
3.20 Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις ......................................................................................................... 179
3.21 Υπόλοιπα συμβάσεων ..................................................................................................................................... 179
3.22 Δεδουλευμένα έξοδα ....................................................................................................................................... 181
3.23 Παράγωγα ....................................................................................................................................................... 182
3.24 Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες ................................................................................................................... 187
3.25 Λοιπά έσοδα .................................................................................................................................................. 188
3.26 Αναλώσεις Υλικών & Υπηρεσιών .................................................................................................................... 189
3.27 Παροχές σε εργαζόμενους ............................................................................................................................ 190
3.28 Χρηματοοικονομικά έσοδα/έξοδα ................................................................................................................. 191
3.29 Φόρος εισοδήματος ........................................................................................................................................ 192
3.30 Λοιπές ενδεχόμενες υποχρεώσεις / απαιτήσεις και ενδεχόμενα περιουσιακά στοιχεία ................................ 192
3.31 Συναλλαγές και υπόλοιπα με συνδεδεμένα μέρη ............................................................................................ 193
3.32 Παροχές στη Διοίκηση .................................................................................................................................... 194
3.33 Κέρδη / ζημιές ανά μετοχή ............................................................................................................................. 194
3.34 Σκοποί και πολιτικές διαχείρισης κινδύνων ..................................................................................................... 195
3.35 Δεσμεύσεις .................................................................................................................................................... 202
3.36 Μερίσματα ........................................................................................................................................................ 203
3.37 Γεγονότα μεταγενέστερα της ημερομηνίας ισολογισμού ................................................................................ 203
3.38 Υφιστάμενα εμπράγματα βάρη ........................................................................................................................ 204
3.39 Αμοιβές Ελεγκτών ........................................................................................................................................... 205
127
Πληροφορίες για τον Όμιλο
1.1 Γενικές Πληροφορίες
H εταιρεία ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΝΩΝΥΜΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ (εφεξής καλούμενη «Εταιρεία» ή «AEGEAN») είναι η μητρική εταιρεία του Ομίλου ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ (εφεξής «Όμιλος»). Στις διεθνείς της συναλλαγές φέρει την επωνυμία AEGEAN AIRLINES S.A.
Η διάρκεια της Εταιρείας έχει οριστεί έως την 31/12/2044 και μπορεί να παραταθεί με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων . Η μητρική εταιρεία εδρεύει στην Ελλάδα , στο δήμο Σπάτων-Αρτέμιδος Αττικής , στο κτίριο 57 του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών Τ.Κ. 190 19.
Η Εταιρεία και ο Όμιλος δραστηριοποιούνται στον τομέα των αερομεταφορών, παρέχοντας υπηρεσίες που αφορούν στη μεταφορά των επιβατών και εμπορευμάτων στον τομέα των δημόσιων αεροπορικών μεταφορών, εντός και εκτός της ελληνικής επικράτειας , με τακτικές ή έκτακτες πτήσεις και ναυλωμένες πτήσεις (πτήσεις charter) προς ένα σημαντικό αριθμό ελληνικών και διεθνών προορισμών. Παράλληλα, προσφέρουν υπηρεσίες αεροπορικών εφαρμογών, τεχνικής υποστήριξης και επίγειας εξυπηρέτησης αεροσκαφών.
Οι ετήσιες ατομικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2022 έχουν συνταχθεί σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς , που έχουν εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας την 15η Μαρτίου 2023 και τελούν υπό την έγκριση της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης των μετόχων, η οποία θα συνέλθει εντός του Ιουλίου του 2023.
1.2 Α ντικείμενο Δραστηριότητας
Η Εταιρεία και ο Όμιλος δραστηριοποιούνται στον τομέα των αερομεταφορών παρέχοντας υπηρεσίες που αφορούν στην μεταφορά επιβατών και εμπορευμάτων στον τομέα των δημόσιων αεροπορικών μεταφορών, εντός και εκτός της Ελληνικής επικράτειας, με τακτικές ή έκτακτες πτήσεις. Παράλληλα προσφέρουν υπηρεσίες αεροπορικών εφαρμογών, τεχνικής υποστήριξης και επίγειας εξυπηρέτησης αεροσκαφών. Στους σκοπούς της Εταιρείας και του Ομίλου ενδεικτικά εμπίπτουν και οι ακόλουθες εργασίες/δραστηριότητες:
• συμμετοχή σε οποιαδήποτε επιχείρηση ημεδαπή ή αλλοδαπή με παρεμφερή σκοπό,
• ίδρυση υποκαταστημάτων, πρακτορείων,
• εισαγωγή, εμπορία, μίσθωση αεροσκαφών και ανταλλακτικών.
2. Πλαίσιο Κατάρτισης Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων και Βασικές Λογιστικές Αρχές
Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις έχουν συνταχθεί με βάση την αρχή του ιστορικού κόστους, εκτός από ορισμένα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία και χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις που επιμετρώνται σε εύλογη αξία και είναι τα κατωτέρω:
128
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα,
Χαρτοφυλάκιο χρεωστικών και συμμετοχικών τίτλων
Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις παρουσιάζονται σε χιλιάδες ευρώ (€ ‘000), εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά. Σημειώνεται ότι τυχόν μικρές αποκλίσεις σε δεκαδικά οφείλονται σε στρογγυλοποιήσεις.
Επιχειρησιακές εξελίξεις
Μετά την ισχυρή ανάκαμψη το 2021, η παγκόσμια οικονομία ήρθε αντιμέτωπη με σοβαρές προκλήσεις το 2022. Οι οικονομικές συνέπειες του πολέμου στην Ουκρανία και οι πληθωριστικές πιέσεις στις τιμές ενέργειας, πρώτων υλών και τροφίμων συνέβαλαν στην συρρίκνωση των ρυθμών ανάπτυξης στην παγκόσμια οικονομία επιβραδύνοντας σημαντικά τη μεγέθυνση του διεθνούς εμπορίου. Τα περιοριστικά μέτρα στην Κίνα διατήρησαν τα προβλήματα στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες. Παρά τη ραγδαία αύξηση του κόστους διαβίωσης, η ιδιωτική κατανάλωση επέδειξε ανθεκτικότητα, υποστηριζόμενη από την άρση των περιορισμών για την πανδημία, τις υψηλές αποταμιεύσεις των νοικοκυριών και τα δημοσιονομικά μέτρα στήριξης.
Προσανατολισμένες στην συγκράτηση του πληθωρισμού, οι Κεντρικές τράπεζες σε ΗΠΑ και Ευρωζώνη προχώρησαν σε αυξήσεις των επιτοκίων. Ειδικότερα η Ευρωπαϊκή Τράπεζα αύξησε από τον Ιούλιο του 2022 το επιτόκιο των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης (ΜRO) από -0,50% στο 2,50% σε 5 διαδοχικές συνεδριάσεις. Το 2022 η διεθνής τιμή του πετρελαίου σημείωσε μεγάλη μεταβλητότητα λόγω της γεωπολιτικής αστάθειας και των κυρώσεων της ΕΕ και των ΗΠΑ στις εισαγωγές πετρελαίου από τη Ρωσία.
Ο κλάδος των αερομεταφορών το 2022 ανέκτησε σημαντικό μέρος από τις απώλειες που προκάλεσε η πανδημία, απόρροια της σημαντικής ανάκαμψης της ζήτησης. Οι πρώτοι μήνες του έτους επηρεάστηκαν σημαντικά από την παραλλαγή Omicron η οποία εξαπλώθηκε με γοργούς ρυθμούς, ενώ η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία στα τέλη Φεβρουαρίου, βραχυπρόθεσμα μόνο, δημιούργησε μία αστάθεια στις προοπτικές για τη θερινή περίοδο. Η παγκόσμια αεροπορική επιβατική κίνηση ανέκτησε δυναμική και άρχισε να ανακάμπτει από τον Μάϊο και ύστερα.
Η πανδημία COVID-19 επηρέασε σε ηπιότερο βαθμό την δραστηριότητα του Ομίλου κυρίως κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους όπου επικρατούσε η μετάλλαξη Omicron. Η υποχώρηση της πανδημίας και οι εκτεταμένοι εμβολιασμοί επέτρεψαν την άρση των περιοριστικών μέτρων και την επάνοδο της αεροπορικής δραστηριότητας. Μετά από μια διετή περίοδο όπου ήταν σε ισχύ διάφοροι περιορισμοί στις μετακινήσεις και μέτρα περιορισμού της πανδημίας υπήρχε συσσωρευμένη επιθυμία για ταξίδια που όμως δεν είχε πραγματοποιηθεί λόγω της πανδημίας. Καθώς οι συνθήκες το επέτρεψαν, η ζήτηση εκδηλώθηκε, οδηγώντας σε σημαντική ανάκαμψη της επιβατικής κίνησης και των προ κρατήσεων στον κλάδο το 2022.
Ο Όμιλος το 2022 παρέλαβε 10 νέα αεροσκάφη της οικογένειας Airbus A320 neo, έχοντας παραλάβει συνολικά 19 αεροσκάφη της οικογένειας Airbus A320 neo από τα τέλη του 2019. Η ανανέωση του στόλου συνέβαλλε στην αποδοτική διαχείριση του κόστους λειτουργίας ενώ ενίσχυσε περαιτέρω την ανταγωνιστικότητά του Ομίλου με την αναβάθμιση των υπηρεσιών στους επιβάτες.
Η Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία στα τέλη Φεβρουαρίου διέκοψε, προσωρινά μόνο, την ισχυρή πορεία των προ- κρατήσεων η οποία είχε αρχίσει να καταγράφεται από τις αρχές του έτους. Η έντονη επιθυμία για πραγματοποίηση ταξιδιών αναψυχής όπως καταγράφηκε κατά τη θερινή περίοδο του 2022, δεν επηρεάστηκε από τα γεωπολιτικά γεγονότα. Η απώλεια της αεροπορικής κίνησης από και προς τις εν λόγω αγορές, δεν θεωρείται
129
σημαντική λόγω της μικρής σχετικά συνεισφοράς τους τόσο για τον Όμιλο (κάτω του 3% στην επιβατική κίνηση) όσο και για το σύνολο της αγοράς (2% των αφίξεων εξωτερικού στην χώρα).
Όμως, οι έμμεσες συνέπειες του πολέμου, οδήγησαν τη διεθνή τιμή του πετρελαίου να σημειώσει μεγάλη αύξηση λόγω της γεωπολιτικής αστάθειας και των κυρώσεων της ΕΕ και των ΗΠΑ στις εισαγωγές πετρελαίου από τη Ρωσία. Η ραγδαία αύξηση του κόστους καυσίμων επηρέασε τα αποτελέσματα του Ομίλου, από το δεύτερο τρίμηνο του έτους με την τιμή του καυσίμου το 2022 να είναι κατά 77% υψηλότερη από τη τιμή του καυσίμου το 2021 και 82% υψηλότερη από την αντίστοιχη τιμή του 2019. Μέρος της αύξησης του κόστους καυσίμου αντισταθμίστηκε από παράγωγα προϊόντα που είχε συνάψει ο Όμιλος.
Σε συνέχεια των ανωτέρω η Διοίκηση εξέτασε τα βασικά χρηματοοικονομικά στοιχεία, την τήρηση των μεσοπρόθεσμων προϋπολογισμών και τους υφιστάμενους δανειακούς όρους και κατάληξε στο συμπέρασμα ότι η υπόθεση της δρώσας οικονομικής μονάδας (going concern) είναι κατάλληλη να χρησιμοποιηθεί για την κατάρτιση των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων του Ομίλου και της Εταιρείας.
Βάση για ενοποίηση
Οι συνημμένες ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις περιέχουν τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις της μητρικής Εταιρείας και όλων των θυγατρικών εταιρειών στις οποίες η Εταιρεία έχει τη δυνατότητα άσκησης ελέγχου. Οι θυγατρικές (εταιρείες στις οποίες ο Όμιλος έμμεσα ή άμεσα συμμετέχει με περισσότερο από το 50% των ψήφων ή με άλλον τρόπο ελέγχει τη διοίκηση τους) έχουν ενοποιηθεί με τη μέθοδο της πλήρους ενοποίησης.
Οι Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις των θυγατρικών καταρτίζονται την ίδια ημερομηνία και με τις ίδιες λογιστικές αρχές με τις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις της μητρικής. Ενδοομιλικές συναλλαγές (συμπεριλαμβανομένων και των συμμετοχών), υπόλοιπα και μη πραγματοποιημένα κέρδη από συναλλαγές μεταξύ των εταιρειών του Ομίλου, απαλείφονται. Τυχόν ζημίες μερίζονται σε μη ελέγχουσες συμμετοχές ακόμα και αν το υπόλοιπο καταστεί αρνητικό. Συναλλαγές που οδηγούν σε αλλαγές ποσοστών συμμετοχής χωρίς επίπτωση στην άσκηση ελέγχου σε θυγατρική καταχωρούνται στην καθαρή θέση. Τα αποτελέσματα των εξαγοραζόμενων ή πωλούμενων θυγατρικών εντός της χρήσεως, περιλαμβάνονται στην Ενοποιημένη Κατάσταση Συνολικών Εισοδημάτων από ή έως την ημερομηνία εξαγοράς ή πώλησης, αντίστοιχα.
Συνενώσεις Επιχειρήσεων και Υπεραξία
Συνένωση επιχειρήσεων είναι μία συναλλαγή ή άλλο γεγονός κατά το οποίο ένας αποκτών αναλαμβάνει τον έλεγχο μίας ή περισσότερων επιχειρήσεων. Ως επιχείρηση ορίζεται ένα ολοκληρωμένο σύνολο δραστηριοτήτων και περιουσιακών στοιχείων που μπορεί να καθοδηγείται και να διευθύνεται, με σκοπό την απόδοση ωφελημάτων απευθείας στους ιδιοκτήτες.
Εάν τα αποκτηθέντα στοιχεία του ενεργητικού δεν αποτελούν επιχείρηση, η συναλλαγή ή άλλο γεγονός αντιμετωπίζονται λογιστικά ως μία απόκτηση ενός στοιχείου του ενεργητικού και το κόστος κτήσης κατανέμεται στα στοιχεία του ενεργητικού και τις αναληφθείσες υποχρεώσεις, με βάση τις σχετικές εύλογες αξίες τους κατά την ημερομηνία απόκτησης.
Οι συνενώσεις επιχειρήσεων λογιστικοποιούνται σύμφωνα με τη μέθοδο της απόκτησης. Το κόστος κτήσης μιας θυγατρικής είναι η εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων που δόθηκαν, των μετοχών που εκδόθηκαν και των υποχρεώσεων που αναλήφθηκαν κατά την ημερομηνία της ανταλλαγής, πλέον του ποσού μη ελέγχουσας
130
συμμετοχής επιμετρημένο, για κάθε συνένωση, είτε στην εύλογη αξία είτε στην αναλογία της μη ελέγχουσας συμμετοχής στην εύλογη αξία των επί μέρους καθαρών περιουσιακών στοιχείων που αποκτήθηκαν. Άμεσα συνδεδεμένα με την απόκτηση κόστη εξοδοποιούνται όταν πραγματοποιούνται.
Εάν το συνολικό κόστος της αγοράς είναι μικρότερο από την εύλογη αξία των επί μέρους καθαρών περιουσιακών στοιχείων που αποκτήθηκαν, η διαφορά καταχωρείται άμεσα στα αποτελέσματα.
Η υπεραξία που προκύπτει από αποκτήσεις θυγατρικών παρουσιάζεται ως άυλο περιουσιακό στοιχείο. Η υπεραξία δεν αποσβένεται αλλά υπόκειται τουλάχιστον ετησίως σε έλεγχο απομείωσής της. Έτσι, μετά την αρχική καταχώρηση, η υπεραξία αποτιμάται στο κόστος κτήσης, μείον τις τυχόν σωρευμένες ζημίες απομείωσης. Για τους σκοπούς διενέργειας του ελέγχου απομείωσης, η υπεραξία κατανέμεται, κατά την ημερομηνία απόκτησης, σε κάθε μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών που προβλέπεται ότι θα επωφεληθεί από την συνένωση. Η ζημία απομείωσης που καταχωρείται για υπεραξία δεν αναστρέφεται σε επόμενες χρήσεις.
Ο έλεγχος απομείωσης διενεργείται με τη μέθοδο της αξίας χρήσης (value-in-use), συγκρίνοντας το ανακτήσιμο ποσό της μονάδας με τη λογιστική αξία της κάθε μονάδας συμπεριλαμβανόμενης και της υπεραξίας που έχει κατανεμηθεί στη μονάδα αυτή. Η ανακτήσιμη αξία, είναι η μεγαλύτερη αξία μεταξύ της εύλογης αξίας μειωμένης με το απαιτούμενο για την πώληση κόστος και της αξίας χρήσεως της μονάδας. Συγκεκριμένα, η αξία χρήσης προσδιορίζεται χρησιμοποιώντας προεξοφλημένες ταμειακές ροές, βάσει του πενταετούς επιχειρηματικού πλάνου του Ομίλου. Τα κέρδη και οι ζημίες κατά τη διάθεση θυγατρικών προσδιορίζονται λαμβανομένης υπόψη και της υπεραξίας που αντιστοιχεί στην πωληθείσα οικονομική μονάδα.
Επενδύσεις σε θυγατρικές επιχειρήσεις
Στις εταιρικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις της μητρικής Εταιρείας, οι επενδύσεις σε θυγατρικές αποτιμώνται στο κόστος κτήσης αυτών, μειούμενο με τυχόν σωρευμένες ζημίες απομείωσης. Ο έλεγχος της απομείωσης (impairment test) διενεργείται όποτε υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης με βάση τις διατάξεις του ΔΛΠ 36 «Απομείωση αξίας περιουσιακών στοιχείων», βλέπε Σημ. 2.2 και Σημ. 3.4.
2.1 Πρότυπα, Διερμηνείες και τροποποίηση υφιστάμενων προτύπων
Α) Αλλαγές λογιστικών πολιτικών και γνωστοποιήσεις
Οι λογιστικές πολιτικές που υιοθετήθηκαν συνάδουν με εκείνες που είχαν υιοθετηθεί κατά την προηγούμενη οικονομική χρήση εκτός από τα παρακάτω πρότυπα τα οποία ο Όμιλος/ Εταιρεία έχει υιοθετήσει κατά την 1 Ιανουαρίου 2022.
• ΔΠΧΑ 3 Συνενώσεις Επιχειρήσεων, ΔΛΠ 16 Ενσώματες Ακινητοποιήσεις, IAS 37 Προβλέψεις, ενδεχόμενες υποχρεώσεις και ενδεχόμενα περιουσιακά στοιχεία και Ετήσιες Αναβαθμίσεις 2018-2020 ΔΠΧΑ (Τροποποιήσεις)
Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2022, ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή. Το ΣΔΛΠ εξέδωσε, περιορισμένου πεδίου, τροποποιήσεις σε πρότυπα, ως κατωτέρω:
131
• ΔΠΧΑ 3 Συνενώσεις Επιχειρήσεων: οι τροποποιήσεις επικαιροποιούν μία παραπομπή του ΔΠΧΑ 3 στην προηγούμενη έκδοση του Εννοιολογικού Πλαισίου του ΣΔΛΠ για Χρηματοοικονομικές Αναφορές, στην τρέχουσα έκδοση που εκδόθηκε το 2018, χωρίς σημαντικές αλλαγές στις λογιστικές απαιτήσεις του προτύπου για συνενώσεις επιχειρήσεων.
• ΔΛΠ 16 Ενσώματες Ακινητοποιήσεις: οι τροποποιήσεις απαγορεύουν τη μείωση του κόστους των ενσώματων ακινητοποιήσεων με ποσά που λαμβάνονται από την πώληση στοιχείων που παράγονται ενώ η εταιρεία προετοιμάζει το περιουσιακό στοιχείο στην τοποθεσία και την κατάσταση που απαιτείται για τη λειτουργία που έχει προσδιορίσει η διοίκηση. Τα έσοδα από τις πωλήσεις και το σχετικό κόστος αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα.
• ΔΛΠ 37 Προβλέψεις, ενδεχόμενες υποχρεώσεις και ενδεχόμενα περιουσιακά στοιχεία: οι τροποποιήσεις προσδιορίζουν τις δαπάνες εκπλήρωσης μιας σύμβασης, στο πλαίσιο της αξιολόγησης της σύμβασης εάν είναι επαχθής, οι οποίες περιλαμβάνουν τα επαυξητικά κόστη και έναν επιμερισμό από άλλα κόστη που σχετίζονται άμεσα με την εκπλήρωση της σύμβασης.
• Μικρές τροποποιήσεις διενεργήθηκαν στις Ετήσιες Αναβαθμίσεις 2018-2020 στα πρότυπα ΔΠΧΑ 1- Πρώτη Εφαρμογή των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς , στο ΔΠΧΑ 9 - Χρηματοοικονομικά Μέσα, στο ΔΠΛ 41-Γεωργία και στα ενδεικτικά παραδείγματα που συνοδεύουν το ΔΠΧΑ 16-Μισθώσεις
Οι εν λόγω τροποποιήσεις δεν είχαν σημαντική επίπτωση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου.
• ΔΠΧΑ 16 Μισθώσεις-Εκπτώσεις ενοικίου που σχετίζονται με τον COVID-19 μετά την 30η Ιουνίου 2021 (Τροποποιήσεις)
Η Τροποποίηση εφαρμόζεται σε ετήσιες λογιστικές περιόδους αναφοράς που ξεκινούν την ή μετά την 1η Απριλίου 2021, ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή, συμπεριλαμβανομένων των οικονομικών καταστάσεων που δεν έχουν ακόμη εγκριθεί για έκδοση κατά την 31η Μαρτίου 2021. Τον Μάρτιο του 2021, το ΣΔΛΠ τροποποίησε τους όρους της πρακτικής διευκόλυνσης που παρέχεται στον μισθωτή να αντιμετωπίσει λογιστικά οποιαδήποτε αλλαγή ή έκπτωση επί μισθωμάτων ως συνέπεια του Covid-19, εάν η αλλαγή ή έκπτωση δεν θεωρείτο τροποποίηση της μίσθωσης. Με βάση την τροποποίηση, η πρακτική διευκόλυνση εφαρμόζεται για μειώσεις σε πληρωμές μισθωμάτων και επηρεάζει πληρωμές που οφείλονται την ή πριν από την 30η Ιουνίου 2022, εφόσον πληρούνται οι υπόλοιπες προϋποθέσεις της πρακτικής διευκόλυνσης.
Οι εν λόγω τροποποιήσεις δεν είχαν σημαντική επίπτωση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου.
Β) Πρότυπα που έχουν εκδοθεί αλλά δεν έχουν εφαρμογή στην παρούσα λογιστική περίοδο και η Εταιρεία / Όμιλος δεν έχει υιοθετήσει νωρίτερα
• ΔΠΧΑ 17: Ασφαλιστήρια Συμβόλαια
Το πρότυπο εφαρμόζεται για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2023, ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή υπό την προϋπόθεση ότι η οικονομική οντότητα εφαρμόζει το ΔΠΧΑ 9 Χρηματοοικονομικά Μέσα κατά ή πριν από την ημερομηνία που θα εφαρμόσει για πρώτη φορά το ΔΠΧΑ 17. Το νέο πρότυπο καλύπτει την αναγνώριση, την επιμέτρηση, την παρουσίαση και τις απαραίτητες γνωστοποιήσεις
132
όλων των τύπων ασφαλιστηρίων συμβολαίων, καθώς και ορισμένων εγγυήσεων και χρηματοοικονομικών μέσων με χαρακτηριστικά προαιρετικής συμμετοχής. Ο Όμιλος δεν εκδίδει συμβόλαια στο πεδίο εφαρμογής του ΔΠΧΑ 17, επομένως η εφαρμογή του προτύπου δεν έχει επίδραση στη χρηματοοικονομική απόδοση, τη χρηματοοικονομική θέση ή τις ταμειακές ροές του Ομίλου.
• ΔΛΠ 1 Παρουσίαση των Οικονομικών Καταστάσεων και Δήλωση Πρακτικής ΔΠΧΑ 2: Γνωστοποίηση των Λογιστικών Πολιτικών (Τροποποιήσεις)
Οι τροποποιήσεις ισχύουν για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2023, ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή. Οι τροποποιήσεις παρέχουν καθοδήγηση σχετικά με την εφαρμογή κρίσης επί της σημαντικότητας στις γνωστοποιήσεις λογιστικών πολιτικών. Συγκεκριμένα, οι τροποποιήσεις αντικαθιστούν την απαίτηση γνωστοποίησης «σημαντικών» λογιστικών πολιτικών με την απαίτηση γνωστοποίησης «ουσιωδών» λογιστικών πολιτικών. Επίσης, προστίθενται οδηγίες και επεξηγηματικά παραδείγματα στη Δήλωση Πρακτικής για να βοηθήσουν στην εφαρμογή της έννοιας του ουσιώδους κατά τη διενέργεια κρίσεων στις γνωστοποιήσεις λογιστικών πολιτικών. Η Διοίκηση του Ομίλου εκτιμά ότι οι εν λόγω τροποποιήσεις δε θα επηρεάσουν σημαντικά τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου.
• ΔΛΠ 8 Λογιστικές πολιτικές, αλλαγές στις λογιστικές εκτιμήσεις και σφάλματα: Ορισμός των λογιστικών εκτιμήσεων (Τροποποιήσεις)
Οι τροποποιήσεις τίθενται σε ισχύ για ετήσιες περιόδους αναφοράς που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2023, ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή και ισχύουν για αλλαγές στις λογιστικές πολιτικές και αλλαγές σε λογιστικές εκτιμήσεις που πραγματοποιούνται κατά ή μετά την έναρξη αυτής της περιόδου. Οι τροποποιήσεις εισάγουν νέο ορισμό της λογιστικής εκτίμησης ως νομισματικά ποσά στις οικονομικές καταστάσεις που υπόκεινται σε αβεβαιότητα επιμέτρησης, εάν δεν προκύπτουν από διόρθωση σφάλματος προηγούμενης περιόδου. Επίσης, οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν ποιες είναι οι αλλαγές στις λογιστικές εκτιμήσεις και πώς διαφέρουν από τις αλλαγές στις λογιστικές πολιτικές και τις διορθώσεις λαθών. Η Διοίκηση του Ομίλου εκτιμά ότι οι εν λόγω τροποποιήσεις δε θα επηρεάσουν σημαντικά τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου.
• ΔΛΠ 12 Αναβαλλομένη φορολογία σχετιζόμενη με περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις από μια μεμονωμένη συναλλαγή (τροποποιήσεις)
Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2023, ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή. Οι τροποποιήσεις περιορίζουν το πεδίο εφαρμογής και παρέχουν περαιτέρω σαφήνεια σχετικά με την εξαίρεση της αρχικής αναγνώρισης του ΔΛΠ 12, καθορίζοντας τον τρόπο με τον οποίο οι εταιρείες πρέπει να αντιμετωπίσουν λογιστικά την αναβαλλόμενη φορολογία περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων που προκύπτουν από μια μεμονωμένη συναλλαγή, όπως μισθώσεις και υποχρεώσεις παροπλισμού. Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν την εφαρμογή κρίσης, συμπεριλαμβανομένης της εξέτασης της ισχύουσας φορολογικής νομοθεσίας, όπου οι πληρωμές για τον διακανονισμό μιας υποχρέωσης εκπίπτουν φορολογικά, εάν οι εκπτώσεις αυτές αποδίδονται, για φορολογικούς σκοπούς, στην υποχρέωση ή στο σχετικό περιουσιακό στοιχείο. Σύμφωνα με τις τροποποιήσεις, η αρχική εξαίρεση αναγνώρισης δεν ισχύει για συναλλαγές που, κατά την αρχική αναγνώριση, δημιουργούν ίσες φορολογητέες και εκπεστέες προσωρινές διαφορές. Ισχύει μόνο εάν η αναγνώριση ενός περιουσιακού στοιχείου μίσθωσης και υποχρέωσης μίσθωσης (ή υποχρέωσης παροπλισμού και περιουσιακού στοιχείου παροπλισμού) δημιουργεί προσωρινές φορολογητέες ή εκπεστέες
133
διαφορές που δεν είναι ίσες. Η Διοίκηση του Ομίλου εκτιμά ότι οι εν λόγω τροποποιήσεις δε θα επηρεάσουν σημαντικά τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου.
• ΔΛΠ 1 Παρουσίαση των Οικονομικών Καταστάσεων: Ταξινόμηση των Υποχρεώσεων ως Βραχυπρόθεσμες ή Μακροπρόθεσμες (Τροποποιήσεις)
Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται αναδρομικά σύμφωνα με το ΔΛΠ 8, για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2024, ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή. Οι τροποποιήσεις παρέχουν καθοδήγηση σχετικά με τις απαιτήσεις του ΔΛΠ 1 για την ταξινόμηση των υποχρεώσεων ως βραχυπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες. Οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν την έννοια του δικαιώματος αναβολής διακανονισμού υποχρέωσης, την απαίτηση να υπάρχει το δικαίωμα αυτό κατά την περίοδο αναφοράς και ότι η πρόθεση εξάσκησης του δικαιώματος από τη διοίκηση αλλά και το δικαίωμα αντισυμβαλλομένου για διακανονισμό της υποχρέωσης μέσω μεταβίβασης συμμετοχικών τίτλων της εταιρείας, δεν επηρεάζουν την βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη ταξινόμηση. Επίσης, οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν ότι μόνο οι όροι συμμόρφωσης με τους οποίους μια οικονομική οντότητα πρέπει να συμμορφώνεται κατά ή πριν από την ημερομηνία αναφοράς, θα επηρεάσουν την ταξινόμηση μιας υποχρέωσης. Ακόμη, απαιτούνται πρόσθετες γνωστοποιήσεις για μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις που προκύπτουν από συμβάσεις δανείων που υπόκεινται στην τήρηση ορών συμμόρφωσης εντός δώδεκα μηνών από την περίοδο αναφοράς. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Διοίκηση του Ομίλου είναι σε διαδικασία εκτίμησης της επίδρασης από την υιοθέτηση των εν λόγω τροποποιήσεις στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου.
• ΔΠΧΑ 16 Μισθώσεις: Υποχρέωση Μίσθωσης σε συμβάσεις πώλησης και επαναμίσθωσης (τροποποιήσεις)
Οι τροποποιήσεις ισχύουν για ετήσιες περιόδους αναφοράς που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2024, ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή. Οι τροποποιήσεις αποσκοπούν στη βελτίωση των απαιτήσεων που εφαρμόζει ο πωλητής-μισθωτής για την επιμέτρηση της υποχρέωσης μίσθωσης, που προκύπτει από μια συναλλαγή πώλησης και επαναμίσθωσης κατά το ΔΠΧΑ 16, ενώ δεν αλλάζει την λογιστική αντιμετώπιση για μισθώσεις που δεν σχετίζονται με συναλλαγές πώλησης και επαναμίσθωσης. Ειδικότερα, ο πωλητής-μισθωτής καθορίζει τις «πληρωμές μισθωμάτων» ή τις «αναθεωρημένες πληρωμές μισθωμάτων» ώστε να μην αναγνωρίζει κέρδος ή ζημιά που σχετίζεται με το δικαίωμα χρήσης που διατηρεί. Η εφαρμογή αυτών των απαιτήσεων δεν εμποδίζει τον πωλητή-μισθωτή να αναγνωρίσει, στα αποτελέσματα χρήσης, οποιοδήποτε κέρδος ή ζημία που σχετίζεται με τη μερική ή πλήρη λύση μιας μίσθωσης. Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται αναδρομικά σύμφωνα με το ΔΛΠ 8, σε συναλλαγές πώλησης και επαναμίσθωσης που πραγματοποιούνται μετά την ημερομηνία αρχικής εφαρμογής, που είναι η αρχή της ετήσιας περιόδου αναφοράς κατά την οποία η οικονομική οντότητα εφάρμοσε για πρώτη φορά το ΔΠΧΑ 16. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Διοίκηση του Ομίλου εκτιμά ότι οι εν λόγω τροποποιήσεις δε θα επηρεάσουν σημαντικά τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου.
• ΔΠΧΑ 10 Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις και ΔΛΠ 28 Επενδύσεις σε Συγγενείς επιχειρήσεις και Κοινοπραξίες - Τροποποίηση: Πώληση ή εισφορά περιουσιακών στοιχείων μεταξύ ενός επενδυτή και της συγγενούς του εταιρείας ή της κοινοπραξίας του
Οι τροποποιήσεις αντιμετωπίζουν μια αναγνωρισμένη ασυνέπεια μεταξύ των απαιτήσεων του ΔΠΧΑ 10 και εκείνες του ΔΛΠ 28, για την αντιμετώπιση της πώλησης ή της εισφοράς των περιουσιακών στοιχείων μεταξύ του επενδυτή και της συγγενούς του εταιρείας ή της κοινοπραξίας του. Η κύρια συνέπεια των τροποποιήσεων είναι
134
ότι ένα πλήρες κέρδος ή ζημία αναγνωρίζεται όταν η συναλλαγή περιλαμβάνει μια επιχείρηση (είτε στεγάζεται σε μια θυγατρική είτε όχι). Ένα μερικό κέρδος ή ζημία αναγνωρίζεται όταν η συναλλαγή περιλαμβάνει στοιχεία ενεργητικού που δεν συνιστούν επιχείρηση, ακόμη και αν τα στοιχεία αυτά στεγάζονται σε θυγατρική. Το Δεκέμβριο του 2015 το ΣΔΛΠ ανέβαλε επ’ αόριστο την ημερομηνία εφαρμογής της τροποποίησης αυτής, αναμένοντας το αποτέλεσμα του έργου του για τη μέθοδο της καθαρής θέσης. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Διοίκηση του Ομίλου εκτιμά ότι οι εν λόγω τροποποιήσεις δε θα επηρεάσουν σημαντικά τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου.
2.2 Σημαντικές κρίσεις, λογιστικές εκτιμήσεις και υποθέσεις
Η προετοιμασία των χρηματοοικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) απαιτεί από τη διοίκηση το σχηματισμό κρίσεων, εκτιμήσεων και υποθέσεων οι οποίες επηρεάζουν τα δημοσιευμένα περιουσιακά στοιχεία, τις υποχρεώσεις καθώς και τις σχετικές γνωστοποιήσεις την ημερομηνία σύνταξης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Επηρεάζουν επίσης τις γνωστοποιήσεις των ενδεχόμενων απαιτήσεων και υποχρεώσεων την ημερομηνία σύνταξης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων καθώς και τα δημοσιευμένα ποσά εσόδων και εξόδων κατά τη διάρκεια της χρήσης. Τα πραγματικά αποτελέσματα ενδέχεται να διαφέρουν από αυτά τα οποία έχουν εκτιμηθεί. Οι εκτιμήσεις και οι κρίσεις βασίζονται στην εμπειρία του παρελθόντος και σε άλλους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων και των προσδοκιών για μελλοντικά γεγονότα τα οποία θεωρούνται λογικά στις συγκεκριμένες συνθήκες, ενώ επαναξιολογούνται συνεχώς με την χρησιμοποίηση όλων των διαθέσιμων πληροφοριών.
Κρίσεις, εκτιμήσεις και παραδοχές
Κατά τη διαδικασία εφαρμογής των λογιστικών πολιτικών η διοίκηση της Εταιρείας, χρησιμοποιώντας ως βάση την πληρέστερη πληροφόρηση που έχει στη διάθεσή της, εφαρμόζει την κρίση της με γνώμονα τη γνώση της για την Εταιρεία και τον Όμιλο αλλά και της αγοράς στην οποία δραστηριοποιείται. Μεταγενέστερες πιθανές αλλαγές στις υπάρχουσες συνθήκες λαμβάνονται υπόψη προκειμένου να εφαρμοστεί η κατάλληλη λογιστική πολιτική. Τα ποσά τα οποία περιλαμβάνονται ή επηρεάζουν τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις καθώς και τις σχετικές γνωστοποιήσεις εκτιμώνται, απαιτώντας από την διοίκηση να σχηματίζει υποθέσεις σχετικά με αξίες ή συνθήκες, οι οποίες δεν είναι δυνατόν να είναι γνωστές με βεβαιότητα κατά την περίοδο σύνταξης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Μία λογιστική εκτίμηση θεωρείται σημαντική όταν είναι ουσιώδης για την εικόνα της χρηματοοικονομικής κατάστασης του Ομίλου και τα αποτελέσματα και απαιτεί δύσκολες, υποκειμενικές ή περίπλοκες κρίσεις της διοίκησης, συχνά ως αποτέλεσμα της ανάγκης για σχηματισμό εκτιμήσεων, σχετικά με την επίδραση παραδοχών οι οποίες είναι αβέβαιες. Η διοίκηση του Ομίλου αξιολογεί τέτοιες εκτιμήσεις σε συνεχή βάση, βασιζόμενη στα αποτελέσματα του παρελθόντος και στην εμπειρία, σε συσκέψεις με ειδικούς, σε τάσεις και σε άλλες μεθόδους οι οποίες θεωρούνται λογικές στις συγκεκριμένες συνθήκες, όπως επίσης και τις προβλέψεις σχετικά με το πώς αυτά ενδέχεται να αλλάξουν στο μέλλον.
Οι σημαντικές κρίσεις, εκτιμήσεις και παραδοχές της διοίκησης σε ό,τι αφορά τις λογιστικές πολιτικές συνοψίζονται στις ακόλουθες κατηγορίες στοιχείων:
Λογιστικοποίηση υποχρεώσεων (προβλέψεων) συντήρησης αεροσκαφών
Ο Όμιλος έχει υποχρέωση στη λήξη των μισθώσεων αεροσκαφών να προβεί στις απαραίτητες συντηρήσεις που προβλέπονται στους σχετικούς όρους. Επιπλέον κατά τη διάρκεια των εν λόγω μισθώσεων ο Όμιλος υποχρεούται να ακολουθεί το πρόγραμμα συντήρησης όπως αυτό ορίζεται από τους κατασκευαστές αεροσκαφών και
135
κινητήρων. Το εκτιμώμενο κόστος συντήρησης αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα της χρήσης κατά τη διάρκεια της μίσθωσης, βάσει του αναμενόμενου κόστους συντήρησης του αεροσκάφους, των κινητήρων και των λοιπών μερών, σύμφωνα με τις ώρες πτήσεις ή τους πτητικούς κύκλους. Η εκτίμηση αυτή στηρίζεται στο πρόγραμμα συντήρησης του Ομίλου καθώς και στις αντίστοιχες συμφωνίες με τους παρόχους συντήρησης αεροσκαφών και κινητήρων. (Σημ. 3.19(2)).
Α πομείωση χρηματοοικονομικών στοιχείων
Το ΔΠΧA 9 εισήγαγε την προσέγγιση της αναμενόμενης πιστωτικής ζημίας («ECL») για να εφαρμοστεί σε όλα τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων.
Χρεωστικοί τίτλοι
Όσον αφορά τους χρεωστικούς τίτλους, ο Όμιλος εφαρμόζει το γενικό μοντέλο απομείωσης, σύμφωνα με το οποίο ο Όμιλος αξιολογεί σε κάθε ημερομηνία αναφοράς εάν ο πιστωτικός κίνδυνος που συνδέεται με κάποιο συγκεκριμένο τίτλο έχει αυξηθεί από την αρχική του αναγνώριση, εφαρμόζοντας επιπλέον την απλούστευση χαμηλού κινδύνου για όλους τους τίτλους «επενδυτικού βαθμού». Αν υπάρχει σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου, ο Όμιλος επιμετρά τις ECL καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής τους. Σημ. 3.8.
Εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις
Ο Όμιλος ως επιλογή λογιστικής πολιτικής υιοθέτησε την απλοποιημένη προσέγγιση όσον αφορά την εκτίμηση των ECL για τις εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις της. Ως εκ τούτου, ο Όμιλος σε κάθε ημερομηνία αναφοράς, επιμετρά την πρόβλεψη ζημίας για τις εμπορικές του απαιτήσεις σε ένα ποσό ίσο με τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής τους.
Ο Όμιλος θεωρεί πως η μη είσπραξη απαιτήσεων για περισσότερες από 90 ημέρες συνιστά πιστωτικό γεγονός, αλλά αξιολογεί πιθανή πληροφόρηση σχετικά με την πιστοληπτική ικανότητα συγκεκριμένων περιπτώσεων, όταν κρίνεται πιθανή η μη είσπραξη των συμβατικών απαιτήσεων.
Οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες στις εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις υπολογίζονται με τη χρήση ενός πίνακα προβλέψεων που βασίζεται στην ιστορική εμπειρία της Εταιρείας από τις πιστωτικές ζημίες και τις ανακτήσεις των αθετημένων ανοιγμάτων. Σημ. 3.10.
Εκτίμηση απομείωσης άυλων περιουσιακών στοιχείων, ιδιόκτητων αεροσκαφών, περιουσιακών στοιχείων με δικαίωμα χρήσης και επενδύσεων σε θυγατρικές
Η διοίκηση σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού ή και συχνότερα, αν υπάρχουν ενδείξεις, εξετάζει την ύπαρξη απομείωσης της υπεραξίας σε ενοποιημένη βάση και των άυλων περιουσιακών στοιχείων με απεριόριστη ωφέλιμη ζωή (χρονοθυρίδες) σε εταιρική και ενοποιημένη βάση και την ύπαρξη ή μη ενδείξεων απομείωσης:
• των λοιπών άυλων περιουσιακών στοιχείων
• των ιδιόκτητων αεροσκαφών και περιουσιακών στοιχείων με δικαίωμα χρήσης σε εταιρική και ενοποιημένη βάση και
136
• των επενδύσεων σε θυγατρικές σε εταιρική βάση
Ο προσδιορισμός ύπαρξης ενδείξεων απομείωσης απαιτεί από τη Διοίκηση να προβεί σε κρίσεις αναφορικά με εξωτερικούς και εσωτερικούς παράγοντες, καθώς και το βαθμό στον οποίο επηρεάζουν την ανακτησιμότητα των εν λόγω περιουσιακών στοιχείων. Εφόσον αξιολογηθεί ότι υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης, η διοίκηση προβαίνει σε υπολογισμό του ανακτήσιμου ποσού. Η ζημιά απομείωσης αναγνωρίζεται κατά το ποσό που η λογιστική αξία της μονάδας δημιουργίας ταμειακών ροών υπερβαίνει την ανακτήσιμη αξία της.
Ο προσδιορισμός του ανακτήσιμου ποσού απαιτεί τη διενέργεια εκτιμήσεων, αναφορικά με τις μελλοντικές ταμειακές ροές, τα επιχειρηματικά σχέδια, τον προσδιορισμό του προεξοφλητικού επιτοκίου και των ρυθμών ανάπτυξης.
Την 31.12.2022 δεν εντοπίστηκαν ενδείξεις απομείωσης για τα λοιπά άυλα περιουσιακά στοιχεία, τα ιδιόκτητα αεροσκάφη, τα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης και τις επενδύσεις σε θυγατρικές, επομένως διενεργήθηκε έλεγχος απομείωσης της υπεραξίας και των άυλων περιουσιακών στοιχείων με απεριόριστη ωφέλιμη ζωή,) λαμβάνοντας υπόψη κρίσεις, εκτιμήσεις και παραδοχές, μεταξύ άλλων για τις μελλοντικές ταμειακές ροές, τα μελλοντικά ποσοστά αύξησης του κύκλου εργασιών, τις τιμές καυσίμων και τον συντελεστή προεξόφλησης των ταμειακών ροών, θεωρώντας τη λειτουργία του Ομίλου ως μία μονάδα.
Συγκεκριμένα, χρησιμοποιήθηκαν προεξοφλημένες ταμειακές ροές βάσει του πενταετούς επιχειρηματικού πλάνου του Ομίλου, που λαμβάνεται υπόψη ως μια ενιαία μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών. Για τη διαμόρφωση του εν λόγω πλάνου, η Διοίκηση βασίστηκε σε συγκεκριμένες παραδοχές, βασιζόμενη στα αποτελέσματα του παρελθόντος, στην εμπειρία και σε δεδομένα της αγοράς, τις οποίες έκρινε ως τις πλέον επιδραστικές στον προσδιορισμό της ανακτήσιμης αξίας της μονάδας δημιουργίας ταμειακών ροών. Για τον υπολογισμό των μελλοντικών ταμειακών ροών ελήφθησαν υπόψη τα κάτωθι στοιχεία:
• εύρος αναμενόμενης συναλλαγματικής ισοτιμίας EURO/USD στην πενταετία (1,06 – 1,15)
• εύρος αναμενόμενης τιμής καυσίμου USD/μετρικό τόνο στην πενταετία ($850 – $892)
• αναμενόμενη διακύμανση μέσης τιμής ναύλου στην πενταετία (0%)
• εύρος αναμενόμενου συντελεστή πληρότητας στην πενταετία (83% – 84%)
Οι μελλοντικές ταμειακές ροές πέραν του πενταετούς πλάνου του Ομίλου προσδιορίστηκαν βάσει ενός εκτιμώμενου μακροπρόθεσμου ρυθμού ανάπτυξης 0,25%, ο οποίος κρίθηκε ως αναμενόμενος από τη Διοίκηση. Το προεξοφλητικό επιτόκιο που χρησιμοποιήθηκε ήταν 9,5%.
Στις ανωτέρω παραδοχές διενεργήθηκε ανάλυση ευαισθησίας, ούτως ώστε να προσδιοριστεί η επίδραση στο ανακτήσιμο ποσό λόγω μιας πιθανής δυσμενής αλλαγής στις εν λόγω παραδοχές.
Από την άσκηση αυτή δεν προέκυψε ανάγκη απομείωσης, καθώς η ανακτήσιμη αξία της μονάδας δημιουργίας ταμειακών ροών υπερέβαινε κατά πολύ τη λογιστική της αξία κατά την 31.12.2022.
Βλέπε Σημείωση 3.1, 3.2, 3.3 και 3.4.
137
Αναγνώριση εσόδου σχετικά με τη χρήση προγραμμάτων επιβράβευσης πελατών
Ο Όμιλος εκτιμά την αξία των μιλίων που παραμένουν να εξασκηθούν από την χρήση του προγράμματος πιστότητας Miles and Bonus με την εφαρμογή ιστορικών και αναλογιστικών δεδομένων. Για τον υπολογισμό αυτό χρησιμοποιούνται εκτιμήσεις που αφορούν το αναμενόμενο ποσοστό εξαργύρωσης βάσει απολογιστικών εξαργυρώσεων και την εύλογη αξία του προϊόντος εξαργύρωσης (Σημ 2.4 (δ), 3.21).
Σημαντικές εκτιμήσεις στον προσδιορισμό της διάρκειας μισθώσεων με δικαίωμα ανανέωσης
Ο Όμιλος προσδιορίζει τη διάρκεια μίσθωσης ως τη συμβατική διάρκεια μίσθωσης, συμπεριλαμβανομένης της χρονικής περιόδου που καλύπτεται από (α) δικαίωμα επέκτασης της μίσθωσης, εάν είναι σχετικά βέβαιο ότι το δικαίωμα θα εξασκηθεί ή από (β) δικαίωμα λύσης της σύμβασης, εάν είναι σχετικά βέβαιο ότι το δικαίωμα δε θα εξασκηθεί.
Ο Όμιλος έχει το δικαίωμα για κάποιες μισθώσεις, να επεκτείνει τη διάρκεια της σύμβασης μίσθωσης. Ως εκ τούτου αξιολογεί εάν υπάρχει σχετική βεβαιότητα ότι θα εξασκηθεί το δικαίωμα ανανέωσης, λαμβάνοντας υπόψη όλους τους παράγοντες που δημιουργούν οικονομικό κίνητρο να εξασκήσει το δικαίωμα ανανέωσης. Μεταγενέστερα της ημερομηνίας έναρξης της μίσθωσης, ο Όμιλος επανεξετάζει τη διάρκεια της μίσθωσης, εάν υπάρξει ένα σημαντικό γεγονός ή αλλαγή στις συνθήκες που εμπίπτουν στον έλεγχό του και επηρεάζουν την επιλογή εξάσκησης (ή όχι) του δικαιώματος ανανέωσης (όπως για παράδειγμα μια αλλαγή στην επιχειρηματική στρατηγική του Ομίλου).
Φόρος εισοδήματος (τρέχων και αναβαλλόμενος)
Για τον καθορισμό των προβλέψεων για φόρο εισοδήματος απαιτούνται σημαντικές εκτιμήσεις. Υπάρχουν πολλές συναλλαγές και υπολογισμοί για τους οποίους ο ακριβής καθορισμός του φόρου είναι αβέβαιος κατά τη συνήθη πορεία των εργασιών της επιχείρησης. Η Εταιρεία αναγνωρίζει προβλέψεις υποχρέωσης για αναμενόμενα θέματα φορολογικού ελέγχου βασιζόμενη σε εκτιμήσεις για το ποσό των επιπλέον φόρων που ενδεχομένως θα οφείλονται. Όταν το τελικό αποτέλεσμα από τους φόρους των υποθέσεων αυτών, διαφέρει από το ποσό το οποίο είχε αρχικά αναγνωρισθεί στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις, οι διαφορές επιδρούν στο φόρο εισοδήματος και στις προβλέψεις για αναβαλλόμενη φορολογία της χρήσης κατά την οποία τα ποσά αυτά οριστικοποιούνται. Επίσης τυχόν επιδράσεις από τον φορολογικό έλεγχο ανέλεγκτων χρήσεων περιλαμβάνονται στην σημείωση 3.29 και καταχωρούνται στο κονδύλι «Φόρος εισοδήματος» στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης.
Αναβαλλόμενοι φόροι ενεργητικού αναγνωρίζονται στο βαθμό που είναι πιθανό ότι θα προκύψουν φορολογικά κέρδη έναντι των οποίων φορολογικές ζημίες δύνανται να συμψηφιστούν και οι πιστωτικοί φόροι να χρησιμοποιηθούν. Η αναγνώριση αναβαλλόμενων φόρων ενεργητικού απαιτεί σημαντικές εκτιμήσεις και κρίση αναφορικά με την μελλοντική δραστηριότητα και τις προοπτικές των εταιρειών του Ομίλου καθώς και το ύψος και το χρόνο πραγματοποίησης των φορολογητέων κερδών. Σημ. 3.6.
Εύλογη αξία παραγώγων και άλλων χρηματοοικονομικών μέσων / Λογιστική αντιστάθμισης
Η Εταιρεία χρησιμοποιεί παράγωγα χρηματοοικονομικά στοιχεία για τη διαχείριση μιας σειράς κινδύνων στους οποίους περιλαμβάνονται κίνδυνοι που σχετίζονται με τα επιτόκια, τις συναλλαγματικές διαφορές μεταξύ ευρώ/δολαρίου και τις τιμές καυσίμων των αεροσκαφών. Η λογιστική των παραγώγων όπως η λογιστική της αντιστάθμισης, απαιτεί κατά την έναρξη και σύμφωνα με τους όρους της σύμβασης, το αντισταθμιζόμενο στοιχείο
138
και σχετικό παράγωγο να πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις για την εφαρμογή της λογιστικής αντιστάθμισης. Κατά την έναρξη μιας σχέσης αντιστάθμισης και μεταγενέστερα σε κάθε ημερομηνία σύνταξης χρηματοοικονομικών καταστάσεων ελέγχεται αναδρομικά και μελλοντικά η αποτελεσματικότητα της αντιστάθμισης. Στις περιπτώσεις που η αντιστάθμιση κριθεί μη αποτελεσματική, η εφαρμογή της διακόπτεται μελλοντικά. Οι εύλογες αξίες των παραγώγων υπολογίζονται χρησιμοποιώντας μοντέλα αποτίμησης από ανεξάρτητη πλατφόρμα ενσωματώνοντας υποθέσεις βασιζόμενες στην αγορά, που επιβεβαιώνονται από ανεξάρτητες πηγές.
Πληροφόρηση σχετικά με τη χρήση των παραγώγων παρέχεται στη Σημείωση 3.23.
Εύλογη Αξία Χρηματοοικονομικών Μέσων
Όλα τα περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις για τα οποία επιμετράται η εύλογη αξία ή γνωστοποιείται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις, κατηγοριοποιούνται σύμφωνα με το επίπεδο ιεραρχίας, που περιγράφεται παρακάτω:
Η εύλογη αξία των χρηματοοικονομικών μέσων τα οποία διαπραγματεύονται σε ενεργείς αγορές προσδιορίζεται σε κάθε ημερομηνία αναφοράς σε σχέση με τις αγοραίες αξίες χρηματιστηρίων ή αξίες που προσδιορίζονται από τις προσφορές χρηματομεσιτών, χωρίς να αφαιρούνται τα έξοδα συναλλαγής (Επίπεδο Ιεραρχίας 1).
Η εύλογη αξία των χρηματοοικονομικών μέσων τα οποία δε διαπραγματεύονται σε ενεργείς αγορές προσδιορίζεται χρησιμοποιώντας: (i) κατάλληλες τεχνικές αποτίμησης των οποίων τα δεδομένα, που έχουν σημαντική επίδραση στη εύλογη αξία που λογίζεται, είναι άμεσα ή έμμεσα προσδιορίσιμα (Επίπεδο Ιεραρχίας 2), (ii) τεχνικές που χρησιμοποιούν δεδομένα, τα οποία έχουν σημαντική επίδραση στη εύλογη αξία που λογίζεται, που δε βασίζονται σε στοιχεία που προσδιορίζονται εύκολα στις αγορές (Επίπεδο Ιεραρχίας 3) και μπορεί να περιλαμβάνουν πρόσφατες συναλλαγές υπό συνήθεις όρους, την τρέχουσα εύλογη αξία ενός άλλου χρηματοοικονομικού μέσου που ουσιαστικά προσομοιάζει με τα μέσα αυτά, αναλύσεις προεξοφλημένων ταμειακών ροών ή άλλα μοντέλα αποτίμησης.
Για περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις που αναγνωρίζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις στην εύλογη αξία σε συνεχόμενη βάση, ο Όμιλος καθορίζει αν υπάρχουν μεταφορές που πραγματοποιήθηκαν εντός της χρήσης μεταξύ των επίπεδων ιεραρχίας στο τέλος κάθε χρήσης.
Ενδεχόμενα γεγονότα
Ο Όμιλος εμπλέκεται σε δικαστικές διεκδικήσεις και αποζημιώσεις κατά τη συνήθη πορεία των εργασιών της. Η διοίκηση του Ομίλου, στηριζόμενη σε προηγούμενα δεδικασμένα καθώς και ότι οι συγκεκριμένες υποθέσεις δεν έχουν εκδικασθεί, θεωρεί ότι η έκβασή τους δεν θα έχει αξιοσημείωτο αντίκτυπο στην χρηματοοικονομική κατάσταση και λειτουργία της. Παρόλα αυτά, ο καθορισμός των ενδεχόμενων υποχρεώσεων που σχετίζονται με τις δικαστικές διεκδικήσεις και τις απαιτήσεις είναι μια πολύπλοκη διαδικασία που περιλαμβάνει κρίσεις σχετικά με τις πιθανές συνέπειες και τις διερμηνείες, τους νόμους και τους κανονισμούς. Μεταβολές στις κρίσεις ή στις διερμηνείες είναι πιθανό να οδηγήσουν σε μια αύξηση ή μια μείωση των ενδεχόμενων υποχρεώσεων του Ομίλου στο μέλλον. Οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις και απαιτήσεις αναλύονται στη Σημείωση 3.30.
139
Ωφέλιμη ζωή ενσώματων και ασώματων περιουσιακών στοιχείων
Η διοίκηση του Ομίλου εξετάζει τις ωφέλιμες ζωές των αποσβέσιμων στοιχείων σε κάθε χρήση. Την 31η Δεκεμβρίου 2022 η διοίκηση εκτιμά ότι οι ωφέλιμες ζωές αντιπροσωπεύουν την αναμενόμενη χρησιμότητα των στοιχείων του ενεργητικού. Τα αναπόσβεστα υπόλοιπα αναλύονται στις σημειώσεις 3.1 και 3.2.
Παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία
Οι υποχρεώσεις για παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία υπολογίζονται βάσει αναλογιστικών μεθόδων η διενέργεια των οποίων απαιτεί από τη διοίκηση να εκτιμήσει συγκεκριμένες παραμέτρους όπως η μελλοντική αύξηση των αμοιβών των εργαζομένων κλπ. Η διοίκηση προσπαθεί, σε κάθε ημερομηνία αναφοράς όπου η εν λόγω πρόβλεψη αναθεωρείται, να εκτιμά με όσο το δυνατό καλύτερο τρόπο τις παραμέτρους αυτές (Σημ.3.16).
Προβλέψεις για αποθέματα
Ο Όμιλος, περιοδικά, αξιολογεί το υπάρχον απόθεμα και, εφόσον συντρέχουν προϋποθέσεις, σχηματίζει πρόβλεψη απαξίωσης. Η απαξίωση αφορά στα ανταλλακτικά. Η αξιολόγηση των ανταλλακτικών γίνεται σε συνεργασία με το τεχνικό τμήμα. Οι μειώσεις της αξίας των αποθεμάτων στην καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία και οι λοιπές ζημίες από αποθέματα καταχωρούνται στην Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος κατά την περίοδο που εμφανίζονται.
Προεξοφλητικό επιτόκιο μίσθωσης
Για την προεξόφληση των μελλοντικών μισθωμάτων, η Εταιρεία και ο Όμιλος χρησιμοποιεί το τεκμαρτό επιτόκιο της μίσθωσης. Εάν αυτό το επιτόκιο δεν μπορεί να καθοριστεί εύκολα, η Εταιρεία χρησιμοποιεί το διαφορικό επιτόκιο δανεισμού της (incremental borrowing rate).
Το επιτόκιο υπολογίζεται χωριστά για συμβάσεις που πληρούν παρεμφερή κριτήρια, όπως διάρκεια μίσθωσης και νόμισμα συναλλαγής, αξιολογώντας τους τρέχοντες και ιστορικούς οικονομικούς δείκτες της αγοράς και λαμβάνοντας υπόψη εκδόσεις κοινών ομολογιακών τίτλων από εταιρείες με παρεμφερή πιστοληπτική ικανότητα. Η λογιστική αξία των υποχρεώσεων από μισθώσεις επαναμετράται, με την χρησιμοποίηση ανανεωμένου προεξοφλητικού επιτοκίου, εάν υπάρξει τροποποίηση στη σύμβαση, ή οποιαδήποτε αλλαγή στη διάρκεια της σύμβασης, στα σταθερά μισθώματα ή στην αξιολόγηση αγοράς του περιουσιακού στοιχείου.
2.3 Μετατροπή στοιχείων σε ξένο νόμισμα
Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας παρουσιάζονται σε ευρώ (€), το οποίο είναι το λειτουργικό νόμισμα της Εταιρείας. Οι συναλλαγές σε ξένο νόμισμα μετατρέπονται σε ευρώ χρησιμοποιώντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες που ίσχυαν στις ημερομηνίες των συναλλαγών. Συναλλαγματικά κέρδη και ζημιές οι οποίες προκύπτουν από τέτοιες συναλλαγές και από την αποτίμηση, στο τέλος της χρήσης, των νομισματικών στοιχείων Ενεργητικού και Υποχρεώσεων που είναι εκφρασμένα σε ξένο νόμισμα, αναγνωρίζονται στην κατάσταση συνολικού εισοδήματος στα κονδύλια χρηματοοικονομικών εσόδων και εξόδων, αντίστοιχα. Οι συναλλαγματικές διαφορές από μη νομισματικά στοιχεία που αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους θεωρούνται ως τμήμα της εύλογης αξίας και συνεπώς καταχωρούνται όπου και οι διαφορές τις εύλογης αξίας.
140
2.4 Αναγνώριση εσόδων και εξόδων
Η Εταιρεία και ο Όμιλος αναγνωρίζουν έσοδα ώστε να απεικονίζουν τη μεταβίβαση των υποσχόμενων αγαθών ή υπηρεσιών στους πελάτες σε ποσό που αντανακλά το αντάλλαγμα το οποίο εκτιμούν ότι δικαιούνται έναντι των εν λόγω αγαθών ή υπηρεσιών.
Το έσοδο από συμβάσεις με πελάτες αναγνωρίζεται όταν πληρούνται όλα τα παρακάτω κριτήρια:
• Τα μέρη της σύμβασης έχουν εγκρίνει τη σύμβαση και έχουν δεσμευτεί να εκτελέσουν τις αντίστοιχες υποχρεώσεις τους
• Η Εταιρεία ή ο Όμιλος μπορεί να προσδιορίσει τα δικαιώματα κάθε μέρους αναφορικά με τα αγαθά ή τις υπηρεσίες που πρόκειται να μεταβιβαστούν
• Η Εταιρεία ή ο Όμιλος μπορεί να προσδιορίσει τους όρους πληρωμής για τα αγαθά ή τις υπηρεσίες που πρόκειται να μεταβιβαστούν
• Η σύμβαση έχει εμπορική υπόσταση
• είναι πιθανό η Εταιρεία ή ο Όμιλος να εισπράξει το αντάλλαγμα που δικαιούται έναντι των αγαθών ή των υπηρεσιών που θα μεταβιβαστούν στον πελάτη.
Το σχετικό έσοδο επιμετράται στην εύλογη αξία του εισπραχθέντος ανταλλάγματος, καθαρό από φόρο προστιθέμενης αξίας, επιστροφές , εκπτώσεις και χρεώσεις αεροδρομίων. Όλοι οι φόροι και οι σχετικές χρεώσεις που εισπράττει ο Όμιλος από τους επιβάτες για λογαριασμό τρίτων (πχ φόροι αεροδρομίων) καταχωρούνται σε καθαρή βάση, καθώς λειτουργεί ως αντιπρόσωπος.
Το ποσό του εσόδου θεωρείται ότι μπορεί να μετρηθεί αξιόπιστα, όταν όλες οι ενδεχόμενες δεσμεύσεις που σχετίζονται με την πώληση αγαθών ή την παροχή υπηρεσιών έχουν επιλυθεί. Οι αντίστοιχες εμπορικές απαιτήσεις της Εταιρείας, ως επί το πλείστον προεισπράττονται ή έχουν αρκετά περιορισμένη διάρκεια λήξης (έως 3 μήνες).
(α) Τακτικές και έκτακτες πτήσεις
Ο Όμιλος δραστηριοποιείται στον τομέα των αερομεταφορών παρέχοντας υπηρεσίες που αφορούν κυρίως στη μεταφορά επιβατών και εμπορευμάτων, με τακτικές ή έκτακτες πτήσεις. Ως εκ τούτου αναγνωρίζει έσοδα όταν εκπληρώνει την υποχρέωση εκτέλεσης με τη μεταβίβαση της υπηρεσίας στον πελάτη σε μια δεδομένη χρονική στιγμή. Η υποχρέωση εκτέλεσης εκπληρώνεται με τη διενέργεια της πτήσης.
Ο Όμιλος διαχωρίζει πιθανές άλλες υποχρεώσεις που μπορεί να εμπεριέχονται στη σύμβαση και να αποτελούν ξεχωριστή υποχρέωση εκτέλεσης και προσδιορίζει το μέρος των εσόδων που τους αναλογεί (πχ μίλια πιστότητας πελατών βλ. (δ))
(β) Παρεπόμενες Υπηρεσίες
Συγκεκριμένες κατηγορίες παρεπόμενων υπηρεσιών όπως η μεταφορά αποσκευών, η αμοιβή για επανέκδοση εισιτηρίου, οι υπηρεσίες “fast track” και “chargeable seat” κλπ. αποτελούν τροποποίηση της σύμβασης και έχουν
141
άμεση εξάρτηση από την παροχή της υποχρέωσης εκτέλεσης της εκάστοτε πτήσης. Ως εκ τούτου αναγνωρίζονται ως έσοδο όταν αυτή πραγματοποιείται.
(γ) Μη χρησιμοποιηθέντα εισιτήρια
Οι επιβάτες εξοφλούν το εισιτήριο τους αλλά δεν εξασκούν πάντα το δικαίωμα που απορρέει από αυτό, καθώς μπορεί να παραμείνει αχρησιμοποίητο (μη ολοκληρωμένη σύμβαση). Τα εν λόγω έσοδα αναγνωρίζονται χρησιμοποιώντας απολογιστικά δεδομένα της συχνότητας εξάσκησης του δικαιώματος που διατηρούν οι επιβάτες. Με τον τρόπο αυτό υπολογίζεται το ποσοστό μεταβολής της μη υποχρέωσης εκτέλεσης (breakage), βάσει του οποίου λογίζεται το σχετικό έσοδο. Το μέρος των εσόδων από μη χρησιμοποιηθέντα εισιτήρια, που δεν έχει αναγνωριστεί βάσει των απολογιστικών δεδομένων, διακρατείται σε σχετικό λογαριασμό υποχρεώσεων από προεισπραχθέντα εισιτήρια και αναγνωρίζεται όταν η υποχρέωση εκτέλεσης κρίνεται απομακρυσμένη.
(δ) Πρόγραμμα πιστότητας πελατών
Η Εταιρεία διαθέτει πρόγραμμα επιβράβευσης των πελατών της, τα μέλη του οποίου μπορούν να κερδίζουν πόντους (μίλια) μέσω πτήσεων με αεροπορικές εταιρείες του Ομίλου, της συμμαχίας Star Alliance ή μέσω συναλλαγών με άλλους συνεργάτες. Το ποσό που αναλογεί στα μίλια των επιβατών μειώνει το σχετικό έσοδο που αναγνωρίστηκε κατά την πραγματοποίηση της πτήσης και διαμορφώνει μια αντίστοιχη υποχρέωση από μη εξαργυρωμένα μίλια. Ο Όμιλος προσδιορίζει την αυτοτελή τιμή πώλησης του αναβαλλόμενου αυτού εσόδου με βάση την προσέγγιση αναμενόμενου κόστους συν περιθωρίου. Το ποσοστό εξαργύρωσης υπολογίζεται μέσω αναλογιστικής μελέτης, που βασίζεται σε ιστορικά δεδομένα της «συμπεριφοράς» των επιβατών αναφορικά με την εξαργύρωση μιλίων. Η υποχρέωση μειώνεται με αντίστοιχη αναγνώριση του εσόδου κατά την πραγματική εξαργύρωση των μιλίων από τους επιβάτες, όπου και εκπληρώνεται η υποχρέωση εκτέλεσης.
Στην περίπτωση μη εξαργύρωσης μιλίων μέσω των παροχών που διαθέτει η Εταιρεία, οι σχετικές χρεώσεις που λαμβάνονται από λοιπούς συνεργάτες αναγνωρίζονται μειωτικά των εσόδων, καθώς η Εταιρεία λειτουργεί ως αντιπρόσωπος.
(ε) Εμπορεύματα
Η πώληση των εμπορευμάτων αφορά πώληση προϊόντων εντός του αεροσκάφους “on board”. Το σχετικό έσοδο αναγνωρίζεται τη χρονική στιγμή της πώλησης, κατά την οποία εκπληρώνεται η υποχρέωση εκτέλεσης και ο πελάτης αποκτά τον έλεγχο του περιουσιακού στοιχείου.
(στ) Έσοδα από τόκους
Τα έσοδα από τόκους αναγνωρίζονται χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του αποτελεσματικού επιτοκίου το οποίο είναι το επιτόκιο το οποίο προεξοφλεί με μελλοντικές ταμειακές ροές για τη διάρκεια της αναμενόμενης ζωής του χρηματοοικονομικού μέσου ή, στην καθαρή λογιστική αξία του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου.
Δαπάνες εξασφάλισης σύμβασης με πελάτη
Η Εταιρεία και ο Όμιλος επιβαρύνονται με διάφορες δαπάνες, προκειμένου να εξασφαλιστεί μια σύμβαση (πώληση εισιτηρίου) με πελάτη, τις οποίες δε θα αναλάμβαναν αν δεν είχε εξασφαλιστεί η σύμβαση (πχ. προμήθεια πωλήσεων). Τα άμεσα αυτά κόστη πωλήσεων θεωρούνται επαυξητικά κόστη συμβάσεων και είναι
142
άμεσα συνδεδεμένα με την εκάστοτε σύμβαση. Αυξάνουν τους πόρους που θα χρησιμοποιηθούν για την εκπλήρωση της υποχρέωσης εκτέλεσης στο μέλλον και αναμένεται να ανακτηθούν.
Οι δαπάνες αυτές καταχωρούνται κατά την αρχική τους αναγνώριση στις Προκαταβολές των κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων. Στη συνέχεια επιμερίζονται στην αντίστοιχη υποχρέωση εκτέλεσης της εκάστοτε πτήσης και αποσβένονται όταν αυτή πραγματοποιηθεί, στο αντίστοιχο κονδύλι κόστους των αποτελεσμάτων χρήσης. (Σημ 3.11)
Αναφορικά με τις αποζημιώσεις που παρέχονται στους επιβάτες σε περιπτώσεις καταστροφής αποσκευών, τα εν λόγω ποσά αναγνωρίζονται αφαιρετικά των εσόδων στην κατάσταση συνολικών αποτελεσμάτων.
Λοιπά Έξοδα
Τα έξοδα αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα σε δεδουλευμένη βάση. Τα έξοδα από τόκους αναγνωρίζονται βάσει χρονικής αναλογίας και με την χρήση του αποτελεσματικού επιτοκίου.
2.5 Άυλα περιουσιακά στοιχεία
Στα άυλα περιουσιακά στοιχεία συμπεριλαμβάνονται οι χρονοθυρίδες/ slots σε αεροδρόμια, οι αποκτώμενες άδειες λογισμικού, το σήμα της Olympic Air και η υπεραξία. Οι χρονοθυρίδες σε αεροδρόμια είναι στοιχεία με απεριόριστη ωφέλιμη ζωή. Εφόσον καλύπτεται η ελάχιστη απαιτούμενη χρήση τους, παραμένουν διαθέσιμα προς μελλοντική χρήση και συνεπώς δεν αποσβένονται, αλλά υπόκεινται ετησίως σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους.
Για τον έλεγχο απομείωσης των χρονοθυρίδων συγκρίνεται η αξία των περιουσιακών στοιχείων κατά το κλείσιμο της περιόδου αναφοράς με την εύλογη αξία τους, όπως αυτή προσδιορίζεται από τα διαθέσιμα πρόσφατα στοιχεία συναλλαγών χρονοθυρίδων.
Οι άδειες λογισμικού αποτιμώνται στο κόστος κτήσεως μείον τις αποσβέσεις και οποιαδήποτε ζημία απομείωσης που έχει τυχόν προκύψει. Οι αποσβέσεις των άυλων περιουσιακών στοιχείων διενεργούνται με την σταθερή μέθοδο κατά την διάρκεια της ωφέλιμης ζωής των στοιχείων αυτών, η οποία κυμαίνεται από 1 έως 10 χρόνια.
Η Υπεραξία είναι άυλο περιουσιακό στοιχείο με απροσδιόριστη ωφέλιμη ζωή, μη αποσβενόμενο και υποκείμενο σε ετήσιο έλεγχο απομείωσης της αξίας του. Προκύπτει από την εξαγορά επιχειρήσεων και προσδιορίζεται ως η διαφορά μεταξύ τιμήματος απόκτησης και εύλογης αξίας των καθαρών περιουσιακών στοιχείων που αποκτήθηκαν. (Σημ 3.1)
Η ωφέλιμη ζωή για τα σημαντικότερα άυλα περιουσιακά στοιχεία είναι ως εξής:
Κατηγορία
Ωφέλιμη ζωή
Λογισμικά
5 χρόνια
Σήμα Olympic Air
βάσει διάρκειας σύμβασης (49 έτη)
Λοιπά
10 χρόνια
Απομείωση ασώματων παγίων
143
Αν ο Όμιλος δεν έχει την δυνατότητα να εκτιμήσει το ανακτήσιμο ποσό ενός περιουσιακού στοιχείου για το οποίο υπάρχει ένδειξη απομείωσης της αξίας του, τότε προσδιορίζει το ανακτήσιμο ποσό της μονάδας που δημιουργεί ταμειακές ροές ( CGU ) στην οποία ανήκει το περιουσιακό στοιχείο.
Η ανακτήσιμη αξία ενός περιουσιακού στοιχείου είναι το μεγαλύτερο ποσό μεταξύ της εκτιμώμενης εύλογης αξίας μείον κόστος διάθεσης και της αξίας χρήσεως (value in use), δηλαδή με προεξόφληση των μελλοντικών ταμειακών ροών, που αναμένονται από τη μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών. Καθαρή αξία πώλησης θεωρείται η εφικτή πρόσοδος από την πώληση ενός περιουσιακού στοιχείου, στα πλαίσια μίας αμφοτεροβαρούς συναλλαγής, στην οποία τα μέρη έχουν πλήρη γνώση και προσχωρούν οικειοθελώς, μετά από την αφαίρεση κάθε πρόσθετου άμεσου κόστους διάθεσης του περιουσιακού στοιχείου. Ενώ, αξία εν χρήσει είναι η παρούσα αξία των εκτιμώμενων μελλοντικών ταμειακών ροών που αναμένεται να πραγματοποιηθούν από την συνεχή χρήση ενός περιουσιακού στοιχείου και από την διάθεσή του στο τέλος της εκτιμώμενης ωφέλιμης ζωής του.
Αντιλογισμός ζημιάς απομείωσης της αξίας περιουσιακών στοιχείων (εξαιρουμένης της υπεραξίας), που λογίσθηκε σε προηγούμενα έτη, γίνεται μόνο όταν υπάρχουν ικανές ενδείξεις ότι η απομείωση αυτή δεν υπάρχει πλέον ή έχει μειωθεί. Στις περιπτώσεις αυτές ο ανωτέρω αντιλογισμός αναγνωρίζεται ως έσοδο.
2.6 Ενσώματα πάγια στοιχεία
Τα ενσώματα πάγια στοιχεία παρουσιάζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις στις αξίες κτήσεως μείον τις συσσωρεμένες αποσβέσεις και τυχόν απομειώσεις. Το ιστορικό κόστος περιλαμβάνει όλες τις άμεσα επιρριπτέες δαπάνες για την απόκτηση των στοιχείων. Οι μεταγενέστερες δαπάνες καταχωρούνται σε επαύξηση της λογιστικής αξίας των ενσωμάτων παγίων ή ως ξεχωριστό πάγιο, μόνο κατά την έκταση που οι δαπάνες αυτές αυξάνουν τα μελλοντικά οικονομικά οφέλη που αναμένεται να εισρεύσουν από τη χρήση του παγίου στοιχείου και το κόστος τους μπορεί να επιμετρηθεί αξιόπιστα.
Οι αποσβέσεις των ενσώματων παγίων (πλην των οικοπέδων τα οποία δεν αποσβένονται) υπολογίζονται με την σταθερή μέθοδο κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής τους, που έχει ως εξής:
Κατηγορία
Ωφέλιμη ζωή
Κτίρια
10-20 έτη
Μηχανολογικός εξοπλισμός
6-22 έτη
Αεροσκάφη
20-25 έτη
Αυτοκίνητα
3-5 έτη
Εξοπλισμός αεροδρομίων/αεροσκαφών
3-8 έτη
Λοιπός εξοπλισμός
5 έτη
Οι υπολειμματικές αξίες και οι ωφέλιμες ζωές των ενσωμάτων παγίων υπόκεινται σε επανεξέταση σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού.
Κατά την πώληση των ενσωμάτων παγίων, οι διαφορές μεταξύ του τιμήματος που λαμβάνεται και της λογιστικής τους αξίας καταχωρούνται ως κέρδη ή ζημίες στα αποτελέσματα.
Απομείωση ενσώματων παγίων
144
Αν ο Όμιλος δεν έχει την δυνατότητα να εκτιμήσει το ανακτήσιμο ποσό ενός περιουσιακού στοιχείου για το οποίο υπάρχει ένδειξη απομείωσης της αξίας του, τότε προσδιορίζει το ανακτήσιμο ποσό της μονάδας που δημιουργεί ταμειακές ροές ( CGU ) στην οποία ανήκει το περιουσιακό στοιχείο.
Η ανακτήσιμη αξία ενός περιουσιακού στοιχείου είναι το μεγαλύτερο ποσό μεταξύ της εκτιμώμενης εύλογης αξίας μείον κόστος διάθεσης και της αξίας χρήσεως (value in use), δηλαδή με προεξόφληση των μελλοντικών ταμειακών ροών, που αναμένονται από τη μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών. Καθαρή αξία πώλησης θεωρείται η εφικτή πρόσοδος από την πώληση ενός περιουσιακού στοιχείου, στα πλαίσια μίας αμφοτεροβαρούς συναλλαγής, στην οποία τα μέρη έχουν πλήρη γνώση και προσχωρούν οικειοθελώς, μετά από την αφαίρεση κάθε πρόσθετου άμεσου κόστους διάθεσης του περιουσιακού στοιχείου. Ενώ, αξία εν χρήσει είναι η παρούσα αξία των εκτιμώμενων μελλοντικών ταμειακών ροών που αναμένεται να πραγματοποιηθούν από την συνεχή χρήση ενός περιουσιακού στοιχείου και από την διάθεσή του στο τέλος της εκτιμώμενης ωφέλιμης ζωής του.
Αντιλογισμός ζημιάς απομείωσης της αξίας περιουσιακών στοιχείων, που λογίσθηκε σε προηγούμενα έτη, γίνεται μόνο όταν υπάρχουν ικανές ενδείξεις ότι η απομείωση αυτή δεν υπάρχει πλέον ή έχει μειωθεί. Στις περιπτώσεις αυτές ο ανωτέρω αντιλογισμός αναγνωρίζεται ως έσοδο.
2.7 Προκαταβολές Αεροσκαφών (Pre-delivery payments)
Η Εταιρεία προβαίνει σε πληρωμές προκαταβολών σε ξένο νόμισμα προς την Airbus , προκειμένου να χρηματοδοτήσει την κατασκευή αεροσκαφών, σύμφωνα με τους συμβατικούς όρους της μεταξύ τους συμφωνίας. Οι προκαταβολές αυτές αναγνωρίζονται στο κόστος και ταξινομούνται ως μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία.
Η Εταιρεία είναι πιθανό μελλοντικά να συνάψει συμφωνία πώλησης και επαναμίσθωσης με εκμισθωτές, με σκοπό εκείνοι να αναλάβουν να χρηματοδοτήσουν εξολοκλήρου τα εν λόγω αεροσκάφη. Η συμφωνία αυτή μεταβιβάζει το δικαίωμα και την υποχρέωση της αγοράς των αεροσκαφών στον εκάστοτε εκμισθωτή κατά την ημερομηνία της παράδοσής τους. Κατά την ημερομηνία της παράδοσης των αεροσκαφών, ο εκμισθωτής πληρώνει τη συνολική αξία τους στον κατασκευαστή και η Εταιρεία εισπράττει όλο το ποσό των προκαταβολών που μέχρι τότε έχουν αποδοθεί. Εν συνεπεία, αποαναγνωρίζεται το σχετικό μη κυκλοφορούν περιουσιακό στοιχείο και κάθε ζημία ή κέρδος που προκύπτει αναγνωρίζεται στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων.
Η παρούσα αξία των προκαταβολών για αγορές που σχετίζονται με μελλοντικές συναλλαγές πώλησης και επαναμίσθωσης, προσδιορίζεται μέσω προεξοφλημένων ταμειακών ροών και αποτιμάται στην τρέχουσα ισοτιμία της ημερομηνίας κλεισίματος της εκάστοτε περιόδου αναφοράς. Οι συγκεκριμένες προκαταβολές ταξινομούνται στο κονδύλι «Προκαταβολές έναντι μελλοντικών μισθώσεων αεροσκαφών» στα Μη κυκλοφορούντα και Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία.
Στην περίπτωση που δεν συναφθεί συμφωνία πώλησης και επαναμίσθωσης, οι προκαταβολές θεωρούνται μέρος του τελικού τιμήματος που αναμένεται να αποδοθεί για την αγορά αεροσκαφών. Ως εκ τούτου ταξινομούνται στα Ενσώματα περιουσιακά στοιχεία στην ισοτιμία της ημερομηνίας συναλλαγής.
2.8 Χρηματοοικονομικά Περιουσιακά Στοιχεία
Αρχική αναγνώριση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων
145
Ο Όμιλος επιμετρά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία κατά την αρχική τους αναγνώριση στην εύλογη αξία τους κατά την απόκτηση του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου. Αρχικά αναγνωρίζονται οι εμπορικές απαιτήσεις χωρίς σημαντική χρηματοοικονομική συνιστώσα στην τιμή συναλλαγής τους.
Ταξινόμηση και επιμέτρηση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων
Όλα τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του ΔΠΧΑ 9 επιμετρούνται, μεταγενέστερα της αρχικής τους αναγνώρισης, στο αποσβεσμένο κόστος ή στην εύλογη αξία.
Κατά συνέπεια, τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία του Ομίλου ταξινομούνται σε μία από τις ακόλουθες κατηγορίες:
• Αποσβεσμένο κόστος («AC»)
• Εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων («FVTOCI»)
• Εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων χρήσης («FVTPL»)
Η βάση της ταξινόμησης και της επακόλουθης επιμέτρησης εξαρτάται από τους ακόλουθους δύο παράγοντες:
• Το επιχειρησιακό μοντέλο της οντότητας για τη διαχείριση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων («Business Model Assessment»)
• Τα χαρακτηριστικά των συμβατικών ταμειακών ροών της οντότητας (δοκιμή SPPI )
Το επιχειρηματικό μοντέλο του Ομίλου αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίο ο Όμιλος διαχειρίζεται τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία του, προκειμένου να δημιουργήσει ταμειακές ροές και καθορίζει εάν οι ταμειακές ροές θα προκύψουν από την είσπραξη συμβατικών ταμειακών ροών, την πώληση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων ή και από τα δύο. Η αξιολόγηση επιχειρηματικού μοντέλου εκτελείται βάσει σεναρίων που αναμένονται εύλογα από τον Όμιλο και δε βασίζεται σε σενάρια «χειρότερης περίπτωσης» ή «προσομοίωσης κρίσης».
Η δοκιμή SPPI, σύμφωνα με την οποία ελέγχεται εάν οι αναμενόμενες ταμειακές ροές του εν λόγω χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου είναι ροές αποκλειστικά κεφαλαίου και τόκου επι του απλήρωτου ποσού, είναι η δεύτερη προϋπόθεση για την ταξινόμηση ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου σε μία από τις κατηγορίες AC ή FVTOCI από τον Όμιλο. Ειδικότερα, οι συμβατικοί όροι ενός χρηματοοικονομικού στοιχείου που επιμετράται σε AC ή FVTOCI, πρέπει να οδηγούν σε συγκεκριμένες ημερομηνίες ταμειακών ροών που να αποτελούνται από πληρωμές κεφαλαίου και τόκων επί του ανεξόφλητου αρχικού κεφαλαίου.
Αποσβεσμένο κόστος («AC»)
Ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο επιμετράται σε αποσβεσμένο κόστος μόνο εάν πληρούνται και οι δύο ακόλουθοι όροι, εκτός αν ορίζεται ως επιμετρούμενο στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων χρήσης κατά την αρχική αναγνώριση:
146
i. Το χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο διακρατείται στο πλαίσιο επιχειρηματικού μοντέλου, του οποίου στόχος είναι η διακράτηση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων για την είσπραξη συμβατικών ταμειακών ροών («HTC») και,
ii. Οι συμβατικοί όροι του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου οδηγούν σε συγκεκριμένες ημερομηνίες στις ταμειακές ροές που είναι μόνο πληρωμές κεφαλαίου και τόκων επί του ανεξόφλητου αρχικού κεφαλαίου.
Κατά συνέπεια, ο Όμιλος ταξινομεί τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία στο AC όταν τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία διακρατούνται στο πλαίσιο ενός επιχειρηματικού μοντέλου με στόχο να διακρατηθούν μέχρι τη λήξη τους, συγκεντρώνοντας ως επί το πλείστον τις συμβατικές ταμειακές ροές τους και τα χρηματοοικονομικά αυτά στοιχεία οδηγούν σε ταμειακές ροές αποτελούμενες μόνο από πληρωμές κεφαλαίου και τόκων. Όλα τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που αποτυγχάνουν στη δοκιμή SPPI επιμετρούνται στη συνέχεια στο FVTPL, με εξαίρεση τις επενδύσεις σε συμμετοχικούς τίτλους που δεν διακρατούνται προς διαπραγμάτευση και οι οποίοι επιλέγονται κατά την αρχική αναγνώριση ώστε να επιμετρηθούν σε FVTOCI, χωρίς ανακύκλωση σωρευτικών κερδών και ζημιών κατά την αποαναγνώριση.
Ο Όμιλος, μετά την αρχική αναγνώριση, επιμετρά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία αυτής της κατηγορίας στο αποσβεσμένο κόστος χρησιμοποιώντας το πραγματικό επιτόκιο. Αυτά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία υπόκεινται στις απαιτήσεις απομείωσης σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9. Το αποσβεσμένο κόστος ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου ορίζεται ως το ποσό στο οποίο το χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο επιμετράται κατά την αρχική αναγνώριση μείον τις αποπληρωμές του κεφαλαίου συν ή μείον τη σωρευμένη απόσβεση, χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου οποιασδήποτε διαφοράς μεταξύ αυτού του αρχικού ποσού και του ποσού λήξης, αναπροσαρμοσμένης για τυχόν πρόβλεψη ζημίας.
Εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων («FVTOCI»)
Ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο επιμετράται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων μόνο εάν πληρούνται και οι δύο ακόλουθοι όροι, εκτός εάν ορίζεται ως επιμετρούμενο σε εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων FVTPL κατά την αρχική αναγνώριση:
i. Το χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο διακρατείται στο πλαίσιο επιχειρηματικού μοντέλου του οποίου ο σκοπός επιτυγχάνεται τόσο με την είσπραξη συμβατικών ταμειακών ροών όσο και με την πώληση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων.
ii. οι συμβατικοί όροι του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου οδηγούν σε συγκεκριμένες ημερομηνίες στις ταμειακές ροές που είναι αποκλειστικά πληρωμές κεφαλαίου και τόκων επί του ανεξόφλητου αρχικού κεφαλαίου.
Κατά συνέπεια, ο Όμιλος ταξινομεί τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε FVOCI όταν διακρατούνται στο πλαίσιο επιχειρηματικού μοντέλου με στόχο τη διακράτηση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων για είσπραξη των συμβατικών ταμειακών ροών, αλλά ο Όμιλος αναμένει επίσης να πωλήσει αυτά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία όταν αυτό είναι απαραίτητο (π.χ. προκειμένου να ικανοποιήσει μια συγκεκριμένη ανάγκη ρευστότητας). Επιπλέον, αυτά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία οδηγούν σε ταμειακές ροές αποτελούμενες μόνο από πληρωμές κεφαλαίου και τόκων.
147
Η Εταιρεία, μετά την αρχική τους αναγνώριση, επιμετρά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία αυτής της κατηγορίας στην εύλογη αξία, με τις μεταβολές στην εύλογη αξία τους να αναγνωρίζονται στα λοιπά συνολικά έσοδα («OCI»), εκτός από:
• έσοδα από τόκους
• συναλλαγματικά κέρδη ή ζημίες
• κέρδη ή ζημίες απομείωσης
Κέρδη ή ζημίες απομείωσης αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα χρήσης και υπολογίζονται με τον ίδιο τρόπο όπως για τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που επιμετρούνται σε AC.
Οποιεσδήποτε μεταβολές στην εύλογη αξία που αναγνωρίζονται σε OCI μεταφέρονται στα αποτελέσματα χρήσης όταν το περιουσιακό στοιχείο παύει να αναγνωρίζεται.
Εύλογη Αξία μέσω Αποτελεσμάτων Χρήσης («FVTPL»)
Ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο επιμετράται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων χρήσης, εκτός εάν επιμετράται στο αποσβεσμένο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων.
Κάθε χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο που αποτυγχάνει στη δοκιμή SPPI ταξινομείται από τον Όμιλο σε FVTPL (εκτός εάν πρόκειται για επένδυση σε συμμετοχικό τίτλο που προσδιορίζεται σε FVTOCI κατά την αρχική αναγνώριση).
Ο Όμιλος ταξινομεί τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που δεν διακρατούνται στο πλαίσιο επιχειρηματικών μοντέλων «διακράτησης με σκοπό την είσπραξη συμβατικών ταμειακών ροών» («hold to collect») ή «διακράτησης με σκοπό την είσπραξη συμβατικών ταμειακών ροών ή πώλησης χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων» («hold to collect and sell») σε FVTPL.
Εφόσον η επιλογή να προσδιοριστεί ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο στην εύλογη αξία κατά την αρχική αναγνώρισή του είναι αμετάκλητη, εάν ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο προσδιορίζεται ως σε FVTPL κατά την αρχική αναγνώριση, ο Όμιλος δεν επαναταξινομεί από FVTPL σε AC ή FVTOCI, εάν αλλάξει το επιχειρηματικό μοντέλο.
Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε FVTPL μεταφέρονται στην κατάσταση οικονομικής θέσης στην εύλογη αξία με τις μεταβολές στην εύλογη αξία μεταξύ των ημερομηνιών αναφοράς να αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε FVTPL δεν υπόκεινται στις απαιτήσεις απομείωσης.
Συμμετοχικοί τίτλοι
Από προεπιλογή, ο Όμιλος ταξινομεί τις συμμετοχές σε μετοχικό κεφάλαιο στο πεδίο εφαρμογής των ΔΠΧΑ 9 σε FVTPL, εκτός εάν προβαίνει σε αμετάκλητη εκλογή/ ορισμό κατά την αρχική αναγνώριση για συγκεκριμένες επενδύσεις σε μετοχές για να παρουσιάσει μεταγενέστερες αλλαγές στην εύλογη αξία στα λοιπά συνολικά εισοδήματα.
148
Μόνο το εισόδημα από μερίσματα που δεν αντιπροσωπεύει σαφώς την ανάκτηση ως μέρος του κόστους της επένδυσης, αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα χρήσης, με όλα τα υπόλοιπα αποτελέσματα χρήσης να αναγνωρίζονται σε OCI. Αυτά τα αποτελέσματα χρήσης παραμένουν μόνιμα στα ίδια κεφάλαια και στη συνέχεια δεν επαναταξινομούνται σε αποτελέσματα χρήσης μετά την παύση αναγνώρισης.
Επαναταξινόμηση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων
Ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο επαναταξινομείται από τον Όμιλο μόνο όταν αλλάζει το επιχειρηματικό μοντέλο του Ομίλου για τη διαχείριση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων. Γενικά, μια αλλαγή στο επιχειρηματικό μοντέλο αναμένεται να είναι σπάνια και συμβαίνει όταν ο Όμιλος ξεκινά ή παύει να ασκεί μια δραστηριότητα που είναι σημαντική για τις εργασίες του. Ένα παράδειγμα αλλαγής επιχειρηματικού μοντέλου είναι όταν μια επιχειρηματική γραμμή αποκτάται, απορρίπτεται ή τερματίζεται.
Οι αλλαγές στην πρόθεση που σχετίζονται με συγκεκριμένα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία, η προσωρινή απώλεια μιας συγκεκριμένης αγοράς χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων ή μια μεταβίβαση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων μεταξύ μερών του Ομίλου με διαφορετικά επιχειρηματικά μοντέλα, δεν θεωρούνται από τον Όμιλο ως αλλαγές στο επιχειρηματικό μοντέλο.
Η επαναταξινόμηση εφαρμόζεται προοπτικά από την ημερομηνία επαναταξινόμησης, η οποία είναι η πρώτη ημέρα της πρώτης περιόδου αναφοράς μετά την αλλαγή του επιχειρηματικού μοντέλου, συνεπώς τα προηγούμενα αναγνωρισμένα αποτελέσματα χρήσης (συμπεριλαμβανομένων των αποτελεσμάτων απομείωσης) ή οι τόκοι δεν ανανεώνονται.
Παράγωγα και λογιστική αντιστάθμισης
Ο Όμιλος δεν έχει υιοθετήσει τις απαιτήσεις που απορρέουν από την υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 9 αναφορικά με τη λογιστική αντιστάθμισης, αλλά συνεχίζει να εφαρμόζει το ΔΛΠ 39.
Όλα τα παράγωγα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία αρχικώς αναγνωρίζονται στην εύλογη αξία κατά την ημερομηνία συναλλαγής και μεταγενέστερα επιμετρώνται επίσης στην εύλογη αξία τους. Τα παράγωγα χρηματοοικονομικά στοιχεία απεικονίζονται ως περιουσιακά στοιχεία όταν η εύλογη αξία είναι θετική και στις υποχρεώσεις όταν η εύλογη αξία είναι αρνητική. Η εύλογη αξία τους προσδιορίζεται από την τιμή που έχουν σε μια ενεργό αγορά, ή με την χρησιμοποίηση τεχνικών επιμέτρησης σε περιπτώσεις που δεν υπάρχει ενεργός αγορά για τα μέσα αυτά.
H μέθοδος αναγνώρισης του κέρδους ή της ζημίας εξαρτάται από το εάν ένα παράγωγο έχει προσδιορισθεί ως στοιχείο αντιστάθμισης και εάν πρόκειται για αντιστάθμιση από τη φύση του στοιχείου που αντισταθμίζει.
Κέρδη ή ζημίες από την μεταβολή κατά τη διάρκεια της χρήσης, της εύλογης αξίας των παραγώγων που δεν αναγνωρίζονται ως μέσα αντιστάθμισης, αναγνωρίζονται στην κατάσταση των αποτελεσμάτων. Η Εταιρεία χρησιμοποιεί την λογιστική της αντιστάθμισης στην περίπτωση όπου κατά την έναρξη της αντισταθμιστικής συναλλαγής και την επακόλουθη χρήση των παράγωγων χρηματοοικονομικών στοιχείων, η Εταιρεία μπορεί να προσδιορίζει και να τεκμηριώνει τη σχέση αντιστάθμισης μεταξύ του αντισταθμιζόμενου στοιχείου και του μέσου αντιστάθμισης αναφορικά με την διαχείριση κινδύνου και την στρατηγική της για την ανάληψη της αντιστάθμισης. Επιπλέον λογιστική της αντιστάθμισης ακολουθείται μόνο όταν η αντιστάθμιση αναμένεται να είναι άκρως αποτελεσματική και μπορεί να επιμετρηθεί με αξιοπιστία και σε συνεχή βάση, για όλες τις καλυπτόμενες
149
περιόδους αναφοράς για τις οποίες είχε προσδιοριστεί, ως προς τον συμψηφισμό των μεταβολών της εύλογης αξίας ή των ταμειακών ροών που αποδίδονται στον αντισταθμιζόμενο κίνδυνο. Η Εταιρεία διενεργεί αντιστάθμιση ταμειακών ροών χρησιμοποιώντας παράγωγα χρηματοοικονομικά εργαλεία.
Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
Με την αντιστάθμιση των ταμειακών ροών η Εταιρεία καλύπτει κινδύνους που προκαλούν μεταβολή στις ταμειακές ροές και προέρχονται από ένα στοιχείο του ενεργητικού ή μία υποχρέωση ή μία μελλοντική συναλλαγή και η μεταβολή αυτή θα επηρεάσει τα αποτελέσματα της χρήσης. Για τα παράγωγα χρηματοοικονομικά στοιχεία που χαρακτηρίζονται ως αντισταθμιστικά μέσα σε μια σχέση αντιστάθμισης ταμειακών ροών απαιτούνται συγκεκριμένοι λογιστικοί χειρισμοί. Για να πληροί τις προϋποθέσεις για αναγνώριση της λογιστικής αντιστάθμισης, μία σχέση αντιστάθμισης πρέπει να πληροί ορισμένες αυστηρές συνθήκες που αφορούν στην τεκμηρίωση, την αποτελεσματικότητα της αντιστάθμισης και την αξιοπιστία της επιμέτρησης της.
Οι μεταβολές στην εύλογη αξία του αποτελεσματικού μέρους του μέσου αντιστάθμισης αναγνωρίζονται στα ίδια κεφάλαια μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων, ενώ το αναποτελεσματικό μέρος αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης. Τα ποσά που συσσωρεύονται στα ίδια κεφάλαια μεταφέρονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης στις περιόδους που τα αντισταθμιζόμενα στοιχεία αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα. Συγκεκριμένα τα ποσά που αφορούν αντιστάθμιση της τιμής των καυσίμων αναγνωρίζονται σε επαύξηση ή μείωση της αξίας αυτών, τα ποσά που αφορούν αντιστάθμιση του συναλλαγματικού κινδύνου σε επαύξηση ή μείωση των σχετικών εξόδων και τα ποσά που αφορούν αντιστάθμιση των επιτοκίων σε επαύξηση ή μείωση του κόστους δανεισμού.
Όταν ένα στοιχείο αντιστάθμισης ταμειακών ροών εκπνεύσει, πωληθεί, διακοπεί ή ασκηθεί χωρίς να αντικατασταθεί ή όταν ένα στοιχείο αντιστάθμισης δεν πληροί πλέον τα κριτήρια για τη λογιστική αντιστάθμισης κάθε σωρευτικό κέρδος ή ζημία που υπάρχει στα ίδια κεφάλαια εκείνη τη στιγμή παραμένει στα ίδια κεφάλαια και αναγνωρίζεται όταν η προσδοκώμενη συναλλαγή πραγματοποιηθεί. Εάν η σχετιζόμενη συναλλαγή δεν αναμένεται να πραγματοποιηθεί το ποσό μεταφέρεται στα αποτελέσματα.
2. 9 Αποθέματα
Τα αποθέματα περιλαμβάνουν ανταλλακτικά αεροσκαφών και εμπορεύματα. Το κόστος κτήσεως περιλαμβάνει όλες τις δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν για να φθάσουν τα αποθέματα στην παρούσα θέση και κατάσταση, μειωμένες κατά το ποσό των εκπτώσεων που λαμβάνονται. Το κόστος των αποθεμάτων σε κάθε περίοδο αναφοράς προσδιορίζεται με τη μέθοδο του μέσου σταθμικού κόστους.
Τα ανταλλακτικά αεροσκαφών μεγάλου κόστους και με δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης κεφαλαιοποιούνται στα ενσώματα πάγια περιουσιακά στοιχεία.
Κατά τις ημερομηνίες αναφοράς, τα αποθέματα αποτιμώνται στη χαμηλότερη τιμή, μεταξύ κόστους και καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Ο Όμιλος στο τέλος κάθε χρήσης επανεξετάζει την απαξίωση των αποθεμάτων και λογίζει τη σχετική πρόβλεψη ή προβαίνει σε διαγραφές.
2.10 Μισθώσεις
150
Ο Όμιλος κατά την αρχική σύναψη μιας σύμβασης αξιολογεί αν η εν λόγω σύμβαση αποτελεί ή εμπεριέχει μίσθωση. Μια σύμβαση αποτελεί, ή εμπεριέχει, μίσθωση εάν η σύμβαση μεταβιβάζει το δικαίωμα ελέγχου της χρήσης ενός αναγνωριζόμενου περιουσιακού στοιχείου για συγκεκριμένη χρονική περίοδο έναντι ανταλλάγματος.
Ο Όμιλος ως μισθωτής
Περιουσιακό στοιχείο με δικαίωμα χρήσης (ROU)
T ην ημερομηνία που το περιουσιακό στοιχείο είναι διαθέσιμο προς χρήση, ο Όμιλος αναγνωρίζει το περιουσιακό στοιχείο με δικαίωμα χρήσης και την υποχρέωση από τη μίσθωση.
Το κόστος του περιουσιακού στοιχείου με δικαίωμα χρήσης αποτελείται από:
• το ποσό της αρχικής επιμέτρησης της υποχρέωσης από τη μίσθωση,
• τυχόν μισθώματα τα οποία καταβλήθηκαν κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου ή προγενέστερα, μείον οποιαδήποτε κίνητρα μίσθωσης έχουν εισπραχθεί,
• τυχόν αρχικές άμεσες δαπάνες και
• εκτίμηση του κόστους με το οποίο θα επιβαρυνθεί ο Όμιλος προκειμένου να αποσυναρμολογήσει και να απομακρύνει το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο, να αποκαταστήσει τον χώρο όπου έχει τοποθετηθεί ή να αποκαταστήσει το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο στην κατάσταση στην οποία προβλέπεται από τους όρους και τις προϋποθέσεις της μίσθωσης. Ο Όμιλος αναλαμβάνει την υποχρέωση να επιβαρυνθεί με το εν λόγω κόστος είτε κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου είτε λόγω χρήσης του υποκείμενου περιουσιακού στοιχείου για μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο.
Για τα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης, οι αποσβέσεις πραγματοποιούνται με τη μέθοδο της σταθερής απόσβεσης (ευθεία μέθοδο) επί της αξίας κτήσης κατά την αρχική αναγνώριση του περιουσιακού στοιχείου, προσαυξημένη με τις όποιες τυχόν διαφοροποιήσεις έχουν περιέλθει, από την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου έως το τέλος της ωφέλιμης ζωής του υποκείμενου περιουσιακού στοιχείου ή της μισθωτικής περιόδου αν λήγει νωρίτερα. Αν το περιουσιακό στοιχείο αναμένεται να έρθει στην κυριότητά του Ομίλου κατά τη λήξη της μισθωτικής περιόδου, ή διαφαίνεται ότι ένα τέτοιο δικαίωμα πρόκειται να εξασκηθεί, η σχετική απόσβεση διενεργείται έως το τέλος της ωφέλιμης ζωής του περιουσιακού στοιχείου.
Τα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους, όταν η διοίκηση κρίνει πως υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης.
Υποχρεώσεις
Κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου (την ημερομηνία που το περιουσιακό στοιχείο είναι διαθέσιμο προς χρήση), o Όμιλος αναγνωρίζει σαν υποχρέωση από μισθώσεις την παρούσα αξία των μελλοντικών πληρωμών των μισθωμάτων. Οι πληρωμές περιλαμβάνουν τα συμβατικά σταθερά μισθώματα, όπως επίσης την τιμή εξάσκησης ενός δικαιώματος αγοράς, που είναι σχετικά βέβαιο να εξασκηθεί από τον Όμιλο καθώς και πληρωμές κυρώσεων λύσης μιας μίσθωσης, αν οι όροι σύμβασης δείχνουν με σχετική βεβαιότητα ότι ο Όμιλος θα εξασκήσει το δικαίωμα για λύση.
151
Οι υποχρεώσεις διακρίνονται σε βραχυπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο μέρος, αναλόγως με την περίοδο αποπληρωμής (μικρότερη ή μεγαλύτερη από 12 μήνες).
Για την προεξόφληση των μελλοντικών μισθωμάτων, ο Όμιλος χρησιμοποιεί το τεκμαρτό επιτόκιο της μίσθωσης. Εάν αυτό το επιτόκιο δεν μπορεί να καθοριστεί εύκολα, ο Όμιλος χρησιμοποιεί το διαφορικό επιτόκιο δανεισμού της (incremental borrowing rate). Μεταγενέστερα της έναρξης μίσθωσης, το ποσό των υποχρεώσεων από μισθώσεις προσαυξάνεται με έξοδα τόκων και μειώνεται με τις πληρωμές μισθωμάτων που πραγματοποιούνται.
Επιπλέον, η λογιστική αξία των υποχρεώσεων από μισθώσεις επαναμετράται, με την χρησιμοποίηση ανανεωμένου προεξοφλητικού επιτοκίου, εάν υπάρξει τροποποίηση στη σύμβαση, ή οποιαδήποτε αλλαγή στη διάρκεια της σύμβασης, στα σταθερά μισθώματα ή στην αξιολόγηση αγοράς του περιουσιακού στοιχείου. Οι επαναμετρήσεις αυτές καταχωρούνται σε μια γραμμή στη σημείωση των δικαιωμάτων χρήσης παγίων ως μετατροπές.
Απαλλαγές
Ο Όμιλος επέλεξε να εφαρμόσει την απαλλαγή που παρέχει το πρότυπο, αναφορικά με τις βραχυπρόθεσμες μισθώσεις (διάρκειας 12 μηνών ή λιγότερο, χωρίς επιλογή αγοράς του υποκείμενου στοιχείου). Η αναγνώριση των συγκεκριμένων μισθωμάτων πραγματοποιείται ως έξοδο είτε με την ευθεία μέθοδο, σε όλη τη διάρκεια της μίσθωσης, είτε σε άλλη συστηματική βάση.
Ο Όμιλος ως εκμισθωτής
Οι μισθώσεις στις οποίες ο Όμιλος δε μεταβιβάζει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τις ωφέλειες του περιουσιακού στοιχείου κατατάσσονται ως λειτουργικές μισθώσεις.
2.11 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα ταμειακών διαθεσίμων – Δεσμευμένες καταθέσεις
Τα διαθέσιμα και ισοδύναμα διαθεσίμων περιλαμβάνουν τα μετρητά με τη μορφή καταθέσεων στην τράπεζα, στο ταμείο και βραχυπρόθεσμες τοποθετήσεις με διάρκεια μικρότερη του τριμήνου. Οι δεσμευμένες καταθέσεις αφορούν εγγυήσεις προς τους αντισυμβαλλόμενους με τους οποίους συνάπτονται παράγωγα συμβόλαια για την κάλυψη τόσο των συναλλαγματικών κινδύνων όσο και των κινδύνων αύξησης της τιμής του καυσίμου.
2.12 Ίδια κεφάλαια
Το μετοχικό κεφάλαιο προσδιορίζεται με βάση την ονομαστική αξία των μετοχών που έχουν εκδοθεί. Το αποθεματικό από υπέρ το άρτιο έκδοση, περιλαμβάνει τα πέραν της ονομαστικής αξίας της μετοχής ποσά, που εισπράττονται κατά την έκδοση μετοχών.
Η αύξηση μετοχικού κεφαλαίου με καταβολή μετρητών περιλαμβάνει κάθε διαφορά υπέρ το άρτιο κατά την αρχική έκδοση του μετοχικού κεφαλαίου. Κάθε κόστος συναλλαγής σχετιζόμενο με την έκδοση των μετοχών καθώς και οποιοδήποτε σχετικό όφελος φόρου εισοδήματος προκύψει αφαιρούνται από το προϊόν της αύξησης.
Τα σωρευμένα κέρδη περιλαμβάνουν τα τρέχοντα αποτελέσματα και αυτά προηγούμενων περιόδων όπως γνωστοποιούνται στα αποτελέσματα.
2.13 Παροχές λόγω συνταξιοδότησης και βραχυχρόνιες παροχές σε εργαζόμενους
152
Βραχυπρόθεσμες παροχές
Οι βραχυπρόθεσμες παροχές προς τους εργαζομένους σε χρήμα και σε είδος αναγνωρίζονται ως έξοδο όταν καθίστανται δεδουλευμένες. Τυχόν ανεξόφλητο ποσό καταχωρείται ως υποχρέωση.
Παροχές λόγω συνταξιοδότησης
Η Εταιρεία έχει καθορίσει τόσο προγράμματα καθορισμένων παροχών όσο και προγράμματα καθορισμένων εισφορών. Τυπικά, τα προγράμματα καθορισμένων παροχών καθορίζουν ένα ποσό παροχών που ο εργαζόμενος θα λάβει με την συνταξιοδότηση του, συνήθως εξαρτώμενο από παράγοντες όπως η ηλικία, τα χρόνια υπηρεσίας και η αποζημίωση.
Η υποχρέωση που αναγνωρίζεται στην κατάσταση οικονομικής θέσης, σε σχέση με τα προγράμματα καθορισμένων παροχών συνταξιοδότησης, είναι η τρέχουσα αξία της καθορισμένης υποχρέωσης παροχών κατά την ημερομηνία σύνταξης της Κατάστασης Οικονομικής Θέσης μείον την εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων του προγράμματος (αν υπάρχει). Η υποχρέωση καθορισμένων παροχών υπολογίζεται ετησίως από ανεξάρτητους αναλογιστές βάσει της Μεθόδου της Προβεβλημένης Πιστωτικής Μονάδος. Η τρέχουσα αξία των υποχρεώσεων καθορισμένων παροχών προσδιορίζεται μέσω της προεξόφλησης των προσδοκώμενων μελλοντικών ταμειακών εκροών (χρησιμοποιώντας το επιτόκιο του δείκτη Ευρωπαϊκών Ομολόγων Iboxx AA Corporate Overall 10+ EUR indices), που απεικονίζονται στο νόμισμα στο οποίο οι παροχές θα καταβληθούν και έχουν όρους λήξης ανάλογα με τους όρους της σχετικής υποχρέωσης συνταξιοδότησης.
Τα αναλογιστικά κέρδη και οι ζημιές που προέρχονται από εμπειρικές αναπροσαρμογές και μεταβολές σε αναλογιστικές υποθέσεις αναγνωρίζονται στο σύνολό τους στην κατάσταση λοιπών συνολικών εισοδημάτων και μέσω αυτής στο υπόλοιπο αποτελεσμάτων εις νέον.
Ένα πρόγραμμα καθορισμένων εισφορών είναι ένα συνταξιοδοτικό πρόγραμμα στο οποίο η Εταιρεία καταβάλλει καθορισμένες εισφορές σε έναν ανεξάρτητο διαχειριστικό φορέα σε υποχρεωτική, συμβατική ή προαιρετική βάση. Η επιχείρηση δεν θα έχει καμία νομική ή τεκμαιρόμενη υποχρέωση να πληρώσει περαιτέρω εισφορές, στην περίπτωση που ο φορέας δεν κατέχει επαρκή περιουσιακά στοιχεία για να πληρώσει όλες τις παροχές στους εργαζομένους, για παρεχόμενη υπηρεσία τρέχουσας ή προηγούμενων χρήσεων. Οι προπληρωμένες εισφορές αναγνωρίζονται ως περιουσιακό στοιχείο στον βαθμό που είναι δυνατή μία επιστροφή χρημάτων ή μία μείωση σε μελλοντικές πληρωμές. Σημ. 3.16
2.14 Χρηματοοικονομικές Υποχρεώσεις
Οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις του Ομίλου περιλαμβάνουν παράγωγα προϊόντα αντιστάθμισης, εμπορικές και λοιπές υποχρεώσεις, δανειακές υποχρεώσεις και υποχρεώσεις από μισθώσεις που κατατάσσονται ως επιμετρούμενες στο αποσβεσμένο κόστος.
Συγκεκριμένα, οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται όταν ο Όμιλος συμμετέχει σε μία συμβατική συμφωνία του χρηματοοικονομικού μέσου και διαγράφονται όταν ο Όμιλος απαλλάσσεται από την υποχρέωση ή αυτή ακυρώνεται ή λήγει.
Οι δανειακές υποχρεώσεις παρουσιάζουν τη χρηματοδότηση του Ομίλου. Όλες οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις αρχικώς αναγνωρίζονται στο κόστος, που είναι η αξία του ανταλλάγματος που λαμβάνεται μειωμένη
153
με το κόστος έκδοσης. Μετά την αρχική αναγνώριση, τα δάνεια αποτιμώνται στο αποσβέσιμο κόστος με τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. Το αποσβεσμένο κόστος υπολογίζεται λαμβάνοντας υπόψη κάθε κόστος έκδοσης και κάθε έκπτωση στον διακανονισμό.
Οι τόκοι αναγνωρίζονται ως έξοδο στο κονδύλι των “Χρηματοοικονομικών Εξόδων” στην κατάσταση συνολικού εισοδήματος.
Οι εμπορικές και λοιπές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται αρχικώς στην ονομαστική τους αξία και ακολούθως αποτιμώνται στο αποσβεσμένο κόστος μείον τις καταβολές διακανονισμού.
Τα μερίσματα στους μετόχους περιλαμβάνονται στο κονδύλι “Λοιπές βραχυπρόθεσμες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις”, όταν τα μερίσματα εγκρίνονται από την Γενική Συνέλευση των Μετόχων.
Όταν μία υπάρχουσα χρηματοοικονομική υποχρέωση ανταλλάσσεται με μια άλλη υποχρέωση διαφορετικής μορφής με τον ίδιο αντισυμβαλλόμενο αλλά ουσιαστικά διαφορετικούς όρους, ή οι όροι μίας υφιστάμενης υποχρέωσης τροποποιούνται σημαντικά, όπως μία ανταλλαγή ή τροποποίηση, αυτή αντιμετωπίζεται ως εξόφληση της αρχικής υποχρέωσης και αναγνώριση μίας νέας υποχρέωσης. Κάθε διαφορά στις αντίστοιχες λογιστικές αξίες αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα.
2.15 Φορολογία εισοδήματος (τρέχουσα και αναβαλλόμενη)
Τρέχων φόρος εισοδήματος
Η τρέχουσα φορολογική απαίτηση ή υποχρέωση περιλαμβάνει εκείνες τις υποχρεώσεις ή απαιτήσεις από τις φορολογικές αρχές σχετιζόμενες με την τρέχουσα ή προηγούμενες περιόδους αναφοράς που δεν έχουν καταβληθεί μέχρι την ημερομηνία του Ισολογισμού.
Υπολογίζονται σύμφωνα με τους φορολογικούς συντελεστές και τους φορολογικούς νόμους που εφαρμόζονται στην δημοσιονομική χρήση την οποία αφορούν, βάσει των φορολογητέων κερδών για την χρήση. Όλες οι μεταβολές στις τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις ή υποχρεώσεις αναγνωρίζονται ως φορολογικό έξοδο στα αποτελέσματα.
Αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος
Η αναβαλλόμενη φορολογία εισοδήματος υπολογίζεται με την μέθοδο καθαρής υποχρέωσης που εστιάζει στις προσωρινές διαφορές μεταξύ της λογιστικής αξίας των απαιτήσεων και υποχρεώσεων των χρηματοοικονομικών καταστάσεων και των αντίστοιχων φορολογικών βάσεων. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται στον βαθμό που είναι πιθανό ότι θα συμψηφισθούν έναντι της μελλοντικής φορολογίας εισοδήματος. Η αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση επανεξετάζεται σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού και μειώνεται κατά την έκταση που δεν είναι πλέον πιθανό ότι επαρκές φορολογητέο κέρδος θα είναι διαθέσιμο για να επιτρέψει την αξιοποίηση της ωφέλειας μέρους ή του συνόλου αυτής της αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται για όλες τις φορολογητέες προσωρινές διαφορές, εκτός από όταν η αναβαλλόμενη φορολογική υποχρέωση προκύπτει από την αρχική αναγνώριση της υπεραξίας.
Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις υπολογίζονται με τους φορολογικούς συντελεστές που αναμένονται να εφαρμοστούν στην περίοδο κατά την οποία θα τακτοποιηθεί η απαίτηση ή η υποχρέωση,
154
λαμβάνοντας υπόψη τους φορολογικούς συντελεστές που έχουν θεσπιστεί ή ουσιωδώς θεσπιστεί, μέχρι την ημερομηνία του ισολογισμού.
Οι περισσότερες μεταβολές στις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις ή υποχρεώσεις αναγνωρίζονται ως φορολογικό έσοδο - έξοδο στα αποτελέσματα. Μεταβολές στις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις ή υποχρεώσεις που σχετίζονται με μεταβολή στην αξία περιουσιακού στοιχείου ή υποχρέωσης που αναγνωρίζεται στα ίδια κεφάλαια μέσω της κατάστασης λοιπών συνολικών εισοδημάτων ή απευθείας, αναγνωρίζονται στα ίδια κεφάλαια μέσω της κατάστασης συνολικών εισοδημάτων ή απευθείας αντίστοιχα.
Η Εταιρεία αναγνωρίζει μία προηγουμένως μη αναγνωρισμένη αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση κατά την έκταση που είναι πιθανό ότι μελλοντικό φορολογητέο κέρδος θα επιτρέψει την ανάκτηση της αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης.
Ο Όμιλος υπόκειται σε περιοδικούς ελέγχους από τις φορολογικές αρχές. Σε περίπτωση περίπλοκων και αβέβαιων φορολογικών χειρισμών, η Διοίκηση του Ομίλου προβαίνει σε εκτιμήσεις και κρίσεις για τον προσδιορισμό του φόρου εισοδήματος αλλά και της αναβαλλόμενης φορολογίας. Αν κριθεί αναγκαίο λαμβάνει επιπρόσθετα τη συμβουλή ειδικών, ούτως ώστε να διαμορφωθεί η ως επί το πλείστον ορθότερη φορολογική αντιμετώπιση, αλλά και η αναγνώριση πιθανών προβλέψεων. Όταν ο Όμιλος προβαίνει σε πληρωμές καταλογιζόμενων ποσών, προκειμένου να προσφύγει κατά των φορολογικών αρχών και εκτιμά πως η μελλοντική έκβαση της δικαστικής υπόθεσης θα είναι ευνοϊκή, οι σχετικές πληρωμές καταγράφονται ως απαιτήσεις, προς συμψηφισμό με πιθανή υποχρέωση σε περίπτωση αρνητικής έκβασης ή θα επιστραφούν στον Όμιλο σε περίπτωση θετικής έκβασης. Κατά την οριστικοποίηση των εν λόγω υποθέσεων, κάθε διαφορά σε σχέση με τα προβλεπόμενα ποσά αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα.
2.16 Προβλέψεις, Ενδεχόμενες Υποχρεώσεις και Ενδεχόμενα Περιουσιακά στοιχεία
Οι προβλέψεις αναγνωρίζονται όταν ο Όμιλος έχει παρούσες νομικές ή τεκμαιρόμενες δεσμεύσεις, ως αποτέλεσμα γεγονότων του παρελθόντος, είναι πιθανή η εκκαθάρισή τους μέσω εκροών πόρων και η εκτίμηση του ποσού της υποχρέωσης μπορεί να γίνει με αξιοπιστία. Ο χρόνος πραγματοποίησης ή το ποσό της εκροής μπορεί να είναι αβέβαια. Μία παρούσα δέσμευση προκύπτει από την παρουσία μίας νομικής ή τεκμαιρόμενης υποχρέωσης που έχει προκύψει από γεγονότα του παρελθόντος, για παράδειγμα εγγυήσεις προϊόντων, νομικές αντιδικίες ή επαχθή συμβόλαια.
Όταν μέρος ή το σύνολο της απαιτούμενης δαπάνης για τον διακανονισμό μιας πρόβλεψης αναμένεται να αποζημιωθεί από κάποιο άλλο μέρος, η αποζημίωση θα αναγνωρίζεται όταν και μόνον όταν, είναι κατ’ ουσία βέβαιο ότι η αποζημίωση θα εισπραχθεί, αν η οικονομική οντότητα διακανονίσει την υποχρέωση και αυτή αντιμετωπιστεί ως ένα ιδιαίτερο περιουσιακό στοιχείο. Το ποσό που αναγνωρίζεται για την αποζημίωση δεν υπερβαίνει το ποσό της πρόβλεψης.
Το έξοδο σχετικά με μία πρόβλεψη παρουσιάζεται στα αποτελέσματα, καθαρό από το ποσό που αναγνωρίστηκε για την αποζημίωση. Μια πρόβλεψη χρησιμοποιείται μόνο για τα έξοδα για τα οποία είχε αρχικώς σχηματιστεί πρόβλεψη. Οι προβλέψεις επανεξετάζονται σε κάθε ημερομηνία αναφοράς και προσαρμόζονται προκειμένου να απεικονίζουν την τρέχουσα καλύτερη εκτίμηση.
Οι προβλέψεις αποτιμώνται κατά την ημερομηνία σύνταξης της Κατάστασης Οικονομικής Θέσης και προσαρμόζονται προκειμένου να αντανακλούν την παρούσα αξία της δαπάνης που αναμένεται να απαιτηθεί για
155
τη διευθέτηση της υποχρέωσης. Στις περιπτώσεις όπου η εκροή οικονομικών πόρων ως αποτέλεσμα παρουσών δεσμεύσεων θεωρείται μη πιθανή, ή το ποσό της πρόβλεψης δεν μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα, δεν αναγνωρίζεται καμία υποχρέωση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις.
Οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις δεν αναγνωρίζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις, αλλά γνωστοποιούνται στην περίπτωση που η πιθανότητα εκροής πόρων είναι σημαντική.
Οι ενδεχόμενες απαιτήσεις, δεν αναγνωρίζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις, αλλά γνωστοποιούνται εφόσον η εισροή οικονομικών οφελών είναι πιθανή. Πιθανές εισροές από οικονομικά οφέλη για τον Όμιλο που δεν πληρούν τα κριτήρια ενός περιουσιακού στοιχείου θεωρούνται ενδεχόμενες απαιτήσεις.
2 .17 Κρατικές επιχορηγήσεις
Οι επιχορηγήσεις που αφορούν έξοδα αναγνωρίζονται αφαιρετικά αυτών των εξόδων κατά τη διάρκεια της περιόδου που απαιτείται για τη συστηματική συσχέτιση τους με τα επιχορηγούμενα έξοδα. Κρατική επιχορήγηση που καθίσταται εισπρακτέα ως αντιστάθμιση για έξοδα ή ζημίες που ήδη πραγματοποιήθηκαν ή προκειμένου να παρασχεθεί στην Εταιρεία ή/και τον Όμιλο άμεση οικονομική υποστήριξη χωρίς να επισύρει σχετικό μελλοντικό κόστος, αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα της περιόδου κατά την οποία καθίσταται εισπρακτέα.
2.18 Λειτουργικοί τομείς
Ο Όμιλος διοικείται σαν μία επιχειρηματική μονάδα που δραστηριοποιείται στη παροχή αεροπορικών μεταφορών εντός και εκτός της Ελληνικής επικράτειας. Οι πληροφορίες παρουσιάζονται μόνο για έναν λειτουργικό τομέα, ο οποίος είναι το δίκτυο των δρομολογίων. Ο λειτουργικός τομέας παρακολουθείται και διοικείται από το Διοικητικό Συμβούλιο το οποίο αποτελεί το κυριότερο όργανο λήψης επιχειρηματικών αποφάσεων (Chief Operating Decision Maker – CODM).
Για την αποδοτικότερη λήψη αποφάσεων στο CODM παρέχονται όλες οι απαραίτητες πληροφορίες (έσοδα δρομολογίων, διαθέσιμοι πόροι, ανταγωνισμός), οι οποίες αξιολογούνται έχοντας σα κύριο γνώμονα το σύνολο του δικτύου, με απώτερο σκοπό τη μεγιστοποίηση του συνόλου των οικονομικών αποτελεσμάτων και όχι τη βελτίωση των αποτελεσμάτων ενός συγκεκριμένου δρομολογίου.
Τέλος πρέπει να αναφερθεί ότι η αποδοτικότητα του τομέα επιμετρείται στη βάση του αποτελέσματος, κέρδους ή ζημίας από τις λειτουργικές δραστηριότητες προ φόρου εισοδήματος, δίχως να λαμβάνονται υπόψη τα χρηματοοικονομικά αποτελέσματα και τα έκτακτα κονδύλια.
156
3. Σημειώσεις επί των χρηματοοικονομικών καταστάσεων
3.1 ‘Αυλα Περουσιακά Στοιχεία
Στις 31.12.2022 η Εταιρεία διατηρούσε άυλα περιουσιακά στοιχεία αξίας € 30.052 χιλ. και ο Όμιλος € 45.098 χιλ. Ο Όμιλος πραγματοποιεί τον ετήσιο έλεγχο για απομείωση της υπεραξίας ποσού €40εκ, που προέκυψε κατά την εξαγορά της Olympic Air, την 31η Δεκεμβρίου της εκάστοτε χρήσης ή νωρίτερα αν υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης.
Κατά την 31.12.2022 η Διοίκηση του Ομίλου προέβη σε έλεγχο απομείωσης της υπεραξίας και των άυλων περιουσιακών στοιχείων με απεριόριστη διάρκεια ωφέλιμης ζωής. Κατά την εργασία που διενεργήθηκε θεωρήθηκε ότι τα περιουσιακά αυτά στοιχεία δε δημιουργούν τις δικές τους ανεξάρτητες ταμειακές ροές και ως εκ τούτου ελέγχονται σε επίπεδο Ομίλου, ο οποίος λαμβάνεται υπόψη ως μια ενιαία μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών (CGU). Οι βασικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν στον έλεγχο απομείωσης αναλύονται στη σημείωση 2.2. Από την άσκηση αυτή δεν προέκυψε ανάγκη απομείωσης, καθώς η ανακτήσιμη αξία της μονάδας δημιουργίας ταμειακών ροών υπερέβαινε κατά πολύ τη λογιστική της αξία κατά την 31.12.2022.
Αναλυτικότερα, η κίνηση των άυλων περιουσιακών στοιχείων έχει ως εξής:
Εταιρεία
Χρονοθυρίδες Αεροδρομίου
Λογισμικά Προγράμματα
Λοιπά
Σύνολο
Αξία κτήσης
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2021
22.030,00
21.358,34
4.060,82
47.449,16
Προσθήκες
0
1.927,76
0
1.927,76
Πωλήσεις/ Απομακρύνσεις
0
(8,10)
0
(8,10)
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2021
22.030,00
23.278,00
4.060,82
49.368,82
Αποσβέσεις
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2021
0
17.758,47
3.035,36
20.793,83
Αποσβέσεις
0
1.316,47
175,51
1.491,97
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2021
0
19.074,94
3.210,87
22.285,80
Αναπόσβεστη αξία 31 Δεκεμβρίου 2021
22.030,00
4.203,06
849,96
27.083,02
Αξία κτήσης
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2022
22.030,00
23.278,00
4.060,82
49.368,82
Προσθήκες
0
4.791,64
0
4.791,64
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2022
22.030,00
28.069,64
4.060,82
54.160,46
Αποσβέσεις
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2022
0
19.074,94
3.210,87
22.285,80
Αποσβέσεις
0
1.711,66
110,69
1.822,35
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2022
0
20.786,60
3.321,56
24.108,16
Αναπόσβεστη αξία 31 Δεκεμβρίου 2022
22.030,00
7.283,04
739,26
30.052,30
157
Όμιλος
Σήματα
Χρονοθυρίδες Αεροδρομίου
Λογισμικά Προγράμματα
Λοιπά
Σύνολο
Αξία κτήσης
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2021
21.750,05
22.030,00
27.250,98
4.060,77
75.091,80
Προσθήκες
0
0
2.253,40
0
2.253,40
Πωλήσεις/ Απομακρύνσεις
0
0
(8,10)
0
(8,10)
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2021
21.750,05
22.030,00
29.496,27
4.060,77
77.337,10
Αποσβέσεις
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2021
5.959,92
0
23.625,54
3.037,40
32.622,85
Αποσβέσεις
412,84
0
1.599,70
175,51
2.188,05
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2021
6.372,76
0
25.225,24
3.212,91
34.810,90
Αναπόσβεστη αξία 31 Δεκεμβρίου 2021
15.377,30
22.030,00
4.271,03
847,87
42.526,20
Αξία κτήσης
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2022
21.750,05
22.030,00
29.496,27
4.060,77
77.337,10
Προσθήκες
0
0
4.848,42
0
4.848,42
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2022
21.750,05
22.030,00
34.344,70
4.060,77
82.185,52
Αποσβέσεις
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2022
6.372,76
0
25.225,24
3.212,91
34.810,90
Αποσβέσεις
0
0
2.166,10
110,69
2.276,79
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβρίου 2022
6.372,76
0
27.391,34
3.323,60
37.087,70
Αναπόσβεστη αξία 31 Δεκεμβρίου 2022
15.377,30
22.030,00
6.953,36
737,17
45.097,82
3.2 Ενσώματα πάγια στοιχεία
Η Διοίκηση του Ομίλου εξέτασε την ύπαρξη ή μη ενδείξεων απομείωσης της αξίας των ενσώματων περιουσιακών στοιχείων και δεν εντόπισε σχετικές ενδείξεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την ανακτήσιμη αξία τους.
158
Εταιρεία
Οικόπεδα και Kτίρια
Αεροσκάφη Iδιόκτητα
Αεροσκάφη Συστατικό συντήρησης
Μηχ/κός εξοπλισμός και Εξοπλισμός Αεροσκαφών
Εξοπλισμός αεροδρομίων
Λοιπά μεταφορικά μέσα
Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός
Προκαταβολες και παραγγελίες ενσώματων στοιχείων
Σύνολο
Αξία κτήσης
Υπόλοιπο 01.01.2021
13.645,85
31.089,37
27.449,46
55.342,43
2.039,17
985,88
15.559,88
36.075,02
182.187,05
Προσθήκες
1.717,99
0
0
1.534,09
0
0
810,67
40.771,90
44.834,64
Πωλήσεις/ Απομακρύνσεις
0
0
0
(1.109,74)
0
0
(140,60)
(23.238,58)
(24.488,93)
Υπόλοιπο 31.12.2021
15.363,83
31.089,37
27.449,46
55.766,77
2.039,17
985,88
16.229,94
53.608,33
202.532,76
Αποσβέσεις
Υπόλοιπο 01.01.2021
9.425,86
6.092,89
1.284,75
25.892,53
1.719,83
787,36
11.852,39
0
57.055,62
Αποσβέσεις
1.142,26
2.646,74
2.584,37
5.113,37
56,19
100,32
1.097,98
0
12.741,22
Πωλήσεις / Απομακρύνσεις
0
0
0
(709,04)
0
0
(138,91)
0
(847,96)
Υπόλοιπο 31.12.2021
10.568,12
8.739,63
3.869,12
30.296,86
1.776,02
887,68
12.811,46
0
68.948,88
Αναπόσβεστη αξία στις 31.12.2021
4.795,72
22.349,74
23.580,34
25.469,91
263,15
98,20
3.418,49
53.608,33
133.583,88
Αξία κτήσης
Υπόλοιπο 01.01.2022
15.363,83
31.089,37
27.449,46
55.766,77
2.039,17
985,88
16.229,94
53.608,33
202.532,76
Προσθήκες
3.988,85
30.444,31
18.265,79
58.527,28
30,65
58,72
2.099,09
78.884,87
192.299,57
Πωλήσεις/ Απομακρύνσεις/ Μειώσεις
(6,54)
0
0
(270,64)
0
(9,43)
(18,15)
(53.736,39)
(54.041,15)
Υπόλοιπο 31.12.2022
19.346,14
61.533,68
45.715,25
114.023,42
2.069,82
1.035,17
18.310,89
78.756,81
340.791,18
Αποσβέσεις
Υπόλοιπο 01.01.2022
10.568,12
8.739,63
3.869,12
30.296,86
1.776,02
887,68
12.811,46
0
68.948,88
Αποσβέσεις
1.292,47
4.148,23
4.809,68
7.844,18
47,74
76,46
1.236,72
0
19.455,48
Πωλήσεις / Απομακρύνσεις
(6,54)
0
0
(240,42)
0
(9,43)
(18,15)
0
(274,53)
Υπόλοιπο 31.12.2022
11.854,04
12.887,86
8.678,79
37.900,62
1.823,77
954,71
14.030,03
0
88.129,83
Αναπόσβεστη αξία στις 31.12.2022
7.492,10
48.645,82
37.036,46
76.122,80
246,05
80,46
4.280,86
78.756,81
252.661,36
* Οι προσθήκες στις κατηγορίες «Αεροσκάφη Ιδιόκτητα» και «Αεροσκάφη Συστατικό συντήρησης» αφορούν την άσκηση του δικαιώματος αγοράς τριών αεροσκαφών, το οποίο μέχρι την προηγούμενη χρήση εμφανιζόταν ως δικαίωμα χρήσης. ** Οι συγκεκριμένες προκαταβολές αφορούν μελλοντικές μισθώσεις αεροσκαφών και για λόγους ορθότερης απεικόνισης ταξινομήθηκαν στα Μη κυκλοφορούντα περουσιακά στοιχεία, στο κονδύλι «Προκαταβολές έναντι μελλοντικών μισθώσεων αεροσκαφών» και στα Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία στο αντίστοιχο κονδύλι.
159
Όμιλος
Οικόπεδα και Kτίρια
Αεροσκάφη Iδιόκτητα
Αεροσκάφη Συστατικό συντήρησης
Μηχ/κός εξοπλισμός και Εξοπλισμός Αεροσκαφών
Εξοπλισμός αεροδρομίων
Λοιπά μεταφορικά μέσα
Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός
Προκαταβολες και παραγγελίες ενσώματων στοιχείων
Σύνολο
Αξία κτήσης
Υπόλοιπο 01.01.2021
13.645,85
62.965,27
27.449,46
54.392,52
2.039,17
1.147,73
21.423,77
36.648,02
219.711,77
Προσθήκες
1.717,99
403,89
0
1.535,19
0
0
1.476,66
41.314,22
46.447,95
Πωλήσεις/ Απομακρύνσεις
0
0
0
(1.109,74)
0
0
(140,60)
(23.663,33)
(24.913,68)
Συναλλαγματικές διαφορές ενοποιήσης
0
3.017,30
0
0
0
0
0
0
3.017,30
Υπόλοιπο 31.12.2021
15.363,83
66.386,46
27.449,46
54.817,97
2.039,17
1.147,73
22.759,83
54.298,91
244.263,35
Αποσβέσεις
Υπόλοιπο 01.01.2021
9.425,86
8.581,51
1.284,75
25.479,21
1.719,83
940,25
16.686,45
0
64.117,86
Αποσβέσεις
1.142,26
5.963,73
2.584,37
5.018,39
56,19
102,92
1.435,68
0
16.303,54
Πωλήσεις / Απομακρύνσεις
0
0
0
(709,04)
0
0,18
(168,93)
0
(877,80)
Υπόλοιπο 31.12.2021
10.568,12
14.545,24
3.869,11
29.788,56
1.776,02
1.043,35
17.953,20
0
79.543,60
Αναπόσβεστη αξία στις 31.12.2021
4.795,72
51.841,22
23.580,34
25.029,41
263,15
104,37
4.806,63
54.298,91
164.719,75
Αξία κτήσης
Υπόλοιπο 01.01.2022
15.363,83
66.386,46
27.449,46
54.817,97
2.039,17
1.147,73
22.759,83
54.298,91
244.263,35
Προσθήκες
3.988,85
21.690,67
27.019,44
58.540,18
30,65
58,72
2.462,44
79.002,71
192.793,66
Πωλήσεις/ Απομακρύνσεις/ Μειώσεις
(6,54)
0
0
(270,64)
0
(9,43)
(18,15)
(53.921,87)
(54.226,63)
Συναλλαγματικές διαφορές ενοποιήσης
0
3.001,75
0
0
0
0
0
0
3.001,75
Υπόλοιπο 31.12.2022
19.346,14
91.078,87
54.468,90
113.087,51
2.069,82
1.197,02
25.204,13
79.379,75
385.832,14
Αποσβέσεις
Υπόλοιπο 01.01.2022
10.568,12
14.545,24
3.869,11
29.788,56
1.776,02
1.043,35
17.953,20
0
79.543,60
Αποσβέσεις
1.292,47
7.510,79
6.355,16
7.742,03
47,74
79,06
1.694,16
0
24.721,42
Πωλήσεις/ Απομακρύνσεις
(6,54)
0
0
(240,42)
0
(9,43)
(18,15)
0
(274,53)
Υπόλοιπο 31.12.2022
11.854,04
22.056,03
10.224,28
37.290,17
1.823,77
1.112,98
19.629,21
0
103.990,48
Αναπόσβεστη αξία στις 31.12.2022
7.492,10
69.022,84
44.244,62
75.797,34
246,05
84,04
5.574,91
79.379,75
281.841,65
Μέρος των προσθηκών στις κατηγορίες «Αεροσκάφη Ιδιόκτητα» και «Αεροσκάφη Συστατικό συντήρησης» στην Εταιρεία και τον Όμιλο αφορά την αγορά τριών αεροσκαφών, καθώς και την άσκηση του δικαιώματος αγοράς ενός αεροσκάφους, το οποίο μέχρι την προηγούμενη χρήση εμφανιζόταν ως ενσώματο πάγιο με δικαίωμα χρήσης (€21.379χιλ). Οι προσθήκες στην κατηγορία «Μηχ/κος εξοπλισμός και Εξοπλισμός αεροσκαφών» της Εταιρείας και του Ομίλου περιλαμβάνουν κυρίως την αγορά τεσσάρων εφεδρικών κινητήρων, αλλά και την εγκατάσταση wifi on board σε αεροσκάφη. Οι προσθήκες στην κατηγορία «Προκαταβολές και παραγγελίες ενσώματων στοιχείων» της Εταιρείας και του Ομίλου αφορούν την πληρωμή προκαταβολών αγοράς αεροσκαφών. Οι μειώσεις στην εν λόγω κατηγορία αντικατοπτρίζουν την παγιοποίηση τεσσάρων εφεδρικών κινητήρων.
160
3.3 Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης/ Υποχρεώσεις από μισθώσεις
Με ημερομηνία 31.12.2022, ο στόλος του Ομίλου περιλάμβανε 69 αεροσκάφη, εκ των οποίων τα 9 ήταν ιδιόκτητα (Σημ 3.2).
Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει το στόλο αεροσκαφών του Ομίλου με ημερομηνία 31.12.2022.
ΣΤΟΛΟΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ 31.12.2022
Κατασκευαστής / Μοντέλο
Aegean
Olympic Air
Aegean Cyprus
Συνολο
Airbus A320ceo
27
-
2
29
Airbus A320neo
7
-
-
7
Airbus A321ceo
6
-
-
6
Airbus A321neo
12
-
-
12
Airbus A319ceo
1
-
-
1
De Havilland Dash 8-100
-
2
-
2
ATR 72-600
-
9
9
ATR 42-600
-
3
-
3
Σύνολο
53
14
2
69
Επίσης, η Εταιρεία έχει ένα ιδιόκτητο Lear Jet 60 και μισθώνει ένα Gulfstream G550, τα οποία χρησιμοποιεί σε πτήσεις air-taxi (Σημ. 3.2).
Ο αντίστοιχος πίνακας του στόλου αεροσκαφών του Ομίλου με ημερομηνία 31.12.2021 είναι ο εξής:
ΣΤΟΛΟΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ 31.12.2021
Κατασκευαστής / Μοντέλο
Aegean
Olympic Air
Aegean Cyprus
Συνολο
Airbus A320ceo
28
-
2
30
Airbus A320neo
5
-
-
5
Airbus A321ceo
10
-
-
10
Airbus A321neo
4
-
-
4
Airbus A319ceo
1
-
-
1
De Havilland Dash 8-Q400
-
8
-
8
De Havilland Dash 8-100
-
2
-
2
ATR 72-600
-
1
1
ATR 42-600
-
4
-
4
Σύνολο
48
15
2
65
Τα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης, καθώς και οι υποχρεώσεις από μισθώσεις την 31.12.2022, για την Εταιρεία και τον Όμιλο, διαμορφώθηκαν ως εξής:
161
Εταιρεία
Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης
Αεροσκάφ η
Κινητήρες αεροσκαφών
Ακίνητα
Οχήματα
Σύνολο περιουσιακών στοιχείων
Υποχρεώσεις από μισθώσεις
Υπόλοιπο 1.1.2022
381.373,29
6.793,66
15.572,32
733,74
404.473,01
383.949,60
Προσθήκες
354.486,08
4.820,51
9.584,37
419,50
369.310,46
368.800,99
Μετατροπές Μισθώσεων
36.306,24
2.036,33
1.416,06
0
39.758,63
39.758,63
Μειώσεις
(28.201,94)
0
(3.596,09)
0
(31.798,03)
(10.179,22)
Απόσβεση
(87.658,57)
(3.380,39)
(3.337,90)
(485,66)
(94.862,52)
0
Έξοδο τόκων
26.362,69
Αποπληρωμές
(126.687,40)
(Κέρδη)/Ζημίες
(701,42)
Αποτίμηση Ξ.Ν.
4.635,64
Υπόλοιπο 31.12.2022
656.305,10
10.270,11
19.638,76
667,58
686.881,55
685.939,50
Όμιλος
Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης
Αεροσκάφη
Κινητήρες αεροσκαφών
Ακίνητα
Οχήματα
Σύνολο περιουσιακών στοιχείων
Υποχρεώσεις από μισθώσεις
Υπόλοιπο 1.1.2022
389.190,17
6.793,66
15.996,09
788,21
412.768,13
414.233,51
Προσθήκες
372.711,06
4.820,51
44.103,86
419,66
422.055,09
421.521,91
Μετατροπές Μισθώσεων
36.637,81
2.036,33
1.416,06
0
40.090,20
40.090,20
Μειώσεις
(23.503,98)
0
(3.733,95)
(21,36)
(27.259,30)
(5.637,86)
Απόσβεση
(94.543,00)
(3.380,39)
(3.461,26)
(507,67)
(101.892,32)
0
Έξοδο τόκων
27.765,51
Αποπληρωμές
(166.573,65)
(Κέρδη)/Ζημίες
(209,03)
Αποτίμηση Ξ.Ν.
6.128,56
Υπόλοιπο 31.12.2022
680.492,06
10.270,11
54.320,79
678,85
745.761,80
737.319,15
162
Εταιρεία
Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης
Αεροσκάφη
Κινητήρες αεροσκαφώ ν
Ακίνητα
Οχήματα
Σύνολο περιουσιακών στοιχείων
Υποχρεώσεις από μισθώσεις
Υπόλοιπο 1.1.2021
417.529,37
9.005,39
7.861,76
1.067,81
435.464,34
392.703,15
Προσθήκες
44.017,81
825,12
9.474,50
210,69
54.528,11
41.946,86
Μετατροπές Μισθώσεων
15.472,83
0
1.806,14
0
17.278,96
17.278,96
Μειώσεις
0
0
(738,64)
(0,64)
(739,28)
(739,27)
Απόσβεση
(95.646,71)
(3.036,85)
(2.831,44)
(544,12)
(102.059,12)
0
Έξοδο τόκων
14.592,92
Αποπληρωμές
(109.227,11)
(Κέρδη)/Ζημίες
(2.572,90)
Αποτίμηση Ξ.Ν.
29.966,98
Υπόλοιπο 31.12.2021
381.373,29
6.793,66
15.572,32
733,74
404.473,01
383.949,60
Όμιλος
Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης
Αεροσκάφη
Κινητήρες αεροσκαφών
Ακίνητα
Οχήματα
Σύνολο περιουσιακών στοιχείων
Υποχρεώσεις από μισθώσεις
Υπόλοιπο 1.1.2021
446.709,37
9.005,39
8.830,98
1.124,08
465.669,81
425.134,45
Προσθήκες
53.166,56
825,12
9.541,94
233,69
63.767,30
51.074,82
Μετατροπές Μισθώσεων
15.472,83
0
1.309,18
0
16.782,01
16.782,16
Μειώσεις
0
0
(761,06)
(0,64)
(761,70)
(761,22)
Απόσβεση
(126.158,58)
(3.036,85)
(2.924,95)
(568,90)
(132.689,29)
0
Έξοδο τόκων
15.781,75
Αποπληρωμές
(123.238,20)
(Κέρδη)/Ζημίες
(2.613,71)
Αποτίμηση Ξ.Ν.
32.073,45
Υπόλοιπο 31.12.2021
389.190,17
6.793,66
15.996,09
788,21
412.768,13
414.233,51
Οι μειώσεις στην Εταιρεία και στον Όμιλο στην κατηγορία «Αεροσκάφη» αφορούν κυρίως την άσκηση του δικαιώματος αγοράς ενός αεροσκάφους, το οποίο μέχρι την προηγούμενη περίοδο εμφανιζόταν ως δικαίωμα χρήσης (Σημ. 3.2). Επίσης, οι μειώσεις στην Εταιρεία αφορούν την πρόωρη λήξη μίσθωσης ενός αεροσκάφους που μίσθωνε η Εταιρεία από την Aegean Cyprus και το οποίο έκτοτε μισθώνεται από την Anima Wings.
Οι προσθήκες και οι μετατροπές μισθώσεων αφορούν κυρίως νέες συμβάσεις μίσθωσης αεροσκαφών, επέκταση υφιστάμενων συμβάσεων μίσθωσης αεροσκαφών, μίσθωση νέων χώρων αεροδρομίων αλλά και ανανέωση μίσθωσης ακινήτων με διάρκεια μεγαλύτερη των 12 μηνών.
Το 2022 ο Όμιλος ανακοίνωσε τη δημιουργία Κέντρου Υπηρεσιών Συντήρησης Πτητικών Μέσων, καθώς και Κέντρου Προσομοιωτών Πτήσεων και Εκπαίδευσης Πληρωμάτων. Το κέντρο συντήρησης και το κέντρο εκπαίδευσης θα στεγαστούν στο κτίριο Β56 του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών. Η προσθήκη στην κατηγορία ακινήτων στον Όμιλο, προκύπτει κυρίως από τη σύναψη νέας σύμβασης μεταξύ της θυγατρικής Olympic Air και του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών για τη μίσθωση των κτιρίων Β56, Β53 και Β57.
163
Παρακάτω αναλύονται τα ποσά που αναγνωρίστηκαν στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων χρήσης:
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2022
31.12.2021
31.12.2022
31.12.2021
Απόσβεση περιουσιακών στοιχείων με δικαίωμα χρήσης
94.862,52
102.059,12
101.892,32
132.689,29
Έξοδο τόκων υποχρεώσεων από μισθώσεις
26.362,69
14.592,92
27.765,51
15.781,75
Έξοδα βραχυχρόνιων μισθώσεων
1.503,80
6.346,37
1.913,35
7.542,47
Σύνολο
122.729,02
122.998,41
131.571,19
156.013,50
Αντίστοιχα οι αποπληρωμές των υποχρεώσεων από μισθώσεις αναλύονται ως εξής:
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2022
31.12.2021
31.12.2022
31.12.2021
Αποπληρωμή υποχρεώσεων από μισθώσεις
126.687,40
109.227,11
166.573,65
123.238,20
Αποπληρωμές βραχυχρόνιων μισθώσεων
1.503,80
6.346,37
1.913,35
7.542,47
Σύνολο
128.191,20
115.573,48
168.487,00
130.780,66
Η Διοίκηση του Ομίλου εξέτασε την ύπαρξη ή μη ενδείξεων απομείωσης της αξίας των περιουσιακών στοιχείων με δικαίωμα χρήσης και δεν εντόπισε σχετικές ενδείξεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την ανακτήσιμη αξία τους.
3.4 Επενδύσεις σε θυγατρικές
Οι επενδύσεις της Εταιρείας σε θυγατρικές εταιρείες αναλύονται ως εξής :
Εταιρεία
Χώρα
Ποσοστό συμμετοχής
31.12.2022
31.12.2021
Olympic Air Α.Ε.
Ελλάδα
100%
62.416,56
62.416,56
Aegean Cyprus LTD
Κύπρος
54,55%
18.010,00
18.010,00
Anima Wings SRL
Ρουμανία
51,00%
1.261,54
1.261,54
ΕΚΑΣ Α.Ε.
Ελλάδα
100,00%
500,00
0
Συμμετοχή σε θυγατρικές
82.188,10
81.688,10
Το ποσοστό συμμετοχής της Εταιρείας στην θυγατρική εταιρεία Aegean Cyprus LTD ανέρχεται σε 54,55%. Ταυτόχρονα, η 100% θυγατρική εταιρεία του Ομίλου Olympic Air A.E. συμμετέχει στην εταιρεία Aegean Cyprus LTD με ποσοστό 45,45%. Επομένως, το ποσοστό άμεσης και έμμεσης συμμετοχής της μητρικής διαμορφώνεται στο 100%. Την 15.10.2022 η Εταιρεία προχώρησε στη σύσταση της εταιρείας με την επωνυμία Ελληνικό Κέντρο Αεροπορικής Συντήρησης Μονοπρόσωπη Α.Ε., η οποία αποτελεί 100% θυγατρική εταιρεία του Ομίλου.
Την 09.11.2022 η Εταιρεία προχώρησε στη σύσταση της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «Αεροπορία Αιγαίου Executive Μονοπρόσωπη Α.Ε.», η οποία επίσης αποτελεί 100% θυγατρική εταιρεία του Ομίλου.
Η Διοίκηση του Ομίλου εξέτασε την ύπαρξη ή μη ενδείξεων απομείωσης της αξίας των επενδύσεων σε θυγατρικές εταιρείες και δεν εντόπισε σχετικές ενδείξεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την ανακτήσιμη αξία τους.
164
3.5 Προκαταβολές έναντι μελλοντικών μισθώσεων αεροσκαφών
Οι προκαταβολές έναντι μελλοντικών μισθώσεων αεροσκαφών αφορούν συμφωνίες πώλησης και επαναμίσθωσης με εκμισθωτές, με σκοπό εκείνοι να αναλάβουν να χρηματοδοτήσουν εξολοκλήρου τα εν λόγω αεροσκάφη.
Η συμφωνία αυτή μεταβιβάζει το δικαίωμα και την υποχρέωση της αγοράς των αεροσκαφών στον εκάστοτε εκμισθωτή κατά την ημερομηνία της παράδοσής τους.
Κατά την ημερομηνία της παράδοσης των αεροσκαφών, ο εκμισθωτής πληρώνει τη συνολική αξία τους στον κατασκευαστή και η Εταιρεία εισπράττει όλο το ποσό των προκαταβολών που μέχρι τότε έχουν αποδοθεί. Συνεπώς, το σχετικό περιουσιακό στοιχείο αποαναγνωρίζεται και πιθανό κέρδος ή ζημία που προκύπτει αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα.
Οι προκαταβολές που αφορούν αγορές, οι οποίες σχετίζονται με μελλοντικές συναλλαγές πώλησης και επαναμίσθωσης, προσδιορίζονται μέσω προεξοφλημένων ταμειακών ροών και αποτιμώνται στην τρέχουσα ισοτιμία της ημερομηνίας κλεισίματος της εκάστοτε περιόδου αναφοράς.
Από το συνολικό ποσό των προκαταβολών της Εταιρείας και του Ομίλου την 31.12.2022 συνολικής αξίας € 62.074,97 χιλ., ποσό € 53.548,46 χιλ. αναμένεται να εκκαθαριστεί εντός της επόμενης χρήσης. Αντίστοιχα, από το συνολικό ποσό των προκαταβολών της Εταιρείας και του Ομίλου την 31.12.2021 συνολικής αξίας €97.007,37 χιλ., ποσό €70.462,74 χιλ. αναμενόταν να εκκαθαριστεί εντός της τρέχουσας χρήσης.
Από την αποτίμηση των προκαταβολών που σχετίζονται με συναλλαγές πώλησης και επαναμίσθωσης προέκυψε κέρδος € 11.065,69 χιλ. (31.12.2021: κέρδος €4.087,36 χιλ.)
Το αποτέλεσμα (καθαρό έσοδο) της προεξόφλησης των συγκεκριμένων προκαταβολών είναι €330,63 χιλ.
Τα εν λόγω ποσά περιλαμβάνονται στα κονδύλια χρηματοοικονομικά έσοδα/έξοδα.
3.6 Αναβαλλόμενα φορολογικά περιουσιακά στοιχεία/υποχρεώσεις
Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις/υποχρεώσεις που προκύπτουν από τις σχετικές προσωρινές φορολογικές διαφορές παρουσιάζονται παρακάτω:
165
Εταιρεία
31.12.2022
31.12.2021
Απαίτηση
Υποχρέωση
Απαίτηση
Υποχρέωση
Διαφορά αξίας παγίων και αποσβέσεων
0
(18.095,89)
0
(5.337,87)
Αποσβέσεις ενσώματων παγίων με δικαίωμα χρήσης
0
(133.165,67)
0
(70.031,58)
Yποχρεώσεις από μισθώσεις
137.457,18
0
69.757,84
0
Απαιτήσεις
18.660,67
0
14.889,91
0
Πρόβλεψη για αποζημίωση προσωπικού
0
(739,35)
2.212,47
0
Χρηματοοικονομικά παράγωγα
0
(10.060,36)
0
(2.827,77)
Αποτίμηση ομολόγων και λοιπών χρηματ στοιχείων
240,77
0
0
(151,95)
Λοιπές βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις
12.406,25
0
2.175,22
0
Aναγνώριση αναβαλλόμενης φορολ. απαίτησης
5.929,19
0
44.041,38
0
Σύνολα προς ανάκτηση ή συμψηφισμό
174.694,06
(162.061,27)
133.076,82
(78.349,17)
Υπόλοιπο
12.632,79
54.727,65
Όμιλος
31.12.2022
31.12.2021
Απαίτηση
Υποχρέωση
Απαίτηση
Υποχρέωση
Διαφορά αξίας παγίων και αποσβέσεων
0
(8.005,44)
0
(6.203,59)
Αποσβέσεις ενσώματων παγίων με δικαίωμα χρήσης
0
(149.914,80)
0
(74.131,51)
Yποχρεώσεις από μισθώσεις
152.562,21
0
77.882,32
0
Απαιτήσεις
18.313,29
0
13.974,70
0
Πρόβλεψη για αποζημίωση προσωπικού
0
(285,89)
2.626,29
0
Χρηματοοικονομικά παράγωγα
0
(10.060,36)
0
(2.827,77)
Αποτίμηση ομολόγων και λοιπών χρηματ στοιχείων
240,76
0
0
(151,96)
Λοιπές βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις
4.240,69
0
5.466,25
0
Aναγνώριση αναβαλλόμενης φορολ. απαίτησης
18.146,83
0
49.803,30
0
Σύνολα προς ανάκτηση ή συμψηφισμό
193.503,79
(168.266,49)
149.752,86
(83.314,83)
Υπόλοιπο
25.237,30
66.438,03
Το ποσό της αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης, στην εταιρική και ενοποιημένη κατάσταση οικονομικής θέσης, αφορά κυρίως το φορολογικό όφελος της Εταιρείας και του Ομίλου από την ύπαρξη φορολογικών ζημιών των προηγούμενων χρήσεων, οι οποίες αναμένεται να συμψηφιστούν με μελλοντικά φορολογικά κέρδη.
Για την άσκηση ελέγχου της ανακτησιμότητας των ζημιών, άρα και της ύπαρξης επαρκών μελλοντικών φορολογικών κερδών, χρησιμοποιήθηκαν τα προσαρμοσμένα στη φορολογική βάση αποτελέσματα χρήσης του πενταετούς επιχειρηματικού πλάνου του Ομίλου, λαμβάνοντας υπόψη το ύψος και το χρόνο αναγνώρισης των εσόδων και των δαπανών, βάσει των διατάξεων του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (Ν. 4172/2013), όπως αυτές ίσχυαν μέχρι και την ημερομηνία του Ισολογισμού.
3.7 Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις
Οι λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις αναλύονται ως εξής:
166
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2022
31.12.2021
31.12.2022
31.12.2021
Δοθείσες εγγυήσεις για εξασφάλιση συμβάσεων
27.108,15
25.235,69
29.801,82
30.790,51
Λοιπές απαιτήσεις
0
0
95,88
0
Ενεχυριασμένες Καταθέσεις
496,03
19.512,64
496,03
19.512,64
Ενεχυριασμένα Ομόλογα
10.390,40
0
10.390,40
0
Σύνολο
37.994,58
44.748,32
40.784,13
50.303,15
Οι Ενεχυριασμένες Καταθέσεις την 31.12.2021 περιελάμβαναν κατατεθειμένο από την Εταιρεία ποσό ύψους €19.512χιλ στο Λογαριασμό Εξασφάλισης Ομολογιακού Δανείου DSRA για λογαριασμό των ομολογιούχων, σύμφωνα με το Πρόγραμμα του Κοινού Ομολογιακού Δανείου ύψους €200.000 χιλ. όπως τροποποιήθηκε με την από 30.3.2021 απόφαση της Συνέλευσης των Ομολογιούχων (Σημ. 3.17). Εντός του 2022, ποσό ύψους €10.800 χιλ. αποδεσμεύτηκε από τον λογαριασμό DSRA σύμφωνα με τους όρους του Προγράμματος. Επιπρόσθετα, η Εταιρεία προχώρησε σε αντικατάσταση μέρους του εναπομείναντος ποσού που ήταν κατατεθειμένο στον λογαριασμό DSRA με τη σύσταση εμπράγματου εξασφαλιστικού δικαιώματος υπέρ των Ομολογιούχων επί ομολόγων αξίας €10.390 χιλ. (ενεχυριασμένα Ομόλογα – Επίπεδο ιεραρχίας 1), σύμφωνα με τους όρους του Προγράμματος.
Επιπλέον, το κονδύλι των λοιπών μακροπρόθεσμων απαιτήσεων περιέχει δοθείσες εγγυήσεις που η Εταιρεία και ο Όμιλος παρέχουν σε εταιρείες μίσθωσης αεροσκαφών ή κτιριακών εγκαταστάσεων για εξασφάλιση των συμβάσεων.
3.8 Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία
Το κονδύλι περιλαμβάνει επενδύσεις που έχει διενεργήσει η Εταιρεία σε ομόλογα και μετοχές που διαπραγματεύονται σε πρωτογενείς και δευτερογενείς αγορές. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων. (Επίπεδο ιεράρχησης εύλογων αξιών 1 και 3).
Κατά τη διάρκεια του 2022 η Εταιρεία πραγματοποίησε αγορές χρεωστικών τίτλων ποσού € 63.969 χιλ. (31.12.2021 €788 χιλ.), ενώ εισέπραξε ποσό αξίας €12.237 χιλ. (31.12.2021 €733 χιλ.) από πωλήσεις και αποπληρωμές χρεωστικών τίτλων.
Την 31.12.2022, διενεργήθηκε πρόβλεψη απομείωσης αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών αξίας € 108.732 χιλ. (31.12.21 €40,27 χιλ.) που συμπεριλαμβάνεται στα χρηματοοικονομικά έξοδα. (Σημ. 3.28).
Το αποτέλεσμα επιμέτρησης στα λοιπά συνολικά εισοδήματα, που δε μεταφέρονται στα αποτελέσματα σε μεταγενέστερες περιόδους, αφορά σε ζημιά αποτίμησης συμμετοχικών τίτλων αξίας € 3.087 χιλ.
Δεν πραγματοποιήθηκαν μετατάξεις χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων μεταξύ των επιπέδων ιεραρχίας.
3.9 Αποθέματα
Τα αποθέματα αφορούν αγαθά τα οποία η Εταιρεία εμπορεύεται στα αεροσκάφη κατά την διάρκεια των πτήσεων εξωτερικού καθώς και ανταλλακτικά αεροσκαφών της Εταιρείας και του Ομίλου.
167
Σε ό,τι αφορά τα ανταλλακτικά αεροσκαφών, η Εταιρεία και ο Όμιλος διατηρούν ένα συγκεκριμένο ύψος ανταλλακτικών προκειμένου να καλύψουν τις ανάγκες συντήρησης των αεροσκαφών τους. Η αύξηση της αξίας των ανταλλακτικών αεροσκαφών οφείλεται στη διαμόρφωση επαρκούς αποθέματος ανταλλακτικών για το νέο στόλο των Neo αεροσκαφών αλλά και στη σταδιακή αύξηση των in house συντηρήσεων.
Εταιρεία
Όμιλος
Αποθέματα λήξης περιόδου
31.12.2022
31.12.2021
31.12.2022
31.12.2021
Εμπορεύματα
603,45
529,13
638,92
574,27
Ανταλλακτικά αεροσκαφών
26.708,00
16.381,85
33.078,16
22.189,32
Σύνολο
27.311,45
16.910,98
33.717,08
22.763,59
Οι μεταβολές των αποθεμάτων αναλύονται παρακάτω:
Μεταβολές
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2022
31.12.2021
31.12.2022
31.12.2021
Εμπορεύματα
Υπόλοιπο έναρξης
529,13
541,21
574,27
541,21
Αγορές
1.645,73
720,61
1.645,73
765,75
Αναλώσεις
(1.571,41)
(732,70)
(1.581,11)
(732,70)
Υπόλοιπο λήξης
603,45
529,13
638,88
574,27
Ανταλλακτικά Αεροσκαφών
Υπόλοιπο έναρξης
16.381,85
13.721,09
22.189,32
19.430,67
Αγορές
18.171,70
9.221,20
21.750,61
11.564,50
Αναλώσεις
(7.845,55)
(6.560,44)
(10.861,73)
(8.805,85)
Υπόλοιπο λήξης
26.708,00
16.381,85
33.078,19
22.189,32
Σύνολο αποθεμάτων
27.311,45
16.910,98
33.717,07
22.763,59
3.10 Πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις
Οι απαιτήσεις αφορούν τα εξής υπόλοιπα:
168
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2022
31.12.2021
31.12.2022
31.12.2021
Εμπορικές απαιτήσεις
Πελάτες Εσωτερικού
12.800,45
6.649,75
15.900,11
5.312,83
Πελάτες Εξωτερικού
7.696,43
2.097,83
5.757,33
3.682,86
Ελληνικό Δημόσιο
739,96
671,27
753,44
1.258,92
Λοιποί χρεώστες διάφοροι
29.300,80
12.322,93
32.720,59
27.379,90
Σύνολο
50.537,64
21.741,79
55.131,47
37.634,51
Πρόβλεψη για αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες
(3.011,46)
(2.303,52)
(5.409,40)
(4.883,62)
Σύνολο Εμπορικών απαιτήσεων
47.526,19
19.438,27
49.722,07
32.750,89
Λοιπές απαιτήσεις υποκείμενες σε πρόβλεψη
Έσοδα χρήσεως εισπρακτέα
28.528,10
31.412,62
29.508,00
33.546,49
Απαιτήσεις από συμβάσεις με πελάτες
10.587,24
9.165,38
7.795,51
6.555,13
Προκαταβολές σε προμηθευτές
11.192,87
14.045,26
18.052,03
24.068,76
Σύνολο
50.308,21
54.623,26
55.355,54
64.170,37
Πρόβλεψη για αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες
(16,13)
(16,30)
(19,54)
(27,30)
Σύνολο λοιπών απαιτήσεων υποκείμενων σε πρόβλεψη
50.292,08
54.606,95
55.336,01
64.143,07
Λοιπές απαιτήσεις μη υποκείμενες σε πρόβλεψη
4.430,26
6.071,65
19.002,00
18.826,71
Σύνολο Πελατών και λοιπών εμπορικών απαιτήσεων
102.248,54
80.116,87
124.060,08
115.720,67
Η αύξηση που παρατηρείται στα επιμέρους κονδύλια των εμπορικών απαιτήσεων, σε σχέση με το υπόλοιπο της 31.12.2021, οφείλεται στην ανάκαμψη της πτητικής δραστηριότητας της Εταιρείας και του Ομίλου εντός του 2022.
Το κονδύλι «Λοιποί χρεώστες διάφοροι» περιλαμβάνει απαιτήσεις από εκκαθαρίσεις αεροπορικών εισιτηρίων που πωλούνται μέσω των συμβεβλημένων με την ΙΑΤΑ τουριστικών γραφείων και εισιτήρια που πωλούνται προς άλλες αεροπορικές εταιρίες.
Το κονδύλι «Απαιτήσεις από συμβάσεις με πελάτες» αφορά σε έσοδα του 2022 που τιμολογήθηκαν εντός του 2023. Τα έσοδα αφορούσαν κυρίως έσοδα interline και έσοδα από εξαργύρωση/μετατροπή πόντων προγραμμάτων επιβράβευσης που συμμετέχει η Εταιρεία.
Στα «Έσοδα χρήσεως εισπρακτέα» περιλαμβάνονται κυρίως απαιτήσεις επιστροφής αποθεματικού συντήρησης από τους εκμισθωτές αεροσκαφών, για συντηρήσεις που πραγματοποιήθηκαν εντός του 2022 και τα αντίστοιχα έσοδα τιμολογήθηκαν το 2023.
Το σύνολο της «πρόβλεψης για αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες», που αφορά το 2022, περιλαμβάνεται στο κονδύλι των αποτελεσμάτων «Αναλώσεις υλικών και υπηρεσιών».
Το κονδύλι του Ομίλου «Λοιπές απαιτήσεις μη υποκείμενες σε πρόβλεψη» διαμορφώνεται κυρίως από εισπρακτέο ποσό ΦΠΑ και απαιτήσεις από το Ελληνικό Δημόσιο.
Οι ανωτέρω απαιτήσεις θεωρούνται βραχυπρόθεσμης λήξης και συνεπώς η εύλογη αξία τους δεν διαφέρει ουσιωδώς από την λογιστική.
169
Ανάλυση ενηλικίωσης υπολοίπων πελατών/χρεωστών (Εταιρεία)
31.12.2022
Μη Ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο
έως 30 ημέρες
30-60 ημέρες
61-90 ημέρες
πάνω από 90 ημέρες
Σύνολο
Αναμενόμενο Ποσοστό Πιστωτικής Ζημίας
0,75%
2,35%
26,45%
39,43%
61,40%
3,00%
Συνολικό ποσό απαιτήσεων
86.851,32
9.532,20
1.372,47
491,64
2.598,22
100.845,86
Αναμενόμενη πιστωτική ζημία
650,98
224,48
363,00
193,83
1.595,30
3.027,58
Ανάλυση ενηλικίωσης υπολοίπων πελατών/χρεωστών (Όμιλος)
31.12.2022
Μη Ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο
έως 30 ημέρες
30-60 ημέρες
61-90 ημέρες
πάνω από 90 ημέρες
Σύνολο
Αναμενόμενο Ποσοστό Πιστωτικής Ζημίας
0,70%
2,37%
26,46%
39,48%
79,48%
4,91%
Συνολικό ποσό απαιτήσεων
94.047,83
9.546,95
1.377,95
499,96
5.014,33
110.487,02
Αναμενόμενη πιστωτική ζημία
654,93
226,40
364,65
197,40
3.985,55
5.428,93
Ανάλυση ενηλικίωσης υπολοίπων πελατών/χρεωστών (Εταιρεία)
31.12.2021
Μη Ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο
έως 30 ημέρες
30-60 ημέρες
61-90 ημέρες
πάνω από 90 ημέρες
Σύνολο
Αναμενόμενο Ποσοστό Πιστωτικής Ζημίας
0,43%
2,08%
32,18%
41,54%
70,38%
3,04%
Συνολικό ποσό απαιτήσεων
64.255,33
8.909,93
741,69
386,92
2.071,18
76.365,05
Αναμενόμενη πιστωτική ζημία
277,46
185,26
238,64
160,73
1.457,74
2.319,83
170
Ανάλυση ενηλικίωσης υπολοίπων πελατών/χρεωστών (Όμιλος)
31.12.2021
Μη Ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο
έως 30 ημέρες
30-60 ημέρες
61-90 ημέρες
πάνω από 90 ημέρες
Σύνολο
Αναμενόμενο Ποσοστό Πιστωτικής Ζημίας
0,44%
1,85%
22,38%
41,66%
85,43%
4,82%
Συνολικό ποσό απαιτήσεων
85.308,13
10.410,4 5
1.079,70
391,84
4.614,76
101.804,8 8
Αναμενόμενη πιστωτική ζημία
371,13
192,70
241,59
163,26
3.942,25
4.910,92
Η κίνηση της πρόβλεψης για επισφαλείς απαιτήσεις παρουσιάζεται κατωτέρω:
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2022
31.12.2021
31.12.2022
31.12.2021
Υπόλοιπο αρχής
2.319,82
2.670,73
4.910,92
5.571,42
Χρησιμοποιηθείσα πρόβλεψη
0
0
0
0
Πρόβλεψη επισφαλών απαιτήσεων (Σημ. 3.26)
707,76
(350,91)
518,02
(660,50)
Υπόλοιπο λήξης
3.027,58
2.319,82
5.428,93
4.910,92
Η Εταιρεία και ο Όμιλος την 31.12.2022 και 31.12.2021 δε διενήργησαν διαγραφές για ανεπίδεκτες είσπραξης απαιτήσεις.
3.11 Έξοδα επόμενης χρήσης
Τα έξοδα επόμενης χρήσης αφορούν ποσά που δίνονται έναντι συγκεκριμένων συναλλαγών με τρίτους ή με το προσωπικό της Εταιρείας και του Ομίλου.
Τα συγκεκριμένα ποσά αναλύονται ως εξής:
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2022
31.12.2021
31.12.2022
31.12.2021
Λοιπές προκαταβολές
280,71
205,60
304,52
242,42
Έξοδα επόμενης χρήσης
24.296,42
18.025,65
26.509,45
23.985,77
Σύνολο
24.577,13
18.231,25
26.813,97
24.228,19
Τα έξοδα επόμενης χρήσης αφορούν κυρίως έξοδα συντήρησης αεροσκαφών, ασφάλιστρα αεροσκαφών και λοιπές λειτουργικές δαπάνες.
Στο ποσό των εξόδων επόμενης χρήσης περιλαμβάνεται επίσης το περιουσιακό στοιχείο των δαπανών εξασφάλισης συμβάσεων με πελάτες (προμήθειες ταξιδιωτικών πρακτορείων, έξοδα συστημάτων κρατήσεων κλπ).
171
3.12 Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα – Δεσμευμένες καταθέσεις
Τα ταμειακά διαθέσιμα της Εταιρείας και του Ομίλου αναλύονται ως εξής :
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2022
31.12.2021
31.12.2022
31.12.2021
Ταμείο
127,54
162,53
168,86
204,30
Καταθέσεις όψεως
167.360,39
300.477,27
183.457,87
361.230,33
Βραχυπρόθεσμες προθεσμιακές καταθέσεις
235.943,23
52.983,00
240.599,71
64.271,75
Ταμειακά ισοδύναμα
38.042,18
16.880,20
38.062,17
16.880,20
Σύνολο
441.473,33
370.503,00
462.288,61
442.586,58
Το κονδύλι ταμειακά ισοδύναμα αφορά σε τοποθετήσεις χαμηλού ρίσκου και άμεσης ρευστοποίησης – μικρότερης των τριών μηνών (Treasury bills, money market funds κλπ).
Η Εταιρεία και Όμιλος στις 31.12.2022 είχε δεσμευμένες καταθέσεις €881 χιλ. (31.12.2021:0), οι οποίες αφορούσαν ποσά που έχουν δοθεί ως εγγυήσεις σε τρίτους αναφορικά με συμβόλαια αντιστάθμισης ταμειακών ροών.
Από το σύνολο των ταμειακών διαθεσίμων της Εταιρείας και του Ομίλου, ποσό αξίας € 103,62 εκ. (31.12.2021: €49,6 εκ.) και € 117,08 εκ. (31.12.2021: €51,67 εκ.), αντίστοιχα, αφορά ταμειακά διαθέσιμα σε ξένο νόμισμα (κυρίως USD).
3.13 Μετοχικό κεφάλαιο
Η Τακτική Γενική Συνέλευση την 07.07.2022, ενέκρινε τη μείωση του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας κατά το ποσό των €13.525.065, ήτοι από €58.608.615 σε €45.083.550, η οποία πραγματοποιήθηκε με μείωση της ονομαστικής αξίας του συνόλου των 90.167.100 μετοχών της Εταιρείας από €0,65 Ευρώ σε €0,50 Ευρώ, με συμψηφισμό ισόποσων συσσωρευμένων ζημιών παρελθουσών χρήσεων, με σκοπό την απόσβεση ισόποσων ζημιών παρελθουσών χρήσεων.
Aπό την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου με καταβολή μετρητών και δικαίωμα προτίμησης υπέρ των παλαιών μετόχων που αποφασίσθηκε με βάση την από 14.05.2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, αντλήθηκαν συνολικά κεφάλαια ύψους €60.000.000,00, μέσω της άσκησης των δικαιωμάτων προτίμησης και του δικαιώματος προεγγραφής των δικαιούχων μετόχων. Tο σύνολο των αντληθέντων κεφαλαίων διατέθη έως τις 30.06.2022. Ο Πίνακας χρήσης αντληθέντων κεφαλαίων και το πιστοποιητικό των ορκωτών ελεγκτών περιλαμβάνεται στην Εξαμηνιαία έκθεση 2022.
Σε συνέχεια της καταβολής της οικονομικής ενίσχυσης από το Ελληνικό Δημόσιο στην Εταιρεία εντός του 2021, υπογράφηκε κατά την προηγούμενη χρήση η σύμβαση των Τίτλων Κτήσης Μετοχών (Warrants) με την Ελληνική Δημοκρατία και εκδόθηκαν και παραδώθηκαν άνευ ανταλλάγματος στην Ελληνική Δημοκρατία οι Τίτλοι Κτήσης Μετοχών που προβλέπονται στο άρθρο 30 του Ν. 4772/2021 και στο άρθρο 56 του Ν. 4548/2018. Ειδικότερα πρόκειται για 10.369.217 τίτλους παραστατικών δικαιωμάτων κτήσης κοινών μετοχών της Εταιρείας, καθένας εκ των οποίων παρέχει το δικαίωμα απόκτησης μίας (1) νέας κοινής ονομαστικής μετοχής της Εταιρείας, σε τιμή ίση με τρία και είκοσι λεπτά του Ευρώ (€3,20) ανά νέα μετοχή και το δικαίωμα μπορεί να ασκηθεί μεταξύ της
172
03.07.2023 και 03.07.2026, ενώ η Εταιρεία έχει το δικαίωμα προαίρεσης απόκτησης των Τίτλων Κτήσης Μετοχών στην αγοραία αξία τους.
3.14 Υπέρ το Άρτιο
Σε συνέχεια της απόφασης μείωσης του Μετοχικού Κεφαλαίου (Σημ.3.13), η Τακτική Γενική Συνέλευση της 7 ης Ιουλίου 2022 ενέκρινε το συμψηφισμό ποσού ύψους €42.143.642,36 από τον λογαριασμό «Υπέρ το άρτιον» της Εταιρείας με ισόποσες συσσωρευμένες ζημίες παρελθουσών χρήσεων, σύμφωνα με το άρθρο 35 παρ. 3 Ν. 4548/2018. Ως εκ τούτου, το Υπέρ το άρτιο του μετοχικού κεφαλαίου την 31.12.2022 ανέρχεται συνολικά στο ποσό των € 78.444,83 χιλ., συγκριτικά με την περίοδο 31.12.2021 όπου το κονδύλι ανερχόταν στο ποσό των € 120.588,48 χιλ.
3.15 Λοιπά Αποθεματικά
Τα λοιπά αποθεματικά απαρτίζονται από: (α) το τακτικό αποθεματικό, (β) το έκτακτο αποθεματικό, (γ) τα αποθεματικά που δημιουργούνται από την αντιστάθμιση των ταμειακών ροών μέσω παραγώγων, (δ) τα αποθεματικά που αφορούν χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία αποτιμώμενα μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων, και (ε) το αποθεματικό δικαιωμάτων κτήσης τίτλων μετοχών.
Δεδομένης της καταβολής της οικονομικής ενίσχυσης από το Ελληνικό Δημόσιο στην Εταιρεία, υπογράφηκε η σύμβαση των Τίτλων Κτήσης Μετοχών (Warrants) με την Ελληνική Δημοκρατία καθώς εκδόθηκαν και παραδώθηκαν άνευ ανταλλάγματος στην Ελληνική Δημοκρατία οι Τίτλοι Κτήσης Μετοχών που προβλέπονται στο άρθρο 30 του Ν. 4772/2021 και στο άρθρο 56 του Ν. 4548/2018. Ειδικότερα πρόκειται για 10.369.217 τίτλους παραστατικών δικαιωμάτων κτήσης κοινών μετοχών της Εταιρείας, καθένας εκ των οποίων παρέχει το δικαίωμα απόκτησης μίας (1) νέας κοινής ονομαστικής μετοχής της Εταιρείας, σε τιμή ίση με τρία και είκοσι λεπτά του Ευρώ (€3,20) ανά νέα μετοχή και το δικαίωμα μπορεί να ασκηθεί μεταξύ της 03.07.2023 και 03.07.2026, ενώ η Εταιρεία έχει το δικαίωμα προαίρεσης απόκτησης των Τίτλων Κτήσης Μετοχών στην αγοραία αξία τους. (Σημ. 3.13).
Το ύψος των λοιπών αποθεματικών για την Εταιρεία αναλύεται ως εξής:
Aποθεματικά
Τακτικό αποθεματικό
Έκτακτα αποθεματικά
Αποθεματικό εύλογης αξίας (αντιστάθμιση ταμειακών ροών)
Αποθεματικό δικαιωμάτων κτήσης τίτλων μετοχών
Αποθεματι κό χρημ/κων περιουσ. στοιχείων
Σύνολο
Υπόλοιπο στις 31.12.2020
15.499,98
(5.363,47)
(16.068,93)
0
134,46
(5.797,96)
Μεταβολή περιόδου
0
(445,04)
31.995,97
27.473,04
652,52
59.676,49
Υπόλοιπο στις 31.12.2021
15.499,98
(5.808,51)
15.927,04
27.473,04
786,98
53.878,53
Μεταβολή περιόδου
3.916,22
21.791,72
0
(1.442,02)
24.265,92
Υπόλοιπο στις 31.12.2022
15.499,98
(1.892,29)
37.718,77
27.473,04
(655,05)
78.144,45
Για τον Όμιλο τα ποσά αναλύονται ως εξής :
173
Aποθεματικά
Τακτικό αποθεματικό
Έκτακτα αποθεματικά
Αποθεματικό εύλογης αξίας (αντιστάθμιση ταμειακών ροών)
Αποθεματικό δικαιωμάτων κτήσης τίτλων μετοχών
Αποθεματι κό χρημ/κων περιουσ. στοιχείων
Σύνολο
Υπόλοιπο στις 31.12.2020
16.973,93
(8.879,67)
(16.068,94)
0
134,45
(7.840,23)
Μεταβολή περιόδου
0
1.871,69
31.995,97
27.473,04
652,52
61.993,22
Υπόλοιπο στις 31.12.2021
16.973,93
(7.007,99)
15.927,03
27.473,04
786,97
54.152,99
Μεταβολή περιόδου
0
3.978,19
21.791,72
0
(1.442,02)
24.327,89
Υπόλοιπο στις 31.12.2022
16.973,93
(3.029,79)
37.718,75
27.473,04
(655,05)
78.480,88
Τα αποθεματικά εύλογης αξίας, παρουσιάζονται καθαρά από αναβαλλόμενους φόρους.
3.16 Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία
Τα ποσά που αναλύονται παρακάτω αναγνωρίζονται ως προγράμματα καθορισμένων παροχών και βασίζονται σε ανεξάρτητη αναλογιστική μελέτη. Τα ποσά για την Εταιρεία αναλύονται ως εξής :
Εταιρεία
31.12.2022
31.12.2021
Ποσά αναγνωρισμένα στο λογαριασμό αποτελεσμάτων
Κόστος τρέχουσας απασχόλησης
505,62
439,05
Τόκος στην υποχρέωση
28,01
22,79
Κόστος επιπλέον παροχών
639,60
150,84
Σύνολο αναγνωριζόμενο στις παροχές σε εργαζομένους
1.173,23
612,68
Μεταβολές στην καθαρή υποχρέωση αναγνωρισμένη στον ισολογισμό
Καθαρή υποχρέωση κατά την έναρξη της χρήσης
3.099,50
2.532,10
Παροχές που πληρώθηκαν από τον εργοδότη
(774,55)
(163,23)
Σύνολο δαπάνης που αναγνωρίστηκε στο λογαριασμό αποτελεσμάτων
1.173,23
612,68
Ποσό που καταχωρείται στην κατάσταση λοιπών συνολικών εσόδων
49,22
118,00
Καθαρή υποχρέωση στο τέλος της χρήσης
3.547,40
3.099,55
Μεταβολή στην παρούσα αξία της υποχρέωσης
Παρούσα αξία υποχρέωσης στην αρχή της περιόδου
3.099,50
2.532,10
Κόστος τρέχουσας απασχόλησης
505,62
439,05
Κόστος τόκου
28,01
22,79
Παροχές που πληρώθηκαν από τον εργοδότη
(774,55)
(163,23)
Επιπλέον πληρωμές ή έξοδα/έσοδα
639,55
150,79
Αναλογιστική ζημία/κέρδος
49,22
118,00
Παρούσα αξία υποχρέωσης στο τέλος της περιόδου
3.547,35
3.099,50
Οι αναλογιστικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν είναι οι εξής:
174
31.12.2022
31.12.2021
Προεξοφλητικό επιτόκιο
2,50%
0,90%
Μελλοντικές αυξήσεις μισθών
2,20%
1,80%
Μέση τιμή ετών μέχρι τη συνταξιοδότηση
22,12
22,10
Τα ποσά για τον Όμιλο αναλύονται ως εξής:
Όμιλος
31.12.2022
31.12.2021
Ποσά αναγνωρισμένα στο λογαριασμό αποτελεσμάτων
Κόστος τρέχουσας απασχόλησης
541,04
492,66
Τόκος στην υποχρέωση
30,60
25,09
Κόστος επιπλέον παροχών
639,60
150,84
Κανονικό έξοδο στο λογαριασμό αποτελεσμάτων
1.211,23
668,59
Αναγνώριση κόστους προυπηρεσίας
0
0
Συνολικό έξοδο στο λογαριασμό αποτελεσμάτων
1.211,23
668,59
Μεταβολές στην καθαρή υποχρέωση αναγνωρισμένη στον ισολογισμό
Καθαρή υποχρέωση κατά την έναρξη της χρήσης
3.399,64
2.787,71
Παροχές που πληρώθηκαν από τον εργοδότη
(870,20)
(269,19)
Σύνολο δαπάνης που αναγνωρίστηκε στο λογαριασμό αποτελεσμάτων
1.296,11
766,18
Ποσό που καταχωρείται στην κατάσταση λοιπών συνολικών εσόδων
50,93
114,99
Καθαρή υποχρέωση στο τέλος της χρήσης
3.876,49
3.399,69
Μεταβολή στην παρούσα αξία της υποχρέωσης
Παρούσα αξία υποχρέωσης στην αρχή της περιόδου
3.399,64
2.787,71
Κόστος τρέχουσας απασχόλησης
540,99
492,61
Κόστος τόκου
30,60
25,09
Παροχές που πληρώθηκαν από τον εργοδότη
(870,20)
(269,19)
Επιπλέον πληρωμές ή έξοδα/έσοδα
729,47
248,43
Αναλογιστική ζημία/κέρδος
50,93
114,99
Παρούσα αξία υποχρέωσης στο τέλος της περιόδου
3.881,43
3.399,64
Η ανάλυση ευαισθησίας των αποτελεσμάτων της αναλογιστικής μελέτης για την Εταιρεία και τον Όμιλο αναλύεται παρακάτω.
Η χρήση του επιτοκίου προεξόφλησης 0,5% μεγαλύτερου θα είχε ως αποτέλεσμα η αναλογιστική υποχρέωση να ήταν μικρότερη κατά 3% ενώ η ακριβώς αντίρροπη κίνηση, δηλαδή η χρήση του επιτοκίου προεξόφλησης 0,5% μικρότερου θα είχε ως αποτέλεσμα η αναλογιστική υποχρέωση να ήταν μεγαλύτερη κατά 3%.
Οι αντίστοιχοι έλεγχοι ευαισθησίας για την αναμενόμενη αύξηση των μισθών, δηλαδή η χρήση 0,5% μεγαλύτερης αναμενόμενης αύξησης μισθών θα είχε ως αποτέλεσμα η αναλογιστική υποχρέωση να ήταν μεγαλύτερη κατά 3%, ενώ η ακριβώς αντίρροπη κίνηση, δηλαδή η χρήση αναμενόμενης αύξησης μισθών μικρότερη κατά 0,5% θα είχε ως αποτέλεσμα η αναλογιστική υποχρέωση να ήταν μικρότερη κατά 3%.
Αναλυτικά, η αναλογιστική υποχρέωση ανά σενάριο για την Εταιρεία παρουσιάζεται στον παρακάτω πίνακα:
175
Αναλογιστική Υποχρέωση
Ποσοστιαία Μεταβολή
Αύξηση επιτοκίου προεξόφλησης κατά 0,5%
3.446,22
(3)%
Μείωση επιτοκίου προεξόφλησης κατά 0,5%
3.653,51
3%
Αύξηση αναμενόμενης αύξησης μισθών κατά 0,5%
3.653,30
3%
Μείωση αναμενόμενης αύξησης μισθών κατά 0,5%
3.445,45
(3)%
3.17 Δανειακές υποχρεώσεις
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2022
31.12.2021
31.12.2022
31.12.2021
Ομολογιακό δάνειο (€200εκατ.) - βραχυπρ. μέρος
2.177,14
2.131,93
2.177,14
2.131,93
Ομολογιακό δάνειο (€150εκατ.) - βραχυπρ. μέρος
34.535,99
368,48
34.535,99
368,48
Σύνολο βραχυπρόθεσμων δανειακών υποχρεώσεων
36.713,13
2.500,41
36.713,13
2.500,41
Ομολογιακό δάνειο (€200εκα.) - μακρ. μέρος
198.124,70
197.583,35
198.124,70
197.583,35
Ομολογιακό δάνειο (€150εκατ.) - μακρ. μέρος
33.347,24
146.117,01
33.347,24
146.117,01
Σύνολο μακροπρόθεσμων δανειακών υποχρεώσεων
231.471,94
343.700,36
231.471,94
343.700,36
Κοινό Ομολογιακό Δάνειο ύψους 200εκ. ευρώ
Την 12.03.2019 η Εταιρεία εξέδωσε Κοινό Ομολογιακό Δάνειο διάρκειας επτά (7) ετών και διατέθηκαν συνολικά 200.000 κοινές ανώνυμες ομολογίες με ονομαστική αξία EUR 1.000 εκάστη και τελική απόδοση 3,60%.
Κατά την 31.12.2022 η εύλογη αξία των υποχρεώσεων της Εταιρείας και του Ομίλου από την έκδοση του ομολογιακού δανείου, λαμβάνοντας υπόψη την τιμή διαπραγμάτευσης στην οργανωμένη αγορά τίτλων σταθερού εισοδήματος του Χρηματιστηρίου Αθηνών, προσδιορίστηκε στο ποσό των €200.579 χιλ.
Οι υποχρεώσεις του ομολογιακού δανείου του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύεται ως εξής:
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2022
31.12.2021
31.12.2022
31.12.2021
Δανειακές υποχρεώσεις
Μακροπ/σμο μέρος
198.124,70
197.583,35
198.124,70
197.583,35
Βραχυπ/σμο μέρος
2.177,14
2.131,93
2.177,14
2.131,93
Λογιστική αξία Ομολογιακού Δανείου
200.301,84
199.715,28
200.301,84
199.715,28
Η κίνηση του ομολογιακού δανείου αναλύεται ως εξής:
176
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2022
31.12.2021
31.12.2022
31.12.2021
Ομολογιακό Δάνειο και δεδουλευμένοι τόκοι
202.131,86
202.122,74
202.131,86
202.122,74
Μείον: Δαπάνες έκδοσης Ομολογιακού Δανείου
(2.416,58)
(2.934,45)
(2.416,58)
(2.934,45)
Υπόλοιπο έναρξης
199.715,28
199.188,29
199.715,28
199.188,29
Τόκοι περιόδου
7.325,27
7.289,12
7.325,27
7.289,12
Απόσβεση εξόδων έκδοσης
541,29
517,86
541,29
517,86
Αποπληρωμές
(7.280,00)
(7.280,00)
(7.280,00)
(7.280,00)
Υπόλοιπο λήξης περιόδου
200.301,84
199.715,27
200.301,84
199.715,27
Την 31.12.2022 το κατατεθειμένο από την Εταιρεία ποσό στο Λογαριασμό Εξασφάλισης Ομολογιακού Δανείου DSRA ανερχόταν σε €0,50χιλ., καθώς εντός του 2022 ποσό ύψους €10.800 χιλ. αποδεσμεύτηκε από τον λογαριασμό DSRA , σύμφωνα με τους όρους του Προγράμματος. Επιπρόσθετα, η Εταιρεία προχώρησε σε αντικατάσταση μέρους του εναπομείναντος ποσού που ήταν κατατεθειμένο στον λογαριασμό DSRA με τη σύσταση εμπράγματου εξασφαλιστικού δικαιώματος υπέρ των Ομολογιούχων επί ομολόγων αξίας €10.390 χιλ. (ενεχυριασμένα Ομόλογα), σύμφωνα με τους όρους του Προγράμματος. Τα εν λόγω ποσά περιλαμβάνονται στο κονδύλι «Άλλες μακροπρόθεσμες απαιτήσεις». (Σημ. 3.7) Για τις χρήσεις που έληξαν 31 Δεκεμβρίου 2022 και 31 Δεκεμβρίου 2021, η Εταιρεία συμμορφώνεται πλήρως με τους όρους των δανείων.
Αναφορικά με την Έκθεση Διάθεσης Αντληθέντων Κεφαλαίων για την έκδοση Κοινού Ομολογιακού Δανείου με καταβολή μετρητών γνωστοποιούμε ότι η διάθεση ολοκληρώθηκε στις 30.06.2022. Ο Πίνακας χρήσης αντληθέντων κεφαλαίων και το πιστοποιητικό των ορκωτών ελεγκτών περιλαμβάνεται στην Εξαμηνιαία έκθεση 2022.
Ομολογιακό Δάνειο ύψους 150εκ. ευρώ
Τον Οκτώβριο του 2020, η Εταιρεία υπέγραψε σύμβαση με τις τέσσερις ελληνικές συστημικές τράπεζες για τη χορήγηση Ομολογιακού Δανείου ποσού 150 εκατ. Ευρώ κυμαινόμενου επιτοκίου (3Μ EURIBOR+περιθώριο), κάνοντας χρήση του προγράμματος χρηματοδότησης του Ταμείου Εγγυοδοσίας Επιχειρήσεων Covid-19, με τη μορφή μηχανισμού εγγυήσεων κατά το 80% της ονομαστικής αξίας του Δανείου, λήξεως το 2025.
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2022
31.12.2021
31.12.2022
31.12.2021
Δανειακές υποχρεώσεις
Μακροπ/σμο μέρος
33.347,24
146.117,01
33.347,24
146.117,01
Βραχυπ/σμο μέρος
34.535,99
368,48
34.535,99
368,48
Λογιστική αξία Ομολογιακού Δανείου
67.883,23
146.485,49
67.883,23
146.485,49
Η κίνηση του ομολογιακού δανείου αναλύεται ως εξής:
177
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2022
31.12.2021
31.12.2022
31.12.2021
Ομολογιακό Δάνειο και δεδουλευμένοι τόκοι
150.143,48
150.448,22
150.143,48
150.448,22
Μείον: Δαπάνες έκδοσης Ομολογιακού Δανείου
3.658,05
5.094,29
3.658,05
5.094,29
Υπόλοιπο έναρξης
146.485,43
145.353,94
146.485,43
145.353,94
Τόκοι περιόδου
3.523,67
3.342,19
3.523,67
3.342,19
Απόσβεση εξόδων έκδοσης
3.103,29
1.436,24
3.103,29
1.436,24
Αποπληρωμές
(85.229,16)
(3.646,88)
(85.229,16)
(3.646,88)
Υπόλοιπο λήξης περιόδου
67.883,23
146.485,49
67.883,23
146.485,49
Το Δεκέμβριο του 2022 η Διοίκηση προέβη σε μερική πρόωρη εξόφληση εξήντα τεσσάρων εκατομμυρίων (64.000.000) ομολογιών ονομαστικής αξίας ίσης προς €1, με σκοπό την πρόωρη εξόφληση του συνόλου των ομολογιών εντός του α’ τριμήνου του 2023. Η προσαρμογή στις νέες αναθεωρημένες ταμειακές ροές είχε ως αποτέλεσμα την άμεση αναγνώριση χρηματοοικονομικού εξόδου αξίας €1.587χιλ.
Ο Όμιλος διατηρεί χρηματοδοτική γραμμή ύψους €120 εκατ. από τις 4 ελληνικές συστημικές τράπεζες, η οποία την 31.12.2022 είχε μηδενικό υπόλοιπο (Σημ. 3.38).
3.18 Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις
Για την Εταιρεία και τον Όμιλο τα υπόλοιπα αναλύονται ως εξής:
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2022
31.12.2021
31.12.2022
31.12.2021
Ν.Π.Δ.Δ. και Δημόσιες Επιχειρήσεις
1,62
1,69
1,62
1,69
Προμηθευτές εξωτερικού
55.839,41
41.907,78
61.943,84
53.786,84
Προμηθευτές εσωτερικού
42.946,85
32.687,30
61.632,66
76.557,24
Σύνολο
98.787,89
74.596,76
123.578,12
130.345,77
Το κονδύλι «Προμηθευτές εξωτερικού» περιέχει κυρίως υποχρεώσεις που αφορούν σε συντηρήσεις, καύσιμα και χρεώσεις αεροδρομίων.
Η αύξηση που παρατηρείται σε σχέση με το υπόλοιπο την 31.12.2021 οφείλεται στην ανάκαμψη της δραστηριότητας του Ομίλου, σε σύγκριση με την προηγούμενη χρήση, όπου τα έξοδα σε βασικά κόστη του Ομίλου, όπως τα καύσιμα και οι χρεώσεις αεροδρομίων, είχαν επηρεαστεί από την επίδραση της πανδημίας του κορωνοϊού και της μειωμένης δραστηριότητας.
Οι λογιστικές αξίες των προμηθευτών και λοιπών υποχρεώσεων προσεγγίζουν τις εύλογες αξίες τους.
3.19 Προβλέψεις
1) Ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις
Η Εταιρεία έχει ελεγχθεί φορολογικά για τις χρήσεις 2007 - 2010 από τις φορολογικές αρχές.
178
Για τις χρήσεις 2011 - 2021 έχει ελεγχθεί βάσει της φορολογικής νομοθεσίας (Ν.2238/1994 και Ν.4174/2013) από τους τακτικούς ελεγκτές.
Η θυγατρική Εταιρεία Olympic Air έχει ελεγχθεί φορολογικά για τις χρήσεις 2011 - 2021 βάσει της φορολογικής νομοθεσίας (Ν.2238/1994 και Ν.4174/2013) από τους τακτικούς ελεγκτές.
Οι θυγατρικές εταιρείες Aegean Cyprus Ltd και Anima Wings SRL δεν έχουν ελεγχθεί από τις φορολογικές αρχές της Κύπρου και της Ρουμανίας, αντίστοιχα.
Η Εταιρεία και ο Όμιλος δεν έχουν σχηματίσει πρόβλεψη για διαφορές φορολογικού ελέγχου καθώς εκτιμάται από τη Διοίκηση του Ομίλου ότι τα αποτελέσματα από μελλοντικούς ελέγχους από τις φορολογικές αρχές, αν τελικά πραγματοποιηθούν, δεν θα έχουν ουσιώδη επίδραση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου.
Για τη χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2022 η Εταιρεία και η θυγατρική εταιρεία Olympic Air έχουν υπαχθεί στο φορολογικό έλεγχο των Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών που προβλέπεται στο άρθρο 65Α του Ν.4174/2013. Ο έλεγχος αυτός βρίσκεται σε εξέλιξη και τα σχετικά φορολογικά πιστοποιητικά προβλέπεται να χορηγηθούν μετά τη δημοσίευση των χρηματοοικονομικών καταστάσεων της χρήσεως 2022. Αν μέχρι την ολοκλήρωση του φορολογικού ελέγχου προκύψουν πρόσθετες φορολογικές υποχρεώσεις εκτιμάται ότι αυτές δεν θα έχουν ουσιώδη επίδραση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου.
2) Προβλέψεις συντήρησης αεροσκαφών
Το σωρευτικό ποσό των προβλέψεων για τη μελλοντική συντήρηση των αεροσκαφών αναλύεται ως εξής:
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2022
31.12.2021
31.12.2022
31.12.2021
Υπόλοιπο έναρξης
81.851,01
39.235,14
90.318,99
46.669,97
Προβλέψεις χρήσης
126.957,80
94.922,15
126.957,80
96.455,76
Μείον χρησιμοποιηθείσες προβλέψεις
(114.803,11)
(52.306,27)
(118.393,49)
(52.806,74)
Υπόλοιπο λήξης
94.005,69
81.851,01
98.883,30
90.318,99
Η Εταιρεία έχει σχηματίσει προβλέψεις συντηρήσεων ποσού € 40.347,41 χιλ. για συντηρήσεις που αναμένεται να πραγματοποιηθούν την επόμενη χρήση. Ποσό € 53.658,29 χιλ. αφορά συντηρήσεις που αναμένεται να πραγματοποιηθούν σε μακροπρόθεσμη περίοδο.
Αντίστοιχα ο Όμιλος, έχει σχηματίσει προβλέψεις συντηρήσεων ποσού € 42.801,38 χιλ. για συντηρήσεις που αναμένεται να πραγματοποιηθούν την επόμενη χρήση. Ποσό € 56.081,92 χιλ. αφορά συντηρήσεις που αναμένεται να πραγματοποιηθούν σε μακροπρόθεσμη περίοδο.
Το κονδύλι «χρησιμοποιηθείσες προβλέψεις» αφορά σε πραγματοποιηθείσες δαπάνες συντήρησης αεροσκαφών καθώς και σε χρεώσεις εκμισθωτών αεροσκαφών που αφορούν μελλοντικές συντηρήσεις μετά και την εκκαθάριση απαιτήσεων έναντι πραγματοποιθέντων δαπανών συντήρησης.
Ο υπολογισμός της πρόβλεψης συντήρησης αεροσκαφών υπολογίζεται βάσει των πραγματοποιηθεισών ωρών πτήσης αυτών, ενώ η πραγματοποίηση εξόδων συντήρησης προκαλεί αντίστοιχα μείωση της πρόβλεψης.
179
Οι επιπτώσεις των μέτρων που επιβλήθηκαν για την αντιμετώπιση του κορωνοϊού την προηγούμενη χρήση, μείωσαν σημαντικά το πτητικό έργο της Εταιρείας και του Ομίλου, και ως εκ τούτου το πρόγραμμα συντήρησης. Την τρέχουσα χρήση, η σταδιακή βελτίωση του πτητικού έργου συνέβαλε στην αύξηση της αντίστοιχης πρόβλεψης συντήρησης σε σχέση με το 2021.
Λοιπές Προβλέψεις
Η Εταιρεία έχει σχηματίσει πρόβλεψη για επίδικες υποθέσεις ποσού € 658,94 χιλ. Το αντίστοιχο κονδύλι για τον Όμιλο ανέρχεται στο ποσό των € 667,84 χιλ. (31.12.2021 € 658,94 χιλ. για την Εταιρεία και € 667,84 χιλ. για τον Όμιλο).
Το ποσό της πρόβλεψης μη ληφθείσας άδειας για τη χρήση του 2022 για την Εταιρεία και τον Όμιλο ανέρχεται σε € 2.524,56 και € 2.970,08 χιλ. αντίστοιχα (2021 € 955,96 και € 1.177,28 χιλ. για τον Όμιλο) (Σημ.3.27).
3.20 Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
Οι λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις αφορούν υποχρεώσεις προς αεροδρόμια, ασφαλιστικούς οργανισμούς και λοιπούς πιστωτές, οι οποίες σχετίζονται άμεσα με την εμπορική λειτουργία της Εταιρείας και του Ομίλου και αναλύονται ως εξής:
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2022
31.12.2021
31.12.2022
31.12.2021
Φόροι αεροδρομίων
79.027,83
56.075,87
81.897,42
57.975,29
Έσοδα επόμενων χρήσεων
317,66
35,86
317,66
35,86
Ασφαλιστικά ταμεία
6.180,09
6.417,24
6.663,61
8.902,28
Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
10.597,98
14.463,64
12.525,58
15.585,09
Φόροι - Τέλη αμοιβών προσωπικού
9.369,39
3.675,76
9.814,98
3.887,83
Σύνολο
105.492,95
80.668,36
111.219,25
86.386,35
3.21 Υπόλοιπα συμβάσεων
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2022
31.12.2021
31.12.2022
31.12.2021
Εμπορικές απαιτήσεις (Σημ. 3.10)
47.526,19
19.438,27
49.722,07
32.750,89
Απαιτήσεις από συμβάσεις με πελάτες (Σημ. 3.10)
10.587,24
9.165,38
7.795,51
6.555,13
Y ποχρεώσεις από συμβάσεις με πελάτες
(262.078,43)
(193.335,87)
(268.355,17)
(201.019,95)
Το κονδύλι «Απαιτήσεις από συμβάσεις με πελάτες» αφορά έσοδα που πραγματοποιήθηκαν εντός της περιόδου και τιμολογήθηκαν μεταγενέστερα. Τα έσοδα αφορούν κυρίως έσοδα από πτήσεις interline, πτήσεις charter και έσοδα από εξαργύρωση/μετατροπή πόντων προγραμμάτων επιβράβευσης στα οποία συμμετέχει η εταιρεία.
Η αύξηση των κονδυλίων των υπολοίπων από συμβάσεις με πελάτες οφείλεται στην ανάκαμψη της εμπορικής δραστηριότητα της Εταιρείας και του Ομίλου εντός του 2022.
180
1. Υποχρεώσεις από συμβάσεις με πελάτες- βραχυπρόθεσμο μέρος
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2022
31.12.2021
31.12.2022
31.12.2021
Υποχρεώσεις από προεισπραχθέντα εισιτήρια
Ναύλοι
142.069,09
82.199,77
145.250,52
86.308,73
Παρεπόμενες υπηρεσίες
12.045,17
8.405,73
12.888,46
9.275,85
Σύνολο
154.114,26
90.605,51
158.138,97
95.584,58
Υποχρεώσεις από Credit Voucher
31.431,21
43.645,17
31.431,21
43.645,17
Προκαταβολές πελατών
25.904,80
12.847,99
28.156,83
15.510,45
Υποχρεώσεις προγραμμάτων πιστότητας πελατών Βραχυπρόθεσμο μέρος
9.730,73
9.409,27
9.730,73
9.409,27
Σύνολο υποχρεώσεων από συμβάσεις με πελάτες - βραχυπρόθεσμο μέρος
221.181,01
156.507,94
227.457,75
164.149,46
2. Υποχρεώσεις από συμβάσεις με πελάτες- μακροπρόθεσμο μέρος
Το μακροπρόθεσμο μέρος των υποχρεώσεων από συμβάσεις με πελάτες της Εταιρείας και του Ομίλου αφορά υποχρέωση του προγράμματος πιστότητας πελατών (Miles and Bonus) και ανέρχεται σε € 40.897,42 χιλ. (2021: €36.827,93 χιλ).
Κίνηση προγράμματος πιστότητας πελατών (Miles and Bonus)
Το σύνολο (βραχυπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο μέρος) των υποχρεώσεων των προγραμμάτων πιστότητας πελατών με 31.12.2022 της Εταιρείας και του Ομίλου ανέρχεται σε € 50.628,15 χιλ. (βραχυπρόθεσμο μέρος : € 9.730,73 χιλ, μακροπρόθεσμο μέρος: € 40.897,42 χιλ).
Παρακάτω αναλύεται η κίνηση των συγκεκριμένων υποχρεώσεων με 31.12.2022 και 31.12.2021 για την Εταιρεία και τον Όμιλο.
2022
2021
Υπόλοιπο έναρξης
46.237,20
46.111,23
Προσθήκες μιλίων
14.461,67
7.589,08
Εξαργυρώσεις μιλίων
(10.070,73)
(7.463,11)
Υποχρέωση λήξης
50.628,15
46.237,20
181
3.22 Δεδουλευμένα έξοδα
Τα δεδουλευμένα έξοδα αναλύονται ως εξής :
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2022
31.12.2021
31.12.2022
31.12.2021
Προμήθειες πρακτόρων
7.281,23
4.132,57
7.451,16
4.533,67
Χρήσεις λογισμικών συστημάτων
73,77
33,09
73,77
33,09
Καύσιμα αεροσκαφών
1.284,53
844,97
1.317,04
1.056,12
Εξοδα συντήρησης αεροσκαφών
4.735,96
10.956,33
4.933,38
12.745,61
Χρεώσεις αεροδρομίων
12.822,23
7.135,30
5.649,54
10.439,00
Xρεώσεις ξένων αεροπορικών εταιριών
3.532,70
9.776,58
6.403,43
191,87
Λοιπές αμοιβές πληρωτέες
9.485,95
231,19
9.628,08
2.697,99
Λοιπά έξοδα
2.309,90
1.835,10
5.720,42
8.719,05
Σύνολο
41.526,27
34.945,14
41.176,82
40.416,41
182
3.23 Παράγωγα
Εταιρεία και Όμιλος
Ονομαστική Αξία
31.12.2022
Ονομαστική Αξία
31.12.2021
Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία
Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ
20.500.000
529,52
123.000.000
4.678,73
Συμβόλαια ανταλλαγής εμπορευμάτων (καυσίμων)
0
18.000 MT
289,91
Συμβόλαια ανταλλαγής επιτοκίου
0
40.000.000
2.296,39
Σύνολο
529,52
7.265,02
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ
120.000.000
4.178,58
72.000.000
2.406,57
Συμβόλαια ανταλλαγής επιτοκίου
34.300.000
2.366,43
0
Σύνολο
6.545,01
2.406,57
Σύνολο περουσιακών στοιχείων (Μακροπρόθεσμο μέρος)
7.074,53
9.671,60
Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία
Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
Συμβόλαια ανταλλαγής επιτοκίου
167.000.000
25.939,65
0
Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ
139.000.000
12.989,01
120.000.000
5.320,73
Συμβόλαια ανταλλαγής εμπορευμάτων (καυσίμων)
77.000 MT
7.251,28
133.000 MT
11.441,82
Σύνολο
46.179,95
16.762,55
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ
60.000.000
4.898,10
62.000.000
1.779,78
Σύνολο
4.898,10
1.779,78
Σύνολο περουσιακών στοιχείων (Βραχυπρόθεσμο μέρος)
51.078,05
18.542,33
Σύνολο Απαιτήσεων από συμβάσεις παραγώγων
58.152,58
28.213,93
Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις
Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ
39.500.000
(409,84)
15.000.000
(76,06)
Συμβόλαια ανταλλαγής εμπορευμάτων (καυσίμων)
0
6.000 ΜΤ
(169,57)
Συμβόλαια ανταλλαγής επιτοκίου
0
332.000.000
(3.463,81)
Σύνολο
(409,84)
(3.709,43)
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ
0
Συμβόλαια ανταλλαγής επιτοκίου
0
135.300.000
(7.259,64)
Σύνολο
0
(7.259,64)
Σύνολο υποχρεώσεων (Μακροπρόθεσμο μέρος)
(409,84)
(10.969,07)
Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ
114.500.000
(5.024,20)
18.000.000
(91,84)
Συμβόλαια ανταλλαγής εμπορευμάτων (καυσίμων)
123.137 MT
(5.182,90)
26.000 ΜΤ
(1.529,10)
Συμβόλαια ανταλλαγής επιτοκίου
0
0
Σύνολο
(10.207,10)
(1.620,94)
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ
62.000.000
(4.370,93)
10.000.000
(26,82)
Συμβόλαια ανταλλαγής εμπορευμάτων (καυσίμων)
0
0
Σύνολο
(4.370,93)
(26,82)
Σύνολο υποχρεώσεων (Βραχυπρόθεσμο μέρος)
(14.578,03)
(1.647,76)
Σύνολο Υποχρεώσεων από συμβάσεις παραγώγων
(14.987,87)
(12.616,84)
183
31.12.2022
Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
Αξία Αποτίμησης
Μεταβολή επιμέτρησης στα "Λοιπά Συνολικά Εισοδήματα"
Ποσό που αναταξινομήθηκε από αποθεματικό αντιστάθμισης στα αποτελέσματα
Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ
8.084,50
(13.779,49)
15.526,56
Συμβόλαια ανταλλαγής εμπορευμάτων (καυσίμων)
2.068,39
(68.171,76)
76.121,98
Συμβόλαια ανταλλαγής επιτοκίου
25.939,65
(26.412,65)
(339,95)
Σύνολο
36.092,53
(108.363,90)
91.308,59
Αποθεματικο Συμβολαίων επιτοκιων που αποσβένονται στην περίοδο
12.231,10
(18.798,26)
19,19
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα που δεν θεωρούνται αντισταθμίσεις και αναγνωρίζονται στα αποτελεσμάτα περιόδου
Αξία Αποτίμησης
Αποτελέσματα αποτίμησης παράγωγων προϊόντων που δεν θεωρούνται αντισταθμίσεις
Αποτελέσματα εκκαθαρισεων παράγωγων προϊόντων που δεν θεωρούνται αντισταθμίσεις
Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ
4.705,75
546,23
8.359,74
Συμβόλαια ανταλλαγής επιτοκίου
2.366,43
9.626,07
13.041,98
Σύνολο
7.072,18
10.172,29
21.401,72
184
31.12.2021
Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
Αξία Αποτίμησης
Μεταβολή επιμέτρησης στα "Λοιπά Συνολικά Εισοδήματα"
Ποσό που αναταξινομήθηκε από αποθεματικό αντιστάθμισης στα αποτελέσματα
Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ
9.831,56
17.944,79
(482,11)
Συμβόλαια ανταλλαγής εμπορευμάτων (καυσίμων)
10.033,13
16.965,13
(671,36)
Συμβόλαια ανταλλαγής επιτοκίου
(1.167,42)
8.862,04
(982,76)
Σύνολο
18.697,27
43.771,96
(2.136,23)
Αποθεματικο Συμβολαίων επιτοκιων που αποσβένονται στην περίοδο
(6.547,96)
0
(642,81)
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα που δεν θεωρούνται αντισταθμίσεις και αναγνωρίζονται στα αποτελεσμάτα περιόδου
Αξία Αποτίμησης
Αποτελέσματα αποτίμησης παράγωγων προϊόντων που δεν θεωρούνται αντισταθμίσεις
Αποτελέσματα εκκαθαρισεων παράγωγων προϊόντων που δεν θεωρούνται αντισταθμίσεις
Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ
4.159,53
10.485,65
(940,06)
Συμβόλαια ανταλλαγής εμπορευμάτων (καυσίμων)
0
(87,33)
3.385,26
Συμβόλαια ανταλλαγής επιτοκίου
(7.259,64)
9.459,46
0
Σύνολο
(3.100,11)
19.857,78
2.445,20
185
Η Εταιρεία κατέχει παράγωγα που χρησιμοποιούνται ως μέσα αντιστάθμισης ταμειακών ροών για την κάλυψη του κινδύνου από τις μεταβολές στην ισοτιμία του δολαρίου έναντι του ευρώ, συμβόλαια ανταλλαγής εμπορευμάτων επί αεροπορικών καυσίμων, προϊόντα ανταλλαγής επιτοκίων, καθώς και ανοιχτές θέσεις προθεσμιακών συμβολαίων σε δολάρια, για τις οποίες δεν έχει επιλέξει να εφαρμόσει λογιστική αντιστάθμισης (hedge accounting).
Τα παράγωγα κατατάσσονται ως περιουσιακά στοιχεία ή ως υποχρεώσεις. Το σύνολο της εύλογης αξίας ενός παραγώγου που έχει προσδιορισθεί ως μέσο αντιστάθμισης κατατάσσεται ως μη κυκλοφορούν περιουσιακό στοιχείο ή μακροπρόθεσμη υποχρέωση εάν η υπολειπόμενη περίοδος ενηλικίωσης του αντισταθμισμένου στοιχείου είναι μεγαλύτερη από 12 μήνες και ως κυκλοφορούν περιουσιακό στοιχείο ή βραχυπρόθεσμη υποχρέωση εάν η υπολειπόμενη περίοδος ενηλικίωσης του αντισταθμισμένου στοιχείου είναι μικρότερη από 12 μήνες.
Αντίστοιχα, το σύνολο της εύλογης αξίας των προθεσμιακών συμβολαίων σε δολάρια, για τα οποία η Εταιρεία δεν έχει επιλέξει να εφαρμόσει λογιστική αντιστάθμισης, κατατάσσεται ως μη κυκλοφορούν περιουσιακό στοιχείο ή μακροπρόθεσμη υποχρέωση εάν η υπολειπόμενη περίοδος ενηλικίωσης του συμβολαίου είναι μεγαλύτερη από 12 μήνες και ως κυκλοφορούν περιουσιακό στοιχείο ή βραχυπρόθεσμη υποχρέωση εάν η υπολειπόμενη περίοδος ενηλικίωσης του συμβολαίου είναι μικρότερη από 12 μήνες.
α) Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ (currency forwards and options)
O Όμιλος συνάπτει προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ που χρησιμοποιούνται ως μέσα αντιστάθμισης ταμειακών ροών για την κάλυψη του κινδύνου από τις μεταβολές στην ισοτιμία του δολαρίου έναντι του ευρώ.
Tην 31η Δεκεμβρίου 2022 ο Όμιλος είχε συνάψει συμφωνίες για να αντισταθμίσει το 45% και 11% των εκτιμώμενων ετήσιων αναγκών του σε δολάρια Η.Π.Α. για τα έτη 2023 και 2024, αντίστοιχα. Tην 31η Δεκεμβρίου 2021 ο Όμιλος είχε συνάψει συμφωνίες για να αντισταθμίσει το 31% και 30% των εκτιμώμενων ετήσιων αναγκών του σε δολάρια Η.Π.Α. για τα έτη 2022 και 2023, αντίστοιχα (μελλοντικές συναλλαγές).
Το ονομαστικό ποσό των ανοιχτών συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης κατά την 31.12.2022 ανέρχεται σε € 293.924,620 χιλ. (31.12.2021: € 243.687,09 χιλ.) (Επίπεδο ιεράρχησης εύλογων αξιών 2).
Λήξεις συμβολαίων
Ονομαστικό ποσό σε χιλ. Δολ. 31.12.2022
Ονομαστικό ποσό σε χιλ. Δολ. 31.12.2021
2022
0
138.000,00
2023
253.500,00
138.000,00
2024
60.000,00
0
Σύνολο
313.500,00
276.000,00
Επιπλέον των θέσεων που έχουν συναφθεί για σκοπούς αντιστάθμισης ταμειακών ροών και αναλύονται παραπάνω, ο Όμιλος κατά την 31η Δεκεμβρίου 2022 διατηρούσε ανοιχτές θέσεις προθεσμιακών συμβολαίων σε δολάρια ΗΠΑ συνολικού ύψους 242 εκ. δολ. με λήξεις εντός των ετών 2023-2024 για τις οποίες δεν έχει επιλέξει να εφαρμόσει λογιστική αντιστάθμισης (hedge accounting). Οι θέσεις αυτές διατηρούνται σύμφωνα με την πολιτική διαχείρισης συναλλαγματικών κινδύνων του Ομίλου που υιοθετήθηκε από 01.01.2019 σε συνδυασμό με την υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 16. Το ονομαστικό ποσό των εν λόγω ανοιχτών συμβολαίων μελλοντικής
186
εκπλήρωσης κατά την 31.12.2022 ανέρχεται σε € 226.889,18 χιλ. (31.12.2021: € σε €127.141,09 χιλ.) (Επίπεδο ιεράρχησης εύλογων αξιών 2).
β) Συμβόλαια ανταλλαγής εμπορευμάτων (commodity swaps)
Ο Όμιλος εφαρμόζει πολιτική αντιστάθμισης κινδύνου χρησιμοποιώντας χρηματοοικονομικά παράγωγα προϊόντα πετρελαίου, προκειμένου να διαχειριστεί τον κίνδυνο που προέρχεται από τις διακυμάνσεις της τιμής του πετρελαίου.
Την 31η Δεκεμβρίου 2022 ο Όμιλος είχε συνάψει συμβόλαια ανταλλαγής εμπορευμάτων επί αεροπορικών καυσίμων και brent (commodity jet και brent swaps) συνολικού ύψους 176,137 χιλ. μετρικών τόνων και δικαιωμάτων προαίρεσης ( Zero Cost Collar ) 24 χιλ. μετρικών τόνων που κάλυπταν συνολικά ποσοστό 49% των προβλεπόμενων αναγκών σε καύσιμα για το 2023.
Την 31η Δεκεμβρίου 2021 ο Όμιλος είχε συνάψει συμβόλαια ανταλλαγής εμπορευμάτων επί αεροπορικών καυσίμων (commodity jet swaps) συνολικού ύψους 144χιλ. μετρικών τόνων και δικαιωμάτων προαίρεσης ( Zero Cost Collar ) 15 χιλ. μετρικών τόνων που κάλυπταν συνολικά ποσοστό 44% των προβλεπόμενων αναγκών σε καύσιμα για το 2022. Ομοίως, την 31η Δεκεμβρίου 2021 ο Όμιλος είχε συνάψει συμβόλαια ανταλλαγής εμπορευμάτων επί αεροπορικών καυσίμων (commodity jet swaps) συνολικού ύψους 24χιλ. μετρικών τόνων που κάλυπταν ποσοστό 6% των προβλεπόμενων αναγκών σε καύσιμα για το 2023.
Λήξεις συμβολαίων
Μετρικοί Τόνοι 31.12.2022
Μετρικοί Τόνοι 31.12.2021
2022
0
159.000
2023
200.137
24.000
Σύνολο
200.137
183.000
γ) Συμβόλαια ανταλλαγής επιτοκίων
Ο Όμιλος χρησιμοποιεί παράγωγα προϊόντα ανταλλαγής επιτοκίων (Ιnterest Rate Swaps) ως αντισταθμιστικά εργαλεία που χρησιμοποιούνται για σχέσεις αντιστάθμισης ταμειακών ροών χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων και συγκεκριμένα για την κάλυψη του επιτοκιακού κινδύνου που προέρχεται από μελλοντικές μισθώσεις αεροσκαφών.
Η Εταιρεία με ημερομηνία 31.12.2022, είχε συνάψει συμβόλαια ανταλλαγής επιτοκίου για την κάλυψη του επιτοκίου κινδύνου από μισθώσεις τεσσάρων (4) αεροσκαφών που αναμένεται να παραληφθούν εντός του 2023, ονομαστικής αξίας ύψους 167.000 χιλ. δολ. (31.12.2021: 372.000 χιλ. δολ.).
Επιπλέον, η Εταιρεία έχει συνάψει παράγωγα προϊόντα ανταλλαγής επιτοκίων για τα οποία δεν πληρούνται τα κριτήρια και συνεπώς δεν εφαρμόζει λογιστική αντιστάθμισης ταμειακών ροών ονομαστικής αξίας 34.300 χιλ. δολ. (31.12.2021: 135.300 χιλ. δολ.).
Το ονομαστικό ποσό των ανοιχτών συμβολαίων ανταλλαγής επιτοκίων την 31.12.2022 ανέρχεται σε €188.730,55 (31.12.2021: €447.907,47 χιλ.).
Τα παράγωγα προϊόντα αποτιμώνται στις εύλογες αξίες τους κατά την ημερομηνία του ισολογισμού. Η εύλογη αξία των προϊόντων αυτών παρέχεται από τα πιστωτικά ιδρύματα με τα οποία ο Όμιλος έχει συνάψει τις σχετικές
187
συμβάσεις και αντανακλούν καλόπιστα παραδοχές και εκτιμήσεις των ιδρυμάτων, με βάση τη διαθέσιμη πληροφόρηση για τα σχετικά δεδομένα της αγοράς. Οι παράμετροι που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό της εύλογης αξίας διαφοροποιούνται ανάλογα με το είδος του παραγώγου.
3.24 Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες
Τα έσοδα από συμβάσεις με πελάτες αφορούν την πώληση εισιτηρίων, την πώληση εμπορευμάτων και την παροχή λοιπών υπηρεσιών.
Παρατίθεται ανάλυση ανά είδος υπηρεσιών:
Εταιρεία
Όμιλος
2022
2021
2022
2021
Έσοδα από τακτικές πτήσεις
1.054.609,84
343.856,80
1.136.805,57
558.293,19
Έσοδα από ναυλωμένες πτήσεις
58.560,58
85.320,34
71.631,26
37.880,89
Άλλα έσοδα εκμετάλλευσης που σχετίζονται με τις πτήσεις
127.772,61
83.184,42
128.395,50
78.654,23
Σύνολο
1.240.943,04
512.361,56
1.336.832,33
674.828,31
Παρατίθεται γεωγραφική ανάλυση των εσόδων από πελάτες:
Εταιρεία
2022
Εσωτερικό
Εξωτερικό
Σύνολα
Έσοδα από τακτικές πτήσεις
220.955,29
833.654,55
1.054.609,8 4
Έσοδα από ναυλωμένες πτήσεις
9.979,40
48.581,18
58.560,58
Άλλα έσοδα εκμετάλλευσης που σχετίζονται με τις πτήσεις
31.611,42
96.161,19
127.772,61
Σύνολο
262.546,11
978.396,92
1.240.943,0 4
Εταιρεία
2021
Εσωτερικό
Εξωτερικό
Σύνολα
Έσοδα από τακτικές πτήσεις
1.788,82
342.067,98
343.856,80
Έσοδα από ναυλωμένες πτήσεις
42.909,80
42.410,53
85.320,34
Άλλα έσοδα εκμετάλλευσης που σχετίζονται με τις πτήσεις
23.351,11
59.833,32
83.184,42
Σύνολο
68.049,73
444.311,83
512.361,56
188
Όμιλος
2022
Εσωτερικό
Εξωτερικό
Σύνολα
Έσοδα από τακτικές πτήσεις
298.531,33
838.274,24
1.136.805,5 7
Έσοδα από ναυλωμένες πτήσεις
18.180,08
53.451,19
71.631,26
Άλλα έσοδα εκμετάλλευσης που σχετίζονται με τις πτήσεις
34.184,82
94.210,68
128.395,50
Σύνολο
350.896,23
985.936,11
1.336.832,3 3
Όμιλος
2021
Εσωτερικό
Εξωτερικό
Σύνολα
Έσοδα από τακτικές πτήσεις
176.763,87
381.503,30
558.267,17
Έσοδα από ναυλωμένες πτήσεις
5.774,39
32.133,50
37.907,89
Άλλα έσοδα εκμετάλλευσης που σχετίζονται με τις πτήσεις
18.950,26
59.702,99
78.653,25
Σύνολο
201.488,52
473.339,79
674.828,31
3.25 Λοιπά έσοδα
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται έσοδα που δημιουργούνται από παρεπόμενες δραστηριότητες εκτός από την κύρια λειτουργική δραστηριότητα της Εταιρείας και του Ομίλου. Τα συγκεκριμένα έσοδα αφορούν τις εξής περιπτώσεις:
Λοιπά έσοδα
Εταιρεία
Όμιλος
2022
2021
2022
2021
Έσοδα από επιδοτήσεις ΟΑΕΔ
147,32
15,90
147,32
15,90
Έσοδα από παροχή υπηρεσιών σε τρίτους
50.298,59
23.014,84
26.274,87
6.362,44
Εσοδα από εκπαίδευση
0
0
630,79
306,14
Λοιπά έσοδα
136,56
418,61
17.549,53
6.417,03
Kρατική επιχορήγηση
0
92.526,96
0
92.526,96
Σύνολο
50.582,47
115.976,31
44.602,51
105.628,47
Εντός του 2021, σε συνέχεια της ολοκλήρωσης της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας μέσω της οποίας αντλήθηκαν συνολικά κεφάλαια ποσού 60 εκ. ευρώ, καταβλήθηκε την 2.7.2021 από το Ελληνικό Δημόσιο στην Εταιρεία η οικονομική ενίσχυση ποσού 120 εκ. Eυρώ, για την αποκατάσταση της άμεσα συναρτώμενης με την πανδημία του κορωνοϊού COVID-19 ζημίας που υπέστη η Εταιρεία, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 30 του Ν. 4772/2021 και της υπ’ αριθμ. 3126/18.05.2021 Κοινής Υπουργικής Απόφασης των Υπουργών Οικονομικών, Υποδομών και Μεταφορών (ΦΕΚ Β’ 2231/28.05.2021). Ταυτόχρονα η Εταιρεία ανέλαβε την υποχρέωση της έκδοσης και παράδοσης άνευ ανταλλάγματος στην Ελληνική Δημοκρατία Τίτλων Κτήσης Μετοχών (Warrants) που προβλέπονται στο άρθρο 30 του Ν. 4772/2021 και στο άρθρο 56 του Ν. 4548/2018, οι οποίοι επιμετρήθηκαν στην εύλογη αξία και λογιστικοποιήθηκαν στην καθαρή θέση της Εταιρείας, ενώ η διαφορά της εύλογης αξίας των Warrants από τα €120 εκ. της οικονομικής ενίσχυσης, καταχωρήθηκε στα Λοιπά έσοδα ως κρατική επιχορήγηση.
189
3.26 Αναλώσεις Υλικών και Υπηρεσιών
Τα ποσά των αναλώσεων υλικών και υπηρεσιών αφορούν στα λειτουργικά έξοδα και αναλύονται στα παρακάτω κονδύλια :
Εταιρεία
Όμιλος
2022
2021
2022
2021
Καύσιμα Αεροσκαφών
304.832,67
94.345,51
338.915,69
134.241,20
Συντήρηση αεροσκαφών
127.833,91
95.028,24
140.616,43
115.904,19
Τέλη υπέρπτησης
61.600,21
31.914,60
65.101,43
38.916,89
Έξοδα επίγειας εξυπηρέτησης
64.426,79
27.607,17
73.849,73
45.431,29
Χρεώσεις αεροδρομίων
64.641,15
26.017,53
68.300,55
41.439,06
Έξοδα catering
33.753,62
17.301,79
34.564,91
20.627,58
Έξοδα διανομής
75.442,56
33.920,14
81.336,33
44.486,01
Έξοδα προβολής και διαφήμισης
20.528,84
11.577,29
20.932,20
11.910,13
Μισθώσεις
30.457,46
7.980,84
24.072,75
9.653,53
Αναλώσεις αποθεμάτων
1.571,41
732,70
1.571,41
732,70
Διάφορα έξοδα
121.050,63
56.824,51
123.803,49
70.243,14
Σύνολο
906.139,25
403.250,35
973.064,92
533.585,72
Η αύξηση μεταξύ των δύο χρήσεων, οφείλεται στην ανάκαμψη της πτητικής δραστηριότητας της Εταιρείας και του Ομίλου εντός του 2022, που κατ’ επέκταση επηρέασε το κόστος όλων των υλικών και υπηρεσιών.
Τα «Διάφορα έξοδα» από τον παραπάνω πίνακα αναλύονται περαιτέρω στα παρακάτω κονδύλια:
Εταιρεία
Όμιλος
2022
2021
2022
2021
Αμοιβές τρίτων
6.467,21
5.683,88
7.265,87
6.021,38
Αμοιβές μελών Δ.Σ.
1.115,50
185,57
1.173,57
185,57
‘Εξοδα cargo
1.850,65
1.189,75
1.877,78
1.429,09
Εκπαίδευση προσωπικού
3.528,22
2.513,85
6.037,85
3.261,73
Τηλεφωνικά-Ταχυδρομικά
3.945,10
2.650,58
4.020,81
2.762,51
Ενοίκια
226,23
148,84
658,94
209,42
Ασφάλιστρα
3.081,45
2.309,27
3.302,57
2.454,98
Επισκευές/συντηρήσεις κτιρίων - μηχανημάτων
334,82
227,47
338,22
240,78
‘Εξοδα ταξιδίων
6.228,85
3.819,86
7.408,92
6.732,80
‘Εντυπα- Γραφική ύλη
573,43
360,88
628,08
381,40
Συνδρομές
2.996,34
1.954,26
3.651,89
2.415,55
Δικαιώματα ρύπων
32.373,87
1,86
23.774,44
1,86
Λοιπά έξοδα εκμεταλλεύσεως
58.328,94
35.778,45
63.664,57
44.146,07
Σύνολο
121.050,63
56.824,51
123.803,49
70.243,14
Στα λοιπά έξοδα εκμετάλλευσης της Εταιρίας περιλαμβάνεται πρόβλεψη αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών αξίας € 707,77 χιλ. και αντίστοιχα € 518,03 χιλ. στον Όμιλο (2021: € 350,91 χιλ. και € 660,50 χιλ. για την Εταιρεία και τον Όμιλο αντίστοιχα) (Σημ. 3.10).
190
Η αύξηση των Λοιπών εξόδων εκμετάλλευσης προκύπτει από τη σημαντικά αυξημένη πτητική δραστηριότητα της Εταιρείας και του Ομίλου εντός του 2022 σε σύγκριση με την προηγούμενη χρήση.
Η αύξηση στο κονδύλι «Δικαιώματα ρύπων» οφείλεται στην αύξηση της πτητικής δραστηριότητας της Εταιρείας εντός του 2022 καθώς και στο σημαντικά αυξημένο κόστος αγοράς ρύπων.
3.27 Παροχές σε εργαζόμενους
Οι παροχές σε εργαζόμενους περιλαμβάνουν τόσο τις τακτικές αποδοχές όσο και τις παροχές που αφορούν την πρόβλεψη για έξοδο των εργαζομένων από την υπηρεσία και αναλύονται ως εξής :
Εταιρεία
Όμιλος
2022
2021
2022
2021
Μισθοί και ημερομίσθια
105.374,91
58.696,66
117.530,40
65.992,95
Εργοδοτικές εισφορές
12.369,59
1.295,42
13.620,80
1.406,61
Πρόβλεψη για παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία
533,63
461,84
669,41
615,34
Πρόβλεψη μη ληφθείσας άδειας προσωπικού
1.610,56
(1.257,53)
1.610,56
(1.146,33)
Σύνολο
119.888,69
59.196,38
133.431,17
66.868,55
Η αύξηση που παρατηρείται στους μισθούς και τις εργοδοτικές εισφορές σε σύγκριση με το 2021, οφείλεται κυρίως στην αξιοποίηση από τον Όμιλο και την Εταιρεία κατά το 2021 των οριζόντιων μέτρων που παρείχε η πολιτεία για τις επιχειρήσεις, με σκοπό την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της πανδημίας.
O αριθμός του απασχολούμενου προσωπικού κατά την 31.12.2022 έχει ως εξής:
Εταιρεία
Όμιλος
2022
2021
2022
2021
Αριθμός απασχολούμενου προσωπικού
2.500
2.253
2.684
2.445
191
3.28 Χρηματοοικονομικά έσοδα/έξοδα
Τα χρηματοοικονομικά έσοδα και έξοδα αναλύονται ως εξής:
Εταιρεία
Όμιλος
2022
2021
2022
2021
Τόκοι και έξοδα μακροπρόθεσμων υποχρεώσεων
14.474,81
14.669,54
14.474,81
14.669,54
Τόκοι και έξοδα βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων
0
2,12
135,69
182,81
Προμήθειες εγγυητικών επιστολών
338,67
308,37
501,44
489,51
Τόκοι μισθώσεων
26.398,51
14.726,52
27.716,01
15.812,11
Αναποτελεσματικό σκέλος αντιστάθμισης ταμειακών ροών
0
339,95
0
339,95
Αποτελέσματα (Ζημίες) παράγωγων προϊόντων που δεν θεωρούνται αντισταθμίσεις
0
1.027,40
0
1.027,40
Συναλλαγματικές διαφορές έξοδα
67.973,46
41.920,41
74.508,83
45.994,47
Λοιπά συναφή με τις χρηματοδοτήσεις έξοδα
864,53
1.021,47
889,42
1.099,99
Απομείωση χρηματοκοινομικών στοιχείων
108,73
(40,27)
108,73
(40,27)
Συνολο Χρηματοοικονομικων εξόδων
110.158,71
73.975,51
118.334,92
79.575,49
Πιστωτικοί τόκοι και λοιπά έσοδα
2.029,15
577,53
2.046,19
452,69
Αποτελέσματα (Κέρδη) παράγωγων προϊόντων που δεν θεωρούνται αντισταθμίσεις
31.574,01
23.334,24
31.574,01
23.334,24
Συναλλαγματικές διαφορές έσοδα
74.258,17
12.175,62
78.765,39
16.387,01
Συνολο Χρηματοοικονομικων εσόδων
107.861,33
36.087,40
112.385,59
40.173,94
Τα κονδύλια των συναλλαγματικών διαφορών (έσοδα και έξοδα) προκύπτουν επειδή η Εταιρεία και ο Όμιλος πραγματοποιούν σημαντικό όγκο συναλλαγών (εισπράξεων και πληρωμών) σε ξένα νομίσματα, ο οποίος αυξήθηκε σε σχέση με το 2021, λόγω της ανάκαμψης της δραστηριότητας της Εταιρείας και του Ομίλου εντός του 2022. Τα εν λόγω κονδύλια επηρεάστηκαν επίσης από την πορεία της συναλλαγματικής ισοτιμίας EUR / USD .
Στο κονδύλι «Αναποτελεσματικό σκέλος αντιστάθμισης ταμειακών ροών» περιλαμβάνεται το αναποτελεσματικό μέρος των μεταβολών στην εύλογη αξία.
Στο κονδύλι «Αποτελέσματα παράγωγων προϊόντων που δεν θεωρούνται αντισταθμίσεις» περιλαμβάνονται οι μεταβολές στην εύλογη αξία καθώς και τα αποτελέσματα εκκαθαρίσεων της περιόδου των παραγώγων, για τα οποία η Εταιρεία και ο Όμιλος δεν εφαρμόζει λογιστική αντιστάθμισης ταμειακών ροών. Η αύξηση και η μείωση του κονδυλίου αντικατοπτρίζει τις αποτιμήσεις όπως αυτές καθορίζονται από τις αξίες της αγοράς. Το ποσό € 31.574,01 χιλ. (έσοδο) περιλαμβάνει το αποτέλεσμα της περιόδου Ιανουάριο 2022 -Δεκέμβριο 2022 καθώς και την αποτίμηση με 31.12.2022 των παραγώγων που δεν χρησιμοποιήθηκαν για αντιστάθμιση κινδύνων και σχετίζονται με παράγωγα πετρελαίου, συναλλαγματικού κινδύνου και ανταλλαγής επιτοκίων.
192
3.29 Φόρος εισοδήματος
Ο φόρος εισοδήματος αναλύεται ως εξής:
Εταιρεία
Όμιλος
2022
2021
2022
2021
Αναβαλλόμενος φόρος
(35.425,50)
8.803,91
(34.530,00)
14.414,79
Σύνολο Φόρου
(35.425,50)
8.803,91
(34.530,00)
14.414,79
Κέρδη προ φόρων
148.524,98
12.946,87
141.308,71
(9.345,62)
22%
22%
22%
22%
Φόρος υπολογισμένος με βάση ισχύοντα φορολογικό συντελεστή
(32.675,50)
(2.848,31)
(31.970,91)
2.529,52
Φόρος εξόδων που δεν εκπίπτουν για φορολογικούς σκοπούς
(2.750,00)
(3.300,00)
(2.915,00)
(3.388,00)
Λοιπές προσαρμογές
0
0
355,91
0
Μεταβολές στην αναβαλλόμενη φορολογία λόγω αλλαγής στο φορολογικό συντελεστή
0
(5.403,71)
0
(5.082,67)
Απαλλασσόμενα Εσοδα
0
20.355,93
0
20.355,93
Φόρος εισοδήματος
(35.425,50)
8.803,91
(34.530,00)
14.414,79
Ο φορολογικός συντελεστής για τις ανώνυμες εταιρείες στην Ελλάδα για το 2022 και το 2021 είναι 22%.
3.30 Λοιπές ενδεχόμενες υποχρεώσεις / απαιτήσεις και ενδεχόμενα περιουσιακά στοιχεία
Πληροφορίες σχετικά με επίδικες ή υπό διαιτησία διαφορές
Η Διοίκηση του Ομίλου, στηριζόμενη σε προηγούμενα δεδικασμένα, θεωρεί ότι η έκβαση των υφιστάμενων επίδικων ή υπό διαιτησία διαφορών δικαστικών ή διαιτητικών οργάνων δεν αναμένεται να έχει αξιοσημείωτο αντίκτυπο στη χρηματοοικονομική κατάσταση και λειτουργία της Εταιρείας και του Ομίλου.
Η ανάλυση των εν λόγω υποθέσεων είναι η εξής :
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2022
31.12.2021
31.12.2022
31.12.2021
Εργατικά
(64,09)
452,92
(64,09)
452,92
Λοιπά
3.721,17
874,15
4.337,97
1.287,86
Σύνολο
3.657,08
1.327,07
4.273,88
1.740,78
Πληροφορίες σχετικά με ενδεχόμενες υποχρεώσεις
Οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις της Εταιρείας και του Ομίλου που προέρχονται από έκδοση τραπεζικών εγγυητικών επιστολών αναλύονται ως ακολούθως:
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2022
31.12.2021
31.12.2022
31.12.2021
Ύψος εγγυητικών επιστολών
27.555,58
20.730,02
41.750,98
39.096,04
193
3.31 Συναλλαγές και υπόλοιπα με συνδεδεμένα μέρη
Οι σημαντικότερες συναλλαγές με συνδεδεμένα πρόσωπα κατά την έννοια του Δ.Λ.Π. 24, εμφανίζονται στον κατωτέρω πίνακα :
Εταιρεία
Υπόλοιπα με εταιρείες βασικού μετόχου
31.12.2022
31.12.2021
Απαιτήσεις
213,00
135,69
Υποχρεώσεις
93,25
211,97
Υπόλοιπα με θυγατρικές
Απαιτήσεις
3.805,85
2.575,79
Υποχρεώσεις
570,80
155,84
Υπόλοιπα με λοιπά συνδεδεμένα μέρη
Απαιτήσεις
39,02
13,22
Υποχρεώσεις
143,90
95,18
Εταιρεία
Συναλλαγές με εταιρείες βασικού μετόχου
2022
2021
Έσοδα - Παροχές υπηρεσιών από Εταιρεία
1.404,50
801,09
Έξοδα - Λήψεις υπηρεσιών από Εταιρεία
1.416,46
1.197,76
Συναλλαγές με θυγατρικές
Έσοδα - Παροχές υπηρεσιών από Εταιρεία
21.974,47
75.559,88
Έξοδα - Λήψεις υπηρεσιών από Εταιρεία
49.302,29
184.912,20
Συναλλαγές με λοιπά συνδεδεμένα μέρη
Έσοδα - Παροχές υπηρεσιών από Εταιρεία
2.685,74
66,18
Έξοδα - Λήψεις υπηρεσιών από Εταιρεία
2.394,21
601,66
Όμιλος
Υπόλοιπα με εταιρείες βασικού μετόχου
2022
2021
Απαιτήσεις
213,14
136,34
Υποχρεώσεις
96,03
233,90
Υπόλοιπα με λοιπά συνδεδεμένα μέρη
Απαιτήσεις
39,02
13,22
Υποχρεώσεις
147,06
95,31
194
Όμιλος
Συναλλαγές με εταιρείες βασικού μετόχου
2022
2021
Έσοδα - Παροχές υπηρεσιών από Όμιλο
1.410,44
812,45
Έξοδα - Λήψεις υπηρεσιών από Όμιλο
1.483,25
1.217,09
Συναλλαγές με λοιπά συνδεδεμένα μέρη
Έσοδα - Παροχές υπηρεσιών από Όμιλο
2.685,74
66,18
Έξοδα - Λήψεις υπηρεσιών από Όμιλο
2.410,52
645,10
Οι συναλλαγές με εταιρίες του βασικού μετόχου αφορούν κυρίως καταβαλλόμενα ενοίκια και λήψη/παροχή υπηρεσιών. Οι συναλλαγές με την θυγατρική αφορούν κυρίως εκμίσθωση αεροσκαφών και λοιπές παροχές υπηρεσιών. Όλες οι συναλλαγές γίνονται με τους συνήθεις εμπορικούς όρους.
3.32 Παροχές στη Διοίκηση
Οι παροχές προς τη Διοίκηση αναλύονται ως ακολούθως:
Εταιρεία
Όμιλος
2022
2021
2022
2021
Αμοιβές μελών Διοικητικού Συμβουλίου
1.115,50
0
1.175,50
0
Μισθοί διευθυντικών στελεχών
2.895,00
1.152,62
3.239,04
1.234,53
Έξοδα κοινωνικής ασφάλισης διευθυντικών στελεχών
126,62
43,27
151,35
43,27
Αμοιβές σε είδος και άλλες πληρωμές διευθυντικών στελεχών
146,23
256,78
152,90
260,66
Σύνολο
4.283,35
1.452,66
4.718,78
1.538,47
Υποχρεώσεις προς διευθυντές
1.069,20
0
1.069,20
5,69
Πέραν των ανωτέρω δεν υπάρχουν άλλες συναλλαγές, απαιτήσεις ή υποχρεώσεις με μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και διευθυντικά στελέχη της Εταιρείας και του Ομίλου.
3.33 Κέρδη / ζημιές ανά μετοχή
Τα κέρδη/(ζημιές) ανά μετοχή υπολογίστηκαν με βάση το μέσο σταθμισμένο αριθμό των μετοχών σε κυκλοφορία επί του συνόλου των μετοχών:
Όμιλος
2022
2021
Κέρδη /(Ζημίες) προ φόρων
141.308,71
(9.345,62)
Φόρος εισοδήματος
(34.530,00)
14.414,79
Κέρδη /(Ζημίες) μετά από φόρους
106.778,71
5.069,16
Σταθμισμένος αριθμός μετοχών σε κυκλοφορία
90.167.100,00
81.573.350,00
Βασικά κέρδη/(Ζημίες) ανά μετοχή (ευρώ /μετοχή)
1,184
0,062
Απομειωμένα κέρδη/(Ζημίες) ανά μετοχή (ευρώ /μετοχή)
1,134
0,060
Τα απομειωμένα κέρδη ανά μετοχή διαμορφώνονται από το ποσό του καθαρού κέρδους της χρήσης διαιρούμενο με το σταθμισμένο μέσο αριθμό των σε κυκλοφορία κοινών μετοχών, προσαρμοζόμενο για τις επιδράσεις των τίτλων κτήσης μετοχών ( warrants ).
195
3.34 Σκοποί και πολιτικές διαχείρισης κινδύνων
Ο Όμιλος είναι εκτεθειμένος σε πολλαπλούς κινδύνους. Το πρόγραμμα διαχείρισης κινδύνων στοχεύει στον περιορισμό της αρνητικής επίδρασης στα αποτελέσματα που προκύπτει από την αδυναμία πρόβλεψης των χρηματοοικονομικών αγορών και τη διακύμανση στις μεταβλητές του κόστους και των πωλήσεων. Ο Όμιλος χρησιμοποιεί παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα για να αντισταθμίσει την έκθεσή του σε συγκεκριμένες κατηγορίες κινδύνων. Η πολιτική διαχείρισης κινδύνων εφαρμόζεται από την Οικονομική Διεύθυνση του Ομίλου. Η διαδικασία που ακολουθείται είναι η παρακάτω:
Αξιολόγηση των κινδύνων που σχετίζονται με τις δραστηριότητες και τις λειτουργίες του Ομίλου
Σχεδιασμός της μεθοδολογίας και επιλογή των κατάλληλων χρηματοοικονομικών προϊόντων για την μείωση των κινδύνων και
Εκτέλεση/εφαρμογή, σύμφωνα με τη διαδικασία που έχει εγκριθεί από τη διοίκηση, της διαδικασίας διαχείρισης κινδύνων.
Συναλλαγματικός κίνδυνος
Ο ‘Ομιλος λόγω της φύσης των εργασιών του είναι εκτεθειμένος σε κίνδυνο συναλλαγματικών ισοτιμιών που προκύπτουν κυρίως από το δολάριο των ΗΠΑ. Αυτό το είδος κινδύνου κυρίως προκύπτει από εμπορικές συναλλαγές σε ξένο νόμισμα. Η έκθεση του ομίλου στο συναλλαγματικό κίνδυνο ποικίλει κατά τη διάρκεια του έτους ανάλογα με τον όγκο συναλλαγών σε ξένο νόμισμα.
Για τη διαχείριση αυτής της κατηγορίας κινδύνου ο ‘Ομιλος συνάπτει παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα με χρηματοοικονομικούς οργανισμούς.
Κίνδυνος επιτοκίου
Η πολιτική του Ομίλου είναι να ελαχιστοποιήσει την έκθεση της στο κίνδυνο ταμειακών ροών επιτοκίου όσον αφορά τη μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση.
Ο Όμιλος έχει ακολουθήσει πολιτική αντιστάθμισης για την κάλυψη της από τον κίνδυνο ταμειακών ροών επιτοκίου σε ό,τι αφορά τις μισθώσεις.
Κίνδυνος τιμών καυσίμων αεροσκαφών
Ο Όμιλος εκτίθεται σε κίνδυνο από τις διακυμάνσεις της τιμής του πετρελαίου, η οποία επηρεάζει άμεσα την τιμή των καυσίμων των αεροσκαφών. Για τη διαχείριση αυτού του κινδύνου ο Όμιλος συνάπτει συμβόλαια αντιστάθμισης κινδύνου σε προϊόντα πετρελαίου που καλύπτουν ένα μέρος των εκτιμώμενων επιχειρησιακών αναγκών της.
Ο παρακάτω πίνακας απεικονίζει:
την ευαισθησία του αποτελέσματος της χρήσης καθώς και των ιδίων κεφαλαίων σε μια λογική μεταβολή της ισοτιμίας του ευρώ έναντι του δολαρίου της τάξεως των +/- 50ΜΒ.
196
την ευαισθησία του αποτελέσματος της χρήσης καθώς και των ιδίων κεφαλαίων σε μια λογική μεταβολή του επιτοκίου της τάξεως των +/- 10ΜΒ
την ευαισθησία του αποτελέσματος της χρήσης καθώς και των ιδίων κεφαλαίων σε μια λογική μεταβολή της τιμής καυσίμων αεροσκαφών της τάξεως των +/- USD 75/ MT
Εταιρεία 31.12.2022
Αξία κατάστασης χρηματοοικονομικής θέσης
Συναλλαγματικός κίνδυνος
Επιτοκιακός κίνδυνος
Κίνδυνος τιμής καυσίμων
+50 bps
-50 bps
+10 bps
-10 bps
+75 USD/MT
-75 USD/MT
Χρηματοοικονομικά περουσιακά στοιχεία
49.412,72
(49,39)
49,86
(121,36)
121,94
0
0
Απαιτήσεις
92.810,42
(337,78)
340,96
0
0
0
0
Δεσμευμένες Καταθέσεις
881,31
(3,01)
3,04
0
0
0
0
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα
152.915,48
(502,58)
507,31
(10,67)
10,65
0
0
Παράγωγα- Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
36.092,53
(1.038,79)
1.048,44
823,48
(823,48)
10.511,00
(10.129,21)
Παράγωγα- Xρηματοοικονομικά προϊόντα
7.072,18
(796,28)
803,65
226,29
(226,29)
0
0
Υποχρεώσεις
(696.505,58)
2.534,87
(2.558,75)
0
0
0
0
Αποτελέσματα μετά από φόρους/καθαρή θέση
845,84
(853,94)
226,29
(226,29)
0
0
Λοιπά συνολικά έσοδα μετά από φόρους/καθαρή θέση
(1.038,79)
1.048,44
691,45
(690,88)
10.511,00
(10.129,21)
Εταιρεία 31.12.2021
Αξία κατάστασης χρηματοοικονομικής θέσης
Συναλλαγματικός κίνδυνος
Επιτοκιακός κίνδυνος
Κίνδυνος τιμής καυσίμων
+50 bps
-50 bps
+10 bps
-10 bps
+75 USD/MT
-75 USD/MT
Χρηματοοικονομικά περουσιακά στοιχεία
12.294,39
0
0
(31,30)
31,46
0
0
Απαιτήσεις
121.874,70
(417,82)
421,52
0
0
0
0
Δεσμευμένες Καταθέσεις
0
0
0
0
0
0
0
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα
65.925,13
(226,01)
228,01
0
0
0
0
Παράγωγα- Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
18.811,86
(813,00)
820,11
2.022,94
(1.948,73)
9.252,76
(9.329,26)
Παράγωγα- Xρηματοοικονομικά προϊόντα
(3.019,64)
(425,43)
429,15
705,29
(712,15)
0
0
Υποχρεώσεις
(397.549,19)
1.362,91
(1.374,99)
0
0
0
0
Αποτελέσματα μετά από φόρους/καθαρή θέση
293,65
(296,30)
705,29
(712,15)
0
0
Λοιπά συνολικά έσοδα μετά από φόρους/καθαρή θέση
(813,00)
820,11
1.991,65
(1.917,27)
9.252,76
(9.329,26)
197
Όμιλος 31.12.2022
Αξία κατάστασης χρηματοοικονομική ς θέσης
Συναλλαγματικός κίνδυνος
Επιτοκιακός κίνδυνος
Κίνδυνος τιμής καυσίμων
+50 bps
-50 bps
+10 bps
-10 bps
+75 USD/MT
-75 USD/MT
Χρηματοοικονομικά περουσιακά στοιχεία
49.412,72
(49,39)
49,86
(121,36)
121,94
0
0
Απαιτήσεις
126.215,26
(459,35)
463,68
0
0
0
0
Δεσμευμένες Καταθέσεις
881,31
(3,01)
3,04
0
0
0
0
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα
173.882,20
(578,88)
584,34
(10,67)
10,65
0
0
Παράγωγα- Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
36.092,53
(1.038,79)
1.048,44
823,48
(823,48)
10.511,00
(10.129,21)
Παράγωγα- Xρηματοοικονομικά προϊόντα
7.072,18
(796,28)
803,65
226,29
(226,29)
0
0
Υποχρεώσεις
(738.920,05)
2.689,24
(2.714,57)
0
0
0
0
Αποτελέσματα μετά από φόρους/καθαρή θέση
802,32
(810,01)
226,29
(226,29)
0
0
Λοιπά συνολικά έσοδα μετά από φόρους/καθαρή θέση
(1.038,79)
1.048,44
691,45
(690,88)
10.511,00
(10.129,21)
Όμιλος 31.12.2021
Αξία κατάστασης χρηματοοικονομικής θέσης
Συναλλαγματικός κίνδυνος
Επιτοκιακός κίνδυνος
Κίνδυνος τιμής καυσίμων
+50 bps
-50 bps
+10 bps
-10 bps
+75 USD/MT
-75 USD/MT
Χρηματοοικονομικά περουσιακά στοιχεία
12.294,39
0
0
(31,30)
31,46
0
0
Απαιτήσεις
152.538,14
(522,94)
527,58
0
0
0
0
Δεσμευμένες Καταθέσεις
0
0
0
0
0
0
0
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα
74.679,71
(256,02)
258,29
0
0
0
0
Παράγωγα- Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
18.811,86
(813,00)
820,11
2.022,94
(1.948,73)
9.252,76
(9.329,26)
Παράγωγα- Xρηματοοικονομικά προϊόντα
(3.019,64)
(425,43)
429,15
705,29
(712,15)
0
0
Υποχρεώσεις
(444.004,42)
1.522,17
(1.535,67)
0
0
0
0
Αποτελέσματα μετά από φόρους/καθαρή θέση
317,78
(320,64)
705,29
(712,15)
0
0
Λοιπά συνολικά έσοδα μετά από φόρους/καθαρή θέση
(813,00)
820,11
1.991,65
(1.917,27)
9.252,76
(9.329,26)
198
Επίπεδα ιεράρχησης εύλογων αξιών
Eταιρία 31.12.2022
Είδος Παραγώγου
Επίπεδο 1
Επίπεδο 2
Επίπεδο 3
Περιουσιακά στοιχεία
Παράγωγα Δολαρίου
(FWD)
0
22.595,22
0
Παράγωγα Πετρελαίου
(FWD)
0
7.251,28
0
Παράγωγα Επιτοκίου
(IRS)
0
28.306,14
0
Ομόλογα
64.235,22
0
0
Μετοχές
17.116,97
0
2.562,96
Σύνολο
81.352,20
58.152,65
2.562,96
Υποχρεώσεις
Παράγωγα Δολαρίου
(FWD)
0
(9.804,97)
0
Παράγωγα Πετρελαίου
(FWD)
0
(5.182,90)
0
Παράγωγα Επιτοκίου
(IRS)
0
0
0
Σύνολο Υποχρεώσεων
0
(14.987,87)
0
Επίπεδα ιεράρχησης εύλογων αξιών
Eταιρία 31.12.2021
Είδος Παραγώγου
Επίπεδο 1
Επίπεδο 2
Επίπεδο 3
Περιουσιακά στοιχεία
Παράγωγα Δολαρίου
(FWD)
0
14.185,81
0
Παράγωγα Πετρελαίου
(FWD)
0
11.731,73
0
Παράγωγα Επιτοκίου
(IRS)
0
2.296,39
0
Ομόλογα
12.294,38
0
0
Μετοχές
19.442,40
0
1.261,54
Σύνολο
31.736,78
28.213,93
1.261,54
Υποχρεώσεις
Παράγωγα Δολαρίου
(FWD)
0
(194,72)
0
Παράγωγα Πετρελαίου
(FWD)
0
(1.698,67)
0
Παράγωγα Επιτοκίου
(IRS)
0
(10.723,45)
0
Σύνολο Υποχρεώσεων
0
(12.616,84)
0
Επίπεδα ιεράρχησης εύλογων αξιών
Όμιλος 31.12.2022
Είδος Παραγώγου
Επίπεδο 1
Επίπεδο 2
Επίπεδο 3
Περιουσιακά στοιχεία
Παράγωγα Δολαρίου
(FWD)
0
22.595,22
0
Παράγωγα Πετρελαίου
(FWD)
0
7.251,28
0
Παράγωγα Επιτοκίου
(IRS)
0
28.306,14
0
Ομόλογα
64.235,22
0
0
Μετοχές
17.116,97
0
2.562,96
Σύνολο
81.352,20
58.152,65
2.562,96
Υποχρεώσεις
Παράγωγα Δολαρίου
(FWD)
0
(9.804,97)
0
Παράγωγα Πετρελαίου
(FWD)
0
(5.182,90)
0
Παράγωγα Επιτοκίου
(IRS)
0
0
0
Σύνολο Υποχρεώσεων
0
(14.987,87)
0
199
Επίπεδα ιεράρχησης εύλογων αξιών
Όμιλος 31.12.2021
Είδος Παραγώγου
Επίπεδο 1
Level 2
Level 3
Περιουσιακά στοιχεία
Παράγωγα Δολαρίου
(FWD)
0
14.185,81
0
Παράγωγα Πετρελαίου
(FWD)
0
11.731,73
0
Παράγωγα Επιτοκίου
(IRS)
0
2.296,39
0
Ομόλογα
12.294,38
0
0
Μετοχές
19.442,40
0
1.261,54
Σύνολο
31.736,78
28.213,93
1.261,54
Υποχρεώσεις
Παράγωγα Δολαρίου
(FWD)
0
(194,72)
0
Παράγωγα Πετρελαίου
(FWD)
0
(1.698,67)
0
Παράγωγα Επιτοκίου
(IRS)
0
(10.723,45)
0
Σύνολο Υποχρεώσεων
0
(12.616,84)
0
Οι τιμές των στοιχείων του επιπέδου 1 αφορούν δημοσιευμένες τιμές, ενώ οι τιμές του επιπέδου 2 στηρίζονται σε τεχνικές επιμέτρησης. Πιο συγκεκριμένα, τα ομόλογα και οι μετοχές είναι τίτλοι εισηγμένοι σε χρηματιστηριακές αγορές και αποτιμούνται με την τιμή τους στις αγορές αυτές την ημερομηνία ισολογισμού. Τα παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα αποτιμώνται με τη χρήση διεθνούς πλατφόρμας αποτίμησης.
Πέρα από τα αναφερόμενα ανωτέρω, η διοίκηση εκτιμά ότι τα υπόλοιπα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις παρουσιάζονται κατά την 31.12.2022 στην εύλογη αξία τους, είτε λόγω της βραχυπρόθεσμης φύσης τους είτε γιατί φέρουν κυμαινόμενα επιτόκια.
Πιστωτικός κίνδυνος
H μέγιστη έκθεση στον πιστωτικό κίνδυνο χωρίς να λαμβάνονται υπόψη εγγυήσεις και πιστωτικές ενισχύσεις ανέρχεται σε:
Εταιρεία
Όμιλος
Κατηγορίες χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού
31.12.2022
31.12.2021
31.12.2022
31.12.2021
Ταμειακά διαθέσιμα, ισοδύναμα και δεσμευμένες καταθέσεις
442.354,64
370.503,00
463.169,92
442.586,58
Xρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία
73.524,75
32.998,31
73.524,75
32.998,31
Απαιτήσεις από Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
58.152,58
28.213,93
58.152,58
28.213,93
Εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις
102.248,54
80.116,87
124.060,08
115.720,67
Σύνολο
676.280,50
511.832,11
718.907,33
619.519,49
Η διοίκηση θεωρεί ότι όλα τα ανωτέρω χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία είναι υψηλής πιστωτικής ποιότητας.
Ο Όμιλος για να προστατευθεί από τον πιστωτικό κίνδυνο, παρακολουθεί σε σταθερή βάση, τις εμπορικές απαιτήσεις και όπου κριθεί απαραίτητο διερευνά τρόπους διασφάλιση τους.
Δυνητικός πιστωτικός κίνδυνος υπάρχει και στα διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα και στα συμβόλαια χρηματοοικονομικών παραγώγων. Ο κίνδυνος μπορεί να προκύψει από αδυναμία του αντισυμβαλλόμενου να
200
ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του προς τον Όμιλο. Για την ελαχιστοποίηση αυτού του πιστωτικού κινδύνου, ο ‘Ομιλος εξετάζει συνεχώς τα όρια στο βαθμό έκθεσης σε κάθε μεμονωμένο χρηματοοικονομικό ίδρυμα. Επίσης, όσον αφορά προϊόντα καταθέσεων, ο ‘Ομιλος συναλλάσσεται μόνο με αναγνωρισμένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, υψηλής πιστοληπτικής διαβάθμισης.
Κίνδυνος ρευστότητας
H συνετή διαχείριση του κινδύνου ρευστότητας επιτυγχάνεται με τη διασφάλιση επαρκών ταμειακών διαθεσίμων. Ο Όμιλος διαχειρίζεται τον κίνδυνο αυτό διατηρώντας επαρκή ταμειακά διαθέσιμα και επαρκή πιστωτικά όρια τόσο από τις τράπεζες όσο και από τους προμηθευτές, σε σχέση πάντα με τις λειτουργικές, επενδυτικές και χρηματοδοτικές ανάγκες του.
Σημειώνεται ότι στις 31.12.2022 ο Όμιλος διέθετε ταμειακά διαθέσιμα ύψους € 462.288,61εκ., γεγονός που διασφαλίζει την εξυπηρέτηση των βραχυπρόθεσμων και μεσοπρόθεσμων υποχρεώσεων.
Η ληκτότητα των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων της Εταιρείας, βάσει των συμβατικών μη προεξοφλημένων υποχρεώσεων, την 31η Δεκεμβρίου 2022 αναλύεται ως εξής:
Εταιρεία
εντός 6 μηνών
6 εως 12 μήνες
1 εως 5 έτη
Μετά από 5 έτη
Μακροπρόθεσμος Δανεισμός
17.006,39
16.962,15
234.216,52
0
Υποχρεώσεις μισθώσεων
44.382,90
44.057,82
239.517,74
357.981,04
Εμπορικές Υποχρεώσεις
98.787,89
0
0
0
Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
146.701,56
317,66
0
0
Συμβατικές υποχρεώσεις (Βραχυ/θεσμο Μέρος)
91.198,08
127.005,18
2.977,75
0
Παράγωγα
8.067,73
6.510,30
409,84
0
Συμβατικές υποχρεώσεις (Μακρο/θεσμο Μέρος)
0
0
12.031,63
28.865,79
Σύνολο
406.144,55
194.853,12
489.153,48
386.846,83
Η αντίστοιχη ληκτότητα των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων της Εταιρείας για την 31η Δεκεμβρίου 2021 είχε ως εξής:
Εταιρεία
εντός 6 μηνών
6 εως 12 μήνες
1 εως 5 έτη
Μετά από 5 έτη
Μακροπρόθεσμος Δανεισμός
0
0
144.905,71
198.794,65
Υποχρεώσεις μισθώσεων
40.802,13
39.423,36
165.169,71
138.559,80
Εμπορικές Υποχρεώσεις
74.596,76
0
0
0
Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
115.577,64
35,86
0
0
Συμβατικές υποχρεώσεις (Βραχυ/θεσμο Μέρος)
53.775,65
102.732,29
0
0
Παράγωγα
502,37
1.071,94
319,01
10.723,45
Συμβατικές υποχρεώσεις (Μακρο/θεσμο Μέρος)
0
0
17.880,07
18.947,86
Σύνολο
285.254,55
143.263,45
328.274,50
367.025,76
Η ληκτότητα των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων του Ομίλου, βάσει των συμβατικών μη προεξοφλημένων υποχρεώσεων, την 31η Δεκεμβρίου 2022 αναλύεται ως εξής:
201
Όμιλος
εντός 6 μηνών
6 εως 12 μήνες
1 εως 5 έτη
Μετά από 5 έτη
Μακροπρόθεσμος Δανεισμός
17.006,39
16.962,15
234.216,52
0
Υποχρεώσεις μισθώσεων
49.045,91
44.586,86
267.050,11
376.636,28
Εμπορικές Υποχρεώσεις
123.578,12
0
0
0
Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
152.078,41
317,66
0
0
Συμβατικές υποχρεώσεις (Βραχυ/θεσμο Μέρος)
95.864,94
128.615,06
2.977,75
0
Παράγωγα
8.067,73
6.510,30
409,84
0
Συμβατικές υποχρεώσεις (Μακρο/θεσμο Μέρος)
0
0
12.031,63
28.865,79
Σύνολο
445.641,49
196.992,04
516.685,85
405.502,07
Η αντίστοιχη ληκτότητα των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων του Ομίλου την 31η Δεκεμβρίου 2021 είχε ως εξής:
Όμιλος
εντός 6 μηνών
6 εως 12 μήνες
1 εως 5 έτη
Μετά από 5 έτη
Μακροπρόθεσμος Δανεισμός
0
0
144.905,71
198.794,65
Υποχρεώσεις μισθώσεων
51.782,57
46.955,91
176.891,10
138.603,92
Εμπορικές Υποχρεώσεις
130.345,77
0
0
0
Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
126.802,76
0
0
0
Συμβατικές υποχρεώσεις (Βραχυ/θεσμο Μέρος)
59.425,55
104.723,92
19.478,27
44,11
Παράγωγα
502,37
1.071,94
319,01
10.723,52
Συμβατικές υποχρεώσεις (Μακρο/θεσμο Μέρος)
0
0
17.922,62
18.947,86
Σύνολο
368.859,02
152.751,77
359.516,72
367.114,06
Οι ανωτέρω συμβατικές ημερομηνίες λήξης αντικατοπτρίζουν τις μελλοντικές μικτές ταμειακές ροές.
Πολιτικές και διαδικασίες διαχείρισης κεφαλαίου
Ο πρωταρχικός στόχος της διαχείρισης κεφαλαίου είναι να εξασφαλιστεί η διατήρηση της υψηλής πιστοληπτικής της διαβάθμισης καθώς και των υγιών δεικτών κεφαλαίου, ώστε να υποστηρίζονται και να επεκτείνονται οι δραστηριότητες και να μεγιστοποιείται η αξία των μετόχων.
Η Εταιρεία παρακολουθεί το κεφάλαιο στη βάση του ποσού των ιδίων κεφαλαίων πλέον τις δανειακές υποχρεώσεις, μείον τα ταμειακά διαθέσιμα και τα ταμειακά ισοδύναμα όπως αυτά απεικονίζονται στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης.
202
Το κεφάλαιο για τις χρήσεις 2022 και 2021 αναλύεται ως εξής:
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2022
31.12.2021
31.12.2022
31.12.2021
Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων
314.878,16
177.406,91
348.102,22
213.637,13
Πλέον: Δάνεια
268.927,70
346.943,40
268.185,07
346.943,40
Μείον: Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα (περιλαμβανομένων δεσμευμένων καταθέσεων)
(442.354,64)
(370.503,00)
(463.169,92)
(442.586,58)
Κεφάλαιο
141.451,23
153.847,32
153.117,37
117.993,96
Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων
314.878,16
177.406,91
348.102,22
213.637,13
Πλέον: Δάνεια
268.927,70
346.943,40
268.185,07
346.943,40
Σύνολο κεφαλαίων
583.805,87
524.350,31
616.287,29
560.580,53
Κεφάλαιο προς Σύνολο Κεφαλαίων
0,24
0,29
0,25
0,21
Στόχος της Εταιρείας όσον αφορά τη διαχείριση κεφαλαίου είναι να διατηρήσει τον δείκτη κεφάλαιο (όπως ορίσθηκε ανωτέρω) προς σύνολο κεφαλαίων (κεφάλαιο πλέον τα δανειακά κεφάλαια) μικρότερο από 0,50.
Από την εμπορική νομοθεσία προβλέπονται συγκεκριμένες διατάξεις που αφορούν την επάρκεια των ιδίων κεφαλαίων, (Ν. 4548/2018). Η Εταιρεία συμμορφώνεται πλήρως με αυτές.
3.35 Δεσμεύσεις
Η Εταιρεία στις 22.06.2018 υπέγραψε δεσμευτική συμφωνία αγοράς (Aircraft Purchase Agreement) με την Airbus S.A.S. η οποία προβλέπει την απόκτηση 30 συνολικά αεροσκαφών νέας γενιάς της οικογένειας Α320neo, δύο τύπων A320neo και A321neo. Οι παραδόσεις των αεροσκαφών ξεκίνησαν το δεύτερο εξάμηνο του 2020 και αναμένεται να ολοκληρωθούν εντός του 2026.
Το τίμημα των αεροσκαφών της παραπάνω συμφωνίας αγοράς βασίζεται στον τιμοκατάλογο που έχει δημοσιεύσει η Airbus για την άτρακτο και τους κινητήρες (τιμές καταλόγου), μαζί με εκπτώσεις στις τιμές καταλόγου, που έχουν συμφωνηθεί με χωριστή συμφωνία των μερών. Το ως άνω ποσό αναπροσαρμόζεται σύμφωνα με ρήτρα ετήσιας αναπροσαρμογής που έχει σχεδιαστεί για να αυξάνει το τίμημα του κάθε αεροσκάφους δια της εφαρμογής ενός τύπου, ο οποίος αντικατοπτρίζει τις αναπροσαρμογές από μεταβολές στις κρατούσες οικονομικές συνθήκες. Οι τιμές εξαρτώνται από την επιλογή κινητήρα, τα επιλεγόμενα βάρη και κάθε είδους επιμέρους επιλογή διαμόρφωσης του αεροσκάφους. Το υπόλοιπο των προγραμματισμένων προκαταβολών της εν λόγω παραγγελίας την 31.12.2022 ανέρχεται σε $202 εκ.
Επιπλέον, η Εταιρεία έχει υπογράψει συμβάσεις μελλοντικής μίσθωσης 5 αεροσκαφών με παραλαβή μεταξύ των ετών 2023 έως 2024, μισθωτικών περιόδων 12 ετών. Επίσης, η Εταιρεία έχει υπογράψει συμβάσεις πώλησης και επαναμίσθωσης, σχετικά με τη μεταβίβαση του τίτλου και την αντίστοιχη σύμβαση μίσθωσης 5 αεροσκαφών προγραμματισμένα να παραδοθούν μεταξύ των ετών 2023 έως 2024, μισθωτικών περιόδων 12 ετών.
203
Το ύψος των δεσμεύσεων από τις εν λόγω συμβάσεις θα εξαρτηθεί από διάφορους παράγοντες μεταξύ των οποίων είναι: (1) ο χρόνος παράδοσης των αεροσκαφών, (2) τα επιτόκια της αγοράς των δολαρίων ΗΠΑ κατά την περίοδο της παράδοσης των αεροσκαφών, (3) η εκτιμώμενη μελλοντική κλιμάκωση των μισθωμάτων, που θα συμφωνηθούν με τα αντισυμβαλλόμενα μέρη (4) η συναλλαγματική ισοτιμία ευρώ/δολαρίου ΗΠΑ κατά την ημερομηνία παράδοσής τους και (5) η επιλογή του τύπου του αεροσκάφους.
Στις 24.12.2019, η Εταιρεία υπέγραψε τις παρακάτω συμβάσεις με την Εταιρεία International Aero Engines LLC :
• Σύμβαση Αγοράς και Υποστήριξης μέσω εγγυήσεων και εξασφαλίσεων από την πλευρά του κατασκευαστή των κινητήρων των αεροσκαφών που παραγγέλθηκαν δυνάμει της από 22 Ιουνίου 2018 συμφωνίας αγοράς από την Airbus, καθώς και έξι εφεδρικών νέων κινητήρων. Διευκρινίζεται ότι οι συμφωνηθέντες όροι τιμολόγησης με την ΙΑΕ διαμορφώνουν το τελικό κόστος απόκτησης των αεροσκαφών που παραγγέλθηκαν από την Airbus.
• Σύμβαση σχετικά με την τεχνική υποστήριξη δυνάμει ενός μακροπρόθεσμου Προγράμματος Διαχείρισης Κινητήρων Αεροσκαφών αναφορικά με 45 έως και 55 νέα αεροσκάφη A320neo και A321neo, εξοπλισμένα με κινητήρες τύπου PW1100G-JM και καλύπτει τα αεροσκάφη που προέρχονται από την Airbus δυνάμει της από 22 Ιουνίου 2018 συμφωνίας αγοράς, αεροσκάφη από παραδόσεις από εκμισθωτές καθώς και έξι νέους εφεδρικούς κινητήρες τύπου PW1100G-JM. Διευκρινίζεται ότι το ανωτέρω Πρόγραμμα Διαχείρισης περιλαμβάνει τους βασικούς όρους συντήρησης των κινητήρων που, ανάλογα με την πτητική δραστηριότητα και τη χρήση των αεροσκαφών, θα διαμορφώσουν το μελλοντικό κόστος βαριάς συντήρησης των κινητήρων για την Εταιρεία.
3.36 Μερίσματα
Κατά την Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων της Εταιρείας, η οποία συνήλθε την 7η Ιουλίου 2022, εγκρίθηκε η μη διανομή μερίσματος στους μετόχους για τη χρήση 2021, λόγω ζημιογόνων αποτελεσμάτων .
3.37 Γεγονότα μεταγενέστερα της ημερομηνίας ισολογισμού
Στις 19 Ιανουαρίου του 2023 η θυγατρική Olympic Air Μονοπρόσωπη A.E. μετέφερε το ποσοστό (45,45%) που κατείχε Αegean Cyprus Limited, στην μητρική Αεροπορία Αιγίου Α.Ε.
Η Εταιρεία απέστειλε τον Ιανουάριο του 2023 ειδοποιήσεις προς τις τέσσερις συστημικές τράπεζες για την πρόωρη εξόφληση κεφαλαίου ύψους 68,500,000 ευρώ την 15/3/2023 των Κοινών Ομολογιακών Δανείων με την εγγύηση του Ταμείου Εγγυοδοσίας Επιχειρήσεων COVID-19 της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Α.Ε που είχε συνάψει τον Οκτώβριο του 2020.
204
3.38 Υφιστάμενα εμπράγματα βάρη
Σε τέσσερα ιδιόκτητα αεροσκάφη Airbus A320ceo του Ομίλου έχει συσταθεί αεροπορική υποθήκη προς εξασφάλιση της διατήρησης της χρηματοδοτικής γραμμής ύψους έως €120 εκ. ευρώ από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες (Σημ. 3.17).
205
3.39 Αμοιβές Ελεγκτών
Οι αμοιβές των ελεγκτών για την χρήση 2022 ανήλθαν σε €307χιλ. (2021: €260χιλ.). Στην αμοιβή αυτή περιλαμβάνεται ο έλεγχος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ και η χορήγηση φορολογικού πιστοποιητικού για τη χρήση 2022. Επίσης, παρασχέθηκαν λοιπές ελεγκτικές υπηρεσίες ποσού € 84,5χιλ. (2021: €19,5χιλ.) και επιτρεπόμενες μη ελεγκτικές υπηρεσίες συνολικού ποσού €12χιλ. (2021: € 30χιλ.).
206
Οι παρούσες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις είναι εκείνες που εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο της «ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε» στις 15 Μαρτίου 2023 και έχουν αναρτηθεί στο διαδίκτυο, στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.aegeanair.com, όπου και θα παραμείνουν στη διάθεση του επενδυτικού κοινού για χρονικό διάστημα τουλάχιστον 5 ετών από την ημερομηνία της συντάξεως και δημοσιοποιήσεώς τους.
Σπάτα, 15 Μαρτίου 2023
Ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου
Ο Διευθύνων Σύμβουλος
Ο Οικονομικός
Διευθυντής
Η Προϊσταμένη Λογιστηρίου
Ευτύχιος Βασιλάκης
Δημήτριος Γερογιάννης
Μιχάλης Κουβελιώτης
Μαρία Ζαννάκη
Α.Δ.Τ. ΑΝ049866
Α.Δ.Τ. ΑΒ642495
Α.Δ.Τ. ΑΟ148706
Α.Δ.Τ. ΑΟ135556
207
Πληροφορίες Άρθρου 10. N 3401/2005 που Δημοσιευτήκαν από την Εταιρεία Κατά την Χρήση 2022
208
5. Πληροφορίες Άρθρου 10. N 3401/2005 που Δημοσιευτήκαν από την Εταιρεία Κατά την Χρήση 2022
Η ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. κατέστησε διαθέσιμες στο κοινό κατά τη διάρκεια της περιόδου 01/01/2022 – 31/12/2022, κατ’ εφαρμογή της νομοθεσίας, τις παρακάτω πληροφορίες οι οποίες είναι αναρτημένες στο διαδικτυακό της τόπο
www.aegeanair.com
και συγκεκριμένα στον ακόλουθο σύνδεσμο,
https://el.about.aegeanair.com/ependytes/anakoinoseis/
, αναφορικά με τις ανακοινώσεις και στο σύνδεσμο
https://el.about.aegeanair.com/ependytes/genikes-syneleyseis/
αναφορικά με τις ανακοινώσεις των Γενικών Συνελεύσεων καθώς και στην ιστοσελίδα του Χρηματιστηρίου Αθηνών
www.helex.gr
.
Ημερομηνία
Θέμα
04 - Μαρ - 22
6η Περίοδος Εκτοκισμού Κοινού Ομολογιακού Δανείου
18 - Μαρ - 22
Οικονομικό Ημερολόγιο 2022
21 - Μαρ - 22
Τροποποίηση Οικονομικού Ημερολογίου Έτους 2022
21 - Μαρ - 22
Πρόσκληση τηλεδιάσκεψης
23 - Μαρ - 22
Αποτελέσματα Έτους 2021
19 - Μαΐ - 22
Ημερομηνία ανακοίνωσης βασικών μεγεθών Πρώτου Τριμήνου 2022
26 - Μαΐ - 22
Βασικά Μεγέθη Πρώτου Τριμήνου 2022
14 - Ιουν - 22
Τροποποίηση Οικονομικού Ημερολογίου Έτους 2022
15 - Ιουν - 22
Πρόσκληση σε Τακτική Γενική Συνέλευση
07 - Ιουλ - 22
Αποφάσεις της Γενικής Τακτικής Συνέλευσης
28 - Ιουλ - 22
Μείωση μετοχικού κεφαλαίου μέσω μείωσης της ονομαστικής αξίας της μετοχής προς συμψηφισμό ζημιών
04 - Αυγ - 22
Διαβάθμιση Πιστοληπτικής Ικανότητας
02 - Σεπ - 22
Ημερομηνία δημοσίευσης αποτελεσμάτων Πρώτου Εξαμήνου 2022
05 - Σεπ - 22
Πρόσκληση τηλεδιάσκεψης
05 - Σεπ - 22
7η Περίοδος Εκτοκισμού Κοινού Ομολογιακού Δανείου
15 - Σεπ - 22
Αποτελέσματα Πρώτου Εξαμήνου 2022
17 - Οκτ - 22
Ημερομηνία ανακοίνωσης βασικών μεγεθών του τρίτου τριμήνου και εννεαμήνου 2022
18 - Οκτ - 22
Διαπίστωση και ανακοίνωση παρέλευσης άπρακτης προθεσμίας άρθρ. 100 του Ν. 4548/2018
10 - Νοε - 22
Βασικά Μεγέθη Εννεαμήνου 2022
23 - Νοε - 22
Φορολογικός έλεγχος 2021 και έκδοση πιστοποιητικού
13 - Δεκ - 22
Παραγραφή Μερίσματος Χρήσης 2016
21 - Δεκ - 22
Η AEGEAN δημιουργεί το πρώτο σύγχρονο οικοσύστημα υπηρεσιών υποστήριξης για την αερομεταφορά στην Ελλάδα
209
Επιπρόσθετα, στην διαδικτυακή διεύθυνση :
https://el.about.aegeanair.com/ependytes/anakoinoseis/trade-acknowledgements/
(
www.aegeanair.com
, ενότητα Aegean Group / Επενδυτές, υπο-ενότητα ανακοινώνεις/γνωστοποιήσεις συναλλαγών) και στην ιστοσελίδα του Χρηματιστηρίου Αθηνών
www.helex.gr
αναρτήθηκαν Ανακοινώσεις Ρυθμιζόμενης Πληροφορίας του Ν. 3556/2007 (Γνωστοποιήσεις Συναλλαγών) κατά τις ακόλουθες ημερομηνίες:
Ημερομηνία
Θέμα
01 - Ιουν - 22
Γνωστοποίηση συναλλαγών
07 - Ιουν - 22
Γνωστοποίηση συναλλαγών
18 - Νοε - 22
Γνωστοποίηση συναλλαγών
Διαδικτυακός Τόπος Ανάρτησης της Ετήσιας Χρηματοοικονομικής Έκθεσης
6. Διαδικτυακός Τόπος Ανάρτησης της Ετήσιας Χρηματοοικονομικής Έκθεσης
Οι ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Ομίλου, η έκθεση ελέγχου του Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή, η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου για τη χρήση που έληξε την 31 η Δεκεμβρίου 2022 έχουν αναρτηθεί στην ηλεκτρονική διεύθυνση της Εταιρείας
www.aegeanair.com
.
H Ετήσια Οικονομική Έκθεση, σε εφαρμογή και συμμόρφωση με την Ευρωπαϊκή Ενιαία Ηλεκτρονική Μορφή (ESEF) από την ESMA, συντάσσεται σε μορφή xHTML και inline XBRL, η οποία είναι διαθέσιμη στην ιστοσελίδα της Εταιρείας.
Επίσης, τα Στοιχεία και Πληροφορίες και η Ετήσια Οικονομική Έκθεση σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς της κατά 100% θυγατρικής Εταιρείας Olympic Air δημοσιεύονται και αναρτώνται στις ιστοσελίδες
www.aegeanair.com
και
www.olympicair.com