213800VI8OH5EJM18L21 2021-12-31 213800VI8OH5EJM18L21 2020-12-31 213800VI8OH5EJM18L21 2021-01-01 2021-12-31 213800VI8OH5EJM18L21 2020-01-01 2020-12-31 213800VI8OH5EJM18L21 2020-01-01 ifrs-full:PreviouslyStatedMember ifrs-full:IssuedCapitalMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-01-01 ifrs-full:PreviouslyStatedMember ifrs-full:SharePremiumMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-01-01 ifrs-full:PreviouslyStatedMember ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-01-01 ifrs-full:PreviouslyStatedMember aegeanair:OtherReserveMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-01-01 ifrs-full:PreviouslyStatedMember ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesFromInvestmentsInEquityInstrumentsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-01-01 ifrs-full:PreviouslyStatedMember ifrs-full:RetainedEarningsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-01-01 ifrs-full:PreviouslyStatedMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-12-31 ifrs-full:SharePremiumMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-12-31 ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-12-31 aegeanair:OtherReserveMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-12-31 ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesFromInvestmentsInEquityInstrumentsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-12-31 ifrs-full:SharePremiumMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-12-31 ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-12-31 aegeanair:OtherReserveMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-12-31 ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesFromInvestmentsInEquityInstrumentsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-01-01 2020-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-01-01 2020-12-31 ifrs-full:SharePremiumMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-01-01 2020-12-31 ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-01-01 2020-12-31 aegeanair:OtherReserveMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-01-01 2020-12-31 ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesFromInvestmentsInEquityInstrumentsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-01-01 2020-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-01-01 2021-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-01-01 2021-12-31 ifrs-full:SharePremiumMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-01-01 2021-12-31 ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-01-01 2021-12-31 aegeanair:OtherReserveMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-01-01 2021-12-31 ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesFromInvestmentsInEquityInstrumentsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-01-01 2021-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-01-01 213800VI8OH5EJM18L21 2020-01-01 ifrs-full:PreviouslyStatedMember ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-01-01 ifrs-full:PreviouslyStatedMember ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-01-01 2020-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-01-01 2020-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-01-01 2021-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 213800VI8OH5EJM18L21 2021-01-01 2021-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-01-01 ifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMember ifrs-full:IssuedCapitalMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-01-01 ifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMember ifrs-full:SharePremiumMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-01-01 ifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMember ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-01-01 ifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMember aegeanair:OtherReserveMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-01-01 ifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMember ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesFromInvestmentsInEquityInstrumentsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-01-01 ifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMember ifrs-full:RetainedEarningsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-01-01 ifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMember ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-01-01 ifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMember ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-01-01 ifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-01-01 ifrs-full:IssuedCapitalMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-01-01 ifrs-full:SharePremiumMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-01-01 ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-01-01 aegeanair:OtherReserveMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-01-01 ifrs-full:ReserveOfGainsAndLossesFromInvestmentsInEquityInstrumentsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-01-01 ifrs-full:RetainedEarningsMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-01-01 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 213800VI8OH5EJM18L21 2020-01-01 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember iso4217:EUR xbrli:shares iso4217:EUR xbrli:shares
ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε.
Γ.Ε.Μ.Η. 1797901000
ΕΤΗΣΙΑ
ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ
ΕΚΘΕΣΗ
ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1 Η ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ ΕΩΣ 31 Η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021
Σύμφωνα με το άρθρο 4 του Ν. 3556/2007 και τις επ’ αυτού εκτελεστικές αποφάσεις του Δ.Σ. της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς
Περιεχόμενα
1 Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου ............................................................................................ 4
2 Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΝΩΝΥΜΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ
επί των Ενοποιημένων και Ατομικών Οικονομικών Καταστάσεων για τη Χρήση από 1 η Ιανουαρίου έως 31 η
Δεκεμβρίου 2021 .......................................................................................................................................................... 6
2.1 Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου ...................................................................................................................... 6
2.2 Κίνδυνοι και Διαχείριση Κινδύνων .................................................................................................................. 28
2.3 Μη Χρηματοοικονομικά Στοιχεία .................................................................................................................. 31
2.4 Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης ................................................................................................................ 65
2.5 Επεξηγηματική εκθεση ................................................................................................................................ 114
3. Έκθεση Ελέγχου Ανεξάρτητων Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών ....................................................................... 119
4. Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις για τη Χρήση 1η Ιανουαρίου-31η Δεκεμβρίου 2021 ................... 136
4. 1 Εταιρική Κατάσταση Οικονομικής Θέσης 31.12.2021 ................................................................................ 136
4.2 Ενοποιημένη Κατάσταση Οικονομικής Θέσης 31.12.2021 .......................................................................... 137
4. 3 Εταιρική Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος 31.12.2021 ......................................................................... 139
4.4 Ενοποιημένη Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος 31.12.2021 ................................................................... 140
4.5 Εταιρική Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων 31.12.2021 ................................................................ 141
4.6 Ενοποιημένη Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων 31.12.2021 ......................................................... 142
4.7 Εταιρική Κατάσταση Ταμειακών Ροών 31.12.2021 ..................................................................................... 143
4.8 Ενοποιημένη Κατάσταση Ταμειακών Ροών 31.12.2021 .............................................................................. 144
4.9 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων ............................................................................. 145
5. Έκθεση Διάθεσης Αντληθέντων Κεφαλαίων από την έκδοση Κοινού Ομολογιακού Δανείου με καταβολή
μετρητών για την περίοδο 12.03.2019 μέχρι την 31.12.2021 .................................................................................. 232
6. Έκθεση Διάθεσης Κεφαλαίων που αντλήθηκαν από την Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου με καταβολή
μετρητών για την περίοδο 14.06.2021 μέχρι την 30.12.2021 .................................................................................. 236
7. Πληροφορίες Άρθρου 10. N 3401/2005 που Δημοσιευτήκαν από την Εταιρεία Κατά την Χρήση 2021 ......... 239
8. Διαδικτυακός Τόπος Ανάρτησης της Ετήσιας Χρηματοοικονομικής Έκθεσης .................................................. 243
3
1. Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 2 του Ν. 3556/2007
4
1 Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου
(σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 2 του Ν. 3556/2007)
Δηλώνεται με την παρούσα ότι, εξ' όσων γνωρίζουμε οι ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της εταιρείας «ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε.» για τη χρήση από 1 η Ιανουαρίου 2021 έως την 31 η Δεκεμβρίου 2021, οι οποίες καταρτίσθηκαν σύμφωνα με τα ισχύοντα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς όπως υιοθετήθηκαν από την Ε.Ε., απεικονίζουν κατά τρόπο αληθή τα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού, την καθαρή θέση και τα αποτελέσματα χρήσεως της Εταιρείας και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο.
Δηλώνεται επίσης ότι, εξ' όσων γνωρίζουμε η Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου απεικονίζει κατά τρόπο αληθή την εξέλιξη, τις επιδόσεις και τη θέση της Εταιρείας, καθώς και των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στην ενοποίηση εκλαμβανομένων ως σύνολο, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής των κυριότερων κινδύνων και αβεβαιοτήτων που αντιμετωπίζουν.
Κηφισιά, 22 Μαρτίου 2022
Οι βεβαιούντες
Ευτύχιος Βασιλάκης
Δημήτριος Γερογιάννης
Νικόλαος Σοφιανός
Πρόεδρος
του Διοικητικού Συμβουλίου
Διευθύνων Σύμβουλος
Μέλος
του Διοικητικού Συμβουλίου
5
2. Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. επί των Ενοποιημένων και Ατομικών Οικονομικών Καταστάσεων για τη Χρήση από 1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2021
6
2 Ετήσια Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΝΩΝΥΜΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ επί των Ενοποιημένων και Ατομικών Οικονομικών Καταστάσεων για τη Χρήση από 1 η Ιανουαρίου έως 31 η Δεκεμβρίου 2021
2.1 Έκθεση Διοικητικού Συμβουλίου
Εισαγωγή
Η παρούσα έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου της «ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΝΩΝΥΜΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ» (εφεξής «η Εταιρεία» ή «η AEGEAN») αφορά στη χρονική περίοδο των δώδεκα μηνών της κλειόμενης χρήσεως (1.1.2021–31.12.2021). Η έκθεση συντάχθηκε και είναι εναρμονισμένη με τις σχετικές διατάξεις των άρθρων 150-154 του N . 4548/2018, του άρθρου 4 του Ν. 3556/2007 και την απόφαση με αριθμό 8/754/14.4.2016 του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς.
Οι Ενοποιημένες και Εταιρικές Οικονομικές Καταστάσεις συντάχθηκαν σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (Δ.Π.Χ.Α.), όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στην παρούσα έκθεση περιέχονται συνοπτικές χρηματοοικονομικές πληροφορίες για την οικονομική κατάσταση και τα αποτελέσματα της Εταιρείας και των εξ’ ολοκλήρου θυγατρικών της, Olympic Air A . E . (100% ποσοστό συμμετοχής), Α egean Cyprus Limited (100% ποσοστό συμμετοχής), αλλά και της θυγατρικής Animawings Aviation Srl (51% ποσοστό συμμετοχής), (στο εξής από κοινού οι θυγατρικές με την Εταιρεία «ο Όμιλος»), περιγραφή των σημαντικών γεγονότων που έλαβαν χώρα κατά την τρέχουσα οικονομική χρήση, περιγραφή των κυριότερων κινδύνων και αβεβαιοτήτων για την επόμενη χρήση, παράθεση των σημαντικών συναλλαγών που πραγματοποιήθηκαν μεταξύ της Εταιρείας και του Ομίλου με τα συνδεδεμένα τους μέρη, παράθεση στοιχείων και εκτιμήσεων ποιοτικού χαρακτήρα για την εξέλιξη των δραστηριοτήτων της Εταιρείας και του Ομίλου κατά την επόμενη χρήση, καθώς και παρουσίαση των σημαντικότερων μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών που έχουν αντίκτυπο στην Εταιρεία και τον Όμιλο, που στοχεύουν σε μία γενική ενημέρωση τω μετόχων και του επενδυτικού κοινού.
Η Εταιρεία και ο Όμιλος
Η Εταιρεία και ο Όμιλος δραστηριοποιούνται στο τομέα των αερομεταφορών, παρέχοντας υπηρεσίες που αφορούν στη μεταφορά των επιβατών και εμπορευμάτων στον τομέα των δημόσιων αεροπορικών μεταφορών, εντός και εκτός της ελληνικής επικράτειας, με τακτικές ή έκτακτες πτήσεις και ναυλωμένες πτήσεις (πτήσεις charter) προς ένα σημαντικό αριθμό ελληνικών και διεθνών προορισμών. Παράλληλα, προσφέρουν υπηρεσίες αεροπορικών εφαρμογών, τεχνικής υποστήριξης και επίγειας εξυπηρέτησης αεροσκαφών.
Η Olympic Air και η Aegean Cyprus LTD αποτελούν εξ’ ολοκλήρου θυγατρικές της Εταιρείας (100% ποσοστό συμμετοχής) ενώ η Animawing s Aviation Srl αποτελεί θυγατρική της Εταιρείας με 51% ποσοστό συμμετοχής. Μαζί με την Εταιρεία συγκροτούν τον Όμιλο.
Η Μητρική Εταιρεία Αεροπορία Αιγαίου Α.Ε. είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αθηνών ενώ και το ομόλογο εκδόσεως της Μητρικής διαπραγματεύεται στο Χρηματιστήριο Αθηνών.
7
Η Εταιρεία διατηρεί υποκαταστήματα στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Η πλειοψηφία του διοικητικού προσωπικού, το κέντρο επιχειρήσεων, το ιπτάμενο και τεχνικό προσωπικό καθώς και οι λοιπές διοικητικές υπηρεσίες στεγάζονται στο Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών «ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ» κτίριο 57, ενώ το τμήμα εξυπηρέτησης πελατών και το τηλεφωνικό κέντρο στεγάζονται στην έδρα της Εταιρείας στην Κηφισιά.
Στους σκοπούς της Εταιρείας ενδεικτικά εμπίπτουν και οι ακόλουθες δραστηριότητες:
η παροχή υπηρεσιών στον τομέα των δημόσιων αεροπορικών μεταφορών εντός και εκτός της Ελληνικής επικράτειας με τακτικές ή έκτακτες πτήσεις για την μεταφορά επιβατών, ταχυδρομείου και φορτίου,
η παροχή υπηρεσιών αεροπορικών εφαρμογών πάσης φύσεως,
η παροχή υπηρεσιών τεχνικής υποστήριξης και επίγειας εξυπηρέτησης αεροσκαφών,
η συμμετοχή σε οποιαδήποτε επιχείρηση ημεδαπή ή αλλοδαπή με παρεμφερή (εν γένει τουριστικής δραστηριότητας) σκοπό,
η ίδρυση υποκαταστημάτων, πρακτορείων,
η εισαγωγή, εμπορία, μίσθωση αεροσκαφών και ανταλλακτικών.
Επιχειρηματική Αποστολή
Επιχειρηματική αποστολή αποτελεί η παροχή υψηλού επιπέδου υπηρεσιών σε όλα τα στάδια του ταξιδιού, μέσω ενός εκτενούς δικτύου δρομολογίων εσωτερικού και εξωτερικού. H επένδυση στην εκπαίδευση και συνεχή εξέλιξη του προσωπικού σε συνδυασμό με την πελατοκεντρική φιλοσοφία αποτελούν κύριους πυλώνες υλοποίησης της επιχειρηματικής αποστολής.
Όραμα
Η υπεύθυνη λειτουργία και ανάπτυξη του Ομίλου, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη του κλάδου και της οικονομίας και συνεπώς στη δημιουργία αξίας προς όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη.
Εταιρικές Αξίες
8
Η λειτουργία του Ομίλου διέπεται από κανόνες ηθικής και επαγγελματικής δεοντολογίας και από τις αξίες που απορρέουν από την επιχειρηματική αποστολή και το όραμα. Οι εταιρικές αξίες αποτελούν τα βασικά θεμέλια για την ανάπτυξη του Ομίλου και προσανατολίζονται στο τρίπτυχο, «συνεχής εξέλιξη, ποιοτική εξυπηρέτηση και αξιοπιστία».
Συνεχής εξέλιξη
-Επένδυση στην καινοτομία στοχεύοντας στη συνεχή βελτίωση των προσφερόμενων υπηρεσιών και της ταξιδιωτικής εμπειρίας,
-Επένδυση στην εκπαίδευση, την εξέλιξη και επιμόρφωση του ανθρώπινου δυναμικού,
-Βιώσιμη ανάπτυξη με πολλαπλασιαστικά οφέλη για τον κλάδο, την οικονομία και όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη.
Ποιοτική εξυπηρέτηση
-Πελατοκεντρική φιλοσοφία και αυθεντική κουλτούρα εξυπηρέτησης του επιβάτη με εστίαση στην ποιότητα των προσφερόμενων υπηρεσιών,
-Ανάπτυξη του τουριστικού προϊόντος της χώρας,
-Σύμπραξη δυνάμεων με φορείς του κλάδου προς επίτευξη στόχων και προβολής του ελληνικού τουρισμού.
Αξιοπιστία
-Υπεύθυνη λειτουργία, με σεβασμό απέναντι στους εργαζόμενους, τους επιβάτες, τις τοπικές κοινωνίες τους προμηθευτές και το περιβάλλον,
-Άξια εκπροσώπηση της Ελλάδας στο εξωτερικό,
-Υποστήριξη τοπικών κοινοτήτων.
9
Στρατηγικές κατευθύνσεις
Σε ένα κλάδο ο οποίος χαρακτηρίζεται από έντονη εποχικότητα, κυκλικότητα και αυξανόμενο ανταγωνισμό, στρατηγικές κατευθύνσεις αποτελούν:
-Η αποτελεσματική εμπορική πολιτική και ιδιαίτερα η διαχείριση δικτύου και ναύλων, με τον Όμιλο να προσαρμόζεται δυναμικά στα δεδομένα της αγοράς,
-Η διατήρηση ανταγωνιστικού μοναδιαίου κόστους με ιδιαίτερο επίκεντρο τα μεταβλητά και σταθερά κόστη που σχετίζονται με τον στόλο, δεδομένης και της επένδυσης σε αεροσκάφη νέας γενιάς, καθώς και τα κόστη διανομής,
-Η περαιτέρω επένδυση στην ανάπτυξη και εκμετάλλευση του προγράμματος πιστότητας,
-Η ενσωμάτωση σύγχρονων τεχνολογιών και η μετατροπή τους σε εφαρμόσιμες λύσεις για τον επιβάτη, την ταξιδιωτική εμπειρία αλλά και τις επιχειρησιακές ανάγκες του Ομίλου
-Η εκμετάλλευση των δυνατοτήτων που προσφέρονται από την επένδυση σε νέο στόλο ως προς την εξέλιξη των προσφερόμενων υπηρεσιών, τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας καθώς και της σημαντικής μείωσης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (CO 2 ) ανά προσφερόμενη θέση,
-Η επένδυση στην εκπαίδευση και στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων του προσωπικού, και
-Οι στρατηγικές συμπράξεις με φορείς του κλάδου που προβάλλουν το ελληνικό τουριστικό προϊόν και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του.
10
Επισκόπηση Χρήσης 2021- Επιδόσεις και Χρηματοοικονομική Θέση
Επισκόπηση Μακροοικονομικών Συνθηκών
Το 2021 η παγκόσμια οικονομία εμφάνισε σημάδια ανάκαμψης, μαζί με το διεθνές εμπόριο, την απασχόληση και τα εισοδήματα, μετά την δημοσιονομική και νομισματική ενίσχυση των οικονομιών από τις κυβερνήσεις και τις Κεντρικές Τράπεζες. Αν και η εξάπλωση της πανδημίας COVID-19 δεν τέθηκε υπό πλήρη έλεγχο, με νέες μεταλλάξεις κορωνοϊού (Δέλτα και Όμικρον) να επικρατούν, ο οικονομικός αντίκτυπος δεν ήταν τόσο έντονος όσο το 2020 λόγω της μη επαναφοράς δραστικών περιοριστικών μέτρων παρόμοιων με αυτών που ίσχυαν κατά το πρώτο κύμα εξάπλωσης το 2020, δηλαδή εκτεταμένα lockdowns και αναστολή λειτουργίας ή και υπολειτουργία επιχειρηματικών κλάδων. Είναι γεγονός ότι οι ρυθμοί ανάκαμψης στις ανεπτυγμένες οικονομίες παγκοσμίως παρουσίασαν σημαντικές διαφοροποιήσεις απόρροια τόσο των διαφορετικών υγειονομικών συνθηκών που επικρατούν, του διαφορετικού ρυθμού του εμβολιαστικού προγράμματος αλλά και της διάρθρωσης της κάθε οικονομίας.
Παράγοντες αβεβαιότητας σχετικά με το μέγεθος της οικονομικής ανάκαμψης παραμένουν η εμφάνιση νέων μεταλλάξεων του COVID-19, η αύξηση των διεθνών τιμών σε πλήθος πρώτων υλών για αγαθά και υπηρεσίες, τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η εφοδιαστική αλυσίδα παγκοσμίως αλλά και η πρόσφατη γεωπολιτική κρίση που εξελίσσεται στην Ουκρανία. Κρίσιμη θεωρείται η ύπαρξη δημοσιονομικών μέτρων στήριξης, για όσο διάστημα χρειαστεί η ιδιωτική κατανάλωση να επανέλθει στα προ πανδημίας επίπεδα.
Ο ρυθμός μεταβολής του παγκόσμιου ΑΕΠ το 2021 εκτιμάται ότι ανήλθε στο +5,5% (-3,4% το 2020), ενώ για το επόμενο έτος προβλέπεται ανάπτυξη 4,1%. Αντίστοιχα η οικονομία της Ευρωζώνης, σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία, κατέγραψε ανάπτυξη 5,2% το 2021, ενώ για το 2022 προβλέπεται ανάπτυξη 4,2%, υποστηριζόμενη από την αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης και τις υψηλότερες επενδύσεις, υποστηριζόμενη και από τη διάθεση πόρων από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης στις χώρες μέλη.
Στην Ελλάδα ο ρυθμός ανάπτυξης του ΑΕΠ ανήλθε στο 8,3% απόρροια της σταδιακής άρσης των περιοριστικών μέτρων από το δεύτερο εξάμηνο του έτους και της θετικής συνεισφοράς του κλάδου του τουρισμού. Το τέταρτο τρίμηνο η συνολική καταναλωτική δαπάνη παρουσίασε αύξηση 8,8% σε σχέση με το τέταρτο τρίμηνο του 2020, οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών αυξήθηκαν κατά 24,1% ενώ οι εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών παρουσίασαν αύξηση κατά 33,2%.
Ο Δείκτης Οικονομικού Κλίματος ενισχύθηκε στην Ελλάδα κατά το 2021 φτάνοντας τα προ πανδημίας επίπεδα στο 4ο τρίμηνο του έτους, ήτοι 112 μονάδες με τον τομέα του λιανικού εμπορίου και των υπηρεσιών να εμφανίζουν σημαντική ανάκαμψη.
Από τον Μάρτιο του 2021, παρατηρήθηκε μία ραγδαία αύξηση του πληθωρισμού κυρίως λόγω της μεγάλης αύξησης των τιμών των προϊόντων του πετρελαίου και του φυσικού αερίου διεθνώς, του περιορισμού της προσφοράς σε πολλά προϊόντα και πρώτες ύλες αλλά και της επεκτατικής δημοσιονομικής πολιτικής των Κυβερνήσεων με τη στήριξη των Κεντρικών τραπεζών, παγκοσμίως. Η συνεχής άνοδος του πληθωρισμού θέτει τη βάση για την αντιστροφή της πολιτικής και τη μείωσης της ρευστότητας των οικονομιών (tapering) μέσω των παρεμβάσεων των Κεντρικών Τραπεζών για αγορά ομολόγων και με αυξητικές τάσεις στο περιβάλλον των επιτοκίων. Η έναρξη και η ένταση της μείωση της ρευστότητας θα προσδιορίσει και τη διακύμανση της ανάπτυξης των οικονομιών.
11
Από τη σύγκριση του Γενικού Δείκτη Τιμών Καταναλωτή του μηνός Δεκεμβρίου 2021 με τον αντίστοιχο Δείκτη του Δεκεμβρίου 2020 προέκυψε στην Ελλάδα αύξηση 5,1% έναντι μείωσης 2,3% που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση του έτους 2020 με το 2019.
Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται οι προβλέψεις για την αύξηση του ΑΕΠ σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Πραγματικό ΑΕΠ % μεταβολή
2020
2021 (εκτίμηση)
2022 (πρόβλεψη)
2023 (πρόβλεψη)
Παγκόσμια
-3,4
5,5
4,1
3,2
Ευροζώνη
-6,4
5,2
4,2
2,1
Ελλάδα
-9,0
8,5
4,9
3,5
Στοιχεία: Ευρωπαϊκή Επιτροπή- Παγκόσμια Τράπεζα
Η τιμή του πετρελαίου το 2021 ακολούθησε ανοδική πορεία από $51,80/bbl στις 31/12/2020 ανήλθε σε $ 77,78/bbl στις 31/12/2021 με τη μέση τιμή να διαμορφώνεται σε $70,95/bbl από $43,21/bbl το 2020. Αντίστοιχα η μέση τιμή του αεροπορικού καυσίμου (JET FOB MED) σημείωσε άνοδο 57% το 2021 σε σχέση με το 2020.
Το δολάριο ενισχύθηκε έναντι του ευρώ με την ισοτιμία να διαμορφώνεται στο 1,1326 την 31/12/2021 από 1,2271 στις 31/12/2020. Η μέση ισοτιμία ευρώ/δολαρίου το 2021 διαμορφώθηκε στο 1,1827 από 1,1422 το 2020.
12
Επισκόπηση του Κλάδου των Αερομεταφορών στην Ευρώπη και την Ελλάδα
Η Πανδημία που ξέσπασε το 2020 αποτέλεσε και συνεχίζει να αποτελεί το σοβαρότερο εξωγενή παράγοντα που έχει αντιμετωπίσει ποτέ ο αεροπορικός κλάδος. Μετά τη πρωτοφανή κρίση που προκάλεσε το 2020, με την καθήλωση των αεροσκαφών για μεγάλο χρονικό διάστημα, το 2021 η έναρξη και εξέλιξη του του εμβολιαστικού προγράμματος καθώς και η εφαρμογή του πράσινου πιστοποιητικού στην Ευρώπη, επέτρεψαν τη σταδιακή άρση των περιοριστικών μέτρων στις μετακινήσεις και συνεπώς συνέβαλαν στη βελτίωση των συνθηκών για τον κλάδο. Παρότι οι συνθήκες βελτιώθηκαν συγκριτικά με το 2020, η πτητική δραστηριότητα παρέμεινε σε χαμηλά σχετικά επίπεδα, με σημαντικές διακυμάνσεις κατά τη διάρκεια του έτους, χαμηλές πληρότητες και ζημιογόνα συνολικά αποτελέσματα για τον κλάδο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, του Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών, του Eurocontrol και του ACI, η μηνιαία εξέλιξη των πτήσεων και της επιβατικής κίνησης στην Ελλάδα αλλά και στην Ευρώπη είχε ως ακολούθως:
Συνολική Κίνηση Ευρωπαϊκών Αεροδρομίων
Συνολική Κίνηση Ελληνικών Αεροδρομίων-ΥΠΑ
Αεροδρόμιο Αθηνών
Αεροδρόμια Fraport
2021 vs 2019
Πτήσεις % μτβ
Επιβάτες % μτβ
Πτήσεις % μτβ
Επιβάτες % μτβ
Πτήσεις % μτβ
Επιβάτες % μτβ
Πτήσεις % μτβ
Επιβάτες % μτβ
Ιανουάριος
-64%
-77%
-55%
-82%
-58%
-83%
-54%
-82%
Φεβρουάριος
-66%
-83%
-57%
-84%
-58%
-85%
-55%
-84%
Μάρτιος
-64%
-82%
-56%
-84%
-57%
-85%
-56%
-83%
Απρίλιος
-64%
-82%
-63%
-85%
-59%
-84%
-70%
-89%
Μάϊος
-62%
-78%
-60%
-79%
-50%
-75%
-68%
-85%
Ιούνιος
-50%
-69%
-42%
-63%
-31%
-58%
-44%
-67%
Ιούλιος
-35%
-64%
-20%
-33%
-17%
-38%
-15%
-33%
Αύγουστος
-29%
-49%
-8%
-21%
-13%
-31%
-4%
-18%
Σεπτέμβριος
-29%
-50%
-11%
-26%
-16%
-34%
-9%
-23%
Οκτώβριος
-25%
-45%
0%
-12%
-13%
-30%
5%
-4%
Νοέμβριος
-23%
-39%
-4%
-24%
-6%
-27%
-2%
-22%
Δεκέμβριος
-22%
-37%
-5%
-29%
-7%
-32%
-1%
-25%
Σύνολο έτους
-44%
-61%
-28%
-44%
-30%
-52%
-25%
-42%
Πηγή: Επεξεργασμένα στοιχεία από την Εταιρεία.
Σημείωση: Μηνιαία ποσοστιαία μεταβολή πτήσεων και επιβατικής κίνησης συγκριτικά με τους αντίστοιχους μήνες του 2019.
13
Όπως προκύπτει από τα ανωτέρω στοιχεία, τo πρώτο εξάμηνο του 2021 ξεκίνησε με ιδιαίτερα χαμηλή δραστηριότητα, με τις πτήσεις στα ελληνικά αεροδρόμια να διαμορφώνονται σε επίπεδα 50-60% χαμηλότερα και την επιβατική κίνηση 70%-85% χαμηλότερα σε σχέση με το 2019, με ανάλογες τάσεις να επικρατούν και στο σύνολο της Ευρώπης. Από τον Ιούνιο του 2021 και ουσιαστικά από το τέλος του δεύτερου lockdown, παρουσιάστηκε σταδιακή ανάκαμψη της επιβατικής κίνησης. Η μετάλλαξη Όμικρον όμως στα μέσα Νοεμβρίου, ανέκοψε αυτόν τον ρυθμό και δημιούργησε μία νέα αβεβαιότητα καθώς και την επιβολή νέων περιοριστικών μέτρων. Το 2021 η επιβατική κίνηση στο σύνολο των ευρωπαϊκών αεροδρομίων ανήλθε στο 40% της αντίστοιχης κίνησης του 2019 ενώ οι πτήσεις στο 56% του αντίστοιχου επιπέδου το 2019.
Σύμφωνα με την ΙΑΤΑ, το 2021 το μέσο έσοδο ανά χιλιομετρικό επιβάτη (yield) αυξήθηκε κατά 2,0% μετά από πτώση 8,8% που είχε καταγραφεί το 2020, παραμένοντας όμως 7,0% χαμηλότερα συγκριτικά με τα προ της πανδημίας επίπεδα. Ο κλάδος το 2021 κατάφερε να περιορίσει τις ζημίες που είχε καταγράψει το 2020 ύψους 118 δις δολάρια (από κέρδη ύψους 26 δις δολάρια το 2019), καταγράφοντας ζημίες 52 δις δολάρια.
Η Ελλάδα, ως πιο ασφαλής προορισμός κατόρθωσε να αναβαθμίσει τη θέση της έναντι ανταγωνιστικών χωρών το 2021, με τη ζήτηση κυρίως τους καλοκαιρινούς μήνες να παραμένει ισχυρή μεν αλλά και να προσελκύει μεγαλύτερη επένδυση σε χωρητικότητα από τους ανταγωνιστικούς αερομεταφορείς. Είναι χαρακτηριστικό ότι η προσφερόμενη χωρητικότητα κατά το δεύτερο εξάμηνο ήταν γύρω στο 92% της χωρητικότητας του 2019 και η αντίστοιχη ανάκτηση της επιβατικής κίνησης κοντά στο 76%, σε σύγκριση με 73% και 52%, αντίστοιχα, στο σύνολο των ευρωπαϊκών αεροδρομίων.
Τη μεγαλύτερη ανάκαμψη της κίνησης εξωτερικού κατέγραψαν κυρίως οι περιφερειακοί προορισμοί τους καλοκαιρινούς μήνες όπου η μηνιαία κίνηση σε σχέση με το 2019 κυμάνθηκε σε ένα εύρος από -20% έως και +7% τον Οκτώβριο. Παρά την έντονη εποχικότητα του τέταρτου τριμήνου και την επικράτηση της μετάλλαξης Όμικρον η κίνηση στην περιφέρεια κατέγραψε λιγότερες απώλειες σε σχέση με την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη.
Δεδομένης της συγκυρίας και των προβλημάτων της πανδημίας, οι συντελεστές πληρότητας διαμορφώθηκαν σε χαμηλότερα επίπεδα. Στο σύνολο του έτους η συνολική χωρητικότητα ήταν 28% χαμηλότερη σε σχέση με το 2019 με την συνολική επιβατική κίνηση να διαμορφώνεται σε επίπεδα 44% χαμηλότερα σε σχέση με το 2019.
To 2021 η επιβατική κίνηση εσωτερικού στο σύνολο των ελληνικών αεροδρομίων, σύμφωνα με τα στοιχεία της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, σημείωσε πτώση 39% το 2021 σε σχέση με το 2019, ενώ η επιβατική κίνηση εξωτερικού σημείωσε πτώση 46% σε σχέση με το 2019.
Συνεπώς οι βασικές τάσεις που διαμορφώθηκαν το δεύτερο εξάμηνο του 2021, όταν οι συνθήκες της πανδημίας το επέτρεψαν, ήταν η ταχύτερη ανάκαμψη της επιβατικής κίνησης της Ελλάδας σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη, αποκλειστικά λόγω των τουριστικών ροών καθώς και η ταχύτερη ανάκαμψη των νησιωτικών προορισμών σε σχέση
14
με τον τουρισμό πόλεων. Επιπρόσθετα, διαφαίνεται αλλαγή στις συνήθειες των ταξιδιωτών με τις επιλογές να γίνονται πλέον με περισσότερα ποιοτικά κριτήρια.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ΙΑΤΑ, το 2022 ο συνολικός αριθμός επιβατών στην Ευρώπη αναμένεται να ανέλθει στο 86% της κίνησης του 2019.
15
Ο Όμιλος το 2021
Επιχειρησιακές Εξελίξεις
Η πανδημία συνέχισε να επηρεάζει το πτητικό έργο της AEGEAN και το 2021. Σημαντική όμως ανάκαμψη ήταν ορατή κατά τη διάρκεια του 2021 τόσο στα επιχειρησιακά όσο και στα οικονομικά μεγέθη του Ομίλου, ιδίως από την έναρξη της καλοκαιρινής περιόδου και ύστερα, κυρίως λόγω της αύξησης του εμβολιαστικού ρυθμού, του χαμηλότερου αριθμού μολύνσεων και της άρσης των ταξιδιωτικών περιορισμών, που είχαν θετικό αντίκτυπο στην ζήτηση για αεροπορικά ταξίδια.
Το 2021 ξεκίνησε για τον Όμιλο με τις ίδιες τάσεις που επικρατούσαν από το φθινόπωρο του 2020 λόγω των εξάρσεων της πανδημίας. Τα περιοριστικά μέτρα που επιβλήθηκαν κατά το δεύτερο lockdown τον Νοέμβριο του 2020 και ίσχυαν κατά το μεγαλύτερο διάστημα του πρώτου εξαμήνου του 2021 τόσο στην Ελλάδα όσο και στην υπόλοιπη Ευρώπη επηρέασαν το πτητικό έργο του Ομίλου το οποίο διαμορφώθηκε σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα. Από τις αρχές Ιουνίου η επιβατική κίνηση, παράλληλα με τη σταδιακή άρση των περιορισμών στις μετακινήσεις, παρουσίασε σημάδια ανάκαμψης. Η μετάλλαξη Όμικρον όμως στα μέσα Νοεμβρίου, επηρέασε τη ζήτηση όπως και στο σύνολο του κλάδου και δημιούργησε μία νέα αβεβαιότητα.
Ο Όμιλος, την καλοκαιρινή περίοδο του 2021 παρά τον έντονο ανταγωνισμό καθώς οι κύριοι ανταγωνιστές αύξησαν σημαντικά τις προσφερόμενες θέσεις προς την χώρα, κατάφερε να ανακτήσει το 65% της επιβατικής κίνησης σε σχέση με το 2019 προσφέροντας το 78% της πτητικής της δραστηριότητας, επίσης σε σχέση με το 2019. Το πτητικό έργο του Ομίλου είχε σημαντικές διακυμάνσεις κατά τη διάρκεια του έτους λόγω των διαφορετικών επιδημιολογικών δεδομένων και συνθηκών, με απαραίτητες αναπροσαρμογές λόγω των συνθήκων.
Στο σύνολο του έτους ο Όμιλος μετέφερε συνολικά 7,2 εκατ. επιβάτες 39% περισσότερους σε σχέση με το 2020, έχοντας ανακτήσει το 48% της επιβατικής κίνησης του 2019, ήτοι το 55% της κίνησης στο δίκτυο εσωτερικού και το 43% της κίνησης του δικτύου του εξωτερικού. Την μεγαλύτερη ανάκαμψη κατά το δεύτερο εξάμηνο του έτους κατέγραψαν οι αγορές της Δυτικής Ευρώπης και συγκεκριμένα η Γερμανία, η Γαλλία και το Βέλγιο. Αντίθετα, η κίνηση από/προς τις Σκανδιναβικές χώρες, τη Μεγάλη Βρετανία καθώς και τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης υπολειπόταν σημαντικά από τα αντίστοιχα προ-πανδημίας επίπεδα. Ο συντελεστής πληρότητας διαμορφώθηκε στο 66%, 19 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα σε σχέση με το 2019.
Ο συνολικός κύκλος εργασιών παρουσίασε αύξηση κατά 62% σε σχέση με το 2020 και διαμορφώθηκε σε €672,1 εκατ., αλλά έφτασε μόλις το 51% του συνολικού κύκλου εργασιών του 2019.
Συνοπτικός πίνακας επιχειρησιακών και οικονομικών μεγεθών
16
1ο τρίμηνο 2021
2ο τρίμηνο 2021
3ο τρίμηνο 2021
4ο τρίμηνο 2021
Σύνολο έτους 2021
Κύκλος Εργασιών (σε εκατ. €)
44,3
108,6
333,9
18 8 , 0
67 4 , 8
Επιβάτες ('000)
460
1.190
3.318
2.226
7.194
Επιβάτες Εσωτερικού ('000)
251
667
1.527
1.002
3.447
Επιβάτες Εξωτερικού ('000)
209
523
1.791
1.224
3.747
Διαθέσιμες Θέσεις
1.059
2.148
4.640
3.305
11.153
Χιλιομετρικές Θέσεις (ASKs)
869
1.805
4.823
3.329
10.826
Συνολικές Πτήσεις
7.883
15.022
30.496
20.942
74.343
Συντελεστής Πληρότητας
47%
56%
70%
69%
66%
17
% μεταβολή σε σχέση με το 2019
% μεταβολή σε σχέση με το 2020
1ο τρίμηνο 2021
2ο τρίμηνο 2021
3ο τρίμηνο 2021
4ο τρίμηνο 2021
Σύνολο έτους 2021
1ο τρίμηνο 2021
2ο τρίμηνο 2021
3ο τρίμηνο 2021
4ο τρίμηνο 2021
Σύνολο έτους 2021
Κύκλος Εργασιών (σε εκατ. €)
-74%
-69%
-35%
-33%
-49%
-70%
169%
115%
155%
62%
Επιβάτες ('000)
-82%
-70%
-36%
-34%
-52%
-78%
263%
70%
190%
39%
Επιβάτες Εσωτερικού ('000)
-78%
-60%
-29%
-28%
-45%
-74%
175%
43%
165%
29%
Επιβάτες Εξωτερικού ('000)
-85%
-77%
-41%
-38%
-57%
-82%
513%
103%
215%
49%
Διαθέσιμες Θέσεις
-66%
-55%
-22%
-17%
-38%
-63%
207%
62%
143%
43%
Χιλιομετρικές Θέσεις (ASKs)
-71%
-65%
-24%
-20%
-42%
-69%
307%
81%
153%
50%
Συνολικές Πτήσεις
-60%
-52%
-23%
-17%
-36%
-58%
164%
52%
112%
37%
Συντελεστής Πληρότητας
-34,8pp
-26,3pp
-17,4pp
-17,0pp
- 19,3pp
-28,5pp
5,0pp
4,6pp
10,9pp
-1,9pp
Στις 31.12.2021, ο στόλος του Ομίλου αριθμούσε 65 αεροσκάφη (εκ των οποίων 50 jet και 15 turboprops). Ο Όμιλος το 2021 παρέλαβε ένα αεροσκάφος Airbus A321 neo και ένα αεροσκάφος ATR 72-600. Συνολικά από τα τέλη του 2019 η Εταιρεία έχει παραλάβει 9 νέα αεροσκάφη της οικογένειας Airbus A320 neo.
Το 2021 η Εταιρεία αύξησε τη συμμετοχή της στην αεροπορική εταιρεία, Animawings, στην Ρουμανία, από 25% σε 51% και ανέλαβε σταδιακά την υποστήριξη και διοίκηση της εταιρείας, συμβάλλοντας με την τεχνογνωσία που διαθέτει στην ενίσχυση της επιχειρησιακής της λειτουργίας. Πρόκειται για το δεύτερο βήμα της συμμέτοχης της AEGEAN στην Animawings, που ξεκίνησε στις αρχές του 2020, όταν απέκτησε αρχικά μειοψηφική συμμετοχή 25% στην αεροπορική εταιρεία που ίδρυσε ο Όμιλος Memento (Christian Tour). Η συνολική επένδυση της AEGEAN για την απόκτηση του 51% της Animawings ανέρχεται σε 1,3 εκ ευρώ.
18
Επιπτώσεις της πανδημίας, μέτρα που υιοθετήθηκαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της πανδημίας και προγραμματισμός Η πανδημία η οποία ξεκίνησε τα τέλη του 2019 και εξαπλώθηκε στην Ευρώπη και την Ελλάδα στις αρχές του 2020, αποτελεί το πιο ισχυρό σοκ που είχε ποτέ αντιμετωπίσει ο κλάδος. Ο κύριος αντίκτυπος της πανδημίας στον Όμιλο ήταν η ραγδαία πτώση της ζήτησης για επιβατικές πτήσεις απόρροια τόσο της επίπτωσης της πανδημίας στην ζήτηση για το προγραμματισμό ταξιδιών αναψυχής ή επαγγελματικών όσο και στα πρωτοφανή περιοριστικά μέτρα που επέβαλλαν οι κυβερνήσεις των χωρών για τον περιορισμό της πανδημίας κατά τη διάρκεια του 2020 και του 2021.
Ο ρυθμός αύξησης του εμβολιαστικού προγράμματος αλλά και η εφαρμογή του πράσινου πιστοποιητικού στην Ευρώπη διευκόλυνε το επιχειρηματικό περιβάλλον ενώ περιόρισε σημαντικά την διαχέουσα αβεβαιότητα που επηρέαζε μέχρι τότε την καταναλωτική συμπεριφορά. Από τον Ιούνιο του 2021 μετά και την χαλάρωση των περιοριστικών μέτρων υπήρξε σημαντική αύξηση στις κρατήσεις του Ομίλου με την χωρητικότητα και το πτητικό έργο να ανακάμπτει, απέχοντας όμως σημαντικά από τα προ-πανδημίας επίπεδα.
Από τις αρχές του 2020 και καθ’ όλη τη διάρκεια του 2021 ο Όμιλος ενήργησε άμεσα για να μετριάσει τον αντίκτυπο της πανδημίας σε όλους τους άξονες της επιχειρησιακής του λειτουργίας:
Υλοποίηση των απαραίτητων διαδικασιών για την καλύτερη προστασία των επιβατών και του προσωπικού υπό τις νέες συνθήκες της πανδημίας.
Ευέλικτη και δυναμική διαχείριση του δικτύου έτσι ώστε να προσαρμόζεται άμεσα στις μεταβαλλόμενες συνθήκες της αγοράς.
Συνεχή διαπραγμάτευση με τους κύριους προμηθευτές σε υπηρεσίες και προϊόντα για να επιτευχθεί μείωση του κόστους αλλά και για να δημιουργηθεί ευελιξία και προσαρμοστικότητα στις μεταβαλλόμενες συνθήκες.
Αξιοποίηση των οριζόντιων μέτρων της πολιτείας για τους εργαζόμενους και τις επιχειρήσεις.
Ταμειακή και κεφαλαιακή θωράκιση.
Βασικό μέλημα του Ομίλου από την έναρξη της πρωτοφανούς αυτής κρίσης υπήρξε πρωτίστως η προστασία της υγείας των επιβατών και των πληρωμάτων. Σε στενή συνεργασία με τις υγειονομικές αρχές, ο Όμιλος τηρώντας όλα τα υγειονομικά πρωτόκολλα εφάρμοσε νέα ενισχυμένα μέτρα υγιεινής και ασφάλειας σε κάθε στάδιο ταξιδιού και προσάρμοσε τις διαδικασίες καθαρισμού και απολύμανσης των αεροσκαφών. Είναι γεγονός ότι η προσπάθεια αυτή επέφερε μία σημαντική διάκριση για τον Όμιλο το 2021 για τα μέτρα υγιεινής και προστασίας που εφάρμοσε, από τον διεθνή οργανισμό αξιολόγησης αερομεταφορών Skytrax, ο οποίος και τον κατέταξε ανάμεσα στις κορυφαίες αεροπορικές εταιρείες παγκοσμίως.
Η συστηματική εξοικονόμηση κόστους όλων των κατηγοριών και κυρίως των σταθερών εξόδων με στόχο τη θωράκιση του Ομίλου υπήρξε από την αρχή της κρίσης βασικό μέλημα της Διοίκησης. Επιπρόσθετα, ο Όμιλος το 2021 συνέχισε τη χρήση των οριζόντιων μέτρων που υιοθετήθηκαν στην Ελλάδα κυρίως σε ό,τι αφορά τις δυνατότητες για την υποστήριξη της απασχόλησης και του προγράμματος «Συν-εργασία» ανάλογα με τις επιχειρησιακές ανάγκες.
Η πανδημία και οι πρωτόγνωρες σοβαρές συνέπειές της, οδήγησαν τον Όμιλο σε έντονα ζημιογόνα χρήση το 2020.
Ο Όμιλος κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους ολοκλήρωσε τις ενέργειες κεφαλαιακής ενίσχυσης της Εταιρείας κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 30 του Ν. 4772/2021 προς πλήρωση των προϋποθέσεων για την καταβολή της κρατικής ενίσχυσης. Ειδικότερα τον Ιούνιο του 2021 ολοκληρώθηκε η αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου με
19
καταβολή μετρητών και δικαίωμα προτίμησης υπέρ των παλαιών μετόχων. Από την αύξηση που πραγματοποιήθηκε αντλήθηκαν κεφάλαια ποσού €60.000.000, μέσω της άσκησης των δικαιωμάτων προτίμησης και του δικαιώματος προεγγραφής των δικαιούχων μετόχων. Συνέπεια των ανωτέρω, το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας αυξήθηκε κατά €12.187.500 με την έκδοση 18.750.000 νέων κοινών ονομαστικών μετοχών, ονομαστικής αξίας €0,65 εκάστης και ποσό €47.812.500 πιστώθηκε στο λογαριασμό «Διαφορά από την έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο». Έτσι το συνολικό μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας πλέον ανέρχεται σε €58.608.615 διαιρούμενο σε 90.167.100 κοινές, ονομαστικές μετά ψήφου μετοχές, ονομαστικής αξίας €0,65 η καθεμία. Η πιστοποίηση της αύξησης από το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας έλαβε χώρα την 14.06.2021. Η Επιτροπή Εισαγωγών και Λειτουργίας Αγορών του Χρηματιστηρίου Αθηνών κατά τη συνεδρίασή της στις 15.06.2021 ενέκρινε την εισαγωγή προς διαπραγμάτευση στην Κύρια Αγορά του Χρηματιστηρίου Αθηνών των 18.750.000 νέων μετοχών, ονομαστικής αξίας €0,65 η καθεμία. Η διαπραγμάτευση των νέων μετοχών στο Χ.Α. ξεκίνησε την 16.06.2021.
Σε συνέχεια της ολοκλήρωσης της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας μέσω της οποίας αντλήθηκαν συνολικά κεφάλαια ποσού €60.000.000, και η οποία πιστοποιήθηκε με την από 14.06.2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, καταβλήθηκε την 02.07.2021 από το Ελληνικό Δημόσιο στην Εταιρεία η οικονομική ενίσχυση με χρήση των διατάξεων του άρθρου 107 (2) (β) της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης ποσού €120 εκ. για την αποκατάσταση της άμεσα συναρτώμενης με την πανδημία του κορωνοϊού COVID-19 ζημίας που υπέστη η Εταιρεία, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 30 του Ν. 4772/2021 και της υπ’ αριθμ. 3126/18.05.2021 Κοινής Υπουργικής Απόφασης των Υπουργών Οικονομικών, Υποδομών και Μεταφορών (ΦΕΚ Β’ 2231/28.05.2021).
Δεδομένης της καταβολής της οικονομικής ενίσχυσης από το Ελληνικό Δημόσιο στην Εταιρεία, υπογράφηκε η σύμβαση των Τίτλων Κτήσης Μετοχών (Warrants) με την Ελληνική Δημοκρατία καθώς εκδόθηκαν και παραδώθηκαν άνευ ανταλλάγματος στην Ελληνική Δημοκρατία οι Τίτλοι Κτήσης Μετοχών που προβλέπονται στο άρθρο 30 του Ν. 4772/2021 και στο άρθρο 56 του Ν. 4548/2018. Ειδικότερα πρόκειται για 10.369.217 τίτλους παραστατικών δικαιωμάτων κτήσης κοινών μετοχών της Εταιρείας, καθένας εκ των οποίων παρέχει το δικαίωμα απόκτησης μίας (1) νέας κοινής ονομαστικής μετοχής (ονομαστικής αξίας εξήντα πέντε λεπτών του Ευρώ (€0,65)) της Εταιρείας, σε τιμή ίση με τρία και είκοσι λεπτά του Ευρώ (€3,20) ανά νέα μετοχή και το δικαίωμα μπορεί να ασκηθεί μεταξύ της 03.07.2023 και 03.07.2026, ενώ η Εταιρεία έχει το δικαίωμα προαίρεσης απόκτησης των Τίτλων Κτήσης Μετοχών στην αγοραία αξία τους.
Σε ό,τι αφορά τη διαχείριση της ρευστότητας ο Όμιλος στην αφετηρία της κρίσης, όπως και τα προηγούμενα χρόνια, διατηρούσε υψηλά ταμειακά διαθέσιμα. Ο Όμιλος για να θωρακίσει επιπρόσθετα τη ρευστότητά του προέβη στην εξασφάλιση χρηματοδοτικής γραμμής κεφαλαίου κίνησης ύψους €120 εκατ., την οποία μετά από συμφωνία με τις 4 ελληνικές συστημικές τράπεζες τον Απρίλιο του 2021 αντικατέστησε και επέκτεινε με Ομολογιακό Δάνειο ίδιου ποσού και διάρκειας έως την 30.09.2022. Η Εταιρεία έως το τέλος του 2020 είχε κάνει χρήση της εν λόγω πίστωσης ποσού €92 εκατ. Τον Ιούλιο του 2021 προέβη σε προπληρωμή του ομολογιακού δανείου ποσού €92 εκατ. μέσω επαναγοράς των ομολογιών, διατηρώντας κατά αυτόν τον τρόπο τη συνολική γραμμή πίστωσης ύψους €120 εκ μέχρι τις 30.09.2022.
Η Εταιρεία υπέγραψε στις 13.4.2021 σύμβαση τροποποίησης του προγράμματος του κοινού ομολογιακού δάνειου ποσού €200.000.000 (το «ΚΟΔ») με τον Εκπρόσωπο των Ομολογιούχων, δυνάμει της από 30/3/2021 απόφασης της Συνέλευσης των ομολογιούχων, η οποία σύμβαση τροποποίησης προβλέπει μεταξύ άλλων μερική αλλαγή χρήσης αντληθέντων κεφαλαίων καθώς και τροποποιήσεις στις περιόδους μέτρησης των οικονομικών δεικτών.
20
Αναφορικά με το επενδυτικό πρόγραμμα ανανέωσης του στόλου του Ομίλου στην έναρξη της κρίσης επιτεύχθηκε η επιμήκυνση της περιόδου των παραδόσεων έως το 2026 προκειμένου να θωρακιστεί η ρευστότητα και να προσαρμοστεί η χωρητικότητα στις μεταβαλλόμενες συνθήκες που προκάλεσε η πανδημία, διατηρώντας το πλάνο για παραλαβή 46 αεροσκαφών. Εντός του 2021 συμφωνήθηκαν επιπλέον διαφοροποιήσεις στις παραδόσεις, διατηρώντας τον ορίζοντα του επενδυτικού προγράμματος έως το 2026, αναπροσαρμόζοντας όμως τις άμεσες παραδόσεις για τα επόμενα δύο έτη, στα πλαίσια της όσο το δυνατόν αμεσότερης εκμετάλλευσης των σημαντικών πλεονεκτημάτων των αεροσκαφών οικογενείας Airbus A320 neo. Επιπλέον, η Εταιρεία προέβη στην εξάσκηση του δικαιώματος μετατροπής 6 αεροσκαφών από Α320 σε Α321. Συνοπτικά μετά και την ανωτέρω αλλαγή ο συνολικός στόλος neo της Εταιρείας θα περιλαμβάνει 26 Α320 και 20 Α321 neo αεροσκάφη.
Ο Όμιλος επιπρόσθετα προέβη σε αναδιάρθρωση του στόλου ελικοφόρων αεροσκαφών. Ο Όμιλος συμφώνησε την πρόωρη λήξη και επαναπαράδοση στον εκμισθωτή των 8 αεροσκαφών τύπου Q400. Οι αρχικές συμβάσεις μίσθωσης έληγαν τον Ιούνιο του 2023 και με την νέα συμφωνία και τα 8 αεροσκάφη Q400 θα επαναπαραδοθούν στον εκμισθωτή εντός του πρώτου εξαμήνου 2022. Παράλληλα, ο Όμιλος προχώρησε σε συμφωνία για αγορά τριών αεροσκαφών τύπου ATR72-600, εκ των οποίων το ένα έχει ήδη παραληφθεί και τα άλλα δύο αναμένεται να παραληφθούν μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2022. Επιπρόσθετα, ο Όμιλος έχει συμφωνήσει με εκμισθωτές αεροσκαφών με ιδιαίτερα ανταγωνιστικούς όρους μίσθωσης και όρους παραλαβής, τη μίσθωση 6 αεροσκαφών ATR72-600, εκ των οποίων δύο έχουν ήδη παραληφθεί και τα υπόλοιπα αναμένεται να παραληφθούν μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2022.
Η επίπτωση της πανδημίας το επόμενο διάστημα δεν είναι δυνατό να εκτιμηθεί με βεβαιότητα για τον κλάδο στον οποίο δραστηριοποιείται ο Όμιλος. Οι προϋποθέσεις διαμόρφωσης ενός καλύτερου επιχειρηματικού περιβάλλοντος δραστηριοποίησης για τον Όμιλο κυρίως λόγω της ύπαρξης αποτελεσματικών εμβολίων, νέων φαρμάκων και διαγνωστικών τεστ είναι ήδη ορατές από το 2021 μετά και την ανάκαμψη της ζήτησης που καταγράφηκε τη καλοκαιρινή σεζόν. Σύμφωνα με μελέτες της ΙΑΤΑ για τα επόμενα χρόνια η ενδο-ευρωπαϊκή αγορά αναμένεται να επωφεληθεί από την προτίμηση των επιβατών για ταξίδια μικρών και μεσαίων αποστάσεων καθώς επανέρχεται η εμπιστοσύνη των επιβατών. Η άρση όλων των περιοριστικών μέτρων και η επιστροφή σε επίπεδα κοντά στην προ-πανδημίας κανονικότητα διευκολύνει και συμβάλει στην επανάκτηση της εμπιστοσύνης των επιβατών. Ο συνολικός αριθμός επιβατών προς/από και εντός της Ευρώπης αναμένεται να φτάσει το 86% της κίνησης του 2019 ενώ σύμφωνα με την ΙΑΤΑ πλήρης ανάκαμψη (105%) αναμένεται το 2024. Σε κάθε περίπτωση και παρά τη διαφαινόμενη βελτίωση στις προοπτικές και τη δυναμική που παρέρχεται από την καλοκαιρινή περίοδο του 2021, καθώς οι συνθήκες πανδημίας εξακολουθούν και υφίσταται, η πορεία της ανάκαμψης δεν είναι δυνατό να εκτιμηθεί. Τυχόν νέες μεταλλάξεις και αναζωπυρώσεις της πανδημίας σε συνδυασμό με άλλους εξωγενείς παράγοντες ενδέχεται να αλλάξει άρδην το περιβάλλον ζήτησης. Οι στέρεες βάσεις, η προσαρμοστικότητα και η αντοχή, οι επιδόσεις και η επάρκεια χρηματοοικονομικής ρευστότητας αλλά και ο επαγγελματισμός και οι δυνατότητες των εργαζομένων του Ομίλου είναι σημαντικά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα που αποδεικνύουν την ανθεκτικότητα και επιτρέπουν τη διαμόρφωση μιας ασφαλούς και βιώσιμης ανάπτυξης για τον Όμιλο.
21
Επιλεγμένες Ενοποιημένες Χρηματοοικονομικές Πληροφορίες
Στους ακόλουθους πίνακες παρατίθενται τα οικονομικά αποτελέσματα του Ομίλου, οι Εναλλακτικοί Δείκτες Μέτρησης της Απόδοσης (ΕΔΜΑ) και οι Δείκτες Λειτουργικής απόδοσης, οι οποίοι υπολογίσθηκαν με βάση τις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της χρήσης 2021 και 2020.
Ο Όμιλος αναλύει τα κύρια χρηματοοικονομικά στοιχεία κάνοντας χρήση Εναλλακτικών Δεικτών Μέτρησης της Απόδοσης (Alternative Performance Measures”, βάσει των ESMA Guidelines) που χρησιμοποιούνται. Επιπλέον, ο Όμιλος αξιολογεί την αποδοτικότητα της δραστηριότητάς του κάνοντας, μεταξύ άλλων, χρήση των Δεικτών Λειτουργικής Απόδοσης οι οποίοι χρησιμοποιούνται διεθνώς στο χώρο των αερομεταφορών.
Οι δείκτες μέτρησης της απόδοσης δεν θα πρέπει να θεωρηθεί ότι υποκαθιστούν άλλα μεγέθη που έχουν υπολογισθεί σύμφωνα με τα οριζόμενα στα Δ.Π.Χ.Α., καθώς και άλλους ιστορικούς χρηματοοικονομικούς δείκτες.
Επιλεγμένοι Δείκτες
Ορισμός
Λειτουργικά κέρδη προ φόρων, χρηματοδοτικών, επενδυτικών αποτελεσμάτων αποσβέσεων και απομειώσεων (EBITDA)
Τα κέρδη προ φόρων προσαρμοσμένα για χρηματοοικονομικά και επενδυτικά αποτελέσματα και για συνολικές αποσβέσεις.
Λειτουργικά κέρδη προ φόρων, τόκων, αποσβέσεων και μισθώσεων (EBITDAR)
Τα κέρδη προ φόρων προσαρμοσμένα για χρηματοοικονομικά και επενδυτικά αποτελέσματα, για συνολικές αποσβέσεις καθώς και έξοδα μίσθωσης αεροσκαφών και εφεδρικών κινητήρων.
RASK (Revenue per Available Seat Kilometer ή Μέσο Έσοδο ανά Χιλιομετρική Θέση )
Υπολογίζεται ως ο λόγος των συνολικών εσόδων προς τις συνολικές διαθέσιμες θέσεις προς πώληση πολλαπλασιαζόμενες επί τα συνολικά διανυόμενα χιλιόμετρα.
CASK (Cost per Available Seat Kilometer)
Ο λόγος των συνολικών εξόδων προς τις συνολικές διαθέσιμες θέσεις προς πώληση πολλαπλασιαζόμενες επί τα συνολικά διανυόμενα χιλιόμετρα.
CASK (Cost per Available Seat Kilometer) χωρίς κόστος καυσίμων
Ο λόγος των συνολικών εξόδων αφαιρουμένου του κόστους καυσίμων προς τις συνολικές διαθέσιμες θέσεις προς πώληση πολλαπλασιαζόμενες επί τα συνολικά διανυόμενα χιλιόμετρα.
Passenger Yield
Ο δείκτης που διαιρεί το σύνολο των εσόδων από τη μεταφορά επιβατών με το σύνολο των επιβατών πολλαπλασιαζόμενο επί το συνολικό αριθμό των διανυομένων χιλιομέτρων.
Συντελεστής πληρότητας προγραμματισμένων πτήσεων
Ο λόγος των χιλιομετρικών επιβατών (RPK) ως προς τις διαθέσιμες χιλιομετρικές θέσεις (ASK). Σημειώνεται ότι χιλιομετρικοί επιβάτες είναι το μέγεθος που προκύπτει από το γινόμενο του αριθμού επιβατών ανά
22
πτήση επί τα διανυόμενα χιλιόμετρα ανά πτήση επί τις συνολικές πτήσεις.
Επιλεγμένες χρηματοοικονομικές πληροφορίες για τις χρήσεις 2021 και 2020 από την Ενοποιημένη Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος και Επιλεγμένοι Χρηματοοικονομικοί Δείκτες και Δείκτες Λειτουργικής Απόδοσης.
(ποσά σε χιλ. €)
31.12.2021
31.12.2020
Κέρδη/(Ζημίες) χρήσης προ φόρων (α)
(9.345,62)
(296.813,57)
Αποσβέσεις (β)
149.946,57
146.149,92
Χρηματοοικονομικά έσοδα (γ)
40.173,94
58.857,28
Χρηματοοικονομικά έξοδα (δ)
79.575,49
144.792,30
Κέρδη/ (Ζημίες) προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων ( EBITDA ) (ε) = (α) + (β) - (γ) + (δ)
180.002,50
(64.728,64)
Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες (Α)
674.828,30
415.103,90
Περιθώριο EBITDA = (ε)/(Α)
27%
(16)%
(ποσά σε χιλ. € εκτός και αν αναφέρεται διαφορετικά)
31.12.2021
31.12.2020
Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες (α)
674.828,30
415.103,90
Λοιπά έσοδα εκμετάλλευσης (β)
105.628,47
19.507,85
Σύνολο εσόδων (α+β)
780.456,77
434.611,75
ASK (Συνολικές Διαθέσιμες Προς Πώληση Χιλιομετρικές Θέσεις σε εκατ.) (γ)
10.825,75
7.193,57
RPK (Συνολικοί Χιλιομετρικοί Επιβάτες σε εκατ.) (δ)
7.081,90
4.821,58
RASK (σε λεπτά του €) ((α)+(β))/(γ)
7,21
6,04
Passenger Yield (σε λεπτά του €) ((α)+(β))/(δ)
11,02
9,01
Παροχές σε εργαζόμενους (ε)
66.868,55
79.900,20
Αποσβέσεις (στ)
149.946,57
146.149,92
Αναλώσεις υλικών & υπηρεσιών (ζ)
533.585,72
419.440,19
Χρηματοοικονομικά έσοδα (η)
40.173,94
58.857,28
Χρηματοοικονομικά έξοδα (θ)
79.575,49
144.792,30
Σύνολο εξόδων (ε)+(στ)+(ζ)-(η)+(θ)
789.802,39
731.425,33
CASK (σε λεπτά του €) ((ε)+(στ)+(ζ)-(η)+(θ))/γ
7,30
10,17
Καύσιμα Αεροσκαφών (ι)
134.241,20
108.077,59
CASK εξαιρουμένου του κόστους καυσίμου (σε λεπτά του €) ((ε)+(στ)+(ζ)- (η)+(θ)-(ι))/γ
6,06
8,67
Συντελεστής πληρότητας προγραμματισμένων πτήσεων
65%
67%
23
Τα οικονομικά και λειτουργικά αποτελέσματα σημείωσαν σημαντική βελτίωση το 2021 σε σχέση με το 2020. Με την άρση των περιοριστικών μέτρων και την ανάκαμψη της ζήτησης ο Όμιλος επανέφερε σημαντικό μέρος της πτητικής του δραστηριότητας κατά τη θερινή περίοδο. Ειδικότερα ο Όμιλος κατέγραψε σημαντική αύξηση 62,6% των πωλήσεων ήτοι €674.828,30 χιλ. από €415.103,90 χιλ. το 2020. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 86% των συνολικών πωλήσεων για το έτος πραγματοποιήθηκαν από τον Ιούνιο έως το τέλος του έτους. Το έτος ξεκίνησε με ιδιαίτερα χαμηλή δραστηριότητα, όμως από τον Ιούνιο του 2021 σημειώθηκε ανάκαμψη της επιβατικής κίνησης η οποία διατηρήθηκε μέχρι και τον Οκτώβριο. Η μετάλλαξη Όμικρον στα μέσα Νοεμβρίου, ανέκοψε αυτόν τον ρυθμό και δημιούργησε μία νέα αβεβαιότητα καθώς και την επιβολή νέων περιοριστικών μέτρων. Ο συντελεστής πληρότητας διαμορφώθηκε στο 65,5% μειωμένος κατά 1,9 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2020, και σημαντικά χαμηλότερα από τα επίπεδα του 2019. Το μέσο έσοδο ανά χιλιομετρική θέση διαμορφώθηκε στα €7,21 λεπτά το 2021, σημαντικά βελτιωμένο από το 2020, καθώς και από το 2019 που είχε διαμορφωθεί στα €7,14 λεπτά. Το μέσο έσοδο ανά χιλιομετρικό επιβάτη εμφάνισε σημαντική βελτίωση και από τα επίπεδα του 2019 και διαμορφώθηκε σε €11,02 λεπτά από €9,01 λεπτά το 2020 και €8,42 λεπτά το 2019. Η βελτίωση επιτεύχθηκε παρά την μείωση του συντελεστή πληρότητας, λόγω της αυξημένης συνεισφοράς των κρατήσεων τελευταίας στιγμής καθώς και του μίγματος των πωλήσεων με μεγαλύτερη συνεισφορά των ναύλων comfort flex/flex.
Η αύξηση στα Λοιπά έσοδα εκμετάλλευσης το 2021 είναι απόρροια της καταβολής της κρατικής ενίσχυσης για την μερική αποκατάσταση της ζημίας, λόγω της πανδημίας για το 2020, μειωμένη κατά την εύλογη αξία των warrants που δόθηκαν στο Ελληνικό Δημόσιο.
Ο Όμιλος συνέχισε τη χρήση των οριζόντιων μέτρων που υιοθετήθηκαν από το κράτος κυρίως σε ό,τι αφορά τις δυνατότητες για την υποστήριξη της απασχόλησης και του προγράμματος «Συν-εργασία» ανάλογα με τις επιχειρησιακές ανάγκες. Το κόστος παροχών σε εργαζομένους διαμορφώθηκε σε € 66.868,55 χιλ. από €79.900,20 χιλ. το 2020. Το κόστος αναλώσεων υλικών και υπηρεσιών χωρίς να υπολογίζεται το κόστος καυσίμων αυξήθηκε κατά 23% και διαμορφώθηκε σε €399.344,52 χιλ. από €311.362,59 χιλ. το 2020, λόγω της αύξησης του πτητικού έργου. Το κόστος καυσίμων διαμορφώθηκε σε € 134.241,20 χιλ., αυξημένο κατά 24% απόρροια της αύξηση της τιμής του καυσίμου αλλά και της αύξησης των ωρών πτήσεων.
H συστηματική μείωση των σταθερών εξόδων επέτρεψε την πραγματοποίηση προσαρμοσμένων κερδών προ φόρων, τόκων, χρηματοοικονομικών αποτελεσμάτων και αποσβέσεων στο σύνολο του έτους (ΕBITDA), ύψους €180.002,50 χιλ.
Ο δείκτης CASK εξαιρουμένου του κόστους καυσίμων ανήλθε σε €6,06 λεπτά από €8,67 λεπτά το 2020, ενώ λαμβάνοντας υπόψιν το κόστος καυσίμων ο δείκτης ανήλθε σε €7,30 λεπτά από €10,17 λεπτά αντίστοιχα.
Τέλος, η μη εμφάνιση ζημιών από μη αποτελεσματικά παράγωγα προϊόντα που καταγράφηκαν το 2020 λόγω της της ματαίωσης ιδιαίτερα μεγάλου μέρους του πτητικού έργου για σημαντικό χρονικό διάστημα, είχαν σαν αποτέλεσμα τον περιορισμό των ζημιών προ φόρων το 2021, οι οποίες διαμορφώθηκαν σε €9.345,62 χιλ. από €296.813,57 το 2020.
Ο καθαρός δανεισμός (συμπεριλαμβανομένων των μισθώσεων ΔΠΧΑ 16) ανήλθε σε €286.040,68 χιλ. στις 31.12.2021 από €383.923,71 στις 31.12.2020. Εξαιρουμένων των μισθώσεων ΔΠΧΑ 16, ο Όμιλος εμφανίζει καθαρά ταμειακά διαθέσιμα ύψους €128.192,83 χιλ. στις 31.12.2021 από €41.210,74 στις 31.12.2020.
24
Οι ταμειακές εισροές από λειτουργικές δραστηριότητες ανήλθαν σε €211.463,27 χιλ. από εκροές €104.335,52 το 2020. Εντός του 2021 ο Όμιλος κατέβαλε €23,5 εκατ. για αγορές και προκαταβολές παγίων και €71,4 εκατ. για προκαταβολές και μελλοντικών μισθώσεων.
Τα ταμειακά διαθέσιμα, οι δεσμευμένες καταθέσεις και τα άμεσα ρευστοποιήσιμα χρηματοοικονομικά στοιχεία ανήλθαν σε €454.880,96 χιλ. στις 31.12.2021 από €478.439,19 χιλ. στις 31.12.2020.
25
- Προοπτικές, Βασικοί Κίνδυνοι και Αβεβαιότητες.
- Προοπτικές και Στρατηγική του Ομίλου για το 2022
Η επικράτηση της μετάλλαξης Όμικρον από τα μέσα Νοεμβρίου 2021 επηρέασε τη ζήτηση, με τις επιπτώσεις να είναι εμφανείς και τους πρώτους μήνες του 2022, καθώς τόσο η Ελλάδα όσο και οι περισσότερες χώρες στην Ευρώπη επέβαλαν νέα μέτρα λόγω της μεγάλης αύξησης των κρουσμάτων.
Από τις αρχές του 2022 έως τα μέσα Μαρτίου, ο Όμιλος προσέφερε 33% λιγότερες θέσεις σε σχέση με τα επίπεδα της προσφερόμενης χωρητικότητας του 2019, έχοντας προχωρήσει στις απαραίτητες προσαρμογές. Η επιβατική κίνηση διαμορφώθηκε σε επίπεδα 49% χαμηλότερα σε σχέση με το 2019 με τη μέση πληρότητα να διαμορφώνεται στο 63%. Το πτητικό έργο, ήταν υψηλότερο σε σχέση με το 2021, οι χαμηλές πληρότητες όμως αναμένεται να επηρεάσουν τις οικονομικές επιδόσεις του πρώτου τριμήνου του 2022.
Παρά το πιο συγκρατημένο ξεκίνημα του έτους λόγω της μετάλλαξης Όμικρον, οι προοπτικές ανάκαμψης της ζήτησης, κυρίως κατά την καλοκαιρινή περίοδο, στις αρχές του 2022 διαφαίνονταν θετικές. Είναι γεγονός άλλωστε, ότι τόσο η δραστηριότητα όσο και τα αποτελέσματα του Ομίλου, το τρίτο και σημαντικότερο τρίμηνο του έτους 2021, ανέκαμψαν σημαντικά, δημιουργώντας θετική δυναμική και για την επόμενη χρονιά. Η δυναμική αυτή υποστηρίζεται και από την θετική πορεία του τουρισμού στην χώρα. Η Ελλάδα ήταν από τις χώρες που επικράτησαν το 2021 στον τουριστικό χάρτη, ισχυροποιώντας περαιτέρω τη θέση της τόσο στην Ευρώπη όσο και παγκοσμίως. Συνεπώς, παρόλο που και το 2022 ο κλάδος αναμένεται να λειτουργήσει για άλλο ένα έτος υπό συνθήκες πανδημίας, ελλείψει επιπλέον αρνητικών εξωγενών παραγόντων, η διοίκηση εκτιμά ότι οι συνθήκες ζήτησης την καλοκαιρινή περίοδο δύναται να συνεχίσουν να ακολουθούν την πορεία ανάκαμψης που ξεκίνησε το 2021. Η προαναφερθείσα εκτίμηση βασίζεται και στην ανοδική τάση των προ-κρατήσεων που καταγράφει ο Όμιλος από τις αρχές του έτους.
Από την άλλη μεριά, καθώς η Ελλάδα παρουσιάζει υψηλότερες προοπτικές ανάκαμψης σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη, είναι λογικό να αναμένεται και υψηλότερη επένδυση χωρητικότητας από ανταγωνιστικούς αερομεταφορείς. Σε ένα περιβάλλον όπου ο ανταγωνισμός εντείνεται, καθίσταται ακόμα πιο αναγκαία αλλά και επιβεβαιώνεται η στρατηγική κατεύθυνση της Εταιρείας να επενδύει στη διαφοροποίηση του προϊόντος της καθώς η ποιοτική επιλογή τουριστικών προϊόντων με υψηλές προδιαγραφές και καινοτομία φαίνεται να κερδίζει έδαφος στις προτιμήσεις των επιβατών.
Αναφορικά με τις τρέχουσες εξελίξεις που προέκυψαν με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, είναι προφανές ότι τόσο η αεροπορική όσο και η τουριστική δραστηριότητα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητες σε μείζονες αλλαγές γεωπολιτικών και οικονομικών συνθηκών. Οι άμεσες και προφανείς επιπτώσεις αφορούν στην απώλεια της αεροπορικής κίνησης από και προς τις εν λόγω αγορές, που όμως δεν θεωρούνται σημαντικές λόγω της μικρής σχετικά συνεισφοράς τους τόσο και για τον Όμιλο (κάτω του 3% στην επιβατική κίνηση) όσο και για το σύνολο της αγοράς (2% των αφίξεων εξωτερικού στην χώρα). Οι έμμεσες όμως δυνητικές επιπτώσεις ενδέχεται να περιλαμβάνουν την αρνητική ψυχολογία και την επιδείνωση των οικονομικών συνθηκών. Στην παρούσα φάση είναι δύσκολη να γίνει αποτίμηση της κατάστασης και συγκεκριμένα να προβλεφθεί αν και κατά πόσο ενδέχεται να επηρεαστεί η διάθεση αλλά και η αγοραστική δύναμη των ταξιδιωτών δεδομένης και της σημαντικής αύξησης του ενεργειακού κόστους και του πληθωρισμού.
26
Πέραν των ανωτέρω συνθηκών που ενδέχεται να επηρεάσουν το περιβάλλον προσφοράς και ζήτησης τόσο του Ομίλου όσο και του κλάδου για το 2022, επιχειρησιακά για τον Όμιλο το 2022 αναμένεται να είναι μία μεταβατική περίοδος αναφορικά με την αναδιάρθρωση του στόλου λόγω της αναμενόμενης παραλαβής μεγάλου αριθμού αεροσκαφών της οικογένειας Airbus Α320 neo (ήτοι 11 μέχρι το τέλος του έτους) και την αναδιάρθρωση του στόλου ελικοφόρων αεροσκαφών από αεροσκάφη τύπου Q400 σε ΑΤR72-600. Η έλευση των νέων πιο αποδοτικών αεροσκαφών αναμένεται να συντελέσει στην βελτίωση του μοναδιαίου κόστους, ιδιαίτερα από το πρώτο εξάμηνο του 2023, όπου το μεγαλύτερο μέρος του στόλου θα αποτελείται από αεροσκάφη είτε νέας τεχνολογίας είτε με νέους πιο ανταγωνιστικούς συμβατικούς όρους χρήσης.
Αδιαμφησβήτητα τόσο η σημαντική αύξηση της τιμής του πετρελαίου που προκάλεσε η Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία όσο και οι γενικότερες πληθωριστικές πιέσεις επηρεάζουν τις προοπτικές ανάκαμψης του Ομίλου αλλά και του κλάδου γενικότερα. Ο Όμιλος χρησιμοποιεί πολιτική αντιστάθμισης του κινδύνου για να προστατευτεί από την αύξηση της τιμής του πετρελαίου, προκειμένου να μειώσει τη μεταβλητότητα των οικονομικών του αποτελεσμάτων.
Εν μέσω ενός ευμετάβλητου περιβάλλοντος, ο Όμιλος προγραμματίζει τη σταδιακή αύξηση της χωρητικότητας από τα τέλη Μαρτίου και για την καλοκαιρινή περίοδο, με δυναμική διαχείριση του δικτύου ανάλογα με τις συνθήκες της αγοράς. Ως προς τη στρατηγική κατεύθυνση του δικτύου, το μεγαλύτερο μέρος του στόλου (80%) θα επιχειρεί από τα αεροδρόμια της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης και Λάρνακας με το υπόλοιπο 20% της χωρητικότητας να επενδύεται στη δραστηριότητα της περιφέρειας. Στρατηγική προτεραιότητα θα συνεχίσει να αποτελεί η επένδυση στην καινοτομία στοχεύοντας στη συνεχή βελτίωση των προσφερόμενων υπηρεσιών και της ταξιδιωτικής εμπειρίας.
Παράγοντες κινδύνου που ενδέχεται να επηρεάσουν την επιχειρηματική και οικονομική κατάσταση του Ομίλου.
Εξάρσεις των κρουσμάτων COVID-19 ή ενδεχόμενες νέες μεταλλάξεις με συνακόλουθα νέα περιοριστικά μέτρα στις μετακινήσεις ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά τον τουρισμό, τις αερομεταφορές και τον Όμιλο,
Ο κλάδος αερομεταφορών παρουσιάζει έντονη εποχικότητα και κυκλικότητα. Πιθανή συρρίκνωση της οικονομικής δραστηριότητας στη Ευρωπαϊκή Οικονομία και στην Ελλάδα ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά την τουριστική αγορά και να οδηγήσει σε μείωση της αεροπορικής κίνησης,
Οι γεωπολιτικές εξελίξεις και οι αναταράξεις σε γειτονικές χώρες αποτελούν έναν εξωτερικό αστάθμητο παράγοντα που ενδεχομένως να επηρεάσει αρνητικά την ζήτηση,
Μελλοντική πλεονάζουσα προσφορά σε αεροπορικές θέσεις και ένταση του ανταγωνισμού θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση του μέσου εσόδου ανά επιβάτη και σε μειωμένες πληρότητες πτήσεων επηρεάζοντας αρνητικά την κερδοφορία του Ομίλου,
Σημαντικές αυξήσεις στο κόστος καυσίμων ή σημαντική ανατίμηση του δολαρίου έναντι του ευρώ ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά την οικονομική κατάσταση και τα λειτουργικά αποτελέσματα του Ομίλου,
Πιθανές επιβολές περιβαλλοντικών φόρων ή άλλων τελών και αδυναμία μετακύλησης του κόστους στον τελικό καταναλωτή ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά τον Όμιλο.
27
- Γεγονότα Μεταγενέστερα της Οικονομικής Χρήσης 2021
Ο Όμιλος προέβη σε αναδιάρθρωση του στόλου ελικοφόρων αεροσκαφών. Ο Όμιλος συμφώνησε τη πρόωρη λήξη και επαναπαράδοση στον εκμισθωτή των 8 αεροσκαφών τύπου Q400. Οι αρχικές συμβάσεις μίσθωσης έληγαν τον Ιούνιο του 2023 και με την νέα συμφωνία και τα 8 αεροσκάφη Q400 θα επαναπαραδοθούν στον εκμισθωτή εντός του πρώτου εξαμήνου 2022. Παράλληλα ο Όμιλος προχώρησε σε συμφωνία για αγορά τριών αεροσκαφών τύπου ATR72-600, εκ των οποίων το ένα έχει ήδη παραληφθεί και τα άλλα δύο αναμένεται να παραληφθούν μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2022. Επιπρόσθετα, ο Όμιλος έχει συμφωνήσει με εκμισθωτές αεροσκαφών τη μίσθωση 6 αεροσκαφών ATR72-600, εκ των οποίων δύο έχουν ήδη παραληφθεί (ένα εντός του 2021 και ένα εντός του 2022) και τα υπόλοιπα 4 αεροσκάφη αναμένεται να παραληφθούν μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2022.
Η πρόσφατη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, προκάλεσε την άμεση διακοπή των πτήσεων από και προς τις εν λόγω χώρες, που όμως δεν θεωρούνται σημαντικές λόγω της μικρής σχετικά συνεισφοράς τους τόσο για τον Όμιλο (κάτω του 3% στην συνολική εκτιμώμενη επιβατική κίνηση για το 2022) όσο και για το σύνολο της αγοράς (2% των αφίξεων εξωτερικού στην χώρα).
Οι δυνητικές επιπτώσεις ενδέχεται να περιλαμβάνουν την επιδείνωση των οικονομικών συνθηκών της αγοράς. Στην παρούσα φάση είναι δύσκολο να γίνει αποτίμηση της κατάστασης και να προβλεφθεί αν και κατά πόσο ενδέχεται να επηρεαστεί η διάθεση αλλά και η αγοραστική δύναμη των ταξιδιωτών δεδομένης και της αύξησης του ενεργειακού κόστους και του πληθωρισμού.
28
2.2 Κίνδυνοι και Διαχείριση Κινδύνων
Συναλλαγματικός Κίνδυνος
Ένα μεγάλο μέρος των εξόδων του Ομίλου όπως καύσιμα, έξοδα μίσθωσης αεροσκαφών, έξοδα διανομής, ανταλλακτικά, έξοδα συντήρησης, και ασφάλιστρα αεροσκαφών πραγματοποιείται σε δολάρια Η.Π.Α., ενώ το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων εισπράττεται σε ευρώ. Ανατιμήσεις του ευρώ έναντι του δολαρίου επηρεάζουν θετικά τα κέρδη της Ομίλου επειδή το ισόποσο σε ευρώ, λόγω μετατροπής, των λειτουργικών εξόδων σε δολάρια μειώνεται, ενώ η υποτίμηση του ευρώ έναντι του δολαρίου Η.Π.Α. επηρεάζει αρνητικά τα κέρδη. Παρά τις πρακτικές αντιστάθμισης του συναλλαγματικού κινδύνου όμως, σημαντικά αντίθετες κινήσεις του δολαρίου, θα μπορούσαν να έχουν ουσιώδη αρνητική επίδραση στην επιχειρηματική δραστηριότητα, τη χρηματοοικονομική κατάσταση και τα λειτουργικά αποτελέσματα του Ομίλου.
Την 31η Δεκεμβρίου 2021 ο Όμιλος είχε συνάψει συμφωνίες για να αντισταθμίσει το 31% και 30% των εκτιμώμενων ετήσιων αναγκών του σε δολάρια Η.Π.Α. για τα έτη 2022 και 2023, αντίστοιχα. Την 31η Δεκεμβρίου 2020 ο Όμιλος είχε συνάψει συμφωνίες για να αντισταθμίσει το 32%, 27% και 27% των εκτιμώμενων ετήσιων αναγκών του σε δολάρια Η.Π.Α για τα έτη 2021, 2022 και 2023, αντίστοιχα (μελλοντικές συναλλαγές). Σημείωση 3.23
Κίνδυνος Επιτοκίων
Ο Όμιλος είναι εκτεθειμένος στον κίνδυνο των διακυμάνσεων των επιτοκίων λόγω των καταθέσεών του σε μετρητά. Επίσης, είναι εκτεθειμένος στις διακυμάνσεις των επιτοκίων στις μισθώσεις αεροσκαφών που έχουν συμφωνηθεί με κυμαινόμενο επιτόκιο. Η πολιτική του Ομίλου είναι να ελαχιστοποιήσει την έκθεσή του στον κίνδυνο ταμειακών ροών επιτοκίου, όσον αφορά στις μισθώσεις αεροσκαφών. Την 31η Δεκεμβρίου 2021, ο Όμιλος συνέχισε να χρησιμοποιεί λογιστική αντιστάθμισης για την κάλυψη του επιτοκιακού κινδύνου από μισθώσεις οκτώ (8) αεροσκαφών που αναμένεται να παραληφθούν εντός της διετίας 2022-2023. Σημείωση 3.23
Κίνδυνος Τιμών Καυσίμων Αεροσκαφών
Ο Όμιλος εκτίθεται σε κίνδυνο από τις διακυμάνσεις της τιμής του πετρελαίου, η οποία επηρεάζει άμεσα την τιμή των καυσίμων των αεροσκαφών. Για τη διαχείριση αυτού του κινδύνου, ο Όμιλος συνάπτει συμβόλαια αντιστάθμισης κινδύνου σε προϊόντα πετρελαίου που καλύπτουν ένα μέρος των εκτιμώμενων επιχειρησιακών αναγκών του. Την 31η Δεκεμβρίου 2021, ο Όμιλος είχε σε ισχύ προθεσμιακά συμβόλαια αγοράς καυσίμων αεροσκαφών που καλύπτουν ποσοστό 44% και 6% των προβλεπόμενων αναγκών σε καύσιμα για το 2022 και 2023, αντίστοιχα. Την 31η Δεκεμβρίου 2020, ο Όμιλος είχε σε ισχύ προθεσμιακά συμβόλαια αγοράς καυσίμων αεροσκαφών που καλύπταν ποσοστό 15% των προβλεπόμενων αναγκών σε καύσιμα για το 2021. Σημείωση 3.23
29
Πιστωτικός Κίνδυνος
Ο Όμιλος για να προστατευθεί από τον πιστωτικό κίνδυνο, παρακολουθεί σε σταθερή βάση τις εμπορικές απαιτήσεις και όπου κριθεί απαραίτητο διερευνά τη διασφάλιση της είσπραξής τους με κάθε πρόσφορο μέσο. Ο κίνδυνος αυτός υπό τις παρούσες συνθήκες δεν έχει αυξηθεί σε σχέση με το παρελθόν.
Κίνδυνος Ρευστότητας
H συνετή διαχείριση του κινδύνου ρευστότητας προϋποθέτει επαρκή ταμειακά υπόλοιπα. Ο Όμιλος διαχειρίζεται τον κίνδυνο αυτόν διατηρώντας επαρκή ταμειακά διαθέσιμα, άμεσα ρευστοποιήσιμα χρεόγραφα και επαρκή πιστωτικά όρια από τους προμηθευτές του, σε σχέση πάντα με τις λειτουργικές, επενδυτικές και χρηματοδοτικές ανάγκες του.
Σημαντικές Συναλλαγές με Συνδεδεμένα Μέρη
Οι εμπορικές συναλλαγές της Εταιρείας με τα συνδεδεμένα με αυτή πρόσωπα στη διάρκεια της χρήσης του 2021, έχουν πραγματοποιηθεί υπό τους συνήθεις όρους της αγοράς και δεν διαφοροποιήθηκαν σημαντικά σε σχέση με την προηγούμενη χρήση. Σημείωση 3.31
Οι σημαντικότερες συναλλαγές της Εταιρείας με συνδεδεμένα με αυτή πρόσωπα, κατά την έννοια του Δ.Λ.Π. 24, εμφανίζονται στον κατωτέρω πίνακα:
2021
Έσοδα
Έξοδα
Απαιτήσεις
Υποχρεώσεις
Olympic Air
75.212,24
181.943,54
2.538,21
0
Aegean Cyprus
191,07
2.931,67
0
155,84
Anima Wings
156,57
36,99
37,58
0
Όμιλος Autohellas Hertz
801,09
1.197,76
135,69
211,97
Λοιπά συνδεδεμένα μέρη
66,18
601,66
13,22
95,18
2020
Έσοδα
Έξοδα
Απαιτήσεις
Υποχρεώσεις
Olympic Air
88.480,75
115.490,20
6.348,22
0
Aegean Cyprus
2.076,31
2.987,75
8,29
0
Όμιλος Autohellas Hertz
707,30
1.435,88
79,13
58,99
Λοιπά συνδεδεμένα μέρη
61,71
347,36
0
133,72
Τέλος, οι αμοιβές των διευθυντικών στελεχών και μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας ανήλθαν κατά την περίοδο 1.1-31.12.2021 σε €1.452,66 χιλ. ενώ το αντίστοιχο ποσό για τον Όμιλο ήταν €1.538,47. Κατά την 31.12.2021 δεν υπήρχαν υποχρεώσεις της Εταιρείας προς τα διευθυντικά στελέχη, ενώ οι υποχρεώσεις του Ομίλου ανήλθαν στο ποσό των €5,69 χιλ. Δεν υπήρχαν απαιτήσεις από τα διευθυντικά στελέχη και τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, τόσο για την Εταιρεία όσο και για τον Όμιλο.
Αντίστοιχα, οι αμοιβές των διευθυντικών στελεχών και μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας ανήλθαν κατά την περίοδο 1.1-31.12.2020 σε €2.288,00 χιλ. ενώ το αντίστοιχο ποσό για τον Όμιλο ήταν €2.444,62. Κατά
30
την 31.12.2020 οι υποχρεώσεις προς τα διευθυντικά στελέχη ανήλθαν στο ποσό των €57,17 χιλ., ενώ δεν υπήρχαν απαιτήσεις από τα διευθυντικά στελέχη και τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, τόσο για την Εταιρεία όσο και για τον Όμιλο.
31
2.3 Μη Χρηματοοικονομικά Στοιχεία
Η παρούσα Έκθεση (κατάσταση) μη χρηματοοικονομικής πληροφόρησης περιέχει πληροφορίες σχετικά με την επίδοση της Εταιρείας «Αεροπορία Αιγαίου Α.Ε.» και των θυγατρικών της, Olympic Air Α.Ε., Aegean Cyprus Limited και Anima Wings Aviation S.A (στο εξής από κοινού με την Εταιρεία «ο Όμιλος»), σύμφωνα με το άρθρο 151 του Ν.4548/2018 και σύμφωνα με την ενότητα 7 “Έκθεση (Κατάσταση) Μη χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης” της εγκυκλίου 62784/2017, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4403/2016 για τις ακόλουθες θεματικές πτυχές:
Επιχειρηματικό Μοντέλο
Επίδραση της πανδημίας του COVID-19 στα μη χρηματοοικονομικά θέματα
Περιβαλλοντικά θέματα
Κοινωνικά και εργασιακά θέματα
Σεβασμός των δικαιωμάτων του ανθρώπου
Καταπολέμηση της διαφθοράς και θέματα σχετικά με τη δωροδοκία
Ζητήματα εφοδιαστικής αλυσίδας
Γνωστοποιήσεις σχετιζόμενες με το άρθρο 8 του Κανονισμού Ταξονομίας
Επιχειρηματικό Μοντέλο
Ο Όμιλος δραστηριοποιείται στον τομέα των αερομεταφορών, παρέχοντας υπηρεσίες που αφορούν στη μεταφορά επιβατών και εμπορευμάτων, εντός και εκτός της ελληνικής επικράτειας, με τακτικές ή έκτακτες πτήσεις και ναυλωμένες πτήσεις (πτήσεις charter). Παράλληλα, προσφέρει υπηρεσίες αεροπορικών εφαρμογών, τεχνικής υποστήριξης και επίγειας εξυπηρέτησης αεροσκαφών.
Η βιώσιμη ανάπτυξη, η συνεισφορά στο κοινωνικό σύνολο, η σύμπραξη σε συλλογικούς σκοπούς που προάγουν την κοινωνική ευημερία και η ανάληψη πρωτοβουλιών που προστατεύουν το περιβάλλον και μεριμνούν για ένα βιώσιμο μέλλον για όλους, αποτελούν διαχρονικά τη βάση της επιχειρηματικής και της επιχειρησιακής μας πρακτικής.
Ο Όμιλος εστιάζει σε θέματα που αντικατοπτρίζουν τις σημαντικές οικονομικές, περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιδράσεις που δημιουργεί σε όλη την αλυσίδα αξίας του και κατ' επέκταση και προς το σύνολο των ενδιαφερόμενων μερών του. Για τον Όμιλο, η καθιέρωση διαλόγου με τα ενδιαφερόμενα μέρη του είναι ιδιαίτερης σημαντικότητας βάσει του επιχειρηματικού του μοντέλου, καθώς τον βοηθά να λειτουργεί πιο αποτελεσματικά και να κατανοεί εις βάθος τις συνθήκες της αγοράς όπου δραστηριοποιείται.
32
Ως ενδιαφερόμενα μέρη του Ομίλου ορίζονται οι οντότητες ή τα άτομα που εύλογα ενδέχεται να εξαρτώνται/επηρεάζονται από τις δραστηριότητές του σε σημαντικό βαθμό, ή όσοι εύλογα ενδέχεται να επηρεάζουν την ικανότητα να εφαρμόσει την επιχειρηματική στρατηγική του ή/και να επιτύχει τους στόχους του.
Ως αποτέλεσμα αυτού, ο Όμιλος, χαρτογραφεί τις ομάδες των ενδιαφερομένων μερών, ενώ παράλληλα παρακολουθεί και βελτιώνει τις μεθόδους επικοινωνίας και διαβούλευσης μαζί τους.
Μέσω της συγκεκριμένης διαδικασίας και σε συνδυασμό με τις προσδοκίες των ενδιαφερόμενων μερών, ο Όμιλος βελτιώνει τη στρατηγική Βιώσιμης Ανάπτυξης, τις σχετικές πρωτοβουλίες του και τους αντίστοιχους στόχους, με στόχο να λειτουργεί υπεύθυνα σε όλο το εύρος της δραστηριότητάς του, σε τοπικό, εθνικό και διεθνές επίπεδο.
Ανάλυση Ουσιαστικότητας
Κατά τη διαδικασία της ανάλυσης της ουσιαστικότητας ο Όμιλος λαμβάνει υπόψη την Αρχή της Συμμετοχικότητας των Ενδιαφερόμενων Μερών και του Πλαισίου Βιωσιμότητας των προτύπων GRI και αναγνωρίζει θέματα σχετικά με τις οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιδράσεις του επιχειρηματικού του μοντέλου, καθώς και τις ανάγκες και προσδοκίες των ενδιαφερομένων μερών του, τα οποία προέκυψαν μεταξύ άλλων και από τις παρακάτω πηγές:
• Επιχειρηματική στρατηγική, πολιτικές, διαδικασίες, ετήσια οικονομική κατάσταση.
• Αποτελέσματα υφιστάμενης διαβούλευσης/επικοινωνίας με τα ενδιαφερόμενα μέρη.
• Ανακοινώσεις (Δελτία Τύπου) και δημοσιεύματα για το 2021 που σχετίζονται με τον κλάδο των αερομεταφορών.
• Εκθέσεις Βιώσιμης Ανάπτυξης ομοειδών εταιρειών.
• Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης του Ο.Η.Ε. (UN SDGs).
• Θεματολογία των Προτύπων GRI και λοιπών ESG προτύπων για τον κλάδο των αερομεταφορών.
• Ουσιαστικά θέματα που αναδείχθηκαν κατά την προηγούμενη ανάλυση ουσιαστικότητας και αναφέρθηκαν στην Έκθεση Βιώσιμης Ανάπτυξης της εταιρείας για το 2020.
Στη δεύτερη φάση της ανάλυσης, ο όμιλος έλαβε υπόψη τις Αρχές της Ουσιαστικότητας και της Συμμετοχικότητας των Ενδιαφερόμενων Μερών των Προτύπων GRI και προχώρησε στην ιεράρχηση των θεμάτων που αναγνωρίστηκαν στην πρώτη φάση, αξιολογώντας το βαθμό στον οποίο τα θέματα αυτά:
1. Επηρεάζουν σημαντικά τις αξιολογήσεις και τις αποφάσεις των Ενδιαφερόμενων Μερών σε σχέση με τον Όμιλο.
2. Αντικατοπτρίζουν τις σημαντικές οικονομικές, περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιδράσεις του Ομίλου (επιδράσεις σε ευρύτερο οικονομικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό επίπεδο, πέραν της επίδρασης στα ενδιαφερόμενα μέρη).
Τα ερωτηματολόγια για την ιεράρχηση των θεμάτων βιώσιμης ανάπτυξης, συμπληρώθηκαν από στελέχη του Ομίλου που είχαν -μέσα από σχετική διαβούλευση- επαρκή γνώση και κατανόηση των αναγκών και των προσδοκιών του εκάστοτε ενδιαφερόμενου μέρους για το οποίο συμπλήρωσαν το ερωτηματολόγιο.
33
Κατά την τελευταία φάση της Επικύρωσης των Αποτελεσμάτων, τα αποτελέσματα της δεύτερης φάσης επικυρώθηκαν από την Ανώτατη Διοίκηση του Ομίλου. Αυτή η διαδικασία έλαβε υπόψη την αρχή της Πληρότητας και της Συμμετοχικότητας των Ενδιαφερόμενων Μερών των Προτύπων GRI.
Μέσω αυτής της ανάλυσης που διεξήχθη το 2021, προκειμένου για την έκθεση βιώσιμης ανάπτυξης της AEGEAN 2020, καθορίστηκαν τα 8 ουσιαστικά θέματα, τα οποία παρουσιάζονται στην έκθεση (Σελίδες 42-47).
Τα ουσιαστικά θέματα που προέκυψαν είναι τα ακόλουθα:
• Ασφάλεια Πτήσεων
• Επιχειρησιακή Συνέχεια και Ετοιμότητα σε Kαταστάσεις Eκτάκτου Aνάγκης
• Κλιματική Αλλαγή και Εκπομπές Διοξειδίου του Άνθρακα
• Εταιρική Διακυβέρνηση, Κανονιστική Συμμόρφωση και Επιχειρηματική Ηθική
• Κοινωνική Συνεισφορά
• Απασχόληση
• Άμεση και Έμμεση Οικονομική Αξία
• Εκπαίδευση και Ανάπτυξη Εργαζομένων
Πολιτική Βιώσιμης Ανάπτυξης
Ο Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας της εταιρείας επικαιροποιήθηκε με την από 14.07.21 απόφαση του Δ.Σ. και διαθέτει το ελάχιστο περιεχόμενο που αναφέρεται στο άρθρο 6 του ν.3016/2002, όπως ισχύει σήμερα και είναι σύμφωνος με τη δήλωση εταιρικής διακυβέρνησης της εταιρείας και τον Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης που έχει υιοθετήσει και εφαρμόζει η εταιρεία. Στον Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας που είναι διαθέσιμος στην επίσημη ιστοσελίδα της εταιρίας περιλαμβάνεται και η Πολιτική Βιώσιμης Ανάπτυξης.
Στο παρακάτω διάγραμμα γίνεται περιγραφή του τρόπου με τον οποίο ο Όμιλος έχει μετασχηματίσει τους επιχειρηματικούς του πόρους (εισροές) που διέθετε σε αποτελέσματα (εκροές), μέσω της υλοποίησης των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων του.
34
35
Επίδραση της πανδημίας του COVID-19 στα μη χρηματοοικονομικά θέματα
AEGEAN: Διαρκής προσφορά και συμμετοχή σε κοινές προσπάθειες
Η AEGEAN από την πρώτη στιγμή της πρωτοφανούς υγειονομικής κρίσης μέσα από ένα σύνολο δράσεων εταιρικής υπευθυνότητας αλλά και προσαρμογών στον πυρήνα της επιχειρησιακής λειτουργίας της, ανταποκρίθηκε άμεσα στη διαμόρφωση των νέων συνθηκών που διαμόρφωσε η πανδημία προτάσσοντας την ασφάλεια επιβατικού κοινού και εργαζομένων και συνδράμοντας από την πρώτη στιγμή στις προσπάθειες της Πολιτείας για την αντιμετώπιση της κρίσης.
Κατά τη διάρκεια του 2021 η AEGEAN διατήρησε τα μέτρα που είχε λάβει για την προστασία της υγείας των επιβατών και των εργαζομένων της, γεγονός το οποίο συνέβαλε για μία ακόμη διάκριση από τα Skytrax World Airline Awards 2021. Η AEGEAN διακρίθηκε μεταξύ των νικητών της ειδικής κατηγορίας COVID-19 Airline Excellence Awards, που αξιολογούν την εφαρμογή των υψηλότερων προτύπων και βέλτιστων πρακτικών για την προστασία της υγείας και ασφάλειας επιβατών και πληρωμάτων κατά τη διάρκεια της πανδημίας.
Σχέδιο Δράσης
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ»
Η AEGEAN από τις αρχές του 2021 υποστήριξε το «Εθνικό Επιχειρησιακό Σχέδιο Εμβολιασμών – Επιχείρηση Ελευθερία», μεταφέροντας σε ολόκληρο το δίκτυο εσωτερικού εμβόλια, εξοπλισμό και το αναγκαίο συνοδευτικό προσωπικό για την πραγματοποίηση του εμβολιαστικού προγράμματος στην περιφέρεια. Συνολικά υλοποιήθηκαν 717 πτήσεις και εκδόθηκαν 786 δωρεάν εισιτήρια. Η εταιρία κάλυψε και τους φόρους αεροδρόμιων των εισιτηρίων.
FREEDOM PASS
Το 2021 και με στόχο να διευκολύνει τους νέους να ταξιδέψουν, η AEGEAN ανέλαβε να «διπλασιάσει» την αξία των προπληρωμένων καρτών Freedom Pass, ενώ παράλληλα τριπλασίασε τα Miles+Bonus μίλια κάθε πτήσης που πραγματοποιήθηκε με την αξιοποίηση του Freedom Pass, συμβάλλοντας στην εθνική προσπάθεια για επιστροφή στην κανονικότητα μέσω του εμβολιαστικού προγράμματος. Συγκεκριμένα, για νέους 18 έως 25 ετών που απέκτησαν το Freedom Pass έως τις 31/9/2021, η AEGEAN για κάθε ένα ευρώ που χρησιμοποιήθηκε για την αγορά εισιτηρίου,η AEGEAN πρόσθεσε ένα ευρώ ακόμη, διπλασιάζοντας την αξία του.
ΔΩΡΕΑΝ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΤΕΣΤ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ
Το 2021 διενεργήθηκαν περισσότεροι από 4.000 μοριακοί έλεγχοι και 20.000 τεστ αντιγόνου στο πτητικό και επίγειο προσωπικό της AEGEAN. Η ενέργεια ξεπέρασε σε δαπάνη το ποσό των €400.000.
36
Περιβαλλοντικά θέματα
Κλιματική αλλαγή και εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα
Σταθερά προσανατολισμένη στην προστασία του περιβάλλοντος, ο Όμιλος από τα πρώτα χρόνια της δραστηριότητάς του έως και σήμερα λειτουργεί και αναπτύσσεται με υπευθυνότητα και περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση μεριμνώντας για την ελαχιστοποίηση του περιβαλλοντικού του αποτυπώματος. Οι αερομεταφορές συμβάλουν κατά 2% στις παραγόμενες εκπομπές άνθρακα. Στο πλαίσιο αυτό αναπόσπαστο τμήμα της γενικότερης πολιτικής του Ομίλου είναι η πλήρης συμμόρφωση και τήρηση των εν ισχύ νομοθετικών απαιτήσεων στην άσκηση κάθε εταιρικής δραστηριότητας, καθώς και η συνεχής προσπάθεια βελτίωσης των περιβαλλοντικών του επιδόσεων, στο πλαίσιο της προσπάθειας μείωσης του περιβαλλοντικού του αποτυπώματος. Η διοίκηση του Ομίλου τεκμηριώνει τη δέσμευσή της στην προστασία του περιβάλλοντος μέσα από την περιβαλλοντική του πολιτική, η οποία δεν περιορίζεται απλά στην υιοθέτηση ενδεδειγμένων και βέλτιστων πράσινων πρακτικών, αλλά επεκτείνεται και σε δράσεις ευαισθητοποίησης του κοινού και εργαζομένων, καθώς και στην υποστήριξη φορέων που δραστηριοποιούνται στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος.
Aναγνωρίζοντας τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής ως μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την παγκόσμια κοινότητα, ο Όμιλος έχει θέσει σε εφαρμογή ένα συνεκτικό πρόγραμμα βιωσιμότητας που εκκινεί από δράσεις ανακύκλωσης, καλύτερης αξιοποίησης των αεροσκαφών, ελαχιστοποίησης κατανάλωσης νερού και ενέργειας, κ.λπ. και κορυφώνεται με την αντικατάσταση του στόλου της από τα νέα υπερσύγχρονα αεροσκάφη Airbus Α320neo και Α321neo που μειώνουν σημαντικά τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα.
Επίδραση
Πολιτική δέουσας επιμέλειας και λοιπές πολιτικές
Κλιματική αλλαγή και Εκπομπές Διοξειδίου του Άνθρακα
Ο Όμιλος παρακολουθεί συστηματικά την κατανάλωση ενέργειας και τις σχετικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Στόχος του είναι η βελτίωση της ακρίβειας των στοιχείων επίδοσης, προκειμένου για την πληρέστερη απεικόνιση του συνολικού περιβαλλοντικού του αποτυπώματος και την αναγνώριση τομέων βελτίωσης.
Ο Όμιλος καταγράφει την κατανάλωση καυσίμου και τους παραγόμενους ρύπους με βάση τα ημερολόγια των αεροσκαφών και με τη βοήθεια των επιχειρησιακών συστημάτων λογισμικού. Οι σχετικές διαδικασίες ακολουθούν και συμμορφώνονται πλήρως με την Ευρωπαϊκή Οδηγία για το Συστήμα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπής (EU ETS Directive 2003/87/EC) και όλες τις ακόλουθες επικαιροποιήσεις και προσθήκες. Τέλος, οι σχετικές αναφορές και διαδικασίες πιστοποιούνται από αρμόδιους ελεγκτές καταχωρημένους στο Ευρωπαϊκό Μητρώο Ελεγκτών και οι οποίοι διαπιστεύονται μέσω του Εθνικού Σύστηματος Διαπίστευσης (ΕΣΥΔ – Hellenic Accreditation System).
37
Θόρυβος
Οι δραστηριότητες του αεροπορικού κλάδου προκαλούν ηχορύπανση από τα αεροσκάφη κατά τη διάρκεια διάφορων φάσεων της πτήσης, αλλά και κατά τη μετακίνηση στο έδαφος. Η ηχορύπανση έχει συνδεθεί με διάφορα προβλήματα υγείας, ενώ επίσης έχει αρνητικές επιδράσεις στην άγρια πανίδα και χλωρίδα.
Ο Όμιλος υλοποιεί σειρά μέτρων για τη μείωση της ηχορύπανσης που προκαλείται από την δραστηριότητά του. Συγκεκριμένα, τα αεροσκάφη της εταιρείας πληρούν όλες τις προδιαγραφές του θεσμικού πλαισίου, ενώ οι εκπομπές θορύβου των αεροσκαφών είναι ακόμα χαμηλότερες και από τις αυστηρές απαιτήσεις του ICAO.
Απόβλητα
Όλοι οι κανονισμοί και η νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελλάδας σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος και τη διαχείριση των αποβλήτων ελέγχονται και ενσωματώνονται στην πολιτική και τις διαδικασίες του Ομίλου, καθώς και στον επιχειρησιακό του προγραμματισμό. Η πολιτική δεν περιορίζεται στην υιοθέτηση των ενδεδειγμένων και βέλτιστων πράσινων πρακτικών, αλλά επεκτείνεται και σε δράσεις ευαισθητοποίησης του κοινού, των εργαζομένων, καθώς και στην υποστήριξη φορέων που εργάζονται για την προστασία του περιβάλλοντος. Η περιβαλλοντική συμμόρφωση και οι περιβαλλοντικές επιδόσεις της Εταιρείας, τεκμηριώνονται με την πιστοποίηση, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του διεθνούς προτύπου ISO14001:2021.
Βιοποικιλότητα
Ο Όμιλος υποστηρίζει το έργο πολλών φορέων περιβαλλοντικής προστασίας, κυρίως στη μεταφορά τραυματισμένων άγριων ζώων για θεραπεία.
Κυριότερος Κίνδυνος
Διαχείριση Κινδύνου
Αποκλίσεις από την ισχύουσα νομοθεσία ή τροποποιήσεις αυτής, που σχετίζονται με θέματα περιβάλλοντος ή κλιματικής αλλαγής
Ο Όμιλος παρακολουθεί συστηματικά τις αλλαγές στη νομοθεσία και λαμβάνει μέτρα προκειμένου να αντιμετωπίσει τυχόν νέες απαιτήσεις που προκύπτουν από αυτές.
Κλιματική Αλλαγή και Εκπομπές Διοξειδίου του Άνθρακα
1.Συμμετοχή σε Συστήματα Εμπορίας Εκπομπών και Αντιστάθμισης εκπομπών (EU-ETS, CORSIA, κλπ.)
Ο Όμιλος λαμβάνει τα προβλεπόμενα κατά τη νομοθεσία δικαιώματα εκπομπής αερίων, ενώ αγοράζει και επιπρόσθετα για την κάλυψη των
38
αναγκών του πτητικού του έργου. Παράλληλα, έχει αναπτύξει και θέσει σε εφαρμογή την κατάλληλη υποδομή για την παρακολούθηση των εκπομπών και την υποβολή εκθέσεων.
Η AEGEAN συμμετέχει στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών (EU ETS), στο Ελβετικό Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών (CH ETS) και στο Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών Ηνωμένου Βασίλειου (UK ETS). Από το 2019 οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα αναφορικά με το στόλο υποβάλλονται υποχρεωτικά επίσης και στις αρμόδιες αρχές (Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας) στο πλαίσιο του προγράμματος CORSIA (Carbon Offsetting and Reduction Scheme for International Αviation).
2. Ανανέωση Στόλου με αεροσκάφη νέας τεχνολογίας
Η εταιρεία συνεχίζει να παραλαμβάνει αεροσκάφη τύπου Α320neo με κινητήρες GTF της Pratt & Whitney, Οι κινητήρες νέας τεχνολογίας επιφέρουν μείωση 15% ανά πτήση όσον αφορά στην κατανάλωση καυσίμου και 19%-23% λιγότερες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, ανά επιβατική θέση, σε σχέση με τα αεροσκάφη Airbus ceo προηγούμενης γενιάς. Σε επίπεδο στόλου τα παραπάνω επίπεδα ρύπων αντιστοιχούν σε μείωση CΟ 2 σχεδόν 50% ανά θέση, σε σχέση με τα αεροσκάφη τύπου AVRO RJ100 που χρησιμοποιούσε η εταιρεία το 1999. Η AEGEAN παρακολουθεί στενά τις μέσο-μακροπρόθεσμες τεχνολογικές εξελίξεις που αφορούν σε αεροσκάφη επόμενης γενιάς, τα οποία θα κάνουν χρήση καυσίμων πιο φιλικών στο περιβάλλον, όπως το υδρογόνο και/ή χρήση ηλεκτρικής ενέργειας.
3. Βελτιστοποίηση επιχειρησιακών διαδικασιών
Η AEGEAN συνεχίζει να εφαρμόζει διαδικασίες βελτιστοποίησης του σχεδιασμού πτήσεων (Route Optimization), καθώς και να εφαρμόζει πρακτικές εξοικονόμησης καυσίμου, ειδικότερα κατά τις φάσεις της προσγείωσης και της απογείωσης, οι οποίες σχετίζονται με μεγάλη κατανάλωση καυσίμου. Δίνεται επίσης μεγάλη έμφαση στο σωστό σχεδιασμό του δικτύου πτήσεων, ώστε να υπάρχει όσο το δυνατό καλύτερη συνέπεια πτήσεων (On-time performance), η οποία και αυτή σχετίζεται με τη μείωση των εκπομπών. Η συστηματική παρακολούθηση του βάρους των αεροσκαφών είναι επίσης σημαντική παράμετρος στην προσπάθεια εξοικονόμησης βάρους, όπως είναι επίσης και η εισαγωγή νέων πρακτικών συντήρησης των αεροσκαφών. Για να πετύχει μεγάλο μέρος των παραπάνω στόχων, η εταιρεία βασίζεται στην εκτενή χρήση ψηφιακών εργαλείων και δίνει μεγάλη βαρύτητα στην καινοτομία και ανάπτυξη ψηφιακών λύσεων που μπορούν να συνδράμουν στην καλύτερη επιχειρησιακή εκμετάλλευση. Η εταιρεία αναμένει ότι θα υπάρχουν επίσης σημαντικά οφέλη από τα προγράμματα βελτιστοποίησης ελέγχου εναέριας
39
κυκλοφορίας από το EUROCONTROL που βρίσκονται σε εξέλιξη, όπως το πρόγραμμα SESSAR.
4. Βιώσιμα Αεροπορικά Καύσιμα και συνθετικά καύσιμα χαμηλών ρύπων (Sustainable Aviation Fuels, Synthetic fuels)
Η Eταιρεία εξετάζει τη χρήση βιώσιμων αεροπορικών καυσίμων στα αεροσκάφη της. Έχει ήδη διασφαλίσει με την Pratt & Whitney τη δυνατότητα χρήσης βιώσιμων καυσίμων τύπου HEFA σε αεροσκάφη τύπου Airbus A320 και μελετά τη δυνατότητα χρήσης αυτών σε αεροδρόμια στην Ελλάδα και στην Ευρώπη. Το 2021 η AEGEAN εκτέλεσε την πρώτη πτήση με βιώσιμα αεροπορικά καύσιμα (SAF) για τη μεταφορά ενός νέου αεροσκάφους από το εργοστάσιο της AIRBUS στην Ελλάδα, καθώς το αεροσκάφος για την πτήση αυτή χρησιμοποίησε μείγμα βιώσιμων αεροπορικών καυσίμων, με συμβατικά.
Με τη συμβολική αυτή κίνηση, η AEGEAN πραγματοποιεί ένα σημαντικό βήμα προς τις περισσότερο πράσινες και περιβαλλοντικά βιώσιμες αερομεταφορές.
Θόρυβος
Η AEGEAN υλοποιεί σειρά µέτρων για τη µείωση της ηχορύπανσης που προκαλείται από τη δραστηριότητά της. Συγκεκριµένα, τα νέα αεροσκάφη της οικογένειας A320neo μειώνουν το αποτύπωμα θορύβου σχεδόν κατά 50% σε σχέση με αεροσκάφη προηγούμενης γενιάς, με άμεσο θετικό αντίκτυπο και στους επιβάτες, αλλά και στα αεροδρόμια. Επίσης, το πλήρωμα συμμορφώνεται πλήρως με τις υποδείξεις των αερολιμένων αναφορικά με τις πορείες, διευθύνσεις και γωνίες προσγείωσης και απογείωσης, ώστε να ελαττώνεται ο αντίκτυπος θορύβου στο περιβάλλον.
Τέλος, διερευνώνται περαιτέρω μέτρα μείωσης της ηχορύπανσης, όπως η μείωση των νυχτερινών πτήσεων, η χρήση εξειδικευμένης τεχνολογίας, τα συστήματα πλοήγησης με βάση δορυφόρο κ.ά.
Οι περιορισμένοι χώροι απόθεσης αποβλήτων κυρίως από το χώρο που πραγματοποιείται η τεχνική συντήρηση αεροσκαφών
Ο Όμιλος συνεχίζει με συνέπεια να ακολουθεί αυστηρά την πολιτική για ορθή διαχείριση των απορριμμάτων.
Στο τομέα της ανακύκλωσης, ο Όμιλος έχει σχεδιάσει και υλοποιεί ένα πρωτοπόρο πρόγραμμα ανακύκλωσης εν πτήσει, το οποίο περιλαμβάνει το διαχωρισμό σε τέσσερα είδη υλικών. Στο έδαφος καταβάλλεται κάθε δυνατή προσπάθεια για την ελαχιστοποίηση της κατανάλωσης αναλώσιμων, αλλά και για την ανακύκλωση απορριμμάτων, όπου υπάρχει η δυνατότητα. Αναφορικά με τα οργανικά απορρίμματα, ο Όμιλος σε συνεργασία με το Διεθνή
40
Αερολιμένα Αθηνών, υλοποιεί πρόγραμμα κομποστοποίησης, ενώ το τελικό προϊόν λιπαίνει τους χώρους του ΔΑΑ.
Σχετικά με τα επικίνδυνα απόβλητα, η φύση των εργασιών του Ομίλου υπαγορεύει τη χρήση πολλών χημικών προϊόντων, η οποία διέπεται από αυστηρά πλαίσια που διασφαλίζουν την ορθή διαχείριση τους, από τη χρήση μέχρι τη τελική κατάληξη.
41
Κοινωνικά και Εργασιακά Θέματα
Ασφάλεια Πτήσεων
Επιχειρησιακή Συνέχεια & Ετοιμότητα σε καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης
Ποιοτικό προϊόν και φροντίδα για το επιβατικό κοινό
Ανάπτυξη τοπικών κοινωνιών και ενίσχυση Ελληνικού τουριστικού προϊόντος
Κοινωνική Συνεισφορά
Απασχόληση
Εκπαίδευση και ανάπτυξη εργαζομένων
Διαφορετικότητα, ίσες ευκαιρίες και ανθρώπινα δικαιώματα
Άρρηκτα συνδεδεμένη με την οικονομική μας επίδοση είναι η ανάπτυξη του δικτύου µας και η ορθή διαχείρισή του, η οποία έχει επιδράσεις στη βιώσιµη ανάπτυξη τόσο για τον ίδιο τον Όμιλο, όσο και για την Ελλάδα και συνεισφέρει, μεταξύ άλλων:
α) στην εθνική οικονοµία µέσω αύξησης του εισερχόµενου τουρισµού,
β) στη δηµιουργία άµεσων και έµµεσων θέσεων εργασίας,
γ) στην καινοτοµία και στις υποδοµές µέσω ανάπτυξης νέων υπηρεσιών και προϊόντων αεροµεταφοράς.
Ο Όμιλος, ως βασικός αερομεταφορέας της χώρας, συμβάλει καθοριστικά στη δημιουργία αξίας για το κοινωνικό σύνολο. Παρέχοντας υψηλή ποιότητα στο σύνολο των υπηρεσιών του, δημιουργεί αξία στην ποιότητα της ελληνικής αερομεταφοράς και συμβάλλει ουσιαστικά σε βιώσιμη, κερδοφόρα ανάπτυξη η οποία ωφελεί τον τουρισμό, την απασχόληση, την εφοδιαστική αλυσίδα, τις τοπικές κοινωνίες και το ΑΕΠ της χώρας.
Επίδραση
Πολιτική δέουσας επιμέλειας και λοιπές πολιτικές
Ασφάλεια Πτήσεων, Επιχειρησιακή Συνέχεια & Ετοιμότητα σε καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης
Η ασφάλεια των πτήσεων αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα για τον Όμιλο και είναι συνυφασμένη με τη βιώσιμη λειτουργία του.
Ο Όμιλος εφαρμόζει το σύστημα Διαχείρισης Ασφάλειας Πτήσεων (SMS: Safety Management System), το οποίο αποτελεί βασικό στοιχείο της υπεύθυνης λειτουργίας και της διαδικασίας διαχείρισης της ασφάλειας πτήσεων. Το σύστηµα SMS δηµιουργεί τις προϋποθέσεις για την πολιτική ασφάλειας που εφαρµόζουµε
42
και καθορίζει τον τρόπο µε τον οποίο διαχειριζόµαστε την ασφάλεια της λειτουργίας µας, ως αναπόσπαστο µέρος των συνολικών µας δραστηριοτήτων. Ο Υπόλογος Διευθυντής είναι υπεύθυνος για την εδραίωση, την υποστήριξη και τη συντήρηση της αποτελεσµατικής λειτουργίας του SMS. Οι διευθυντές των τµηµάτων είναι υπεύθυνοι για την εφαρµογή, συντήρηση και συµµόρφωση µε τις διαδικασίες του SMS, καθένας στον τοµέα του.
Το τμήμα ασφάλειας των πτήσεων αποτελεί τη βάση της οργανωτικής δοµής, της αξιολόγησης, του ελέγχου και της πρόβλεψης οποιοδήποτε αναφερόµενου επιχειρησιακού κινδύνου.
Η προώθηση του πνεύµατος της ασφάλειας είναι η διαδικασία που στοχεύει στην ενθάρρυνση µιας κουλτούρας ασφάλειας, εξασφαλίζοντας ότι οι εργαζόµενοι της AEGEAN γνωρίζουν πως όλοι ανεξαιρέτως συνεισφέρουν σε ένα πιο αποτελεσµατικό σύστηµα διαχείρισης ασφάλειας, σε κάθε επίπεδο της καθημερινής τους δραστηριότητας. Η παροχή της κατάλληλης εκπαίδευσης σε όλο το προσωπικό αποτελεί ένδειξη της δέσµευσης της διοίκησης για ένα αποτελεσµατικό σύστηµα διαχείρισης ασφάλειας. Η εκπαίδευση σε θέµατα ασφάλειας εξασφαλίζει ότι το προσωπικό είναι ικανό να εκτελεί τα καθήκοντα διαχείρισης της ασφάλειας σύµφωνα µε τους ισχύοντες κανονισµούς.
Επιχειρησιακή Συνέχεια
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίδεται στον τομέα της επιχειρησιακής συνέχειας και ετοιμότητας. Το είδος και η πολυπλοκότητα των δραστηριοτήτων, επιβάλλουν τη διατήρηση υψηλού επιπέδου επιχειρησιακής ετοιμότητας. Σε ετήσια βάση συντάσσεται και αξιολογείται πλάνο κινδύνων µε τις αντίστοιχες δικλείδες ασφαλείας ανά κίνδυνο, µε στόχο την επαρκή διαχείρισή τους. Επιπρόσθετα, δίδεται βαρύτητα σε προληπτικές δικλείδες, µε στόχο την πρόληψη εμφάνισης πιθανού κινδύνου.
Ποιοτικό προϊόν και φροντίδα για το επιβατικό κοινό
Ο Όμιλος προσφέρει στους επιβάτες του, υπηρεσίες υψηλής ποιότητας σε όλα τα στάδια του ταξιδιού. Παράλληλα, αναγνωρίζοντας τις διαφορετικές ανάγκες του επιβατικού κοινού, έχει φροντίσει να προσαρμόσει τις παρεχόμενες υπηρεσίες σε καθένα από τα στάδια του ταξιδιού, αποδεικνύοντας με αυτόν τον τρόπο έμπρακτα τη δέσμευση για παροχή υψηλού επιπέδου υπηρεσιών που ανταποκρίνονται στις ανάγκες των πελατών του.
Ειδική αναφορά αξίζει να γίνει στις υπηρεσίες που παρέχουν τεχνολογικά προηγμένες επιλογές στον ταξιδιώτη, ώστε να εξοικονομήσει χρόνο και κόπο κατά τις αεροπορικές διαδικασίες.
Έχοντας ως στόχο την ικανοποίηση των αναγκών των πελατών του και τη βελτίωση της εμπειρίας τους, έχει αναπτύξει και εφαρμόσει ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης ποιότητας.
43
Αεροπορική μεταφορά ατόμων με αναπηρία ή με μειωμένη κινητικότητα
Ο Όμιλος εναρμονίζεται και ακολουθεί τον κανονισμό 1107/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 5ης Ιουλίου 2006, σχετικά με τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία και των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα, όταν ταξιδεύουν αεροπορικώς. Από το 2019 εφαρμόζονται στην ιστοσελίδα της Εταιρείας οι όροι του Διεθνoύς Προτύπου Προσβασιμότητας Ιστού WCAG (World Content Accessibility Guidelines) 2.0 επίπεδο ΑΑ. Η Εταιρεία λόγω του τομέα δραστηριοποίησης της, έχει εστιάσει στα κινητικά προβλήματα και στα προβλήματα όρασης (ολική τύφλωση, μερική τύφλωση κ.λπ.). Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι οι παρακάτω ενότητες της ιστοσελίδας aegeanair.com είναι εύκολα προσβάσιμες μέσω πληκτρολογίου, καθώς και από αναγνώστες οθόνης (screen readers): αγορά εισιτηρίου ή αλλαγή κράτησης, Check-in, η κράτησή μου, Flight Status (κατάσταση πτήσεων), Miles+Bonus λογαριασμός και πρόγραμμα δρομολογίων.
Νέες Υπηρεσίες 2021:
Νέο Business Lounge στο αεροδρόμιο «Μακεδονία» στη Θεσσαλονίκη
Το νέο, ολοκαίνουργιο Business Lounge της AEGEAN στο Διεθνές Αεροδρόμιο «Μακεδονία» της Θεσσαλονίκης, άνοιξε τις πόρτες του στο επιβατικό κοινό, στα τέλη Σεπτεμβρίου εμπλουτίζοντας ακόμη περισσότερο την ταξιδιωτική εμπειρία μέσα από ένα χώρο υψηλής αισθητικής και άνεσης, αντάξιο της πόλης και του αναβαθμισμένου αεροδρομίου.
Νέες κάρτες πληρωμών Aegean Bonus Visa σε συνεργασία με την Alpha Bank.
Δημιουργήθηκαν για να προσφέρουν συνδυαστικά στους πελάτες των δυο εταιρειών όλες τις παροχές του Προγράμματος Επιβράβευσης Βοnus της Alpha Bank και τα μοναδικά προνόμια του Miles+Bonus, προσδίδοντας ακόμη μεγαλύτερη αξία στα μέλη των δυο προγραμμάτων.
Νέες κάρτες πληρωμών Aegean MasterCard σε συνεργασία με την Τράπεζα Κύπρου.
Miles & Cash: Με τη νέα υπηρεσία Miles & Cash, τα μέλη του Miles + Bonus έχουν τη δυνατότητα να εξαργυρώσουν τα μίλια τους για να πληρώσουν μέρος της κράτησής τους μειώνοντας έτσι το κόστος της πτήσης.
Πολιτική καθυστερήσεων
Ο Όμιλος εφαρμόζει αυστηρά την ευρωπαϊκή νομοθεσία για αποζημιώσεις, ενώ κατά πάγια πρακτική παρέχει δωρεάν εισιτήρια σε επιβάτες των οποίων η πτήση έχει καθυστερήσει σημαντικά. Ειδικότερα ο Όμιλος σε περίπτωση καθυστέρησης άνω της μίας ώρας, σε πτήση εσωτερικού και άνω των δύο ωρών, που οφείλεται
44
σε υπαιτιότητα του Ομίλου, προσφέρει στους επιβάτες της συγκεκριμένης πτήσης, ένα δωρεάν εισιτήριο.
Ανάπτυξη τοπικών κοινωνιών και ενίσχυση Ελληνικού τουριστικού προϊόντος
Μέσα από την επιχειρησιακή λειτουργία ο Όμιλος στοχεύει στην όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ανάπτυξη του δικτύου εσωτερικού, έτσι ώστε να διασφαλίζεται η μέγιστη δυνατή συνδεσιμότητα των Ελληνικών πόλεων και νησιών.. Ταυτόχρονα, η υψηλή συνδεσιμότητα της χώρας με το εξωτερικό, αποτελεί για τον Όμιλο κύριο στοιχείο της επιχειρησιακής του λειτουργίας.
Επιπρόσθετα, η στήριξη των τοπικών κοινωνιών και η ενίσχυση του ελληνικού τουριστικού προϊόντος, συμβάλλουν στην εθνική οικονομική πρόοδο και ανάπτυξη μέσω:
• της ανάδειξης τοπικών προμηθευτών και παραγωγών, με ένταξη των προϊόντων τους στα αεροσκάφη,
• των συνεργειών με θεσμούς για την προβολή πόλεων και περιφερειών,
• της βιώσιμης ανάπτυξης πόλεων, μέσω της προσφοράς ασφαλών και προσιτών συστημάτων μεταφοράς για ολοένα και περισσότερους ανθρώπους.
Κοινωνική Συνεισφορά
Στην AEGEAN επιδιώκουμε να ενημερωνόμαστε για τις ανάγκες και προσδοκίες των κοινωνιών όπου δραστηριοποιούμαστε, μέσω θεσμοθετημένων καναλιών επικοινωνίας και διαβούλευσης. Μέσω των καναλιών αυτών, γινόμαστε αποδέκτες αιτημάτων για στήριξη διαφόρων πρωτοβουλιών, τις οποίες και αξιολογούμε, ιεραρχούμε, προκειμένου να σχεδιάσουμε και να υλοποιήσουμε ή αντίστοιχα να στηρίξουμε προγράμματα που ευθυγραμμίζονται με τη στρατηγική μας στον τομέα της κοινωνικής συνεισφοράς, καθώς και με το επιχειρηματικό μας μοντέλο, ενώ παράλληλα καλύπτουν πραγματικές ανάγκες και δημιουργούν θετικές επιδράσεις σε μεγάλο αριθμό επωφελούμενων. Με ένα εκτεταμένο δίκτυο προορισμών σε Ελλάδα και το εξωτερικό η AEGEAN βρίσκεται στο πλευρό φορέων, ιδρυμάτων και οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών που υλοποιούν δράσεις στην ελληνική επικράτεια προσφέροντας εισιτήρια ή και τη μεταφορά φορτίου, στις πτήσεις της.
Κοινωνία
Η κοινωνική συνεισφορά αποτελεί θεμελιώδη αρχή της φιλοσοφίας του Ομίλου, επιδιώκοντας τη στήριξη ευαίσθητων κοινωνικών ομάδων, καθώς και το έργο σημαντικών Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων (ΜΚΟ).
Ενδεικτικές δράσεις:
Ο Όμιλος στηρίζει τα Παιδικά Χωριά SOS Ελλάδας από το 2008, μαζί με τους επιβάτες. Ειδικότερα, όταν το επιβατικό κοινό επιλέγει να κάνει έκδοση του εισιτηρίου του στον ιστότοπο του Ομίλου έχει τη δυνατότητα να προσφέρει,
45
εφόσον το επιθυμεί, 2 ευρώ με κάθε συναλλαγή. Για κάθε συνεισφορά ο Όμιλος προσφέρει 2 ευρώ επιπλέον.
Από το 2008 έως και το 2021, συνολικά 688.868 επιβάτες ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμά µας συνεισφέροντας το ποσό των €1.385.330. Μαζί και µε την αντίστοιχη οικονομική ενίσχυση που προστίθεται από την AEGEAN, έχει συγκεντρωθεί συνολικά το ποσό των €2.725.523.
Δωρεά μιλίων από το πρόγραμμα επιβράβευσης Miles+Bonus σε Κιβωτό του Κόσμου, Παιδικά Χωριά SOS Ελλάδος και Μαζί για το Παιδί.
Συνεργασία με το «Μπορούμε»: συσκευασμένα τρόφιμα μακράς διάρκειας και σφραγισμένα προϊόντα, τα οποία δεν καταναλώθηκαν κατά τη διάρκεια της πτήσης και συλλέχθηκαν από το πλήρωμα καμπίνας, παραδίδονται στο «Μπορούμε» με στόχο να μην πάει καμία μερίδα φαγητού χαμένη. Με βάση τα στοιχεία του «Μπορούµε», συνολικά το 2021 προσφέραμε 71.000 μερίδες φαγητού.
Συνολικά το 2021 προσφέραµε 6.631 εισιτήρια για τις ανάγκες µετακίνησης των φορέων, ιδρυμάτων και ιδιωτών, στο πλαίσιο των δράσεων κοινωνικής συνεισφοράς που στηρίζει ο Όμιλος.
Εκπαίδευση
Στηρίζουμε τους νέους, είμαστε κοντά στη γενιά του αύριο
Πρόγραµµα «Κοντά στους Νέους»
Για 6 συνεχόμενες ακαδημαϊκές χρονιές (2013-2018), οι AEGEAN και Olympic Air, στάθηκαν στο πλευρό των φοιτητών και των οικογενειών τους. Το πρόγραμμα απευθυνόταν σε όλους τους νεοεισαχθέντες φοιτητές, που φοιτούν σε ανώτατα ακαδηµαϊκά ιδρύµατα, µακριά από τον τόπο κατοικίας τους, και προέρχονται από οικογένειες µε περιορισµένο εισόδηµα. Για κάθε ακαδημαϊκό έτος των σπουδών τους, δικαιούνταν 8 δωρεάν εισιτήρια (απλής διαδροµής), προκειµένου να επιστρέφουν συχνότερα στα αγαπηµένα τους πρόσωπα. Συνολικά στο πρόγραμμα εντάχθηκαν 1.500 φοιτητές, οι οποίοι θα λάβουν περισσότερα από 55.000 εισιτήρια, η αξία των οποίων ξεπερνα τα 3.4 εκ. ευρώ. Το πρόγραμμα θα ολοκληρωθεί το 2024, όταν θα αποφοιτήσουν και οι τελευταίοι δικαιούχοι.
Χορηγούμε συστηματικά φοιτητικούς διαγωνισμούς
- Economia – φοιτητικός διαγωνισµός που διοργανώνεται κάθε χρόνο.
- Φοιτητικός διαγωνισµός για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη «Νίκος Αναλυτής», που διοργανώνει το Ελληνικό ∆ίκτυο για την ΕΚΕ.
46
- Διοργανώσεις TEDx στην Ελλάδα.
Διάθεση ηλεκτρονικών υπολογιστών
Η εταιρεία μας ανταποκρίνεται θετικά (ανάλογα με τη διαθεσιμότητα του τεχνικού μας εξοπλισμού) σε αιτήματα σχολείων και εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, για τον εξοπλισμό των εργαστηρίων πληροφορικής και αιθουσών διδασκαλίας τους, παρέχοντας ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Το 2021 δεχθήκαμε αιτήματα από 12 εκπαιδευτικά ιδρύματα , στα οποία παραδόθηκαν συνολικά 147 ηλεκτρονικοί υπολογιστές.
Πολιτισμός
Υποστηρίζουμε διαχρονικά θεσμούς και το έργο φορέων, παρέχοντας εισιτήρια και μεταφορά φορτίου, για τη διευκόλυνση των μετακινήσεών τους και των προγραμμάτων που υλοποιούν.
Σταθεροί χορηγοί των:
Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και Θεσσαλονίκης, Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου, Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου και ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, Στέγη Γραμμάτων & Τεχνών, Μουσείο Νίκου Καζαντζάκη, , Εθνική Λυρική Σκηνή, Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Πολιτιστικό Συνεδριακό Κέντρο Ηρακλείου.
Τουρισμός
Συνεργαζόμαστε στενά και συμβάλλουμε στο επικοινωνιακό κονδύλι προγραμμάτων, με τον ΕΟΤ (Ελληνικός Οργανισμός Τουρισμού), με την MARKETING GREECE, με τον ΣΕΤΕ (Σύνδεσμο Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων), με την ΕΑΤΑ (Εταιρεία Ανάπτυξης και Τουριστικής Προβολής Αθηνών), με τις Περιφέρειες και τους Δήμους, για την υλοποίηση διαφημιστικών εκστρατειών, αλλά και για την παροχή έμπρακτης υποστήριξης με familirization trips που διοργανώνονται από τον κάθε φορέα, μεταφέροντας δημοσιογράφους, bloggers, vloggers που επισκέπτονται τη χώρα μας.
Επιπλέον, το περιοδικό BLUE το οποίο προσφέρουμε σε κάθε θέση μέσα στα αεροσκάφη μας, συντροφεύει τους επιβάτες µας από την αρχή της λειτουργίας µας και παρουσιάζει µοναδικά αφιερώµατα και οδηγούς για τους προορισµούς µας στην Ελλάδα.
Αθλητισμός
Υποστηρίζουμε τον ελληνικό αθλητισμό, είμαστε κοντά στις εθνικές προσπάθειες των αθλητών μας.
47
Σταθερά υποστηρίζουμε:
-τις Εθνικές Ομάδες Καλαθοσφαίρισης και την Ελληνική Ομοσπονδία Καλαθοσφαίρισης στις μετακινήσεις τους,
-τον ΣΕΓΑΣ ως μεγάλος χορηγός και επίσημος χορηγός στη διοργάνωση του Αυθεντικού Μαραθωνίου της Αθήνας,
-το Golf στην Ελλάδα, ως μοχλό τουριστικής ανάπτυξης, μέσω διοργάνωσης από το 2006 στην Ελλάδα του Διεθνούς Τουρνουά Γκολφ «Aegean Airlines ProAm» και την Ελληνική Ομοσπονδία Γκολφ, την Ένωση Επαγγελματιών Παικτών Ελλάδος (Greek PGA).
Κυριότερος Κίνδυνος
Διαχείριση Κινδύνου
Αδυναμία έγκαιρου προσδιορισμού και διαχείρισης κινδύνων εξαιτίας μεταβαλλόμενων συνθηκών
Στο πλαίσιο της συμβολής στη συνεχή βελτίωση του επιπέδου ασφάλειας του οργανισμού, διεξάγονται επίσημες διαδικασίες αναγνώρισης κινδύνων και αξιολόγησης ρίσκου. Αυτό συνεπάγεται τη συστηματική εξέταση επιχειρησιακών δραστηριοτήτων και διαδικασιών που χαρακτηρίζονται ως δυνητικά επικίνδυνες. Ο στόχος είναι να ποσοτικοποιηθεί ο λειτουργικός κίνδυνος, να προσδιοριστεί η αποδοχή κάθε κινδύνου και στη συνέχεια να αναπτυχθούν κατάλληλες και αποτελεσματικές δικλείδες που κρίνονται απαραίτητες για την ορθή διαχείριση των αναγνωρισμένων κινδύνων σε αποδεκτό επίπεδο.
Η διαδικασία αναγνώρισης κινδύνων και αξιολόγησης ρίσκου ακολουθεί μια μεθοδολογία, η οποία προκύπτει από διάφορες πηγές. Μέσω των προγραμματισμένων συναντήσεων των αρμόδιων εργαζομένων της εταιρείας, της ανάλυσης του συστήματος αναφοράς περιστατικών, της παρακολούθησης δεδομένων πτήσης, καθώς και της παρακολούθησης των τάσεων (όπως αυτές προκύπτουν από την ανάλυση των συλλεγόμενων στοιχείων), είναι εφικτό να εντοπιστούν κίνδυνοι, οι οποίοι στη συνέχεια απαιτούν λεπτομερέστερη ανάλυση.
Το ανθρώπινο δυναμικό του Ομίλου επιπλέον αποτελεί την ουσιαστική πηγή ενημέρωσης για πιθανούς κινδύνους που ενδέχεται να επηρεάσουν την ομαλή λειτουργία του Ομίλου.
Η Εταιρεία έχει δημιουργήσει ένα Σύστημα Αναφοράς Περιστατικών στο πλαίσιο του Συστήματος Διαχείρισης Ασφάλειας. Οι πληροφορίες για την ασφάλεια συλλέγονται, αναλύονται και αξιολογούνται από την ομάδα διαχείρισης
48
ασφάλειας. Κατά συνέπεια, η διαδικασία αυτή βοηθά στην εξαγωγή συμπερασμάτων ικανών να παράγουν στόχους για την επίτευξη της κοινής επιδίωξης, που είναι η μεγιστοποίηση του επιπέδου ασφάλειας του οργανισμού. Ταυτόχρονα, η γραπτή δέσμευση της εταιρείας, υποστηρίζει την πολιτική δικαιοσύνης, ενθαρρύνοντας τους εργαζόμενους να αναφέρουν επιχειρησιακούς κινδύνους.
Σημαντικό παράγοντα πρόληψης και ουσιαστικής αντιμετώπισης αποτελεί η εκπαίδευση σε θέματα ασφάλειας, η οποία εξασφαλίζει ότι το προσωπικό είναι ικανό να εκτελεί τα καθήκοντα διαχείρισης της ασφάλειας, σύμφωνα με τους ισχύοντες κανονισμούς. Η εκπαίδευση προσαρμόζεται ανάλογα με την ευθύνη και τη συμμετοχή στο σύστημα διαχείρισης ασφάλειας της κάθε ομάδας στην οποία απευθύνεται.
Εκπαίδευση αντιμετώπισης εκτάκτων καταστάσεων
Η φύση και οι επιχειρησιακές δραστηριότητες του ομίλου, επιβάλλουν τη διαµόρφωση µέτρων και ενεργειών, προκειµένου να διατηρείται η επιχειρησιακή του ετοιµότητα, στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο. Ο Όμιλος έχει αναπτύξει σχέδια διαχείρισης έκτακτων καταστάσεων στα οποία αποτυπώνονται τα καθήκοντα και οι απαραίτητες ενέργειες των εµπλεκοµένων στελεχών. Η εκπαίδευση αντιµετώπισης έκτακτων καταστάσεων περιλαµβάνει την κατάρτιση σε α) περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης και β) ασυνήθιστες καταστάσεις.
Στόχος του σχεδίου και των αντίστοιχων εκπαιδεύσεων είναι να εξοικειώσει τον εκάστοτε εμπλεκόμενο με το ρόλο του και το τι αναμένεται από αυτόν σε περίπτωση που παρουσιαστεί μια έκτακτη ανάγκη.
Απειλές και παραβιάσεις της ασφάλειας στον κυβερνοχώρο, στη βάση δεδομένων και τα λογισμικά συστήματα
Η επιχειρηματική δραστηριότητα του Ομίλου αντιμετωπίζει σημαντικές εξωτερικές απειλές, τόσο στον κυβερνοχώρο όσο και από ενδεχόμενες εσωτερικές παραβιάσεις στη βάση δεδομένων και τα λογισμικά του συστήματα. Τα δεδομένα και τα συστήματα του Ομίλου ενδέχεται να είναι ευάλωτα σε κλοπή, απάτη πληρωμής, απώλεια, ζημιά και διακοπή λόγω μη εξουσιοδοτημένης πρόσβασης, παραβιάσεων ασφαλείας, επιθέσεων στον κυβερνοχώρο, ιού υπολογιστών, απώλειας ισχύος ή άλλων καταστροφικών γεγονότων.
Πιθανή παραβίαση της ηλεκτρονικής ασφάλειας θα μπορούσε να έχει αρνητικό αντίκτυπο στην εμπιστοσύνη των πελατών προς τον Όμιλο και να οδηγήσει σε διαταραχές πτήσεων, επηρεάζοντας αρνητικά τη φήμη του.
Σε ετήσια βάση συντάσσεται και αξιολογείται πλάνο κινδύνων με τις αντίστοιχες δικλείδες ασφαλείας ανά κίνδυνο, με σκοπό την επαρκή διαχείρισή τους. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται σε προληπτικές δικλείδες με στόχο την πρόληψη εμφάνισης του πιθανού κινδύνου.
49
Πλάνο αποκατάστασης πληροφοριακών συστημάτων
Κατά τη διάρκεια των 2 τελευταίων ετών, η εταιρεία ξεκίνησε ένα νέο έργο αναφορικά µε τη σχεδίαση και υλοποίηση πλάνου αποκατάστασης (DR – Disaster Recovery). Το πλάνο αφορά στη διαδικασία επαναφοράς των συστηµάτων πληροφορικής και υποδοµών µετά από µερική ή ολική καταστροφή (φυσική ή εκούσια) και αποτελεί αναπόσπαστο κοµµάτι της επιχειρησιακής συνέχειας (Business Continuity) του Οµίλου.
Ασφάλεια των πληροφοριών και προστασία των δεδομένων
Με στόχο τη διαρκή αναβάθμιση του επιπέδου της ασφάλειας των πληροφοριών και της προστασίας των δεδομένων, η εταιρεία το 2019 δημιούργησε ειδική επιτροπή (Cyber Security Governance Board-CSGB), καθώς και υπο-ομάδες εργασίας Cyber Security Senior Management Team (CSSMT) και το Security Operations Center (SOC), με αποκλειστικό αντικείμενο την ενασχόληση με την απρόσκοπτη και ασφαλή λειτουργία των συστημάτων.
Προστασία Προσωπικών Δεδομένων
Μεγάλο ποσοστό των απευθείας πωλήσεων µας προέρχεται από το διαδίκτυο. Συνεπώς η εμπιστευτικότητα και η ασφάλεια των δεδοµένων των πελατών/επιβατών µας, καθώς και των αντίστοιχων συναλλαγών τους, αποτελεί για εμάς προτεραιότητα. Έχουµε επενδύσει σε µηχανισµούς και συστήματα που ενισχύουν την εμπιστευτικότητα των προσωπικών δεδοµένων και την προστασία των συναλλαγών. Προκειμένου να προσφέρουµε ασφαλείς συναλλαγές στο επιβατικό κοινό που επιλέγει τα σημεία πώλησης της εταιρείας για την έκδοση των εισιτηρίων του µε χρήση πιστωτικής κάρτας (web site, call center), λειτουργούμε από το 2008, το Τμήμα Ύποπτων Συναλλαγών (Fraud Prevention), με στόχο να:
• Προφυλάσσει τους κατόχους πιστωτικών καρτών από ύποπτες συναλλαγές.
• Προφυλάσσει το ευρύτερο κοινό από ύποπτα ταξιδιωτικά γραφεία.
Στο πλαίσιο του τμήματος αυτού (Fraud Prevention) εντάσσεται και το Frequent Flyer Fraud Prevention, που σκοπεύει στην ορθότητα της σωστής χρήσης του προγράµµατος επιβραβεύσεως της AEGEAN – Miles+Bonus – και στην προφύλαξη αυτού από οποιαδήποτε έκνομη ενέργεια. Η εταιρεία εναρμονίζεται πλήρως µ ε το πρότυπο PCI-DSS (Payment Card Industry Data Security Standard). Το πρότυπο αυτό επιβάλλεται από τις εταιρείες των πιστωτικών καρτών και οι προδιαγραφές του αφορούν όλους τους οργανισμούς που αποθηκεύουν, επεξεργάζονται ή διαβιβάζουν δεδομένα καρτών. Η εταιρεία υπόκειται σε συνεχείς ελέγχους για την πληρότητα, την ασφάλεια και τη συστημική ορθότητα των πληροφοριακών του υποδομών, ώστε να διασφαλίζεται πλήρως η προστασία των δεδομένων των καρτών των επιβατών. Στην ιστοσελίδα της εταιρείας μας
50
(
https://el.about.aegeanair.com/diakybernisi/prostasia-dedomenon-prosopikoy-
xaraktira/
) είναι διαθέσιμη η πολιτική που σχετίζεται με το θέμα της Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.
Εργασιακά θέματα
Απασχόληση/ Εκπαίδευση και ανάπτυξη εργαζομένων
Το ανθρώπινο δυναμικό του Ομίλου βρίσκεται πάντα στο επίκεντρο της λειτουργίας του, καθώς η εξέλιξη των εργαζομένων είναι αλληλένδετη με την εξέλιξη του ίδιου του Ομίλου. Οι εργαζόμενοι αποτελούν βασικό πυλώνα για την επίτευξη των επιχειρηματικών στόχων, γι’ αυτό και επιδίωξη της Διοίκησης είναι η προσέλκυση και διακράτηση ταλέντων, η εκπαίδευση και η ανάπτυξή τους,η παροχή ίσων ευκαιριών εντός του εργασιακού περιβάλλοντος, καθώς και η εξασφάλιση πρόσθετων παροχών για όλους.
O Όμιλος λαμβάνει υπόψιν το σύνολο της ισχύουσας νομοθεσίας με σεβασμό στις θεμελιώδεις αρχές, όπως αυτές ορίζονται στη διακήρυξη της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (“International Labour Organization”) για τις Θεμελιώδεις Αρχές και τα Δικαιώματα στην Εργασία.
Επιδράσεις
Πολιτική δέουσας επιμέλειας και λοιπές πολιτικές
Υγεία και ασφάλεια στην εργασία
Ο Όμιλος αναγνωρίζει την ιδιαίτερη συμβολή των εργαζομένων του στην καθημερινή του λειτουργία και στην παροχή ποιοτικών υπηρεσιών και στο πλαίσιο αυτό, μεριμνά για τη δημιουργία ενός ασφαλούς και υγιούς εργασιακού χώρου. Ασθένειες, τραυματισμοί και άλλα ζητήματα υγείας δύναται να επηρεάσουν το εργασιακό κλίμα και την αποδοτικότητα των εργαζομένων. Για την προάσπιση της Υγείας και Ασφάλειας, ο Όμιλος δεν περιορίζεται μόνο στη συμμόρφωση και τήρηση του εν ισχύ νομοθετικού πλαισίου, αλλά επεκτείνεται και στην υιοθέτηση βέλτιστων πρακτικών και δράσεων εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης.
Η εξάλειψη ατυχημάτων και περιστατικών επαγγελματικών ασθενειών ιδιαίτερα στις παραγωγικές της μονάδες, προάγει τη διαρκή, βιώσιμη, παραγωγική απασχόληση και αξιοπρεπή εργασία, ενώ συμβάλλει αποτελεσματικά στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς της.
Η εταιρεία ολοκλήρωσε επιτυχώς το στάδιο μετάβασης της πιστοποίησης του συστήματος διαχείρισης Υγείας και ασφάλειας στην Εργασία, και πλέον είναι πιστοποιημένη κατά το διεθνές πρότυπο ISO 45001:2018.
Εκπαίδευση και ανάπτυξη εργαζομένων
Μέρος της στρατηγικής του Ομίλου διαχρονικά αποτελούν η βελτίωση και ανάπτυξη της ανταγωνιστικότητας των εργαζομένων του, μέσα από την κατάλληλη επαγγελματική κατάρτιση και τεχνική εξειδίκευση. Οι εκπαιδευτικές
51
ανάγκες εμφανίζονται σε τομείς γνώσεων, δεξιοτήτων, εμπειριών ή ακόμα και προσωπικών ικανοτήτων, οι οποίες εκδηλώνονται ως συμπεριφορές στο χώρο εργασίας.
Στο πλαίσιο ανάπτυξης του ανθρώπινου δυναμικού, ο Όμιλος παρέχει μια σειρά εκπαιδεύσεων για την ενδυνάμωση των ισχυρών σημείων της επαγγελματικής επάρκειας των εργαζομένων, οι οποίες επιδρούν θετικά στη διαμόρφωση ενός εργασιακού περιβάλλοντος που σέβεται την προσωπικότητα, αναγνωρίζει τη συνεισφορά και στηρίζει τη συνεχή εξέλιξη κάθε εργαζομένου.
Κυριότερος Κίνδυνος
Διαχείριση Κινδύνου
Έμμεσα ή άμεσα ατυχηματικοί κίνδυνοι και μη ατυχηματικοί κίνδυνοι 1
Ο Όμιλος έχει προβεί στην αυστηρή εφαρμογή συστημάτων και μετρήσεων ασφαλείας, ώστε να εκτιμηθεί η επίδρασή τους στον ανθρώπινο οργανισμό, αλλά και να εντοπιστούν οι ανάγκες παρεμβάσεων σε όλους τους χώρους εργασίας.
Η συνεχής πρόοδος και βελτίωση είναι συνάρτηση τόσο των προληπτικών ενεργειών που αναλαμβάνει όσο και των εμπειριών που αποκομίζει ο Όμιλος από κάθε περιστατικό και παρ’ ολίγον ατύχημα. Η εκπαίδευση και κατάρτιση του προσωπικού έχει καθοριστική σημασία για τη διατήρηση και την περαιτέρω ανάπτυξη της κουλτούρας για την πρόληψη των ατυχημάτων.
• Η προάσπιση της Υγείας και Ασφάλειας του προσωπικού και των συνεργατών διασφαλίζεται ολιστικά μέσα από το Σύστημα Διαχείρισης Υγείας και Ασφάλειας, αλλά και με επιμέρους μέτρα και ενέργειες, όπως:
• Μελέτη και εφαρμογή κατάλληλων μέσων και μέτρων προστασίας, ιδίως στο χώρο συντήρησης αεροσκαφών.
• Συνεχής εξέταση όλων των δραστηριοτήτων της Εταιρείας, με στόχο τον εντοπισμό δυνητικών κινδύνων, ώστε να ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα.
Υλοποίηση προγραμμάτων εξετάσεων και προληπτικής ιατρικής για όλο το προσωπικό.
1 Οι επαγγελματικοί κίνδυνοι κατηγοριοποιούνται με βάση εάν ο κίνδυνος οδηγεί ή όχι σε ατύχημα (Ατυχηματικοί και Μη Ατυχηματικοί Κίνδυνοι), με τους πρώτους να διαχωρίζονται σε Έμμεσα και Άμεσα Ατυχηματικούς Κινδύνους. Οι Έμμεσα Ατυχηματικοί Κίνδυνοι δημιουργούν τις συνθήκες που οδηγούν σε ατύχημα και περιλαμβάνουν τη διαμόρφωση, τη λειτουργικότητα, τη πρόσβαση - εκκένωση, το φωτισμό και το θερμοκρασιακό περιβάλλον του χώρου εργασίας. Οι Άμεσα Ατυχηματικοί Κίνδυνοι οδηγούν σε ατύχημα και περιλαμβάνουν
φυσικούς
,
χημικούς
και
βιολογικούς παράγοντες
. Οι Μη Ατυχηματικοί Κίνδυνοι δεν οδηγούν σε ατύχημα, αλλά επηρεάζουν βραχυπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα τη ψυχική και σωματική υγεία των εργαζομένων.
52
Υλοποίηση εμβολιαστικού προγράμματος.
Συγκρότηση και εκπαίδευση Ομάδων Πρώτων Βοηθειών και Πυροπροστασίας.
Διεξαγωγή εξειδικευμένων προγραμμάτων εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης σε θέματα Υγείας και Ασφάλειας, προάγοντας την κουλτούρα πρόληψης ατυχημάτων και ασφαλούς εργασίας.
53
Σεβασμός των δικαιωμάτων του ανθρώπου
Διαφορετικότητα, ίσες ευκαιρίες και ανθρώπινα δικαιώματα
O Όμιλος λαμβάνει υπόψιν το σύνολο της ισχύουσας νομοθεσίας με σεβασμό στις θεμελιώδεις αρχές, όπως αυτές ορίζονται στη διακήρυξη της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (“International Labour Organization”) για τις Θεμελιώδεις Αρχές και τα Δικαιώματα στην Εργασία.
Επιδράσεις
Πολιτική δέουσας επιμέλειας και λοιπές πολιτικές
Δίκαιες πρακτικές εργασίας
Ο Όμιλος σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα, προασπίζει τη διαφορετικότητα των εργαζομένων του (ηλικία, φύλο, εθνικότητα, θρησκεία, αναπηρία, ειδικές ικανότητες, γενετήσιος προσανατολισμός κ.ά.) και αντιμετωπίζει όλους τους εργαζομένους με σεβασμό. Αποδοκιμάζει κάθε μορφή παιδικής, εξαναγκαστικής ή υποχρεωτικής εργασίας.
Ως εργοδότης, ο Όμιλος συμβάλλει στη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των εργαζομένων μέσω της πλήρους και ασφαλούς απασχόλησης και της αξιοπρεπούς εργασίας. Διασφαλίζει άριστες συνθήκες εργασίας, στελεχώνει και διατηρεί εξειδικευμένο προσωπικό σύμφωνα με τις αρχές της ίσης μεταχείρισης, χωρίς διακρίσεις και παρέχει δυνατότητα εξέλιξης που βασίζεται στην αξιοκρατία.
Παρέχει δίκαιες αμοιβές βάσει συμβάσεων που συνάδουν με την εκάστοτε νομοθεσία και εξασφαλίζει την τήρηση των εθνικών ρυθμίσεων για τις νόμιμες κατώτατες αποδοχές, το ωράριο εργασίας και τη χορήγηση αδειών.
Καλλιεργούμε κουλτούρα ισότητας φύλων
Στην AEGEAN η άρνηση στερεοτύπων που αφορούν στην απασχόληση των δύο φύλων έχει στρατηγική σημασία. Σε αυτό το πλαίσιο αξιοποιούμε το ανθρώπινο δυναμικό μας με διαφάνεια και χωρίς έμφυλες ανισότητες. Παράλληλα απασχολούμε συνολικά 9 γυναίκες που εργάζονται σε ρόλους Μηχανικών και Πιλότων και 54 άνδρες ως πλήρωμα καμπίνας επιβατών. H ισότητα και η συμπερίληψη συνιστούν βασικές και αδιαπραγμάτευτες αρχές της εταιρείας μας και αποτελούν κρίσιμα στοιχεία για την ενίσχυση της παραγωγικότητάς μας.
Προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα
Η προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα αποτελεί νομική υποχρέωση της Εταιρείας, αλλά και απαραίτητο στοιχείο που θέτει τις βάσεις για τη δημιουργία σχέσεων εμπιστοσύνης με τους πελάτες.
54
Η Εταιρεία επεξεργάζεται τα προσωπικά δεδομένα κατά τρόπο νόμιμο, με σεβασμό στους κανόνες τήρησης του απορρήτου επεξεργασίας και τα δικαιώματα των υποκειμένων των δεδομένων.
Οι εργαζόμενοι της Εταιρείας έχουν ενημερωθεί και γνωρίζουν το πλαίσιο για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, τόσο μέσα από την εκπαίδευση όσο και από την καθημερινή εργασία, γεγονός που συμβάλλει, ώστε η επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων να πραγματοποιείται με ιδιαίτερη επιμέλεια και εμπιστευτικότητα.
Ευρωπαϊκός Κανονισμός 679/2016 περί προστασίας των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και της ελεύθερης διακίνησης αυτών και Νόμος 4624/2019 περί προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα : Η προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα είναι θεμελιώδες δικαίωμα και κάθε φυσικό πρόσωπο έχει δικαίωμα στην προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που το αφορούν. Ο κανονισμός, θέτει νέα δεδομένα και απαιτήσεις έναντι των οποίων ο Όμιλος οφείλει να ανταποκριθεί και να συμμορφώνεται.
Ο Όμιλος επένδυσε σε λογισμική πλατφόρμα βέλτιστης διαχείρισης συστημάτων πληροφορικής και βάσεων δεδομένων που σχετίζονται με την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.
Κυριότερος Κίνδυνος
Διαχείριση Κινδύνου
Διασφάλιση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στον εργασιακό χώρο
Ο Όμιλος και κυρίως η Διεύθυνση Ανθρωπίνου Δυναμικού μέσω εκπαιδευτικών σεμιναρίων προάγει τις αρχές της ίσης μεταχείρισης, του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της διαφορετικότητας και της παροχής ίσων ευκαιριών σε όλους τους εργαζομένους και της μηδενικής ανοχής στην παιδική ή καταναγκαστική εργασία.
Επιπρόσθετα ο Όμιλος έχει συνάψει κανάλι επικοινωνίας με το τμήμα Εσωτερικού Ελέγχου, διασφαλίζοντας την ανωνυμία της καταγγελίας, για την αναφορά συμβάντων που θέτουν σε κίνδυνο ή παραβιάζουν βασικές αρχές Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
55
Σε συμβάσεις που συνάπτει ο Όμιλος υπάρχουν όροι για την τήρηση των ισχυόντων εθνικών νόμων και κανονισμών. Επίσης, υπάρχει ρητή διάταξη αναφορικά με τη διασφάλιση της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ο εν ισχύ Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας της εταιρείας επικαιροποιήθηκε με την από 14.07.21 απόφαση του Δ.Σ. και διαθέτει το ελάχιστο περιεχόμενο που αναφέρεται στο άρθρο 6 του ν.3016/2002, όπως ισχύει σήμερα και είναι σύμφωνος με τη δήλωση εταιρικής διακυβέρνησης της εταιρείας και τον Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης που έχει υιοθετήσει και εφαρμόζει η εταιρεία. Στον Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας περιλαμβάνεται και η Πολιτική Ανθρώπινων Δικαιωμάτων.
Ασφάλεια των πληροφοριών και προστασία των δεδομένων
Ο Όμιλος επικαιροποίησε τις διαδικασίες που σχετίζονται με τη διαχείριση των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα σύμφωνα με τις απαιτήσεις που απορρέουν από το γενικό κανονισμό για την Προστασία Δεδομένων και την Ελληνική Νομοθεσία.
Ο Όμιλος προέβη στην αγορά λογισμικού που συμβάλλει στην αυτοματοποίηση της διαχείρισης των προσωπικών δεδομένων του κοινού. Επιπλέον, έχει λάβει σειρά τεχνικών και οργανωτικών μέτρων όπως για παράδειγμα περιορισμό προσβάσεων στο λογισμικό και κρυπτογράφηση στη βάση δεδομένων.
Διασφάλιση ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατά την επιχειρησιακή λειτουργία
Η διασφάλιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αποτελεί βασικό ζήτημα στην εκπαίδευση του προσωπικού, όπως και των συνεργατών, παροχών υπηρεσιών επίγειας εξυπηρέτησης σε θέματα ασφαλείας, ελέγχου ταξιδιωτικών εγγράφων και επαγρύπνησης.
Η εκπαίδευση πραγματοποιείται με γνώμονα τη διασφάλιση της ισοτιμίας για κάθε επιβάτη, της ίσης μεταχείρισης και αποτρέπει κάθε είδους ρατσιστική συμπεριφορά. Σημαντικό κομμάτι της εκπαίδευσης, αποτελεί η επιβεβαίωση των ταξιδιωτικών εγγράφων, στo πλαίσιο πρόληψης μετακίνησης παράνομων επιβατών και κυρίως παράνομης μετακίνησης παιδιών και ατόμων πάρα τη θέλησή τους, υπό καθεστώς αναγκαστικής ομηρίας (trafficking)..
Το 2021, αποτρέψαµε άνω των 24.000 περιπτώσεων µετακίνησης επιβατών µε ταξιδιωτικά έγραφα αµφιβόλου γνησιότητας προς τον προορισµό που προσπαθούσαν να ταξιδέψουν.
Και το 2021, πραγµατοποιήθηκαν εκπαιδεύσεις αναφορικά µε τη διαχείριση των επιβατών και τα δικαιώµατα τους (π.χ. σε περιπτώσεις καθυστερήσεων πτήσεων, ακύρωσης πτήσεων, απώλειας ή φθοράς αποσκευών, κ.λπ.), τη διασφάλιση των ανθρωπίνων δικαιωµάτων και των αντίστοιχων κανονισµών
56
Καταπολέμιση της διαφθοράς και θέματα σχετικά με τη δωροδοκία
Εταιρική διακυβέρνηση, κανονιστική συμμόρφωση και επιχειρηματική ηθική
Ο Όμιλος αναγνωρίζει ότι τα φαινόμενα της διαφθοράς, της δωροδοκίας καιτης απάτης υπονομεύουν το ηθικό περιβάλλον της λειτουργίας του και μπορεί να προκαλέσουν παραβίαση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, διαστρέβλωση του ανταγωνισμού, παρεμπόδιση της διανομής οικονομικών πόρων και της οικονομικής ανάπτυξής του.
Επιδράσεις
Πολιτική δέουσας επιμέλειας και λοιπές πολιτικές
Καταπολέμηση της διαφθοράς και της δωροδοκίας
Σύμφωνα με τις αρχές της Εταιρικής Διακυβέρνησης, όπως αυτές περιγράφονται στον Ελληνικό Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης για τις Εισηγμένες Εταιρείες του Ελληνικού Συμβουλίου Εταιρικής Διακυβέρνησης (Ε.Σ.Ε.Δ.) τον οποίο ο Όμιλος έχει υιοθετήσει αυτοβούλως, έχουμε μηδενική ανοχή σε θέματα διαφθοράς και είµαστε πλήρως αντίθετοι σε οποιαδήποτε µορφή δωροδοκίας, όπως αυτή ορίζεται και από τον Κώδικα Δεοντολογίας, που συμπεριλαμβάνεται στον Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας της εταιρείας.
Στον Όμιλο υπάρχει μηδενική ανοχή σε θέματα διαφθοράς και δωροδοκίας και δεν έχει ποτέ αναφερθεί καµία σχετική περίπτωση. Εντούτοις, ο Όμιλος συνεχίζει τις προσπάθειες του και λαµβάνει σχετικά µέτρα προκειµένου να εξασφαλιστεί ότι αυτή η κατάσταση δεν θα αλλάξει. Ασκούµε την καθηµερινή µας λειτουργία µε γνώµονα την ηθική, τη διαφάνεια και τις ανοικτές διαδικασίες. Επιπροσθέτως, όπως έχει προαναφερθεί, έχουμε συντάξει και εφαρμόζουμε και τον Κώδικα Ηθικής και Δεοντολογίας Προμηθειών σχετικά με τις προσδοκίες της εταιρείας έναντι των προμηθευτών της.
Στο πλαίσιο της επαρκούς διαχείρισης κινδύνων, ο Όμιλος έχει υιοθετήσει σειρά μέτρων με έμφαση σε θέματα ασφάλειας και πρόσβασης των πληροφοριακών συστημάτων, επαρκή διαχωρισμό καθηκόντων των εργαζομένων, εγκριτικά όρια, απόλυτη διαφάνεια στις προμήθειες, προστασία εταιρικών περιουσιακών στοιχείων, διασφάλιση συναλλαγών και προστασία προσωπικών δεδομένων.
57
Κυριότερος Κίνδυνος
Διαχείριση Κινδύνου
Οποιαδήποτε τυχόν παρέκκλιση από τις αρχές και τις ηθικές πρακτικές του Ομίλου θέτει σε κίνδυνο την καλή φήμη, την αξιοπιστία
Ό Όμιλος εφαρμόζει συστήματα και ελέγχους σε προληπτικό, αλλά και ανιχνευτικό επίπεδο, ώστε να διασφαλίζεται η ορθή επιλογή των προμηθευτών, η αποφυγή αμφισβητούμενων πληρωμών, η ορθότητα των πληρωμών, καθώς και η ορθή και με διαφάνεια αναγνώριση τους στα λογιστικά βιβλία των εταιρειών του Ομίλου.
Ο κώδικας δεοντολογίας προμηθευτών και συνεργατών προβλέπει στην αντιμετώπιση συνθηκών διαφθοράς και δωροδοκίας στην εφοδιαστική αλυσίδα.
58
Ζητήματα Εφοδιαστικής Αλυσίδας
Αξιολόγηση προμηθευτών / συνεργατών
Ο Όμιλος διαθέτει ένα μεγάλο κατάλογο προμηθευτών, οι οποίοι διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην αποτελεσματική λειτουργία του. Οι προμηθευτές του Ομίλου αποτελούν σημαντικά ενδιαφερόμενα μέρη για την επίτευξη των επιχειρηματικών στόχων που θα διασφαλίσουν τη βιώσιμη ανάπτυξή του και κατ’ επέκταση και την ανταγωνιστικότητά του επηρεάζοντας όχι μόνο την οικονομική απόδοση του Ομίλου αλλά και τις σχέσεις του με το σύνολο των ενδιαφερόμενων μερών.
Επιδράσεις
Πολιτική δέουσας επιμέλειας και λοιπές πολιτικές
Διαχείριση εφοδιαστικής αλυσίδας
Η ανάπτυξη και διατήρηση της εφοδιαστικής αλυσίδας με προστιθέμενη αξία τόσο για τον Όμιλο όσο και για τους ίδιους τους προμηθευτές/συνεργάτες, λαμβάνοντας υπόψη οικονομικά, περιβαλλοντικά και κοινωνικά κριτήρια, αποτελεί μια συνεχή πρόκληση, εναρμονισμένη με το όραμα του Ομίλου. Η ανάπτυξη και διατήρηση αποτελεσματικών και αποδοτικών σχέσεων με τους προμηθευτές και τους συνεργάτες αποτελεί δέσμευση για τον Όμιλο.
Ο Όμιλος παρακολουθεί συστηματικά και αξιολογεί αντικειμενικά τους προμηθευτές του, έναντι των συμβατικών και ηθικών υποχρεώσεων τους. Επιπλέον τα στελέχη του τμήματος προμηθειών είναι επιφορτισμένα με την τήρηση και εφαρμογή των αρχών του κώδικα δεοντολογίας που διαπνέει τη σχέση μαζί τους.
Ο κώδικας δεοντολογίας του Ομίλου για προμηθευτές ορίζει τα ελάχιστα πρότυπα ηθικής και υπεύθυνης συμπεριφοράς που πρέπει να τηρούνται από τους προμηθευτές που συνεργάζονται με αυτόν, κατά την συνήθη πορεία των εργασιών του. Ο Όμιλος συνεργάζεται με προμηθευτές που συμμορφώνονται με τις επιταγές του Κώδικα. Οι προβλέψεις του Κώδικα γνωστοποιούνται στους υποψήφιους προμηθευτές κατά το στάδιο της αξιολόγησης τους και εφόσον υπάρξει συμφωνία συνεργασίας, οι προμηθευτές δεσμεύονται εγγράφως για τη συμμόρφωσή τους με αυτόν.
59
Κυριότερος Κίνδυνος
Διαχείριση Κινδύνου
Οποιαδήποτε τυχόν παρέκκλιση βασικών προμηθευτών από τις αρχές και τις ηθικές πρακτικές του Ομίλου
Ό Όμιλος εφαρμόζει αξιοκρατικές διαδικασίες με κριτήρια την ποιότητα, τη συμμόρφωση με τεχνικές προδιαγραφές, την αξιοπιστία και την εντοπιότητα, την υγεία και ασφάλεια στην εργασία και την περιβαλλοντική υπευθυνότητα.
Ο Όμιλος διαθέτει Κώδικα Ηθικής και Δεοντολογίας Προµηθειών, ο οποίος αφορά στα τμήματα κεντρικών και τεχνικών προμηθειών, και περιγράφει τις απαιτήσεις της εταιρείας από τους προμηθευτές της. Ο Κώδικας βασίζεται στις αρχές του Οικουµενικού Συµφώνου του Ο.Η.Ε., καθώς και σε συναφή διεθνή πρότυπα, συµπεριλαµβανοµένων της Οικουµενικής ∆ιακήρυξης των ∆ικαιωµάτων του Ανθρώπου, των κατευθυντήριων αρχών των Ηνωµένων Εθνών για τις επιχειρήσεις και τα ανθρώπινα δικαιώµατα, τα δικαιώµατα των παιδιών και επιχειρηµατικές αρχές, των βασικών συμβάσεων της ∆ιεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ), των κατευθυντήριων γραμμών του ΟΟΣΑ για τις πολυεθνικές επιχειρήσεις, καθώς επίσης και σχετικών πρακτικών που αφορούν στο περιβάλλον. Ο Κώδικας είναι διαθέσιµος στην εταιρική ιστοσελίδα, στον παρακάτω σύνδεσμο.
https://el.about.aegeanair.com/diakybernisi/codes-and-policies/kodikas-ithikis- deontologias-promitheion/
60
Γνωστοποιήσεις σχετιζόμενες με το άρθρο 8 του Κανονισμού Ταξινομίας
Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία θέτει τις βάσεις για αλλαγές στις κλιματικές, ενεργειακές, μεταφορικές και φορολογικές πολιτικές για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Για να επιτευχθούν οι στόχοι των εκπομπών η Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του Κανονισμού Ταξινομίας καθιέρωσε το πλαίσιο για τη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Ταξινομίας για περιβαλλοντικά βιώσιμες οικονομικές δραστηριότητες. Η Ευρωπαϊκή Ταξινομία απαιτεί από τους συμμετέχοντες των χρηματοπιστωτικών και μη χρηματοπιστωτικών αγορών, που υπόκεινται στη σχετική νομοθεσία να παραθέτουν πως και σε ποιο βαθμό οι δραστηριότητες του σχετίζονται με περιβαλλοντικά βιώσιμες οικονομικές δραστηριότητες.
Oι περιβαλλοντικοί στόχοι σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Ταξονομία είναι οι ακόλουθοι:
α) ο μετριασμός της κλιματικής αλλαγής
β) η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή
γ) η βιώσιμη χρήση και προστασία των υδάτινων και των θαλάσσιων πόρων
δ) η μετάβαση σε μια κυκλική οικονομία
ε) η πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης
στ) η προστασία και αποκατάσταση της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων
Το άρθρο 8 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Ταξινομία επιβάλλει την υποχρέωση στις οντότητες δημοσίου ενδιαφέροντος να γνωστοποιούν α) το ποσοστό του κύκλου εργασιών τους από προϊόντα ή υπηρεσίες που συνδέονται με οικονομικές δραστηριότητες που χαρακτηρίζονται ως περιβαλλοντικά βιώσιμες βάσει των άρθρων 3 και 9, και β) το ποσοστό των κεφαλαιουχικών δαπανών τους και η αναλογία των λειτουργικών δαπανών τους που σχετίζονται με περιουσιακά στοιχεία ή διαδικασίες που συνδέονται με οικονομικές δραστηριότητες που χαρακτηρίζονται ως περιβαλλοντικά βιώσιμες βάσει των άρθρων 3 και 9.
Ο Κανονισμός Ταξινομίας περιλαμβάνει τους τομείς και τις δραστηριότητες που εκτιμάται ότι θα έχουν τη μεγαλύτερη συμβολή στην κλιματική αλλαγή και τις μεγαλύτερες δυνατότητες μετριασμού και γρήγορης προσαρμογής. Η οικονομική δραστηριότητα προερχόμενη από αεροπορικές υπηρεσίες δεν περιλαμβάνεται στις οικονομικές δραστηριότητες που ορίζει ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός 2021/2139 (Climate Delegated Act) και συνεπώς η Εταιρεία δηλώνει ότι για την εταιρική χρήση 2021 δεν υπάρχουν επιλέξιμες δραστηριότητες ταξινομίας βάσει της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει τα χρηματοοικονομικά στοιχεία για τις οικονομικές δραστηριότητες του Ομίλου που είναι επιλέξιμες για την ταξινομία καθώς και εκείνες που δεν είναι επιλέξιμες για την ταξινομία για τη χρήση που λήγει 31 Δεκεμβρίου 2021:
61
Περιβαλλοντικά Βιώσιμες Δραστηριότητες (Επιλέξιμες κατά την Ταξινομία)
% Έσοδα Ομίλου
% Λειτουργικά Έξοδα Ομίλου
Κεφαλαιουχικές Δαπάνες Ομίλου
Δραστηριότητες του Ομίλου Επιλέξιμες κατά την Ταξ ι νομία
0%
0%
0%
Δραστηριότητες του Ομίλου Μη επιλέξιμες κατά την Ταξ ι νομία
100%
100%
100%
Σύνολο
100%
100%
100%
Η ενότητα αυτή περιλαμβάνεται για πρώτη φορά στη μη χρηματοοικονομική κατάσταση της Ετήσιας Οικονομικής Έκθεσης 2021, ακολουθώντας τις προβλέψεις των κανονισμών ΕΕ 2020/852, 2021/2178 και τις 2615/10.11.2021 και 209/31.01.2022 επιστολές της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. Ως προς το θέμα αυτό, έχει προβεί στην ερμηνεία των σχετικών οδηγιών και καθώς η σχετική νομοθεσία που διέπει την Ευρωπαϊκή Ταξινομία συνεχώς εξελίσσεται, ο Όμιλος παρακολουθεί τις όποιες αλλαγές με στόχο την κατάλληλη προσαρμογή της προσέγγισής του και των γνωστοποιήσεων που θα δημοσιεύει στο ευρύ κοινό.
62
Αποτελέσματα των παραπάνω πολιτικών και μη χρηματοοικονομικοί δείκτες επίδοσης
Περιβαλλοντικοί δείκτες
Δείκτες ESG
ATHEX 1
31.12.2021
31.12.2020
Άμεσες Εκπομπές (Scope 1) 2 (CO 2 ) σε τόνους 3
C-E1
731.046
517.774
Έμμεσες Εκπομπές (Scope 2) 4 (CO 2 ) σε τόνους 3
C-E2
1.982
2.107
Καταναλώσεις για το σύνολο της εταιρείας
Συνολική κατανάλωση ενέργειας (TJ)
10.179
7.214
Συνολική κατανάλωση ενέργειας (MWh x 10 6 )
C-E3
2.827
2,004
Κατανάλωση καυσίμων (%)
99.87%
99.81%
Κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας (%)
C-E3
0.13%
0.19%
Σύνολο
100%
100%
Κατανάλωση ενέργειας από μη ανανεώσιμες πηγές (%)
100%
100%
Κατανάλωση ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές (%)
C-E3
0%
0%
Σύνολο
100%
100%
1 Οδηγός Δημοσιοποίησης Πληροφοριών ESG του Χρηματιστηρίου Αθηνών (όπου C: Βασικοί Δείκτες, Α: Προηγμένοι Δείκτες, SS: Κλαδικοί Δείκτες) https://www.athexgroup.gr/el/web/guest/esg-reporting-guide
2 Αφορά σε εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα ( CO 2 ) από κατανάλωση καυσίμου του στόλου αεροσκαφών, στόλου αυτοκινήτων καθώς και κατανάλωση φυσικού αερίου στις κτιριακές εγκαταστάσεις της εταιρείας
3 Η ένταση των εκπομπών θα δημοσιευθεί στην Έκθεση Βιώσιμης Ανάπτυξης της Εταιρείας για το 2021
4 Αφορά σε εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα ( CO 2 ) από κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας στις κτιριακές εγκαταστάσεις της εταιρείας
63
Κοινωνικοί δείκτες
Δείκτες ESG
ATHEX
31.12.2021
31.12.2020
Συμμετοχή ενδιαφερόμενων μερών
C-S1
Ναι
Ναι
Γυναίκες εργαζόμενες
C-S2
54%
52%
Κινητικότητα προσωπικού
C-S4
Δείκτης Εθελούσιας κινητικότητας
C-S4
7,10%
3,85%
Δείκτης μη Εθελούσιας κινητικότητας
C-S4
0,50%
5,70%
Πολιτική Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
C-S6
Ναι
Ναι
Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας
C-S7
100%
100%
Δαπάνες Κατάρτισης Εργαζομένων
A-S2
€3.291,66 χιλ.
€2.517,07 χιλ.
Παραβιάσεις Εργατικού Δικαίου
SS-S4
Καμία
Καμία
Ικανοποίηση πελατών
SS-S8
Ναι
Ναι
Μηχανισμός διαχείρισης παραπόνων πελατών
SS-S9
Ναι
Ναι
Δείκτες Διακυβέρνησης
Δείκτες ESG
ATHEX
31.12.2021
31.12.2020
Σύνθεση Διοικητικού Συμβουλίου
C-G1
Ναι
Ναι
Εποπτεία Βιώσιμης Ανάπτυξης
C-G2
Ναι
Ναι
Ουσιαστικά θέματα
C-G3
Ναι
Ναι
Πολιτική Βιωσιμότητας
C-G4
Ναι
Όχι
Πολιτική Επιχειρηματικής Δεοντολογίας
C-G5
Ναι
Ναι
Πολιτική Ασφάλειας Δεδομένων
C-G6
Ναι
Ναι
Επιχειρηματικό Μοντέλο
Α-G1
Ναι
Ναι
Διαχείριση κρίσιμων κινδύνων
SS-G2
Ναι
Ναι
64
Πληροφορίες για τους ανωτέρω δείκτες και τις Πολιτικές υπάρχουν και στην Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης στην παρούσα Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου.
65
2.4 Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης
Το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας δηλώνει ότι η Εταιρεία έχει υιοθετήσει και συμμορφώνεται πλήρως με το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο περί εταιρικής διακυβέρνησης που ισχύει στην Ελλάδα και ειδικότερα με τις διατάξεις των άρθρων 1 έως 24 του ν. 4706/2020, τον ν. 4548/2018, τις διατάξεις του άρθρου 44 του ν. 4449/2017 (Επιτροπή Ελέγχου) όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 74 του ν. 4706/2020 και ισχύει, σε συνδυασμό με τις σχετικές αποφάσεις, εγκυκλίους και κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς.
Στο πλαίσιο αυτό, η Εταιρεία, με την από 14 Ιουλίου 2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της αναθεώρησε και επικαιροποίησε τον Κανονισμό Λειτουργίας της, ο οποίος είχε αρχικώς εγκριθεί με την από 31.03.2007 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας και αναθεωρηθεί με την από 31.08.2018 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας. Στον Κανονισμό Λειτουργίας της Εταιρείας περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η οργανωτική διάρθρωση της Εταιρείας, τα αντικείμενα των μονάδων και των επιτροπών της Εταιρείας, τα χαρακτηριστικά του Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου της Εταιρείας (ΣΕΕ) καθώς και οι διαδικασίες και πολιτικές που έχει υιοθετήσει και εφαρμόζει η Εταιρεία. Περίληψη του Κανονισμού Λειτουργίας της Εταιρείας έχει δημοσιοποιηθεί στον διαδικτυακό τόπο της Εταιρείας https://el.about.aegeanair.com/diakybernisi/, σύμφωνα με το άρθρο 14 παρ. 2 εδ. β’ του ν. 4706/2020.
Επιπλέον, η Εταιρεία με την από 14 Ιουλίου 2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της, έχει υιοθετήσει και εφαρμόζει τον νέο Ελληνικό Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης, έκδοσης Ιουνίου 2021 (ΕΚΕΔ), ο οποίος έχει καταρτισθεί από το Ελληνικό Συμβούλιο Εταιρικής Διακυβέρνησης (ΕΣΕΔ) που αποτελεί φορέα εγνωσμένου κύρους σύμφωνα με το άρθρο 17 N. 4706/2020 και την υπ’ αρ. 916/7.6.2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς (καλούμενος εφεξής ο «Κώδικας»).
Ο Κώδικας βρίσκεται αναρτημένος στο διαδικτυακό τόπο του ΕΣΕΔ, στην ακόλουθη ηλεκτρονική διεύθυνση:
https://www.esed.org.gr/web/guest/code-listed
Οι αποκλίσεις της Εταιρείας σε σχέση με τις ειδικές πρακτικές που προβλέπονται στον Κώδικα, παρατίθενται στον πίνακα που ακολουθεί.
66
Ελληνικός Κώδικας Εταιρικής Διακυβέρνησης
Επεξήγηση/Αιτιολόγηση απόκλισης από τις ειδικές πρακτικές του Ελληνικού Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης
Κριτήρια Πολυμορφίας πέρα από τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου
Ειδική Πρακτική 2.2.15
Πέρα από τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου για την επιλογή των οποίων η Εταιρεία εφαρμόζει τα προβλεπόμενα στην Πολιτική Καταλληλότητας Μελών Διοικητικού Συμβουλίου κριτήρια πολυμορφίας, δεν υφίστανται καθορισμένα κριτήρια πολυμορφίας με συγκεκριμένους στόχους εκπροσώπησης ανά φύλο και συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα για την επίτευξη αυτών, για την επιλογή των ανώτατων και ανώτερων διευθυντικών στελεχών της Εταιρείας.
Η Εταιρεία μελετά την υιοθέτηση κατάλληλων κριτηρίων πολυμορφίας για τα ανώτατα και ανώτερα διευθυντικά στελέχη της και επεξεργάζεται το σχετικό χρονοδιάγραμμα εφαρμογής αυτών, ενώ εκτιμά ότι θα απαιτηθεί πρόσθετος χρόνος προκειμένου να καταστεί εφικτή η θέσπιση και εφαρμογή κριτηρίων πολυμορφίας για τα ανώτατα και ανώτερα διευθυντικά στελέχη, λαμβανομένης υπόψη και της φύσης της δραστηριότητας της Εταιρείας. Εκτιμάται ότι δεν υφίσταται κίνδυνος από την εν λόγω απόκλιση, για όσο χρονικό διάστημα αυτή υφίσταται.
Σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου
Ειδική Πρακτική 2.2.21
Ειδική Πρακτική 2.2.22
Το Διοικητικό Συμβούλιο δεν έχει ορίσει ως ανεξάρτητο μη εκτελεστικό Αντιπρόεδρο ή ανώτατο ανεξάρτητο μέλος, ένα από τα ανεξάρτητα μη εκτελεστικά μέλη του, καθότι η ειδική αυτή πρακτική προϋποθέτει ότι ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου είναι μη εκτελεστικό μέλος. Καθώς το Διοικητικό Συμβούλιο, κατ’ εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 8 παρ. 2 του ν. 4706/2020 έχει ορίσει ως Πρόεδρό του ένα εκ των εκτελεστικών μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, απαιτείται, σύμφωνα με τη διάταξη αυτή ο διορισμός Αντιπροέδρου εκ των μη εκτελεστικών μελών. Στο πλαίσιο αυτό, το Διοικητικό Συμβούλιο έχει ορίσει δύο (2) Αντιπροέδρους – μη εκτελεστικά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου.
Ο Αντιπρόεδρος Α΄ αναπληρώνει τον Πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου ως προς τις αρμοδιότητες που προβλέπονται από το Καταστατικό (μη εκτελεστικές αρμοδιότητες), όταν απουσιάζει ή κωλύεται, ενώ σε περίπτωση απουσίας ή κωλύματος και του Αντιπροέδρου Α΄ τον Πρόεδρο αντικαθιστά ο Αντιπρόεδρος Β’.
Με την ως άνω συγκεκριμένη διαδικασία η Εταιρεία θεωρεί ότι έχει διασφαλισθεί η αποτελεσματική και παραγωγική λειτουργία του Διοικητικού Συμβουλίου. Μετά την λήξη της θητείας του τρέχοντος Διοικητικού Συμβουλίου, η Εταιρεία θα επανεξετάσει κατά πόσο είναι σκόπιμο και υπό ποιους όρους είναι δυνατό, να συμμορφωθεί με την ανωτέρω Ειδική Πρακτική.
67
Αποδοχές μελών του Διοικητικού Συμβουλίου
Ειδική Πρακτική 2.4.14
Δεν υπάρχει ειδική πρόβλεψη στις συμβάσεις των εκτελεστικών μελών του Διοικητικού Συμβουλίου η οποία να χορηγεί στο Διοικητικό Συμβούλιο το δικαίωμα να απαιτήσει την επιστροφή όλου ή μέρους του bonus που έχει απονεμηθεί, λόγω παράβασης συμβατικών όρων ή ανακριβών οικονομικών καταστάσεων προηγούμενων χρήσεων ή γενικώς βάσει εσφαλμένων χρηματοοικονομικών στοιχείων, που χρησιμοποιήθηκαν για τον υπολογισμό του bonus αυτού.
Για την εναρμόνιση με τη συγκεκριμένη ειδική πρακτική του Κώδικα, η Εταιρεία επεξεργάζεται την προσαρμογή των σχετικών συμβάσεων με την προσθήκη ρητού όρου κατά τα παραπάνω και εκτιμά ότι θα απαιτηθεί πρόσθετος χρόνος, προκειμένου αυτή να υλοποιηθεί. Εκτιμάται ότι δεν υφίσταται κίνδυνος από την εν λόγω απόκλιση, για όσο χρονικό διάστημα αυτή υφίσταται. Σημειώνεται, εξάλλου, ότι σύμφωνα με την Πολιτική Αποδοχών των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, η καταβολή της μεταβλητής αμοιβής δύναται να αναβάλλεται με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, ιδίως εφόσον προκύψουν εξαιρετικές περιστάσεις που δικαιολογούν την αναβολή αυτή (π.χ. η κερδοφορία της Εταιρείας επηρεαστεί από απρόβλεπτο γεγονός), ενώ, επιπλέον, η καταβολή της επιπρόσθετης αμοιβής μπορεί να ανακληθεί με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, εφόσον το μέλος που την έλαβε καταδικασθεί ή τα στοιχεία κερδοφορίας της Εταιρείας βάσει των δημοσιευμένων χρηματοοικονομικών της καταστάσεων αποδειχθούν ανακριβή.
Αξιολόγηση του Διοικητικού Συμβουλίου και των Επιτροπών του
Ειδική Πρακτική 3.3.16
Η Δήλωση Εταιρικής Διακυβέρνησης δεν περιλαμβάνει συνοπτική περιγραφή της διαδικασίας ατομικής και συλλογικής αξιολόγησής του Διοικητικού Συμβουλίου, των επιτροπών, καθώς και περίληψη των τυχόν ευρημάτων και των διορθωτικών ενεργειών.
Με δεδομένο ότι το υφιστάμενο Διοικητικό Συμβούλιο εξελέγη στις 14 Ιουλίου 2021 και κατόπιν ανασυγκροτήθηκαν οι επιτροπές του, η Εταιρεία προγραμματίζει τις παραπάνω αξιολογήσεις μετά τη συμπλήρωση του πρώτου έτους θητείας του νέου Διοικητικού Συμβουλίου και των επιτροπών του. Επομένως η Εταιρεία θα συμμορφωθεί με τη συγκεκριμένη Ειδική Πρακτική κατά την επόμενη εταιρική χρήση. Εκτιμάται ότι δεν υφίσταται κίνδυνος από την εν λόγω απόκλιση για την τρέχουσα χρήση, δεδομένου ότι η καταλληλότητα των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και των επιτροπών της Εταιρείας παρακολουθείται σε διαρκή βάση, ενώ μέχρι σήμερα δεν έχει προκύψει λόγος έκτακτης επαναξιολόγησης (πέραν, δηλαδή, της επικείμενης τακτικής, ετήσιας αξιολόγησης) της καταλληλότητας οποιουδήποτε μέλους.
68
Εωτερικός Έλεγχος
Η Εταιρεία διαθέτει Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας, ο οποίος εγκρίθηκε και τέθηκε αρχικώς σε ισχύ με την από 31.03.2007 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, αναθεωρήθηκε με την από 30.08.2018 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας επιπλέον τροποποιήθηκε, με την 14/07/2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, προκειμένου να προσαρμοσθεί σε τροποποιήσεις της κείμενης νομοθεσίας περί εταιρικής διακυβέρνησης, περιλαμβανομένων των διατάξεων του ν.4548/2018 και του άρθρου 44 του ν.4449/2017 (αναφορικά με τις αρμοδιότητες της Επιτροπής Ελέγχου). Ο Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας της Εταιρείας διαθέτει το ελάχιστο περιεχόμενο που αναφέρεται στο άρθρο 14 του ν.4706/2020, όπως ισχύει σήμερα και είναι σύμφωνος με τη δήλωση εταιρικής διακυβέρνησης της Εταιρείας και τον Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης που έχει υιοθετήσει και εφαρμόζει η Εταιρεία.
Εσωτερικός Έλεγχος
Η Εταιρεία διαθέτει Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου, η οποία αποτελεί μια ανεξάρτητη, αντικειμενική και συμβουλευτική δραστηριότητα, σχεδιασμένη να προσθέτει αξία και να βελτιώνει τις λειτουργίες του οργανισμού. Υποστηρίζει την Εταιρεία στην επίτευξη των σκοπών της, προσφέροντας μια συστηματική προσέγγιση για την αποτίμηση και βελτίωση της αποτελεσματικότητας της διαχείρισης κινδύνων, των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου και της εταιρικής διακυβέρνησης.
Η Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου ελέγχει την πιστή εφαρμογή της νομοθεσίας, την τήρηση του Καταστατικού της Εταιρείας και του συνόλου των πολιτικών και διαδικασιών της. Ο υπεύθυνος της Υπηρεσίας Εσωτερικού Ελέγχου αναπτύσσει και τηρεί σχετικό εγχειρίδιο διαδικασιών, το οποίο καλύπτει όλες τις πλευρές δραστηριοποίησης του Εσωτερικού Ελέγχου και εποπτεύει συνεχώς την αποτελεσματικότητα του.
Οι εσωτερικοί ελεγκτές είναι ανεξάρτητοι κατά την εκτέλεση του έργου τους, δεν υπάγονται ιεραρχικά σε καμία άλλη υπηρεσιακή μονάδα της Εταιρείας και εποπτεύονται από την Επιτροπή Ελέγχου. Η Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου της Εταιρείας αποτελεί μία ανεξάρτητη οργανωτική μονάδα, η οποία αναφέρεται στο Διοικητικό Συμβούλιο και στην Επιτροπή Ελέγχου, σύμφωνα με το Καταστατικό της Υπηρεσίας Εσωτερικού Ελέγχου και τον Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας της Εταιρείας. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις των εν λόγω κειμένων, το Διοικητικό Συμβούλιο, μέσω της Επιτροπής Ελέγχου της Εταιρείας, ενημερώνεται κατ’ ελάχιστο σε τριμηνιαία βάση για τον διενεργούμενο εσωτερικό έλεγχο, με την υποβολή εκθέσεων στις οποίες αναφέρονται οι επιμέρους διαδικασίες και ενέργειες εσωτερικού ελέγχου, καθώς και τα πορίσματα αυτού.
Ο εσωτερικός ελεγκτής της Εταιρείας έχει οριστεί από το Διοικητικό Συμβούλιο, είναι πλήρους απασχόλησης και δε μπορεί να ορισθεί ως εσωτερικός ελεγκτής μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου, ή διευθυντικά στελέχη ή συγγενείς των παραπάνω μέχρι και του δεύτερου βαθμού εξ αίματος ή εξ αγχιστείας. Η
69
Εταιρεία υποχρεούται να ενημερώνει την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς για οποιαδήποτε μεταβολή στα πρόσωπα ή την οργάνωση του εσωτερικού ελέγχου εντός δέκα (10) εργάσιμων ημερών από τη μεταβολή αυτή.
Κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, οι εσωτερικοί ελεγκτές δικαιούνται να λάβουν γνώση οποιωνδήποτε εγγράφων είναι απολύτως αναγκαία για τη διενέργεια του ελέγχου. Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου οφείλουν να συνεργάζονται και να παρέχουν πληροφορίες στην Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου και στην Επιτροπή Ελέγχου και γενικά να διευκολύνουν με κάθε τρόπο το έργο τους. Η διοίκηση της Εταιρείας, ως οφείλει, τους παρέχει όλα τα απαραίτητα μέσα για τη διευκόλυνση του έργου τους. Σημειώνεται ότι οι διατάξεις του «Καταστατικού της Υπηρεσίας Εσωτερικού Ελέγχου» του Απριλίου 2021 δεν έρχονται σε αντίθεση με τις διατάξεις του Κανονισμού Λειτουργίας της Επιτροπής Ελέγχου, ο οποίος εγκρίθηκε με την από 25.10.2018 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, τροποποιήθηκε με την από 22.04.2019 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, περαιτέρω επικαιροποιήθηκε με την από 18.02.2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου και τέλος τροποποιήθηκε με την από 14/7/2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου.
Αρμοδιότητες
Η Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου της Εταιρείας έχει, ενδεικτικά, τις ακόλουθες αρμοδιότητες:
Παρακολουθεί την εφαρμογή και τη συνεχή τήρηση του Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας και του καταστατικού της Εταιρείας, καθώς και της εν γένει νομοθεσίας που αφορά την Εταιρεία και ιδιαίτερα του νομοθετικού πλαισίου των ανωνύμων εταιρειών και της χρηματιστηριακής νομοθεσίας,
Ελέγχει την τήρηση των δεσμεύσεων που περιέχονται στα ενημερωτικά δελτία και τα επιχειρηματικά σχέδια της Εταιρείας σχετικά με τη χρήση των κεφαλαίων που αντλήθηκαν από το Χρηματιστήριο,
Ελέγχει τη νομιμότητα των αμοιβών και πάσης φύσης παροχών προς τα μέλη της διοίκησης αναφορικά με τις αποφάσεις των αρμόδιων οργάνων της Εταιρείας,
Αναφέρει στο Διοικητικό Συμβούλιο περιπτώσεις σύγκρουσης των ιδιωτικών συμφερόντων των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου ή των διευθυντικών στελεχών με τα συμφέροντα της Εταιρείας, τις οποίες διαπιστώνει κατά την άσκηση των καθηκόντων της,
• Ενημερώνει εγγράφως, ως εκ του νόμου οφείλει, μία (1) φορά τουλάχιστον το τρίμηνο, την Επιτροπή Ελέγχου και το Διοικητικό Συμβούλιο για τους διενεργούμενους ελέγχους,
70
• Παρίσταται στις γενικές συνελεύσεις των μετόχων και σε περίπτωση που χρειαστεί παρέχει ενημέρωση στους μετόχους της Εταιρείας κατά τη διάρκεια των συνελεύσεων αυτών,
• Παρέχει, μετά από έγκριση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, οποιαδήποτε πληροφορία ζητηθεί εγγράφως από τις Εποπτικές Αρχές, συνεργάζονται με αυτές και διευκολύνει με κάθε δυνατό τρόπο, το έργο παρακολούθησης, ελέγχου και εποπτείας που ασκούν,
• Μεριμνά για την ενημέρωση του προσωπικού σχετικά με την τρέχουσα νομοθεσία που αφορά στη δραστηριότητά τους.
Περαιτέρω, η Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου έχει την ευθύνη για τα εξής:
• Τη διασφάλιση της σύννομης απεικόνισης των συναλλαγών της Εταιρείας ,
• Την επιβεβαίωση της αξιοπιστίας και της ακρίβειας και τη διασφάλιση της πληρότητας των οικονομικών και λειτουργικών πληροφοριών που παράγονται και των μέσων που χρησιμοποιούνται,
• Την κατάρτιση ενός ευέλικτου ετήσιου ελεγκτικού πλάνου στο οποίο περιλαμβάνεται κάθε κίνδυνος και σημείο ελέγχου που έχει αναγνωριστεί από τη διοίκηση,
• Την εκτίμηση της επάρκειας και αποτελεσματικότητας, καθώς επίσης και την προώθηση της ποιοτικής και συνεχούς βελτίωσης, των διαδικασιών ελέγχου και της διαχείρισης κινδύνων.
Με την από 18 Φεβρουαρίου 2014 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, τη θέση του Εσωτερικού Ελεγκτή έχει αναλάβει ο κ. Μενεξιάδης Μάριος του Ευγενίου ως πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης, που πληροί τα κριτήρια ανεξαρτησίας της παρ. 3 του άρθρου 7 του ν. 3016/2002. Επίσης, πληροί τις προϋποθέσεις και τους όρους αναφορικά με τις αρμοδιότητες και ιδίως τις ιδιότητες του Εσωτερικού Ελεγκτή όπως αυτές διεξοδικά αναφέρονται στις διατάξεις των άρθρων 7 και 8 του ν. 3016/2002, καθώς και στην απόφαση 5/204/14.11.2000 του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς σχετικά με τις εταιρείες που έχουν εισαγάγει τις μετοχές τους στο Χ.Α., όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει. Το βιογραφικό του κ. Μάριου Μενεξιάδη έχει αναρτηθεί στην εταιρική ιστοσελίδα.
O κ. Μενεξιάδης Μάριος είναι επιπλέον υπεύθυνος επικοινωνίας της Εταιρείας με την Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων για τα αντίστοιχα θέματα.
71
Γενική Συνέλευση
Τρόπος Λειτουργίας
Το Διοικητικό Συμβούλιο, διασφαλίζει ότι η προετοιμασία και η διεξαγωγή της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων διευκολύνουν την αποτελεσματική άσκηση των δικαιωμάτων των μετόχων, οι οποίοι μπορούν να είναι πλήρως ενημερωμένοι για όλα τα θέματα που σχετίζονται με τη συμμετοχή τους στη Γενική Συνέλευση, συμπεριλαμβανομένων των θεμάτων ημερήσιας διάταξης και των δικαιωμάτων τους κατά τη Γενική Συνέλευση. Το Διοικητικό Συμβούλιο αξιοποιεί τη Γενική Συνέλευση των μετόχων για να διευκολύνει τον ουσιαστικό και ανοιχτό διάλογό τους με την Εταιρεία.
Σε συμμόρφωση με τις διατάξεις του ν. 4548/2018, η Εταιρεία αναρτά στον ιστότοπο της είκοσι (20) τουλάχιστον ημέρες πριν από τη Γενική Συνέλευση, τόσο στην ελληνική όσο και στην αγγλική γλώσσα, πληροφορίες σχετικά με:
• την ημερομηνία, την ώρα και τον τόπο σύγκλησης της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων,
• τους βασικούς κανόνες και τις πρακτικές συμμετοχής, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος εισαγωγής θεμάτων στην ημερήσια διάταξη και υποβολής ερωτήσεων, καθώς και των προθεσμιών εντός των οποίων τα δικαιώματα αυτά μπορούν να ασκηθούν,
• τις διαδικασίες ψηφοφορίας, τους όρους αντιπροσώπευσης μέσω πληρεξουσίου και τα χρησιμοποιούμενα έντυπα για ψηφοφορία μέσω πληρεξουσίου,
• την προτεινόμενη ημερήσια διάταξη της συνέλευσης, συμπεριλαμβανομένων σχεδίων των αποφάσεων προς συζήτηση και ψήφιση, αλλά και τυχόν συνοδευτικών εγγράφων,
• τον προτεινόμενο κατάλογο υποψήφιων μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και τα βιογραφικά τους (εφόσον υπάρχει θέμα εκλογής μελών), και
• το συνολικό αριθμό των μετοχών και των δικαιωμάτων ψήφου κατά την ημερομηνία της σύγκλησης.
Τουλάχιστον ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, ή/και ο Αντιπρόεδρος και ο Διευθύνων Σύμβουλος, παρίστανται στη Γενική Συνέλευση των μετόχων, προκειμένου να παρέχουν πληροφόρηση και ενημέρωση επί θεμάτων της αρμοδιότητάς τους που τίθενται προς συζήτηση και επί ερωτήσεων ή διευκρινίσεων που ζητούν οι μέτοχοι. Ο Πρόεδρος της Γενικής
72
Συνέλευσης διαθέτει επαρκή χρόνο για την υποβολή ερωτήσεων από τους μετόχους.
Βασικές Εξουσίες
Η Γενική Συνέλευση των μετόχων είναι το ανώτατο όργανο της Εταιρείας και δικαιούται να αποφασίζει γενικά για κάθε εταιρική υπόθεση. Οι νόμιμες αποφάσεις της υποχρεώνουν και τους απόντες και τους διαφωνούντες μετόχους.
Η Γενική Συνέλευση είναι το μόνο αρμόδιο όργανο για να αποφασίζει για:
• Κάθε θέμα που υποβάλλεται σ’ αυτή από το Διοικητικό Συμβούλιο ή από τους δικαιούμενους σύμφωνα με τις διατάξεις του Νόμου ή του Καταστατικού να προκαλέσουν την σύγκλησή της,
• Τροποποιήσεις του Καταστατικού. Τέτοιες τροποποιήσεις θεωρούνται όσες αφορούν την αύξηση, ή την μείωση του μετοχικού κεφαλαίου, τη διάλυση της Εταιρείας, την παράταση της διάρκειάς της και συγχώνευσή της με άλλη,
• Την εκλογή των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και των ελεγκτών
• Την έγκριση της Πολιτικής Αποδοχών της Εταιρείας, σύμφωνα με τον Ν. 4548/2018
• Την εκλογή των μελών της Επιτροπής Ελέγχου της Εταιρείας, σύμφωνα με τα ειδικώς οριζόμενα στο ν. 4449/2017 και στον Κανονισμό Λειτουργίας Επιτροπής Ελέγχου της Εταιρείας.
• Την έγκριση ή μεταρρύθμιση των ετησίων χρηματοοικονομικών καταστάσεων που καταρτίζει το Διοικητικό Συμβούλιο και την διάθεση των καθαρών κερδών,
• Την έγκριση, με ειδική ψηφοφορία που γίνεται με φανερή ψηφοφορία της συνολικής διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου και για την απαλλαγή των ελεγκτών από κάθε ευθύνη μετά την ψήφιση των ετησίων χρηματοοικονομικών καταστάσεων και μετά από ακρόαση της έκθεσης επί των πεπραγμένων του Διοικητικού Συμβουλίου και επί της γενικής καταστάσεως των εταιρικών υποθέσεων και της Εταιρείας. Στην παραπάνω ψηφοφορία έχουν δικαίωμα να συμμετέχουν και τα Μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της εταιρείας και οι υπάλληλοι της, αλλά μόνο με μετοχές που τους ανήκουν κατά κυριότητα,
• Την ακρόαση των ορκωτών ελεγκτών σχετικά με τον έλεγχο των βιβλίων και λογαριασμών της Εταιρείας, που έχουν διενεργήσει,
73
• Την έκδοση ομολογιακών δανείων με δικαίωμα απόληψης επί των κερδών, σύμφωνα με το άρθρο 72 του Ν.4548/2018 και μετατρέψιμων ομολογιακών δανείων,
• Τον διορισμό εκκαθαριστών σε περίπτωση λύσης της εταιρείας,
Την έγερση αγωγής κατά μελών του Διοικητικού Συμβουλίου ή των ελεγκτών, για παράβαση των καθηκόντων τους που απορρέουν από τον Νόμο και το Καταστατικό.
Δικαιώματα μετόχων και τρόποι άσκησης του
Στη Γενική Συνέλευση της Εταιρείας, δικαιούται να συμμετέχει και να ψηφίζει κάθε μέτοχος που εμφανίζεται με την ιδιότητα αυτή στα αρχεία του φορέα στον οποίο τηρούνται οι κινητές αξίες της Εταιρείας. Η άσκηση των εν λόγω δικαιωμάτων δεν προϋποθέτει τη δέσμευση των μετοχών του δικαιούχου ούτε την τήρηση ανάλογης διαδικασίας. Οι μέτοχοι που έχουν δικαίωμα συμμετοχής στη Γενική Συνέλευση μπορούν να αντιπροσωπευτούν σ’ αυτήν από πρόσωπο που έχουν εξουσιοδοτήσει νόμιμα.
Τα δικαιώματα των μετόχων της Εταιρείας, που πηγάζουν από τη μετοχή της είναι ανάλογα με το ποσοστό του κεφαλαίου, στο οποίο αντιστοιχεί η καταβεβλημένη αξία της μετοχής. Κάθε μετοχή παρέχει όλα τα δικαιώματα που προβλέπει ο Ν. 4548/2018 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει, αλλά και το καταστατικό της εταιρείας.
Ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου, ο Αντιπρόεδρος και ο Διευθύνων Σύμβουλος, είναι διαθέσιμοι για συναντήσεις με μετόχους της Εταιρείας με σημαντικές συμμετοχές και συζητούν μαζί τους ζητήματα που αφορούν στη διακυβέρνηση της Εταιρείας. Επίσης, ο Πρόεδρος διασφαλίζει ότι οι απόψεις των μετόχων γνωστοποιούνται στο Διοικητικό Συμβούλιο.
74
Διοικητικό Συμβούλιο
Πληροφοριακά στοιχεία για τη σύνθεση και τον τρόπο λειτουργίας του Διοικητικού Συμβουλίου
Σύμφωνα με το άρθρο 6 του ισχύοντος καταστατικού της Εταιρείας, η Εταιρεία διοικείται από το Διοικητικό Συμβούλιο, το οποίο αποτελείται από επτά (7) μέλη έως δέκα πέντε (15) μέλη. Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου μπορεί να είναι και νομικό πρόσωπο. Στην περίπτωση αυτή, το νομικό πρόσωπο υποχρεούται να ορίσει ένα φυσικό πρόσωπο για την άσκηση των εξουσιών του νομικού προσώπου ως μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου. Παράλειψη του νομικού προσώπου να προβεί στον ορισμό φυσικού προσώπου για την άσκηση των αντίστοιχων εξουσιών εντός 15 ημερών από το διορισμό του νομικού προσώπου ως μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου λογίζεται ως παραίτηση του νομικού προσώπου από τη θέση του μέλους.
Το Διοικητικό Συμβούλιο εκλέγεται από τη Γενική Συνέλευση με τριετή θητεία, που παρατείνεται μέχρι τη λήξη της προθεσμίας εντός της οποίας πρέπει να συνέλθει η αμέσως επόμενη Τακτική Γενική Συνέλευση μετά τη λήξη της θητείας του και μέχρι τη λήψη της σχετικής απόφασης. Σε κάθε περίπτωση η θητεία δεν μπορεί να υπερβεί την τετραετία. Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου μπορούν να είναι μέτοχοι ή μη μέτοχοι και είναι πάντοτε επανεκλέξιμα και ελεύθερα ανακλητά.
Το Διοικητικό Συμβούλιο αποτελείται από εκτελεστικά, μη εκτελεστικά και ανεξάρτητα μη εκτελεστικά μέλη.
Η ιδιότητα των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου ως εκτελεστικών ή μη εκτελεστικών ορίζεται από το Διοικητικό Συμβούλιο. Τα ανεξάρτητα μη εκτελεστικά μέλη εκλέγονται από τη Γενική Συνέλευση των μετόχων ή ορίζονται από το Διοικητικό Συμβούλιο σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 9 ν. 4706/2020, και πληρούν τα κριτήρια ανεξαρτησίας σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία και την Πολιτική Καταλληλότητας που έχει υιοθετήσει η Εταιρεία.
Τα ανεξάρτητα μη εκτελεστικά μέλη δεν υπολείπονται του ενός τρίτου (1/3) του συνολικού αριθμού των μελών του Δ.Σ. και, πάντως, δεν είναι λιγότερα από δύο (2). Αν προκύψει κλάσμα, στρογγυλοποιείται στον αμέσως εγγύτερο ακέραιο αριθμό.
Το τρέχον Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας εξελέγη κατά την ετήσια τακτική Γενική Συνέλευση των μετόχων της Εταιρείας, η οποία πραγματοποιήθηκε την 15.07.2021 και απαρτίζεται από 12 μέλη, εκ των οποίων τέσσερα (4) ανεξάρτητα μη εκτελεστικά , σύμφωνα με τα οριζόμενα στις διατάξεις του άρθρου 3 του ν. 3016/2002 και του άρθρου 5 του ν. 4706/2020. Το Διοικητικό Συμβούλιο συγκροτήθηκε σε σώμα κατά τη συνεδρίασή του στις 15.07.2021 ως ακολούθως:
75
1. Ευτύχιος Βασιλάκης, Πρόεδρος Δ.Σ., εκτελεστικό μέλος
2. Αναστάσιος Δαυίδ, Αντιπρόεδρος Α’ του Δ.Σ., μη εκτελεστικό μέλος
3. Παναγιώτης Λασκαρίδης, Αντιπρόεδρος Β’ του Δ.Σ., μη εκτελεστικό μέλος
4. Δημήτριος Γερογιάννης, Διευθύνων Σύμβουλος, εκτελεστικό μέλος.
5. Γεώργιος Βασιλάκης, μη εκτελεστικό μέλος
6. Στυλιανή (Στέλλα) Δημαράκη, εκτελεστικό μέλος
7. Κωνσταντίνος Καλαμάτας, ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος
8. Αχιλλέας Κωνσταντακόπουλος, μη εκτελεστικό μέλος
9. Νικόλαος-Γεώργιος Νανόπουλος, μη εκτελεστικό μέλος
10. Ναταλία Νικολαΐδη, ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος
11. Αλεξάνδρα Παπαλεξοπούλου, ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος
12. Νικόλαος Σοφιανός, ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος
Η θητεία του Διοικητικού Συμβουλίου είναι τριετής, παρατεινόμενη μέχρι τη λήξη της προθεσμίας εντός της οποίας πρέπει να συνέλθει η αμέσως επόμενη Τακτική Γενική Συνέλευση μετά τη λήξη της θητείας του και μέχρι τη λήψη της σχετικής απόφασης, και μη δυνάμενη να υπερβεί τα τέσσερα έτη.
Τρόποι Λειτουργίας
και Αρμοδιότητες του Διοικητικού Συμβουλίου
Σύμφωνα με το άρθρο 11 του Καταστατικού, το Διοικητικό Συμβούλιο, ενεργώντας συλλογικά, έχει τη διοίκηση και διαχείριση των εταιρικών υποθέσεων. Αποφασίζει γενικά για κάθε ζήτημα που αφορά την Εταιρεία εκτός από εκείνα που είτε από το Νόμο, είτε από το Καταστατικό, έχει αρμοδιότητα η Γενική Συνέλευση των μετόχων. Στις αρμοδιότητες του Διοικητικού Συμβουλίου συμπεριλαμβάνεται και η έκδοση ομολογιακού δανείου, με εξαίρεση τα μετατρέψιμα ομολογιακά δάνεια, για τα οποία ισχύουν τα αναφερόμενα στο άρθρο 3 του Καταστατικού, και τα ομολογιακά δάνεια με δικαίωμα απόληψης κερδών, για τα οποία μόνη αρμόδια είναι η Γενική Συνέλευση. Ενδεικτικά και όχι περιοριστικά, το Διοικητικό Συμβούλιο:
α) Εκπροσωπεί την Εταιρεία δικαστικά και εξώδικα.
β) Αρχίζει και διεξάγει δίκες, ενεργεί κατασχέσεις, εγγραφές προσημειώσεων και υποθηκών, συναινεί σε άρση τους, παραιτείται από προνόμια, αγωγές και ένδικα μέσα, συμβιβάζεται δικαστικά και εξώδικα και συνομολογεί διαιτησίες.
76
γ) Αποκτά, συνιστά ή μεταβιβάζει εμπράγματα και ενοχικά δικαιώματα σε κινητά και ακίνητα με την επιφύλαξη του άρθρου 19 ν. 4548/2018) και αποδέχεται υποχρεώσεις, συνάπτει κάθε μορφής συμβάσεις, με την επιφύλαξη των άρθρων 99 επ. του ν.4548/2018, συμμετέχει σε διαγωνισμούς δημοσίους ή άλλους καθώς και σε δημόσιες ή ιδιωτικές, μειοδοτικές ή πλειοδοτικές δημοπρασίες.
δ) Διορίζει, τοποθετεί και παύει υπαλλήλους και αντιπροσώπους της Εταιρείας, ρυθμίζει τις απολαβές και μισθούς τους και παρέχει και ανακαλεί κάθε γενική και ειδική πληρεξουσιότητα για λογαριασμό της Εταιρείας.
ε) Εκδίδει, αποδέχεται και υπογράφει ή εγγυάται ή οπισθογραφεί γραμμάτια σε διαταγή, συναλλαγματικές, επιταγές όπως και κάθε τίτλο σε διαταγή.
στ) Καθορίζει γενικά τις δαπάνες της Εταιρείας.
ζ) Ελέγχει τα βιβλία της Εταιρείας, καταρτίζει τις ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, προτείνει τις αποσβέσεις που γίνονται στις εγκαταστάσεις και τις επισφαλείς απαιτήσεις και προτείνει τα μερίσματα και τα κέρδη που θα διανεμηθούν.
η) Κανονίζει την εσωτερική λειτουργία της Εταιρείας και εκδίδει τους σχετικούς κανονισμούς, και γενικά επιχειρεί κάθε πράξη διοίκησης της Εταιρείας και διαχείρισης της περιουσίας της και έχει κάθε εξουσία και δικαίωμα για τη διαχείριση των εταιρικών συμφερόντων και την ενέργεια κάθε πράξης για την πραγμάτωση των σκοπών που επιδιώκει η Εταιρεία.
θ) Λαμβάνει κάθε είδους δάνειο ή πίστωση με ή χωρίς ειδική εγγύηση και παρέχει δάνεια σε εταιρείες με τις οποίες η Εταιρεία έχει επιχειρηματικές σχέσεις, χάριν του εταιρικού σκοπού.
ι) Παρέχει παντός τύπου εγγυήσεις για πιστωτικά έγγραφα ή υποχρεώσεις που έχουν αναλάβει εταιρείες στις οποίες η Εταιρεία μπορεί να έχει συμφέροντα ή συμμετοχή, καθώς και για πιστωτικά έγγραφα ή υποχρεώσεις που έχουν αναληφθεί από επιχειρήσεις ή πρόσωπα με τα οποία η Εταιρεία μπορεί να έχει επιχειρηματικές σχέσεις.
ια) Εκδίδει και συντάσσει παντός είδους πιστωτικά έγγραφα, αποδέχεται και οπισθογραφεί αυτά, συμπεριλαμβανομένων και υποχρεώσεων με ή χωρίς εμπράγματη ασφάλεια.
ιβ) Γενικά, φέρει εις πέρας και εκτελεί κάθε πράξη, σύμβαση και σχετική συναλλαγή, παρεμπίπτουσα ή συμπληρωματική, η οποία είναι αναγκαία ή σκόπιμη για την επίτευξη των σκοπών της Εταιρείας.
77
Η Εταιρεία εκπροσωπείται ενώπιον τρίτων, καθώς και ενώπιον οιασδήποτε Δημόσιας, Δικαστικής ή άλλης Αρχής, από το Διοικητικό Συμβούλιό της. Το Διοικητικό Συμβούλιο δικαιούται, με ειδική απόφασή του, να αναθέτει την εκπροσώπηση της Εταιρείας σε ένα ή περισσότερα πρόσωπα, ανεξάρτητα αν είναι ή δεν είναι μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου.
Επίσης, σύμφωνα με το άρθρο 9 του Καταστατικού της Εταιρείας, το Διοικητικό Συμβούλιο συνέρχεται στην έδρα της Εταιρείας, κάθε φορά που ο Νόμος, το Καταστατικό ή οι ανάγκες της Εταιρείας το απαιτούν, σε ημέρα και ώρα οριζόμενη από τον Πρόεδρο ή τον Αντιπρόεδρο που τον αναπληρώνει, ή όποτε τουλάχιστον δύο (2) από τους συμβούλους ζητήσουν εγγράφως τούτο. Το Διοικητικό Συμβούλιο μπορεί να συνεδριάζει με τηλεδιάσκεψη σύμφωνα με το άρθρο 90 παρ. 4 του ν. 4548/2018. Στην περίπτωση αυτή η πρόσκληση προς τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου περιλαμβάνει τις αναγκαίες πληροφορίες και τεχνικές οδηγίες για τη συμμετοχή τους στη συνεδρίαση. Επίσης, κάθε μέλος του διοικητικού συμβουλίου μπορεί να αξιώσει να διεξαχθεί η συνεδρίαση με τηλεδιάσκεψη ως προς αυτόν, αν κατοικεί σε άλλη χώρα από εκείνη όπου διεξάγεται η συνέλευση ή αν υπάρχει άλλος σπουδαίος λόγος, ιδίως ασθένεια ή αναπηρία.
Επιπλέον, το Διοικητικό Συμβούλιο είναι αρμόδιο για την έγκριση των Κανονισμών Λειτουργίας της Επιτροπής Ελέγχου και της Επιτροπής Αποδοχών. Είναι επίσης αρμόδιο για την εκλογή των μελών της Επιτροπής Αποδοχών της Εταιρείας.
Το Διοικητικό Συμβούλιο εξετάζει τους κυρίους κινδύνους που ανά καιρούς αντιμετωπίζει η Εταιρεία συνεπικουρούμενο, μεταξύ άλλων, από την Επιτροπή Ελέγχου και την Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου. Επίσης, το Διοικητικό Συμβούλιο επανεξετάζει σε τακτική βάση την εταιρική στρατηγική, τους κύριους επιχειρηματικούς κινδύνους και τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας.
Παρακάτω περιγράφονται οι αρμοδιότητες του Προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου και του Διευθύνοντος Συμβούλου:
Πρόεδρος
του Διοικητικού Συμβουλίου
Καθορίζει τα θέματα της ημερήσιας διάταξης, διασφαλίζει την καλή οργάνωση των εργασιών του Διοικητικού Συμβουλίου, διευκολύνει την αποτελεσματική συμμετοχή των μη εκτελεστικών μελών του Δ.Σ. στις εργασίες του, διασφαλίζει εποικοδομητικές σχέσεις μεταξύ των εκτελεστικών και των μη εκτελεστικών μελών του, είναι διαθέσιμος για συναντήσεις με μετόχους της Εταιρείας, διασφαλίζει ότι οι απόψεις των μετόχων γνωστοποιούνται στο Διοικητικό
78
Συμβούλιο, συγκαλεί σε συνεδρίαση τα μέλη του και διευθύνει τις Συνεδριάσεις του,
Ο ίδιος ή με ειδική εξουσιοδότηση από το Διοικητικό Συμβούλιο, μέλος αυτού ή υπάλληλος της Εταιρείας που τελεί σε οποιαδήποτε σχέση με αυτήν ή δικηγόρος της Εταιρείας,
• Εκπροσωπεί δικαστικά και εξώδικα την Εταιρεία.
• Εκπροσωπεί την Εταιρεία ενώπιον πάσης αρχής.
• Μπορεί σε περίπτωση προφανούς κινδύνου από την αναβολή και χωρίς απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, να εγείρει και να αντικρούει αγωγές και να ασκεί ένδικα μέσα, να διορίζει πληρεξούσιους και να προβαίνει σε κάθε δικαστική ή εξώδικη πράξη προστατευτική των συμφερόντων της Εταιρείας. Οι πράξεις αυτές υποβάλλονται αμέσως στο Διοικητικό Συμβούλιο για έγκριση.
Αναλαμβάνει κάθε αρμοδιότητα που του εκχωρεί το Διοικητικό Συμβούλιο και υπογράφει κάθε σύμβαση της Εταιρείας σύμφωνα με σχετική εξουσιοδότηση που του έχει δοθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο.
Διευθύνων
Σύμβουλος
Ο Διευθύνων Σύμβουλος είναι υπεύθυνος για την υλοποίηση των στρατηγικών στόχων της Εταιρείας και την διαχείριση των υποθέσεων (day-to-day management) της Εταιρείας. Είναι υπεύθυνος για τη διασφάλιση της ομαλής, εύρυθμης και αποτελεσματικής λειτουργίας της Εταιρείας, σύμφωνα με τους στρατηγικούς στόχους, τα επιχειρησιακά σχέδια και το πρόγραμμα δράσης, όπως αυτά καθορίζονται με αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου και της Γενικής Συνέλευσης.
Ο Διευθύνων Σύμβουλος αναφέρεται στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας, καθοδηγεί τις στρατηγικές επιλογές και επικυρώνει τις σημαντικές αποφάσεις της Εταιρείας. Προΐσταται όλων των Διευθύνσεων της Εταιρείας και είναι αρμόδιος μεταξύ άλλων και για:
α) Στρατηγική κατεύθυνση:
• Τη λήψη στρατηγικών αποφάσεων αναφορικά με την ανάπτυξη επιχειρηματικών στρατηγικών, καθώς επίσης και την πρόταση μεγάλων επενδύσεων.
• Τον καθορισμό των οργανωτικών σχεδίων της Εταιρείας.
• Τη διασφάλιση της εφαρμογής των αποφάσεων της Εταιρείας και την ενημέρωση του Διοικητικού Συμβουλίου για θέματα της Εταιρείας.
79
β) Επιχειρησιακή εκτελεστική καθοδήγηση:
• Το συντονισμό των ανώτατων στελεχών, την επίβλεψη και διασφάλιση της αποδοτικότητάς τους για την εύρυθμη λειτουργία της Εταιρείας.
• Τη λήψη /συμμετοχή σε μεγάλες επιχειρησιακές αποφάσεις της Εταιρείας.
• Τον καθορισμό των πολιτικών διαχείρισης κινδύνου. Την αξιολόγηση των κινδύνων και την εφαρμογή μέτρων και διαδικασιών για την αποτελεσματική αντιμετώπισή τους.
γ) Διαχείριση Απόδοσης:
• Τον προσδιορισμό των στόχων του προϋπολογισμού καθώς και την πρόταση καθορισμού των ετήσιων στόχων απόδοσης. Την υλοποίηση των στόχων των ετήσιων προϋπολογισμών.
• Την εποπτεία της οικονομικής διαχείρισης της Εταιρείας.
• Τη διασφάλιση της διαδικασίας επίτευξης των στόχων και αποτελεσμάτων.
δ) Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού:
• Την πρόσληψη και καθοδήγηση της ηγετικής ομάδας στελεχών της Εταιρείας.
• Τη χάραξη /καθορισμό κατευθυντήριων γραμμών αξιολόγησης της απόδοσης, προαγωγών και ανάπτυξης στελεχών, καθώς και του συστήματος ανταμοιβής.
Ο Διευθύνων Σύμβουλος είναι αρμόδιος για θέματα συντονισμού των επιμέρους Διευθύνσεων της Εταιρείας και την υποβολή εισηγήσεων προς το Διοικητικό Συμβούλιο, αναφορικά με θέματα αρμοδιότητας του Συμβουλίου.
80
Μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου
Ακολουθεί πίνακας με τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου:
Ονοματεπώνυμο
Ιδιότητα
Έναρξη θητείας
Λήξη θητείας
1. Ευτύχιος Βασιλάκης
Πρόεδρος Δ.Σ., εκτελεστικό μέλος
15/7/2021
15/7/2024
2. Αναστάσιος Δαυίδ
Αντιπρόεδρος Α’ του Δ.Σ., μη εκτελεστικό μέλος
15/07/2021
15/07/2024
3. Παναγιώτης Λασκαρίδης
Αντιπρόεδρος Β’ του Δ.Σ., μη εκτελεστικό μέλος
15/07/2021
15/07/2024
4. Δημήτριος Γερογιάννης
Διευθύνων Σύμβουλος, εκτελεστικό μέλος
15/07/2021
15/07/2024
5. Γεώργιος Βασιλάκης
μη εκτελεστικό μέλος
15/07/2021
15/07/2024
6. Στυλιανή (Στέλλα) Δημαράκη
εκτελεστικό μέλος
15/07/2021
15/07/2024
7. Κωνσταντίνος Καλαμάτας
ανεξάρτητο,
μη εκτελεστικό μέλος
15/07/2021
15/07/2024
8. Αχιλλέας Κωνσταντακόπουλος
μη εκτελεστικό μέλος
15/07/2021
15/07/2024
9. Νικόλαος-Γεώργιος Νανόπουλος
μη εκτελεστικό μέλος
15/07/2021
15/07/2024
10. Ναταλία Νικολαΐδη
ανεξάρτητο,
μη εκτελεστικό μέλος
15/07/2021
15/07/2024
11. Αλεξάνδρα Παπαλεξοπούλου
ανεξάρτητο,
μη εκτελεστικό μέλος
15/07/2021
15/07/2024
12. Νικόλαος Σοφιανός
ανεξάρτητο, μη εκτελεστικό μέλος
15/07/2021
15/07/2024
81
Συμμετοχή των μελών του ΔΣ καθώς και των μελών των επιτροπών στις συνεδριάσεις
Μέλος
(Θητεία μέχρι 15/7/2021)
Συνεδριάσεις
Διοικητικού Συμβουλίου
Συνεδριάσεις
Επιτροπής Ελέγχου
Συνεδριάσεις Επιτροπής Αποδοχών
Ευτύχιος Βασιλάκης
11/11
Αναστάσιος Δαυίδ
11/11
Παναγιώτης Λασκαρίδης
10/11
Δημήτριος Γερογιάννης
11/11
Γεώργιος Βασιλάκης
11/11
Χρήστος Ιωάννου
10/11
Κωνσταντίνος Καλαμάτας
11/11
5/5
Αχιλλέας Κωνσταντακόπουλος
11/11
Αλέξανδρος Μακρίδης
11/11
2/2
Νικόλαος – Γεώργιος Νανόπουλος
11/11
5/5
2/2
Βίκτωρ Πιζάντε
11/11
2/2
Νικόλαος Σοφιανός
5/5
82
Μέλος
(Θητεία από 15/7/2021)
Συνεδριάσεις
Διοικητικού Συμβουλίου
Συνεδριάσεις
Επιτροπής Ελέγχου
Συνεδριάσεις Επιτροπής Αποδοχών
Ευτύχιος Βασιλάκης
5/5
Αναστάσιος Δαυίδ
5/5
Παναγιώτης Λασκαρίδης
5/5
Δημήτριος Γερογιάννης
5/5
Γεώργιος Βασιλάκης
5/5
Στυλιανή (Στέλλα) Δημαράκη
5/5
Κωνσταντίνος Καλαμάτας
5/5
4/4
Αχιλλέας Κωνσταντακόπουλος
5/5
Νικόλαος – Γεώργιος Νανόπουλος
5/5
4/4
2/2
Ναταλία Νικολαΐδη
5/5
2/2
Αλεξάνδρα Παπαλεξοπούλου
5/5
2/2
Νικόλαος Σοφιανός
5/5
4/4
83
Βιογραφικά Σημειώματα Μελών Διοικητικού Συμβουλίου
Μέλη Διοικητικού Συμβουλίου
Ευτύχιος Βασιλάκης – Πρόεδρος ΔΣ, εκτελεστικό μέλος
O κ. Ευτύχιος Βασιλάκης είναι Πρόεδρος της Aegean και της Olympic Air και Διευθύνων Σύμβουλος της Autohellas, ενω μετέχει στα διοικητικά συμβούλια και άλλων μη εισηγμένων εταιρειών συνδεδεμένων θυγατρικών.
Διετέλεσε μη εκτελεστικό μέλος Δ.Σ. της εταιρείας FOURLIS Α.Ε. Συμμετοχών από το 2005 έως και τον Φεβρουάριο 2022, καθώς και της θυγατρικής της εταιρείας HOUSEMARKET A.E. από το 2016 έως τον Ιούλιο 2021. Είναι επίσης μη εκτελεστικό μέλος Δ.Σ. της εταιρείας LAMDA DEVELOPMENT S.A καθώς και της εταιρείας ανάπτυξης και διαχείρισης τουριστικών προορισμών υψηλών προδιαγραφών TEMES. Έχει διατελέσει μη εκτελεστικό μέλος του Δ.Σ. της Τράπεζας Πειραιώς και της εταιρείας ΤΙΤΑΝ.
Από το 2011 είναι μέλος Διοικητικού Συμβουλίου και Αντιπρόεδρος από το 2014 του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (Σ.Ε.Τ.Ε.) καθώς και από το 2012 μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου και από το 2018 της Εκτελεστικής Επιτροπής του Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (ΣΕB). Από το 2017 είναι Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Endeavor Greece.
Επίσης, είναι εκ των ιδρυτών & Μέλος ΔΣ του «Marketing Greece» αλλά και της σύμπραξης για την τουριστική και πολιτιστική προώθηση της Αθήνας «This is Athens».
Έχει σπουδάσει Οικονομικά στο Yale University (1988) και είναι κάτοχος Master in Business Administration από το Columbia Business School of New York (1991).
84
Αναστάσιος Δαυίδ - Αντιπρόεδρος Α’ του Δ.Σ., μη εκτελεστικό μέλος
Ο κ. Αναστάσιος Δαυίδ είναι Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Coca - Cola HBC από το 2016. Έγινε μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Coca-Cola HBC ως μη Εκτελεστικός Διευθυντής το 2006 και διορίστηκε Αντιπρόεδρος το 2014. Ο κ. Δαυίδ διαθέτει περισσότερα από 20 χρόνια εμπειρίας ως επενδυτής και μη εκτελεστικός μέλος στη βιομηχανία ποτών. Έχει διατελέσει στο παρελθόν Πρόεδρος της Navios Corporation. Είναι κάτοχος πτυχίου Ιστορίας από το Πανεπιστήμιο Tufts. Ο κ. Αναστάσης Δαυίδ δραστηριοποιείται ενεργά στη διεθνή κοινότητα. Είναι Αντιπρόεδρος της Κυπριακής Ένωσης Εφοπλιστών και Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της εταιρείας πλοίων ξηρών φορτίων Sea Trade Holdings Inc.
Παναγιώτης Λασκαρίδης- Αντιπρόεδρος Β’ του Δ.Σ., μη εκτελεστικό μέλος
Ο κ. Παναγιώτης Λασκαρίδης είναι απόφοιτος της Γερμανικής Σχολής Αθηνών, κάτοχος πτυχίου Μηχανολόγου – Μηχανικού (Diplom-Ingenieur) από το Πολυτεχνείο Braunschweig της Γερμανίας (1970), κάτοχος πτυχίου Master of Science Μηχανολογίας από το Πανεπιστήμιο Kings College του Λονδίνου (1971), κάτοχος πτυχίου Diploma Ναυπηγικής (Τμήμα Ναυπηγών του Αγγλικού Πολεμικού Ναυτικού) από το Πανεπιστήμιο University College του Λονδίνου (1972) καθώς και πτυχίου Master of Science Ναυπηγικής (Τμήμα Ναυπηγών του Αγγλικού Πολεμικού Ναυτικού) από το Πανεπιστήμιο University College του Λονδίνου (1972). Είναι μέλος των Institute of Marine Engineers (U.K.), Institute of Mechanical Engineers (U.K.), Royal Institution of Naval Architects (U.K.) και Society of Naval Architects and Marine Engineers – U.S.A.
Ίδρυσε τις εταιρείες Laskaridis Shipping Co. Ltd. και Lavinia Corporation το 1977 και παραμένει Διευθύνων Σύμβουλός τους μέχρι σήμερα.
Έχει υπηρετήσει σε πληθώρα διεθνών οργανώσεων και σωματείων. Είναι Πρώην Πρόεδρος της Ένωσης Ευρωπαίων Εφοπλιστών (ECSA), Πρόεδρος του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη, Αντιπρόεδρος του Ναυτικού Μουσείου Ελλάδος, Πρώην Πρόεδρος και νυν μέλος του Δ.Σ. του Αυτασφαλιστικού Οργανισμού The United Kingdom, Freight Demurrage and Defence Association (U.K.), Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Αυτασφαλιστικού Οργανισμού The Hellenic War Risks Maritime Association (The Hellenic Club).
Ο κ. Λασκαρίδης έχει παρασημοφορηθεί με τον Ανώτερο Ταξιάρχη του Τάγματος της Τιμής, με το Παράσημο Αξίας και Τιμής Πρώτης Τάξεως και με το Ανώτερο Παράσημο του Σταυρού Αξίας και Τιμής.
85
Δημήτριος Γερογιάννης - Διευθύνων Σύμβουλος, εκτελεστικό μέλος
Ο κ. Δημήτριος Γερογιάννης εντάχθηκε στο δυναμικό της Aegean Airlines το 1999 και κατείχε τη θέση του Γενικού Διευθυντή από το 2001, ενώ υπηρετεί ως Διευθύνων Σύμβουλος από το 2007. Είναι επίσης Αντιπρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Olympic Air. Πριν από την Aegean, εργάστηκε σε διάφορες εταιρείες στις ΗΠΑ, τη Γερμανία και την Ελλάδα. Το διάστημα 1989-1997, κατείχε διοικητικές θέσεις στη Daimler Benz AG στη Γερμανία, ενώ το διάστημα 1997-1999 ήταν Διευθυντής Προμηθειών και Συμβολαίων στον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών.
Ο κ. Γερογιάννης είναι κάτοχος πτυχίου ηλεκτρολόγου μηχανικού από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (1984) και διδακτορικού τίτλου σπουδών από το Πανεπιστήμιο του Yale (1989).
Γεώργιος Βασιλάκης, μη εκτελεστικό μέλος
Ο κ. Γεώργιος Βασιλάκης σπούδασε Σύγχρονη Ιστορία και Διοίκηση Επιχειρήσεων στο Πανεπιστήμιο Georgetown της Washington DC. Μετά τις σπουδές του εργάστηκε για έναν χρόνο στην Ισπανία και κατόπιν της επιστροφής του στην Ελλάδα εργάζεται στον όμιλο Autohellas. Αρχικά στην εισαγωγική αυτοκινήτων Saab, ενώ στη διάρκεια των επόμενων δέκα ετών ανέλαβε σταδιακά την επίβλεψη του συνόλου των δραστηριοτήτων εμπορίας αυτοκινήτου του Ομίλου Autohellas, Autotechnica / Velmar, εταιρία λιανικής για 12 μάρκες αυτοκινήτων και τις 3 εισαγωγικές εταιρείες Hyundai Hellas, KIA Hellas και Technocar (SEAT). Είναι μέλος Διοικητικού Συμβουλίου της Autohellas S.A και της PHAEA RESORTS.
Ο κ. Γιώργος Βασιλάκης είναι μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Συνδέσμου Εισαγωγέων Αντιπροσώπων Αυτοκινήτων και Δίκυκλων, στον οποίο διανύει την 13η χρονιά της θητείας του ως Πρόεδρος.
Στέλλα Δημαράκη, εκτελεστικό μέλος
Η κα Δημαράκη είναι Group Treasurer της Aegean. Στις αρμοδιότητές της περιλαμβάνονται η διαχείριση χρηματοοικονομικών κινδύνων, δανειακών υποχρεώσεων και διαθεσίμων, οι οργανωμένες αγορές κεφαλαίου και χρήματος, οι επενδυτικές σχέσεις καθώς και οι εξαγορές και συγχωνεύσεις. Από το 2007 που αποτελεί μέλος της ομάδας της Aegean έχει αναλάβει στρατηγικά έργα όπως η εξαγορά της Olympic Air και πιο πρόσφατα η κρατική ενίσχυση της Εταιρείας.
Η κα Στέλλα Δημαράκη είναι CFA Charterholder, έχει σπουδάσει στη Μεγάλη Βρετανία, την Ελλάδα και την Σουηδία, αποκτώντας μεταπτυχιακό τίτλο MΑ Finance & Investment από το Πανεπιστήμιο Exeter και Πτυχίο Ναυτιλιακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πειραιώς. Είναι μέλος της ομάδας εργασίας σε θέματα Treasury της ΙΑΤΑ καθώς και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Olympic Air.
86
Κωνσταντίνος Καλαμάτας, ανεξάρτητο, μη εκτελεστικό μέλος
Ο κ. Κωνσταντίνος Καλαμάτας αποφοίτησε από τη Σχολή Ικάρων το 1977 ως Ανθυποσμηναγός Ιπτάμενος και αποστρατεύτηκε το 2010 με το βαθμό του Αντιπτεράρχου. Υπηρέτησε κυρίως ως Χειριστής, Δοκιμαστής και Εκπαιδευτής σε μαχητικά αεροσκάφη συμπληρώνοντας συνολικά περισσότερες από 4.000 ώρες πτήσεων.
Υπηρέτησε στο Γενικό Επιτελείο της Αεροπορίας στη Διεύθυνση Ασφαλείας Πτήσεων και στη Διεύθυνση Αμυντικής Σχεδίασης και Εξοπλισμού.
Υπήρξε Υπεύθυνος για την εκπόνηση του ΕΜΠΑΕ (Ενιαίο Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα
Ανάπτυξης και Εκσυγχρονισμού), για τον προϋπολογισμό και τις δυνάμεις που διαθέτει η Πολεμική Αεροπορία στο ΝΑΤΟ, καθώς και στη Διεύθυνση Οργάνωσης ως Διευθυντής. Συμμετείχε σε επιτροπές για την υλοποίηση εξοπλιστικών προγραμμάτων (αναβάθμιση αεροσκαφών, προμήθεια υλικών, αξιολόγηση οικονομικών προσφορών και σύναψη συμβάσεων). Διετέλεσε Διοικητής της Σχολής Ικάρων και Διοικητής της Διοίκησης Αεροπορικής Εκπαίδευσης. Διετέλεσε Υπαρχηγός Επιτελείου ΓΕΕΘΑ, έχων στην αρμοδιότητα του την εποπτεία της Διεύθυνσης Οικονομικού του ΓΕΕΘΑ. Συμμετείχε επι τέσσερα έτη στο Ανώτατο Αεροπορικό Συμβούλιο που αποφασίζει για όλα τα επιχειρησιακά και οικονομικά θέματα της Πολεμικής Αεροπορίας.
Είναι ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος στο Δ.Σ. της Aegean Airlines.
Σπούδασε Ασφάλεια πτήσεων-εδάφους και Management στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας, σε πρόγραμμα της USAF. Είναι πτυχιούχος του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών και Διεθνών Σχέσεων του Παντείου Πανεπιστημίου.
Αχιλλέας Κωνσταντακόπουλος, μη εκτελεστικό μέλος
Ο κ. Αχιλλέας Κωνσταντακόπουλος είναι απόφοιτος του Ecole Hôtelière de Lausanne.
Από το 1997 είναι επικεφαλής της TEMES, όπου κατέχει τη θέση του Προέδρου του Δ.Σ.. Είναι επίσης Πρόεδρος της Ionian Hotel Enterprises S.A., ιδιοκτήτης του ξενοδοχείου Hilton Athens.
Είναι μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου των Aegean Airlines και του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (Σ.Ε.Τ.Ε.).
Ο κ. Κωνσταντακόπουλος είναι Πρόεδρος του Ιδρύματος Καπετάν Βασίλη & Κάρμεν Κωνσταντακόπουλου και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του μη κερδοσκοπικού οργανισμού “The Hellenic Initiative”.
87
Νίκολαος-Γεώργιος Νανόπουλος, μη εκτελεστικό μέλος
Ο κ. Νίκος Νανόπουλος έχει παρουσία στον χώρο των χρηματοοικονομικών και τραπεζικών υπηρεσιών για πάνω από 35 χρόνια. Ξεκίνησε τη σταδιοδρομία του στην Παγκόσμια Τράπεζα (World Bank) το 1982 και στη συνέχεια εργάσθηκε ως Managing Director σε θυγατρική του ομίλου HSBC στη Νέα Υόρκη. Το 1990 επέστρεψε στην Ελλάδα όπου υπήρξε ένα από τα ιδρυτικά στελέχη της Ευρωεπενδυτικής Τράπεζας του Τραπεζικού Ομίλου Λάτση (η οποία μετονομάστηκε σε Eurobank). Από το 1996 έως το 2013 διετέλεσε Διευθύνων Σύμβουλος της Eurobank και υπό την ηγεσία του η Τράπεζα εξελίχθηκε σε μια από τις τέσσερις ελληνικές συστημικές τράπεζες που δραστηριοποιείται σε ένα ευρύ φάσμα χρηματοοικονομικών προϊόντων και υπηρεσιών. Για περίπου δέκα χρόνια διετέλεσε επίσης Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών ενώ συμμετείχε σε πολλά άλλα Διοικητικά Συμβούλια (σε χώρους όπως η βιομηχανία, οι ασφαλιστικές υπηρεσίες, τα αμοιβαία κεφάλαια, η καταναλωτική πίστη, κ.α.).
Ο κ. Νανόπουλος σπούδασε Μηχανολογία (B.S., M.S., MIT), Οικονομικά (M.Sc., LSE) και Διοίκηση Επιχειρήσεων (MBA, INSEAD) και είναι Διδάκτωρ των Οικονομικών Επιστημών (Ph.D.) του Πανεπιστημίου Reading της Αγγλίας. Είναι Πρόεδρος της DIORAMA Investment Sicar, S.A. (Luxembourg). Επιπλέον, είναι Πρόεδρος της EFG Investment & Wealth Solutions Holding AG (Zurich). Είναι μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Altius Insurance (Cyprus). Επίσης, είναι μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής του Ιδρύματος Οικονομικών & Βιομηχανικών Ερευνών (IOBE) και του Κοινωφελούς Ιδρύματος Ι. Σ. Λάτση. Τέλος, είναι μέλος του Σωματείου και άλλων Επιτροπών του Ελληνοαμερικανικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος και του CEO Organization. Ασχολείται με την νεανική επιχειρηματικότητα και συμμετέχει στο Αdvisory Board του ΕGG (Enter Grow Go), εκκολαπτήριο νεοφυών επιχειρήσεων της Eurobank ενώ είναι και κριτής στους Επενδυτικούς Διαγωνισμούς που διοργανώνει το MIT Enterprise Forum.
88
Αλεξάνδρα Παπαλεξοπούλου, ανεξάρτητο, μη εκτελεστικό μέλος
Η κα. Αλεξάνδρα Παπαλεξοπούλου είναι εκτελεστικό μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Titan Cement International, εταιρεία εισηγμένη στην Euronext. Υπό αυτήν την ιδιότητα, είναι Αντιπρόεδρος της Εκτελεστικής Επιτροπής του ομίλου, έχοντας προηγουμένως διατελέσει διάφορους ρόλους στο στρατηγικό σχεδιασμό, την ανάπτυξη των επιχειρήσεων και τις εξαγωγές εντός του ομίλου. Η καριέρα της ξεκίνησε ως αναλυτής του ΟΟΣΑ (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης) και συνεργάτης στη συμβουλευτική εταιρεία Booz, Allen & Hamilton στο Παρίσι τη δεκαετία του 1990.
Η κα. Αλεξάνδρα Παπαλεξοπούλου είναι μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου και ταμίας του Ιδρύματος P&A Canellopoulos, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της INSEAD Business School. Είναι επίσης μη εκτελεστικό μέλος του ΔΣ της Coca-Cola HBC.
Είναι κάτοχος πτυχίου Οικονομικών από το Swarthmore College των ΗΠΑ και μεταπτυχιακού στη Διοίκηση Επιχειρήσεων από το INSEAD της Γαλλίας.
Νικόλαος Σοφιανός, ανεξάρτητο, μη εκτελεστικό μέλος
Ο κ. Νικόλαος Σοφιανός είναι πρώην Πρόεδρος του ΔΣ Deloitte AERS στην Ελλάδα έχοντας 40 έτη ελεγκτικής εμπειρίας. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος (partner) της Deloitte Greece και εκπρόσωπος της Εταιρείας ενώπιον των Εποπτικών και Φορολογικών Αρχών στην Ελλάδα.
Κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής του σταδιοδρομίας απέκτησε εκτεταμένη εμπειρία σε θέματα λογιστικής, ελεγκτικής, φορολογίας και συμβουλευτικών υπηρεσιών, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα κλάδων και ιδιαίτερα στον χρηματοπιστωτικό κλάδο. Έχει αναλάβει πληθώρα έργων συμβουλευτικών υπηρεσιών που καλύπτουν θέματα reporting, συστήματα ελέγχου, ενώ έχει επίσης εκτεταμένη εμπειρία σε θέματα ρυθμιστικών υποχρεώσεων και λογιστικών προτύπων.
Ο κ. Σοφιανός είναι μέλος πληθώρας επαγγελματικών ενώσεων μεταξύ των οποίων μέλος του Institute of Chartered Accountants (England and Wales, ICAEW, FCA), μέλος του Σώματος Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών (Σ.Ο.Ε.Λ.), διετέλεσε μέλος του ΔΣ του Σ.Ο.Ε.Λ, ιδρυτικό μέλος του JES (Κοινό Σχήμα Εξετάσεων ΣΟΕΛ & ACCA), μέλος της επιτροπής αξιολόγησης μεταπτυχιακών σπουδών Ελεγκτικής και Λογιστικής του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Αποφοίτησε από το University of Manchester του Ηνωμένου Βασιλείου με πτυχίο Chemical Engineering με ειδίκευση σε Mathematical Modelling και Computer Simulation.
89
Πολιτική Καταλληλότητας
Η Τακτική Γενική Συνέλευση της 15/7/2021 ενέκρινε την Πολιτική Καταλληλόλητας των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, η οποία καταρτίσθηκε σύμφωνα με τα οριζόμενα στις διατάξεις του άρθρου 3 του ν. 4706/2020, λαμβάνοντας υπόψιν την υπ’ αρ. 60/18.09.2020 εγκύκλιο της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, εγκρίθηκε με την από 24.06.2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 1 του ν. 4706/2020 και είναι διαθέσιμη στην ιστοσελίδα της Εταιρείας:
https://el.about.aegeanair.com/diakybernisi/codes-and-policies/
Καθένα από τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου πληροί τα κριτήρια καταλληλότητας που προβλέπονται στην Πολιτική Καταλληλότητας του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας. Συγκεκριμένα, τα μέλη:
α) διαθέτουν τα εχέγγυα ήθους, τη φήμη, τις γνώσεις, την εμπειρία, την ανεξαρτησία κρίσης και τις δεξιότητες που απαιτούνται για την εκτέλεσή των καθηκόντων που τους ανατίθενται. Επιπλέον, σημειώνεται ότι υπάρχει επαρκής εκπροσώπηση ανά φύλο τουλάχιστον είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) επί του συνόλου των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου,
β) δεν συντρέχουν κωλύματα ή ασυμβίβαστα στο πρόσωπο των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, με βάση τις διατάξεις του ν. 4706/2020, του εφαρμοζόμενου Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης και του Κανονισμού Λειτουργίας της Εταιρείας,
γ) η σύνθεση του νέου Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας ανταποκρίνεται πλήρως στις απαιτήσεις του ν. 4706/2020, αναφορικά με τον αριθμό των ανεξάρτητων μη εκτελεστικών μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και
δ) έκαστο εκ των ανεξαρτήτων μελών του Διοικητικού Συμβουλίου πληροί τις προϋποθέσεις ανεξαρτησίας του άρθρου 4 του ν. 3016/2002 και του άρθρου 9 του ν. 4706/2020.
90
Λοιπές Επαγγελματικές Δεσμεύσεις
Πέραν της ιδιότητας του μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, παρατίθενται κατωτέρω οι λοιπές επαγγελματικές δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει και διατηρούν τα μέλη του Δ.Σ. (συμπεριλαμβανομένων σημαντικών μη εκτελεστικών δεσμεύσεων σε εταιρείες και μη κερδοσκοπικά ιδρύματα):
Ευτύχιος Βασιλάκης – Πρόεδρος ΔΣ, εκτελεστικό μέλος
Επωνυμία
Ιδιότητα
AUTOHELLAS ATEE
Διευθύνων Σύμβουλος, Εκτελεστικό Μέλος ΔΣ
ΕΛΤΡΕΚΚΑ Α.Ε. ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ & ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΕΙΔΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ, ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ΣΥΝΕΡΓΕΙΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΙΔΩΝ
Πρόεδρος ΔΣ, Εκτελεστικό Μέλος
ΚΙΑ ΕΛΛΑΣ ΑΒΕΕ
Εκτελεστικό Μέλος ΔΣ
ΧΙΟΥΝΤΑΙ ΕΛΛΑΣ ΑΒΕΕ
Εκτελεστικό Μέλος ΔΣ
FASTTRAK ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ
Πρόεδρος Δ.Σ.
ΣΠΟΡΤΣΛΑΝΤ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΠΟΡ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ & ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Α.Ε.
Πρόεδρος Δ.Σ.& Διευθύνων Σύμβουλος
ΚΡΗΤΙΚΑ ΓΚΟΛΦ Α.Ε.
Πρόεδρος Δ.Σ.
ΤΕΜΕΣ Α.Ε.
Μη Εκτελεστικό Μέλος ΔΣ
ΓΚΟΛΦ ΡΕΖΙΝΤΕΝΣΙΣ Α.Ε. ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΩΝ & ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ
Μη Εκτελεστικό Μέλος ΔΣ
ΕΠΙΓΕΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ Α.Ε. ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ
Πρόεδρος Δ.Σ. Εκτελεστικό Μέλος ΔΣ
ΣΕΤΕ
Αντιπρόεδρος Δ.Σ.
ΣΕΒ
Μέλος Δ.Σ.
ENDEAVOR Greece ΑΜΚΕ
Μέλος Δ.Σ.
ΒΙΛΟΡΝΟΣ ΑΞΤΕ
Πρόεδρος Δ.Σ.& Διευθύνων Σύμβουλος
LAMDA DEVELOPMENT S.A.
Μέλος Δ.Σ.., Μη Εκτελεστικό
91
Αναστάσιος Δαυίδ - Αντιπρόεδρος Α’ του Δ.Σ., μη εκτελεστικό μέλος
Παναγιώτης Λασκαρίδης- Αντιπρόεδρος Β’ του Δ.Σ., μη εκτελεστικό μέλος
Επωνυμία
Ιδιότητα
Coca-Cola HBC A.G.
Πρόεδρος Διοικητικού Συμβούλιου
Sea Trade Holdings Inc.
Πρόεδρος Διοικητικού Συμβούλιου
Nephelle Navigation Inc.
Πρόεδρος Διοικητικού Συμβούλιου
Boval Sarl
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
Kar-Tess Holding
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
Adcom Advisory Ltd
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
Boval Ltd
Διευθυντικό Στέλεχος
Cyprus Union of Shipowners
Αντιπρόεδρος
The George and Kaity David Foundation
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου
Επωνυμία
Ιδιότητα
Laskaridis Shipping Co Ltd.
Διευθύνων Σύμβουλος
Lavinia Corporation
Διευθύνων Σύμβουλος
Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη
Πρόεδρος Δ.Σ.
The Hellenic War Risks Maritime Association (The Hellenic Club)
Μέλος Δ.Σ.
Ναυτικό Μουσείο Ελλάδος
Αντιπρόεδρος Δ.Σ.
92
Δημήτριος Γερογιάννης - Διευθύνων Σύμβουλος, εκτελεστικό μέλος
Γεώργιος Βασιλάκης, μη εκτελεστικό μέλος
Επωνυμία
Ιδιότητα
OLYMPIC AIR ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ
Αντιπρόεδρος/ Μέλος ΔΣ & Διευθύνων Σύμβουλος
Επωνυμία
Ιδιότητα
AUTOHELLAS ATEE
Εκτελεστικό Μέλος ΔΣ
ΧΙΟΥΝΤΑΙ ΕΛΛΑΣ ΑΒΕΕ
Αντιπρόεδρος ΔΣ & Διευθύνων Σύμβουλος
ΚΙΑ ΕΛΛΑΣ ΑΒΕΕ
Αντιπρόεδρος ΔΣ & Διευθύνων Σύμβουλος
ΤΕΚΝΟΚΑΡ ΜΑΕΕ
Πρόεδρος ΔΣ & Διευθύνων Σύμβουλος
AUTOTECHNICA HELLAS
Πρόεδρος ΔΣ & Διευθύνων Σύμβουλος
ΣΠΟΡΤΣΛΑΝΤ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΠΟΡ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ & ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Α.Ε.
Μέλος ΔΣ, μη-εκτελεστικό μέλος
ΓΚΟΛΦ ΡΕΖΙΝΤΕΝΣΙΣ Α.Ε. ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΩΝ & ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ
Μέλος ΔΣ, μη-εκτελεστικό μέλος
ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΜΠΟΡΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΕΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ
Πρόεδρος ΔΣ
93
Στέλλα Δημαράκη, εκτελεστικό μέλος
Αχιλλέας Κωνσταντακόπουλος, μη εκτελεστικό μέλος
Επωνυμία
Ιδιότητα
OLYMPIC AIR ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ
Μέλος ΔΣ
Επωνυμία
Ιδιότητα
ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ Α.Ε.
Πρόεδρος ΔΣ
Yaco Maritime Investments
Διευθυντής
ΠΗΛΕΑΣ Α.Ε.
Πρόεδρος ΔΣ & Διευθύνων Σύμβουλος
ΑΡΚΑΛ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Ι.Κ.Ε.
Διαχειριστής
ΙΟΝΙΚΗ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Α.Ε.
Πρόεδρος ΔΣ
ΙΔΡΥΜΑ «ΚΑΠΕΤΑΝ ΒΑΣΙΛΗ ΚΑΙ ΚΑΡΜΕΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΚΟΠΟΥΛΟΥ»
Πρόεδρος
The Hellenic Initiative
Μέλος ΔΣ
ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (Σ.Ε.Τ.Ε.)
Μέλος ΔΣ
ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ & ΚΤΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΙΧΑΗΛ Α. ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΗΣ
Πρόεδρος ΔΣ
94
Νικόλαος-Γεώργιος Νανόπουλος, μη εκτελεστικό μέλος
Ναταλία Νικολαΐδη, ανεξάρτητο, μη εκτελεστικό μέλος
Επωνυμία
Ιδιότητα
EFG Investment & Wealth Solutions Holding AG (Switzerland)
Πρόεδρος Δ.Σ.
Diorama Investments I SICAR S.A. (Luxemburg)
Πρόεδρος & Πρόεδρος Επενδυτικής Επιτροπής
Diorama Investments II SICAR S.A. (Luxemburg)
Πρόεδρος
ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΩΝ ΛΑΜΨΑ Α.Ε.
Αντιπρόεδρος, Μη Εκτελεστικό Ανεξάρτητο Μέλος Δ.Σ.
Altius Insurance Ltd (Cyprus)
Μέλος ΔΣ
Ι.Ο.Β.Ε.
Μέλος ΔΣ & Εκτελεστικής Επιτροπής
Επωνυμία
Ιδιότητα
Dynamic Counsel Ltd
Διευθύνων Σύμβουλος
Mytilineos S.A.
Ανεξάρτητο Μέλος ΔΣ
SMCP S.A.
Ανεξάρτητο Μέλος ΔΣ
95
Αλεξάνδρα Παπαλεξοπούλου, ανεξάρτητο, μη εκτελεστικό μέλος
Νικόλαος Σοφιανός, ανεξάρτητο, μη εκτελεστικό μέλος
Επωνυμία
Ιδιότητα
TITAN CEMENT INTERNATIONAL S.A.
Εκτελεστικό μέλος Δ.Σ.
COCA COLA HELLENIC BOTTLING COMPANY
Μη εκτελεστικό μέλος Δ.Σ.
ΙΔΡΥΜΑ ΠΑΥΛΟΥ ΚΑΙ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΥ
Μέλος Δ.Σ. & Ταμίας
INSEAD BUSINESS SCHOOL
Μέλος Δ.Σ.
E.D.Y.B.E.M. PUBLIC COMPANY LTD
Μέλος Δ.Σ.
Επωνυμία
Ιδιότητα
Τράπεζα Κύπρου LTD
Ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος ΔΣ, Πρόεδρος της Επιτροπής Ελέγχου και μέλος της Επιτροπής Διαχείρισης Κινδύνων του ΔΣ
Dovalue Greece SA
Ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος ΔΣ
Arcela Investments LTD
Μέλος ΔΣ & Διευθύνων Σύμβουλος
96
Αριθμός Μετοχών μελών Διοικητικού Συμβουλίου με 31/12/2021 (περιλαμβάνονται και οι έμμεσες συμμετοχές)
Μέλος ΔΣ
Αριθμός μετοχών
Ευτύχιος Βασιλάκης, Πρόεδρος Δ.Σ., εκτελεστικό μέλος
33.810.805
(885.255 άμεσα, 22.253.244 έμμεσα δια της αλυσίδας ελεγχόμενων εταιρειών FELIX HOLDINGS S.àr.l. και Evertrans S.A. και 10.672.306 μετοχές έμμεσα δια της αλυσίδας ελεγχόμενων εταιρειών FELIX HOLDINGS S.àr.l., Evertrans S.A., Main Stream S.A. και Autohellas.
Αναστάσιος Δαυίδ, Αντιπρόεδρος Α’ του Δ.Σ., μη εκτελεστικό μέλος
851.059
Παναγιώτης Λασκαρίδης, Αντιπρόεδρος Β’ του Δ.Σ., μη εκτελεστικό μέλος
7.766.622 έμμεσα μέσω της ελεγχόμενης εταιρείας Alnesco Enterprises Limited
Δημήτριος Γερογιάννης, Διευθύνων Σύμβουλος, εκτελεστικό μέλος
3.408
Αχιλλέας Κωνσταντακόπουλος, μη εκτελεστικό μέλος
5.000.605
(3.727.794 άμεσα και 1.272.811 έμμεσα μέσω της ελεγχόμενης εταιρείας Ateria Ventures Ltd)
97
E πιτροπή Ελέγχου
H Εταιρεία διαθέτει Κανονισμό Λειτουργίας της Επιτροπής Ελέγχου, ο οποίος εγκρίθηκε και τέθηκε σε ισχύ με την από 25.10.2018 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, τροποποιήθηκε με την από 22.04.2019 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου και περαιτέρω τροποποιήθηκε και επικαιροποιήθηκε με την από 18.02.2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου και τέλος επικαιροποιήθηκε με την από 14/7/2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου..
Ο ισχύων Κανονισμός Λειτουργίας της Επιτροπής Ελέγχου έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της Εταιρείας.
Ο Κανονισμός Λειτουργίας της Επιτροπής Ελέγχου έχει επικαιροποιηθεί με βάση το άρθρο 44 του Ν. 4449/2017, όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 74 του Ν. 4706/2020, και καλύπτει, μεταξύ άλλων, την σύνθεση, τον ρόλο, τις αρμοδιότητες και τον τρόπο λειτουργίας και αξιολόγησής της Επιτροπής Ελέγχου όπως ορίζονται από το άρθρο 44 του ν. 4449/2017 και από τις υπ’ αριθμ. πρωτ. 1302/28.04.2017 και 1508/17.07.2020 επιστολές της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς.
Σύνθεση της Επιτροπής Ελέγχου
Σύμφωνα με τον Κανονισμό Λειτουργίας της Επιτροπής Ελέγχου, η Επιτροπή Ελέγχου αποτελείται από τουλάχιστον τρία (3) μέλη και αποτελεί:
α) επιτροπή του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρίας, η οποία αποτελείται από μη εκτελεστικά μέλη του, είτε
β) ανεξάρτητη επιτροπή, η οποία αποτελείται από μη εκτελεστικά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και τρίτους, είτε
γ) ανεξάρτητη επιτροπή, η οποία αποτελείται μόνο από τρίτους.
Το είδος της Επιτροπής Ελέγχου, η θητεία, ο αριθμός και οι ιδιότητες των μελών της αποφασίζονται από τη Γενική Συνέλευση των μετόχων της Εταιρίας. Η σύνθεσή της διαμορφώνεται κατά την πλήρη ευχέρεια της Γενικής Συνέλευσης εντός του εκάστοτε νομοθετικού πλαισίου.
Τα μέλη της Επιτροπής Ελέγχου είναι κατά πλειοψηφία ανεξάρτητα, κατά την έννοια του άρθρου 4 του Ν. 3016/2002, όπως ισχύει και του άρθρου 9 του Ν. 4706/2020. Απαγορεύεται η συμμετοχή στην Επιτροπή Ελέγχου προσώπων που κατέχουν παράλληλα θέσεις ή ιδιότητες ή που διενεργούν συναλλαγές ασυμβίβαστες με τον σκοπό της Επιτροπής. Με την επιφύλαξη των ανωτέρω, η συμμετοχή προσώπου στην Επιτροπή Ελέγχου δεν αποκλείει τη συμμετοχή του σε άλλη Επιτροπή του Διοικητικού Συμβουλίου, εφόσον αυτό δεν επηρεάζει την ορθή εκτέλεση των καθηκόντων του προσώπου ως μέλους της Επιτροπής Ελέγχου.
Τα μέλη της Επιτροπής Ελέγχου διαθέτουν στο σύνολό τους επαρκή γνώση και εμπειρία στον τομέα δραστηριοποίησης της Εταιρείας. Τουλάχιστον ένα μέλος
98
της Επιτροπής Ελέγχου, το οποίο είναι ανεξάρτητο από την Εταιρεία, διαθέτει επαρκή γνώση και εμπειρία στην ελεγκτική ή λογιστική.
Τα μέλη της Επιτροπής Ελέγχου ορίζονται από τη Γενική Συνέλευση των Μετόχων της Εταιρείας, όταν αποτελεί ανεξάρτητη επιτροπή, ή από το Διοικητικό Συμβούλιο, όταν η Επιτροπή Ελέγχου αποτελεί επιτροπή του Διοικητικού Συμβουλίου, σύμφωνα με τις προβλέψεις του νόμου, με απόφαση η οποία αιτιολογεί επαρκώς τα προσόντα των προτεινομένων μελών της Επιτροπής καθώς και το γεγονός της ανεξαρτησίας των οριζόμενων ανεξάρτητων μελών. Σε περίπτωση παραίτησης ή θανάτου ή με οποιονδήποτε άλλο τρόπο απώλειας της ιδιότητας μέλους της Επιτροπής Ελέγχου, τότε το Διοικητικό Συμβούλιο ορίζει από τα υφιστάμενα μέλη του νέο μέλος σε αντικατάσταση αυτού που εξέλιπε, για το χρονικό διάστημα μέχρι τη λήξη της θητείας του, τηρουμένων, εφόσον συντρέχει περίπτωση, των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 82 του Ν. 4548/2018, το οποίο εφαρμόζεται αναλόγως. Όταν το μέλος του προηγούμενου εδαφίου είναι τρίτο πρόσωπο, μη μέλος Διοικητικού Συμβουλίου, το Διοικητικό Συμβούλιο ορίζει τρίτο πρόσωπο, μη μέλος Διοικητικού Συμβουλίου, ως προσωρινό αντικαταστάτη, και η επόμενη Γενική Συνέλευση προβαίνει είτε στον ορισμό του ίδιου μέλους είτε στην εκλογή άλλου, για το χρονικό διάστημα μέχρι τη λήξη της θητείας του στην Επιτροπή Ελέγχου.
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ελέγχου ορίζεται από τα μέλη της, και είναι υποχρεωτικά ανεξάρτητος από την Εταιρεία κατά την έννοια των διατάξεων του Ν. 3016/2002, όπως ισχύει, και του άρθρου 9 του Ν. 4706/2020. Το πρόσωπο του Προέδρου Διοικητικού Συμβουλίου δεν μπορεί να είναι το ίδιο με το πρόσωπο του Προέδρου της Επιτροπής Ελέγχου. Με την ίδια απόφαση, ορίζεται και αναπληρωτής Πρόεδρος ένας εκ των εκλεγμένων ανεξαρτήτων μελών της Επιτροπής, ενώ είναι δυνατός και ο ορισμός από το όργανο που ορίζει τα μέλη της Επιτροπής Ελέγχου αναπληρωματικών μελών που αντικαθιστούν τα τακτικά μέλη της Επιτροπής Ελέγχου σε περίπτωση κωλύματός τους.
Τα μέλη της Επιτροπής Ελέγχου της Εταιρείας ορίστηκαν αρχικά με την από 15.07.2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, με τριετή θητεία, ενώ η Επιτροπή Ελέγχου κατά τη συνεδρίαση της στις 16.07.2021 αποφάσισε τον ορισμό του ανεξάρτητου μη εκτελεστικού μέλους Δ.Σ. κ.Νικόλαου Σοφιανού ως Προέδρου αυτής και συγκροτήθηκε σε σώμα. Επομένως, η Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας αποτελείται από ένα μη εκτελεστικό μέλος του Δ.Σ. και δύο ανεξάρτητα μη εκτελεστικά μέλη του Δ.Σ.. Συγκεκριμένα, απαρτίζεται από τα κατωτέρω πρόσωπα:
1) Νικόλαος Σοφιανός – ανεξάρτητο, μη εκτελεστικό μέλος του Δ.Σ, Πρόεδρος
99
2) Γεώργιος – Νικόλαος Νανόπουλος - μη εκτελεστικό μέλος Δ.Σ.
3) Κωνσταντίνος Καλαμάτας - ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος Δ.Σ.
Συνεδρίαση και λήψη αποφάσεων
Η Επιτροπή Ελέγχου συγκαλείται αποκλειστικά από τον Πρόεδρό της ή, σε περίπτωση απουσίας ή κωλύματός του, από τον αναπληρωτή του. Η Επιτροπή Ελέγχου συνεδριάζει τακτικά τουλάχιστον τέσσερις (4) φορές ανά έτος. Συνεδριάζει έκτακτα, όταν κατά την κρίση του Προέδρου του Δ.Σ. ή του Προέδρου της Επιτροπής Ελέγχου κρίνεται αναγκαίο. Η Επιτροπή Ελέγχου επίσης δύναται να συναντάται, χωρίς την παρουσία της Διοίκησης, με τον τακτικό ελεγκτή της Εταιρείας. Η συνεδρίαση μπορεί να λαμβάνει χώρα δια ζώσης ή μέσω οπτικοακουστικών μέσων, στην έδρα της Εταιρείας ή σε οποιονδήποτε τόπο πρόσφορο για τον σκοπό της συνεδρίασης. Χρέη γραμματέως εκτελεί ο Διευθυντής Εσωτερικού Ελέγχου, ο οποίος τηρεί τα πρακτικά των συνεδριάσεων.
Στις συνεδριάσεις της Επιτροπής Ελέγχου επιδιώκεται κατά το δυνατόν να συμμετέχει το σύνολο των μελών της (δια ζώσης ή μέσω οπτικοακουστικών μέσων). Εφόσον στην συνεδρίαση δεν παρίστανται τουλάχιστον δύο μέλη (τακτικά ή αναπληρωματικά), η συνεδρίαση ματαιώνεται και επαναλαμβάνεται χωρίς νέα πρόσκληση το αργότερο εντός επτά (7) ημερών από την ματαίωσή της (όπου και πάλι θα απαιτείται να παρίστανται τουλάχιστον δύο μέλη). Οι αποφάσεις λαμβάνονται κατά πλειοψηφία των μελών της, και σε περίπτωση ισοψηφίας υπερισχύει η ψήφος του Προέδρου.
Το μέλος της Επιτροπής Ελέγχου που διαθέτει επαρκή γνώση και εμπειρία στην ελεγκτική ή λογιστική παρίσταται υποχρεωτικώς στις συνεδριάσεις της Επιτροπής Ελέγχου που αφορούν στην έγκριση των οικονομικών καταστάσεων.
Επιπλέον, η Επιτροπή Ελέγχου καλεί, όποτε κρίνει σκόπιμο, βασικά διευθυντικά στελέχη που εμπλέκονται στη διακυβέρνηση της Εταιρείας, συμπεριλαμβανομένου του διευθύνοντος συμβούλου, του οικονομικού διευθυντή και του επικεφαλής της Υπηρεσίας Εσωτερικού Ελέγχου, να παρακολουθούν συγκεκριμένες συνεδριάσεις ή συγκεκριμένα θέματα της ημερήσιας διάταξης και να εκθέτουν άποψη επί αυτών.
Η Επιτροπή Ελέγχου, εκτός των προβλεπόμενων συνεδριάσεων, διενεργεί υποχρεωτικά συναντήσεις με τη διοίκηση και τα αρμόδια διευθυντικά στελέχη κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας των οικονομικών εκθέσεων καθώς επίσης και με τον ορκωτό ελεγκτή λογιστή κατά το στάδιο προγραμματισμού του ελέγχου, κατά τη διάρκεια εκτέλεσής του και κατά το στάδιο προετοιμασίας των εκθέσεων ελέγχου.
100
Η Επιτροπή Ελέγχου συσκέπτεται τουλάχιστον μία φορά ανά τρίμηνο, με τον επικεφαλής της Υπηρεσίας Εσωτερικού Ελέγχου της για τη συζήτηση θεμάτων της αρμοδιότητάς του, καθώς και προβλημάτων που, ενδεχομένως, προκύπτουν από τους εσωτερικούς ελέγχους.
Αρμοδιότητες της Επιτροπής Ελέγχου
Η Επιτροπή Ελέγχου λειτουργεί ως ένα ανεξάρτητο και αντικειμενικό σώμα, το οποίο είναι υπεύθυνο για την επισκόπηση και αξιολόγηση των ελεγκτικών πρακτικών και της απόδοσης των εσωτερικών και εξωτερικών ελεγκτών. Βασική αποστολή της Επιτροπής Ελέγχου είναι να επικουρεί το Διοικητικό Συμβούλιο στην εκτέλεση των καθηκόντων του, επιβλέποντας τις διαδικασίες χρηματοοικονομικής πληροφόρησης, τις πολιτικές και το σύστημα εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας.
Σε συμμόρφωση με το άρθρο 44 του Ν. 4449/2017, σύμφωνα με τον Κανονισμό Λειτουργίας της, η Επιτροπή Ελέγχου μεταξύ άλλων:
(α) παρακολουθεί τη διαδικασία χρηματοοικονομικής πληροφόρησης και υποβάλλει συστάσεις ή προτάσεις για την εξασφάλιση της ακεραιότητάς της,
(β) ενημερώνει το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας για το αποτέλεσμα του υποχρεωτικού ελέγχου και επεξηγεί πώς συνέβαλε ο υποχρεωτικός έλεγχος στην ακεραιότητα της χρηματοοικονομικής πληροφόρησης και ποιος ήταν ο ρόλος της Επιτροπής Ελέγχου στην εν λόγω διαδικασία,
(γ) παρακολουθεί την αποτελεσματικότητα των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου, διασφάλισης της ποιότητας και διαχείρισης κινδύνων της επιχείρησης και, κατά περίπτωση, του τμήματος εσωτερικού ελέγχου της, όσον αφορά τη χρηματοοικονομική πληροφόρηση της Εταιρείας χωρίς να παραβιάζει την ανεξαρτησία της τελευταίας,
(δ) παρακολουθεί τον υποχρεωτικό έλεγχο των ετήσιων εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων και ιδίως τον βαθμό απόδοσής του, λαμβάνοντας υπόψη οποιαδήποτε πορίσματα και συμπεράσματα των αρμοδίων αρχών σύμφωνα με την παρ. 6 του άρθρου 26 του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 537/2014 και την παρ. 5 του άρθρου 44 του Ν. 4449/2017,
(ε) επισκοπεί και παρακολουθεί την ανεξαρτησία των ορκωτών ελεγκτών λογιστών ή των ελεγκτικών εταιρειών σύμφωνα με τα άρθρα 21, 22, 23, 26 και 27, καθώς και το άρθρο 6 του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 537/2014 και ιδίως την καταλληλότητα της παροχής μη ελεγκτικών υπηρεσιών στην ελεγχόμενη οντότητα σύμφωνα με το άρθρο 5 του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 537/2014,
(στ) είναι υπεύθυνη για την οργάνωση της διαδικασίας επιλογής ορκωτών ελεγκτών λογιστών ή ελεγκτικών εταιρειών και εισηγείται τους ορκωτούς
101
ελεγκτές λογιστές ή τις ελεγκτικές εταιρείες που θα διοριστούν σύμφωνα με το άρθρο 16 του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 537/2014, εκτός εάν εφαρμόζεται η παρ. 8 του άρθρου 16 του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 537/2014,
(ζ) γνωμοδοτεί για την έγκριση και αναθεώρηση των Κανονισμών Λειτουργίας της Εταιρείας, του Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης, καθώς και υποβάλλει κατά την κρίση της πρόταση για την αναθεώρηση του παρόντος Κανονισμού. Για τα αποτελέσματα όλων των παραπάνω ενεργειών, η Επιτροπή Ελέγχου ενημερώνει το Διοικητικό Συμβούλιο υποβάλλοντας εξαμηνιαίες εκθέσεις πεπραγμένων με τις διαπιστώσεις της και με προτάσεις εφαρμογής διορθωτικών ενεργειών, εφόσον κριθεί σκόπιμο.
Η Επιτροπή Ελέγχου παρουσιάζει και υποβάλλει στο Διοικητικό Συμβούλιο τις αναφορές που υποβάλλονται σε αυτήν κάθε τρεις (3) μήνες από την Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου, σύμφωνα με το άρθρο 16 του Ν. 4706/2020, μαζί με τις παρατηρήσεις της ή νωρίτερα εφόσον κριθεί αναγκαίο.
Η Επιτροπή Ελέγχου διαθέτει πλήρη πρόσβαση σε κάθε στοιχείο της Εταιρείας που χρειάζεται για την διενέργεια των καθηκόντων της και η Εταιρεία θέτει στη διάθεσή της Επιτροπής Ελέγχου κάθε πρόσωπο το οποίο η Επιτροπή κρίνει απαραίτητο. Ο Κανονισμός Λειτουργίας της Επιτροπής Ελέγχου είναι δημοσιευμένος στην ιστοσελίδα της Εταιρείας, στον ακόλουθο σύνδεσμο:
https://el.about.aegeanair.com/diakybernisi/committees-and-external-
auditors/kanonismos-leitoyrgias-tis-epitropis-elegxoy-tis-etaireias/
102
Κατά τη διάρκεια του 2021, η Επιτροπή Ελέγχου ασκώντας τις αρμοδιότητες της πραγματοποίησε εννέα (9) συνεδριάσεις στις οποίες συμμετείχαν όλα τα μέλη της, των οποίων η θεματολογία αναφέρεται συνοπτικά στα παρακάτω:
Πεπραγμένα Επιτροπής Ελέγχου και Συνεδριάσεις
• Πρόοδος εργασιών του εσωτερικού ελέγχου,
• Πρόοδος εργασιών σε θέματα προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα,
• Έγκριση ετήσιου πλάνου εσωτερικού ελέγχου 2021,
• Επισκόπηση και έγκριση πολιτικών εταιρικής διακυβέρνησης,
• Επικαιροποίηση Κανονισμού Λειτουργίας της Επιτροπής Ελέγχου,
• Θέματα καταγραφής του συστήματος ελέγχου βάσει Ν.4706/2020,
• Έγκριση αμοιβών για επιτρεπόμενες μη – ελεγκτικές υπηρεσίες και παρακολούθηση της πορείας αυτών,
• Αυτό-αξιολόγηση Επιτροπής Ελέγχου και Υπηρεσίας Εσωτερικού Ελέγχου,
• Προ-έγκριση ποσών για την προμήθεια αδείας λογισμικού εσωτερικού ελέγχου και διαχείρισης κινδύνων,
• Έγκριση εταιρικών πολιτικών,
• Έγκριση αποτελεσμάτων οικονομικής χρήσης 1/1/2020 - 31/12/2020,
• Ορισμός Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών για τη χρήση 1/1/2021 – 31/12/2021,
• Συγκρότηση Επιτροπής Ελέγχου σε Σώμα,
• Απολογισμοί πεπραγμένων της Επιτροπής Ελέγχου.
103
Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων
Σύνθεση της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων
Σύμφωνα με τον Κανονισμό Λειτουργίας της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων, η Επιτροπή αποτελείται από (3) μέλη με τριετή θητεία, τα οποία στο σύνολό τους είναι μη εκτελεστικά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και κατά πλειοψηφία ανεξάρτητα, κατά την έννοια του νόμου, ως εκάστοτε ισχύει. Στην Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων προεδρεύει ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος του ∆.Σ. Η Πρόεδρος της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων είναι υπεύθυνη για τον προγραμματισμό και τη διεξαγωγή των συνεδριάσεων. Η θητεία των μελών παρατείνεται αυτόματα μέχρι την πρώτη Τακτική Γενική Συνέλευση μετά τη λήξη της θητείας τους, η οποία δεν μπορεί να υπερβεί τα τέσσερα (4) έτη. Σε περίπτωση κένωσης θέσης μέλους της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων (ενδεικτικώς λόγω παραιτήσεως), το Διοικητικό Συμβούλιο διορίζει αμελλητί τον αντικαταστάτη του.
Απαγορεύεται η συμμετοχή στην Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων προσώπων που κατέχουν παράλληλα θέσεις ή ιδιότητες ή που διενεργούν συναλλαγές ασυμβίβαστες με τον σκοπό της Επιτροπής. Ο εκτελεστικός Πρόεδρος, ο Διευθύνων Σύμβουλος και ο Οικονομικός Διευθυντής της Εταιρείας (ενδεχομένως και άλλα μέλη του Δ.Σ. εάν κριθεί απαραίτητο από την Επιτροπή) δύνανται να προσκαλούνται από την Επιτροπή να παρίστανται στις συνεδριάσεις).
Τα μέλη της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων διαθέτουν στο σύνολό τους επαρκή γνώση και εμπειρία σε θέματα διαμόρφωσης αποδοχών.
Τα μέλη της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων διορίζονται στο σύνολό τους από το Διοικητικό Συμβούλιο με απόφαση η οποία αιτιολογεί επαρκώς τα προσόντα των μελών της Επιτροπής. Με την ίδια απόφαση, ορίζεται και αναπληρωτής Πρόεδρος ένας εκ των εκλεγμένων ανεξαρτήτων μελών της Επιτροπής, ενώ είναι δυνατός και ο ορισμός αναπληρωματικών μελών που αντικαθιστούν τα τακτικά μέλη της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων σε περίπτωση κωλύματός τους.
Η συμμετοχή προσώπου στην Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων δεν αποκλείει τη συμμετοχή του σε άλλη Επιτροπή του Διοικητικού Συμβουλίου, εφόσον αυτό δεν επηρεάζει την ορθή εκτέλεση των καθηκόντων του προσώπου ως μέλους της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων.
Η υφιστάμενη σύνθεση της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων της Εταιρείας αποτελείται από τα εξής μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, τα οποία εξελέγησαν με την από 15.07.2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας και έχουν τριετή θητεία:
1) Ναταλία Νικολαϊδη, ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος του Δ.Σ.,
2) Νικόλαος-Γεώργιος Νανόπουλος, μη εκτελεστικό μέλος του Δ.Σ., και
104
3) Αλεξάνδρα Παπαλεξοπούλου, ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος του Δ.Σ.
Κατά την συνεδρίαση της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων την 16.07.2021, ορίστηκε η κα Ναταλία Νικολαϊδη ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος του Δ.Σ. ως Πρόεδρος αυτής και συγκροτήθηκε σε σώμα.
Συνεδρίαση και λήψη αποφάσεων
Κατά την συνεδρίαση της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων την 16.07.2021, ορίστηκε η κα Ναταλία Νικολαϊδη ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος του Δ.Σ. ως Πρόεδρος αυτής και συγκροτήθηκε σε σώμα.
Η Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων συγκαλείται αποκλειστικά από τον Πρόεδρό της ή, σε περίπτωση απουσίας ή κωλύματός του, από τον αναπληρωτή του.
Η Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων συνεδριάζει τακτικά τουλάχιστον δύο (2) φορές ανά έτος, και οπωσδήποτε πριν την κατάρτιση της Πολιτικής Αποδοχών και την κατάρτιση της Έκθεσης Αποδοχών, ή οποιασδήποτε αναθεώρησης αυτών. Συνεδριάζει έκτακτα, όταν κατά την κρίση του Προέδρου του Δ.Σ. ή του Προέδρου της Επιτροπής κρίνεται αναγκαίο. Η συνεδρίαση μπορεί να λαμβάνει χώρα δια ζώσης ή μέσω οπτικοακουστικών μέσων, στην έδρα της Εταιρείας ή σε οποιονδήποτε τόπο πρόσφορο για τον σκοπό της συνεδρίασης. Με απόφασή του Διοικητικού Συμβουλίου ορίζεται ο γραμματέας της Επιτροπής Αποδοχών ο οποίος τηρεί τα πρακτικά των συνεδριάσεων. Απαγορεύεται η αντιπροσώπευση μέλους της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων από άλλο μέλος, εκτός αν πρόκειται για την περίπτωση της αντικατάστασης τακτικού μέλους από αναπληρωματικό, λόγω κωλύματος του πρώτου. Η αναπλήρωση των τακτικών μελών σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να οδηγεί σε σύνθεση της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων άλλη από αυτήν που ορίζεται υποχρεωτικά στον Κανονισμό Λειτουργίας της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων.
Η σύγκληση της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων γίνεται με πρόσκληση η οποία γνωστοποιείται σε αυτά δύο (2) εργάσιμες ημέρες τουλάχιστον πριν τη συνεδρίαση, ή πέντε (5) ημέρες εφόσον ο τόπος της συνεδρίασης δεν είναι η έδρα της Εταιρείας. Στην πρόσκληση αναφέρονται τα θέματα της ημερήσιας διάταξης, η ημερομηνία, η ώρα και ο τόπος της συνεδρίασης της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων. Δεν απαιτείται πρόσκληση εφόσον παρίστανται την ημέρα της συνεδρίασης όλα τα μέλη και κανένα δεν αντιλέξει.
Στις συνεδριάσεις της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων θα επιδιώκεται κατά το δυνατόν να συμμετέχει το σύνολο των μελών της (δια ζώσης ή μέσω οπτικοακουστικών μέσων). Εφόσον στην συνεδρίαση δεν παρίστανται τουλάχιστον δύο μέλη (τακτικά ή αναπληρωματικά), η συνεδρίαση ματαιώνεται και επαναλαμβάνεται χωρίς νέα πρόσκληση το αργότερο εντός επτά (7) ημερών από την ματαίωσή της (όπου και πάλι θα απαιτείται να παρίστανται τουλάχιστον δύο μέλη). Οι αποφάσεις λαμβάνονται
105
κατά πλειοψηφία των μελών της, και σε περίπτωση ισοψηφίας υπερισχύει η ψήφος της Προέδρου.
Εφόσον δεν ορίζεται ειδικότερα στον Κανονισμό Λειτουργίας της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων, εφαρμόζονται για τις συνεδριάσεις και τη λήψη αποφάσεων της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων αναλόγως τα άρθρα 89 – 93 του Ν. 4548/2018.
Αρμοδιότητες
της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων
Η Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων λειτουργεί ως ένα ανεξάρτητο και αντικειμενικό σώμα, το οποίο επικουρεί με διαφάνεια το Διοικητικό Συμβούλιο στην εκτέλεση των καθηκόντων του σε ό,τι αφορά τα θέματα που αφορούν τις αποδοχές του Διοικητικού Συμβουλίου, των στελεχών και των εργαζομένων της Εταιρείας και αναλαμβάνοντας τις διαδικασίες σύνταξης και ελέγχου της Πολιτικής Αποδοχών και της Έκθεσης Αποδοχών των άρθρων 110-113 Ν. 4548/2018. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων:
α) Καταρτίζει την Πολιτική Αποδοχών για τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου της Εταιρίας με τη δυνατότητα να συμπεριλάβει σε αυτή και λοιπά διοικητικά στελέχη και εργαζομένους της Εταιρείας. Η Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων καθορίζει και συμπεριλαμβάνει στην Πολιτική Αποδοχών κατ’ ελάχιστο όλα τα στοιχεία τα οποία απαιτούνται από το νόμο και των Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης που εφαρμόζει η Εταιρεία, με όλες τις προσήκουσες διαφοροποιήσεις αναλόγως του ρόλου και των καθηκόντων εκάστου εξ αυτών των προσώπων.
β) Εισηγείται για την προσωρινή παρέκκλιση από την Πολιτική Αποδοχών της Εταιρείας, υπό την προϋπόθεση ότι (α) η Πολιτική Αποδοχών ορίζει τις διαδικαστικές προϋποθέσεις, με τις οποίες μπορεί να εφαρμοστεί παρέκκλιση από το περιεχόμενό της, (β) η Πολιτική Αποδοχών ορίζει τα στοιχεία της, ως προς τα οποία μπορεί να εφαρμοστεί η παρέκκλιση και (γ) η παρέκκλιση αυτή είναι αναγκαία για τη μακροπρόθεσμη εξυπηρέτηση των συμφερόντων της εταιρείας στο σύνολό της ή για τη διασφάλιση της βιωσιμότητάς της.
γ) Επισκοπεί τις μισθολογικές και εργασιακές συνθήκες των εργαζομένων της εταιρείας και λαμβάνει υπόψη τα σχετικά πορίσματα κατά τον καθορισμό της Πολιτικής Αποδοχών.
δ) Υποβάλλει προτάσεις στο Διοικητικό Συμβούλιο για οποιοδήποτε θέμα που αφορά τις αποδοχές του Διοικητικού Συμβουλίου, των διοικητικών στελεχών και των εργαζομένων της Εταιρείας, συμμορφούμενη, όσον αφορά τη διαμόρφωση των εν λόγω αμοιβών, με τις αρχές του νόμου και του Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης της Εταιρείας και λαμβάνοντας υπόψη τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές και τις Συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
ε) Επανεξετάζει σε τακτική βάση τους όρους των εκάστοτε εν ισχύ συμβάσεων των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και των διοικητικών στελεχών με την
106
Εταιρεία, συμπεριλαμβανομένων των αποζημιώσεων, σε περίπτωση αποχώρησης, και των συνταξιοδοτικών ρυθμίσεων.
στ) Σε περίπτωση αναθεώρησης της Πολιτικής Αποδοχών, υποβάλλει έκθεση στο Διοικητικό Συμβούλιο που περιγράφει και επεξηγεί όλες τις μεταβολές στην Πολιτική Αποδοχών, καθώς και τον τρόπο που ελήφθησαν υπόψη οι ψήφοι και οι απόψεις των μετόχων επί της Πολιτικής και της Έκθεσης αποδοχών, από την τελευταία ψηφοφορία σχετικά με τα θέματα αυτά.
ζ) Καθορίζει τα μέτρα για την αποφυγή ή τη διαχείριση συγκρούσεων συμφερόντων αναφορικά με θέματα αποδοχών που ενσωματώνονται στην Πολιτική Αποδοχών.
η) Καθορίζει τους στόχους απόδοσης σχετικά με τις τυχόν μεταβλητές αμοιβές των εκτελεστικών μελών Διοικητικού Συμβουλίου και των ανώτατων στελεχών, και του στόχους που συνδέονται με προγράμματα χορήγησης δικαιωμάτων ή μετοχών.
θ) Εξετάζει και υποβάλλει προτάσεις στο Διοικητικό Συμβούλιο (και μέσω αυτού στη Γενική Συνέλευση των μετόχων, όταν αυτό απαιτείται) αναφορικά με τα τυχόν προγράμματα χορήγησης δικαιωμάτων προαίρεσης αγοράς μετοχών ή χορήγησης μετοχών.
κ) Υποβάλλει προτάσεις για την αναθεώρηση και τη βελτίωση οποιασδήποτε διαδικασίας που σχετίζεται με τη σύνταξη της Πολιτικής Αποδοχών, της Έκθεσης Αποδοχών και με τον καθορισμό των στοιχείων που εμπεριέχονται σε αυτές.
λ) Καταρτίζει την Έκθεση Αποδοχών του α. 112 Ν. 4548/2018. Η Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων καθορίζει και συμπεριλαμβάνει στην Έκθεση Αποδοχών όλα τα στοιχεία που απαιτούνται από το Ν. 4548/2018 και τον Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης της Εταιρείας. Η Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων υποβάλλει έκθεση στο Διοικητικό Συμβούλιο περιγράφοντας τον τρόπο με τον οποίον η Έκθεση Αποδοχών λαμβάνει υπόψη της το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας της Γενικής Συνέλευσης επί της προηγούμενης Έκθεσης Αποδοχών.
μ) Είναι εν γένει αρμόδια να εισηγείται, να λαμβάνει αποφάσεις και να εκφράζει γνώμη για κάθε θέμα που εμπίπτει στα άρθρα 109-114 Ν. 4548/2018, αυτοβούλως ή κατόπιν αίτησης από το Διοικητικό Συμβούλιο ή της Γενικής Συνέλευσης.
ν) Καταρτίζει και εισηγείται στο Διοικητικό Συμβούλιο προς έγκριση την Πολιτική Καταλληλότητας των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου η οποία περιλαμβάνει τα κριτήρια επιλογής και τις διαδικασίες τοποθέτησης των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου.
ξ) Επισκοπεί τακτικά την Πολιτική Καταλληλότητας των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου.
107
ο) Προγραμματίζει και συντονίζει την διαδικασία επιλογής υποψηφίων κατάλληλων για τη τοποθέτηση σε κενές θέσεις του Διοικητικού Συμβουλίου, περιγράφει τις αρμοδιότητες και τις απαιτούμενες ικανότητες καθώς και την αναμενόμενη χρονική τους δέσμευση.
π) Διασφαλίζει την προώθηση της διαφοροποίησης και της πολυμορφίας καθώς και τη διασφάλιση συγκέντρωσης ευρέος φάσματος προσόντων, γνώσεων και δεξιοτήτων των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, σύμφωνα με την Πολιτική Καταλληλότητας.
ρ) Αξιολογεί περιοδικά το μέγεθος και τη σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου και υποβάλλει σε αυτό προτάσεις σχετικά με το επιθυμητό συνολικό προφίλ του.
σ) Διαμορφώνει και υποβάλει στο Διοικητικό Συμβούλιο προς έγκριση, πλάνο διαδοχής των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και των Ανώτερων Διευθυντικών Στελεχών.
τ) Παρακολουθεί και αξιολογεί ότι τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου πληρούν τα κριτήρια ατομικής καταλληλότητας ειδικότερα σε σχέση με την επάρκεια γνώσεων και δεξιοτήτων, τα εχέγγυα ήθους και φήμης και της διάθεσης επαρκούς χρόνου.
υ) Παρακολουθεί και αξιολογεί ενδεχόμενες καταστάσεις σύγκρουσης συμφερόντων σε βαθμό που να παρεμποδίζεται η ικανότητα των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου να ασκούν τα καθήκοντά τους ανεξάρτητα και αντικειμενικά υποβάλλοντας αντίστοιχες αναφορές στο Διοικητικό Συμβούλιο. φ) Διασφαλίζει ότι τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου πληρούν τα κριτήρια ανεξαρτησίας βάσει των απαιτήσεων του νόμου.
χ) Εισηγείται στο Διοικητικό Συμβούλιο την Πολιτική Εκπαίδευσης των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, των Διευθυντικών Στελεχών, καθώς και των λοιπών στελεχών της Εταιρείας.
ψ) Εισηγείται στο Διοικητικό Συμβούλιο την διαδικασία πρόσληψης των Ανώτατων Διευθυντικών Στελεχών και αξιολόγησης της απόδοσής τους.
ω) Επιβλέπει τον σχεδιασμό και την εφαρμογή του προγράμματος ένταξης νέων μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, καθώς και την διαρκή ανάπτυξη γνώσεων και δεξιοτήτων όλων των μελών, στηρίζοντας την αποτελεσματική άσκηση των καθηκόντων τους.
Ο Κανονισμός Λειτουργίας της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων είναι δημοσιευμένος στον ιστότοπο της Εταιρείας στον ακόλουθο σύνδεσμο:
https://el.about.aegeanair.com/diakybernisi/committees-and-external-
auditors/operating-regulations-of-the-companys-remuneration-committee/
108
Κατά τη διάρκεια του 2021, η Επιτροπή Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων ασκώντας τις αρμοδιότητες της πραγματοποίησε τρεις (3) συνεδριάσεις στις οποίες συμμετείχαν όλα τα μέλη της, των οποίων η θεματολογία αναφέρεται συνοπτικά στα παρακάτω:
Πεπραγμένα Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων και Συνεδριάσεις
• Σύνταξης της έκθεσης αποδοχών των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου για τη χρήση 1/1/2020 – 31/12/2020,
• Έγκρισης της πολιτικής αποδοχών,
• Συγκρότησης της Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων σε σώμα,
• Τον Κανονισμό Λειτουργίας της Επιτροπής,
• Εισήγηση στο Διοικητικό Συμβούλιο περί της καταβολής ετήσιων σταθερών αποδοχών για κάθε μη εκτελεστικό μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου,
• Εισήγηση στο Διοικητικό Συμβούλιο περί της καταβολής ετήσιων σταθερών αποδοχών για τα ανεξάρτητα μη εκτελεστικά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, τα οποία συμμετέχουν στις Επιτροπές του Διοικητικού Συμβουλίου.
109
Επιτροπή Βιώσιμης Ανάπτυξης
H Εταιρεία διαθέτει Επιτροπή Βιώσιμης Ανάπτυξης, με την από 16.09.2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας.
Ο Κανονισμός Λειτουργίας της Επιτροπής Βιώσιμης Ανάπτυξης έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της Εταιρείας.
Σύνθεση της Επιτροπής Βιώσιμης Ανάπτυξης
Σύμφωνα με τον Κανονισμό Λειτουργίας της Επιτροπής Βιώσιμης Ανάπτυξης, η Επιτροπή αποτελείται από τρία (3) μέλη εκ των οποίων το ένα ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου, ένα εκτελεστικό μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου και τον Οικονομικό Διευθυντή.
Η θητεία της Επιτροπής Βιώσιμης Ανάπτυξης είναι τριετής και συμπίπτει με τη θητεία του Διοικητικού Συμβουλίου, παρατεινόμενη μέχρι τη λήξη της προθεσμίας εντός της οποίας πρέπει να συνέλθει η αμέσως επόμενη Τακτική Γενική Συνέλευση μετά τη λήξη της θητείας του Διοικητικού Συμβουλίου και μέχρι τη λήψη της σχετικής απόφασης και μη δυνάμενη να υπερβεί τα τέσσερα έτη. Σε περίπτωση παραίτησης, θανάτου ή με οποιονδήποτε άλλο τρόπο απώλειας της ιδιότητας του μέλους της Επιτροπής, το Διοικητικό Συμβούλιο διορίζει αμελλητί, νέο μέλος σε αντικατάσταση αυτού που εξέλειπε, για το χρονικό διάστημα μέχρι τη λήξη της θητείας του τηρουμένων, εφόσον συντρέχει περίπτωση, των παρ. 1 και 2 του άρθρου 82 του Ν.4548/2018, το οποίο εφαρμόζεται αναλόγως.
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Βιώσιμης Ανάπτυξης ορίζεται από τα μέλη της και είναι ανεξάρτητος από την Εταιρεία κατά την έννοια των διατάξεων του Ν. 3016/2002, όπως ισχύει, και του άρθρου 9 του Ν. 4706/2020.
Τα μέλη της Επιτροπής Βιώσιμης Ανάπτυξης της Εταιρείας ορίστηκαν αρχικά με την από 16.09.2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου. Με την από 20.09.2021 συνεδρίαση της Επιτροπής Βιώσιμης Ανάπτυξης και την συγκρότηση της σε σώμα, ορίστηκε η πρόεδρος αυτής. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή απαρτίζεται από τα κατωτέρω πρόσωπα:
1. Ναταλία Νικολαϊδη, ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος Δ.Σ., Πρόεδρος,
2. Στυλιανή Δημαράκη, εκτελεστικό μέλος Δ.Σ., Μέλος,
3. Μιχάλης Κουβελιώτης, Οικονομικός Διευθυντής, Μέλος.
Συνεδρίαση και λήψη αποφάσεων
Η Επιτροπή Βιώσιμης Ανάπτυξης συνεδριάζει όποτε παρίσταται ανάγκη, τηρεί πρακτικά των συνεδριάσεων της και υποβάλλει αναφορές στο Διοικητικό Συμβούλιο, εφόσον κρίνεται αναγκαίο.
Η Επιτροπή συνεδριάζει μετά από πρόσκληση της Προέδρου της, η οποία καθορίζει την ημερήσια διάταξη, τον τόπο, το χρόνο και τον τρόπο της συνεδρίασης. Κάθε μέλος της Επιτροπής μπορεί να ζητά γραπτώς της σύγκλησή της για συζήτηση συγκεκριμένων θεμάτων.
110
Αρμοδιότητες της Επιτροπής Βιώσιμης Ανάπτυξης
Σύμφωνα με τον Κανονισμό Λειτουργίας της, η Επιτροπή Βιώσιμης Ανάπτυξης μεταξύ άλλων:
(α) Παρακολουθεί και αξιολογεί την συμμόρφωση της Εταιρίας με το κανονιστικό και νομοθετικό πλαίσιο και με τις πρακτικές, πολιτικές δέουσας επιμέλειας, διαδικασίες, μηχανισμούς αναφοράς, δεσμεύσεις και στόχους που έχει υιοθετήσει σχετικά με τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη βιώσιμη επιχειρηματική πρακτική και θέματα ESG, συμπεριλαμβανομένων ενδεικτικά:
- της «Ατζέντα 2030» του ΟΗΕ με τους 17 Παγκόσμιους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης,
- τις 10 Αρχές του Οικουμενικού Συμφώνου του ΟΗΕ,
- των λοιπών περιβαλλοντικών κριτηρίων που εφαρμόζει η Εταιρία, ήτοι του τρόπου με τον οποίο η Εταιρία διασφαλίζει την όσο το δυνατόν ασφαλέστερη για το περιβάλλον επιχειρησιακή της λειτουργία,
- των κοινωνικών κριτηρίων που εφαρμόζει η Εταιρία ως προς τις σχέσεις της με τους εργαζόμενους, τους προμηθευτές, τους επιβάτες, τους μετόχους/επενδυτές, και τις κοινότητες στις οποίες δραστηριοποιείται,
- της οργάνωσης και λειτουργίας του συστήματος εταιρικής διακυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένων θεμάτων που αφορούν στην ηγεσία της Εταιρίας, στην εποπτεία της βιώσιμης ανάπτυξης από το Διοικητικό Συμβούλιο, στην επιχειρηματική ηθική, στις εργασιακές σχέσεις, στη διαφάνεια και στην πρόληψη της διαφθοράς, στα δικαιώματα των μετόχων κλπ.
(β) Παρακολουθεί τις διεθνείς και εγχώριες τάσεις και βέλτιστες πρακτικές σε θέματα βιώσιμης ανάπτυξης και ESG και υποβάλει προτάσεις, αναφορές και κάθε είδους εισηγήσεις στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρίας σχετικά με:
- τη βελτίωση των περιβαλλοντικών επιδόσεων και την ενίσχυση των περιβαλλοντικών δράσεων και πρωτοβουλιών της Εταιρίας, συμπεριλαμβανομένων των δράσεων για την κλιματική αλλαγή και τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, την διαχείριση των αποβλήτων και την προστασία της βιοποικιλότητας,
- τη στήριξη δράσεων κοινωνικής προσφοράς και εταιρικής κοινωνικής ευθύνης στο πλαίσιο της στρατηγικής και του επιχειρηματικού μοντέλου της Εταιρίας,
- ζητήματα κοινωνικού χαρακτήρα, όπως υγιεινή και ασφάλεια εργαζομένων και πελατών, εργασιακά και ανθρώπινα δικαιώματα, δικαιώματα των ζώων, ανάπτυξη τοπικών κοινωνιών και ενίσχυση ης βιώσιμης ανάπτυξης πόλεων μέσω της προσφοράς ασφαλών και προσιτών συστημάτων μεταφοράς για ολοένα και περισσότερους ανθρώπους,
- την εταιρική οργάνωση και διακυβέρνηση και την επιχειρηματική ηθική,
111
- τους δείκτες δημοσίευσης πληροφοριών ESG.
(γ) Παρέχει συνδρομή στο Διοικητικό Συμβούλιο σχετικά με την παρακολούθηση εφαρμογής της Πολιτικής Βιώσιμης Ανάπτυξης της Εταιρίας και συνδράμει ως προς την ύπαρξη μηχανισμών γνώσης και κατανόησης των συμφερόντων των ενδιαφερομένων μερών στους οποίους η δράση της Εταιρίας έχει επίδραση.
(δ) Καθορίζει το αντίκτυπο των δραστηριοτήτων της Εταιρίας στο περιβάλλον και την ευρύτερη κοινότητα με βάση τους μη χρηματοοικονομικούς παράγοντες που αφορούν το περιβάλλον, την κοινωνική ευθύνη και τη διακυβέρνηση (ESG) και είναι οικονομικά σημαντικοί για την Εταιρία και τα συλλογικά συμφέροντα των βασικών ενδιαφερομένων μερών, όπως εργαζομένων, πελατών, προμηθευτών, τοπικών κοινοτήτων και άλλων καθώς και η παρακολούθηση και αξιολόγηση της αντιμετώπισης των μη χρηματοοικονομικών παραγόντων από την Εταιρία και της ενσωμάτωσης τους στην επιχειρηματική στρατηγική και στη λήψη αποφάσεων.
(ε) Υποβάλει εισηγήσεις στο Διοικητικό Συμβούλιο για τη συγκρότηση ομάδων εργασίας για την προώθηση των θεμάτων βιώσιμης ανάπτυξης και ESG συμπεριλαμβανομένων ενδεικτικά ζητημάτων περιβάλλοντος, κοινωνικής ευθύνης, προστασίας ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ηθικής και δεοντολογίας, καταπολέμησης διαφθοράς και δωροδοκίας, εργασιακών θεμάτων, κ.α.
(στ) Παρακολουθεί και αξιολογεί τη συμμόρφωση των τρίτων μερών που παρέχουν υπηρεσίες και προϊόντα στην Εταιρία, με τα πρότυπα, τα κριτήρια και τις αρχές που έχει θέσει και εφαρμόζει η Εταιρία όσον αφορά τη βιώσιμη ανάπτυξη, την προστασία του περιβάλλοντος, τη θετική επίδραση στην κοινωνία και την ορθή διακυβέρνηση.
(ζ) Προωθεί στους μετόχους και στα ενδιαφερόμενα μέρη της δράσης της Εταιρίας σε θέματα βιώσιμης ανάπτυξης και ESG και διασφαλίζει ότι όλες οι δημοσιεύσεις σχετικά με τη διαχείριση και την επίδοση της Εταιρίας ως προς τα θέματα αυτά είναι διαθέσιμες στα ως άνω πρόσωπα.
Ο κανονισμός λειτουργίας της Επιτροπής Βιώσιμης Ανάπτυξης παρατίθεται στο σύνδεσμο:
https :// el . about . aegeanair . com / diakybernisi / committees - and - external - auditors / esg - committee /
112
Βιογραφικά Σημειώματα Μελών της Ανώτερης Διοίκησης
Μέλη Ανώτερης Διοίκησης
Ζήσης Πεχλεβανούδης
Υπόλογος Διευθυντής ( Accountable Manager )
Σπούδασε στο Πολυτεχνείο του Braunschweig Ηλεκτρολόγος Μηχανολόγος και στη σχολή χειριστών αεροσκαφών της Lufthansa. Εργάστηκε στη Γερμανία επί 10 χρόνια ως χειριστής και κυβερνήτης αεροσκαφών στην German Air Rescue Aerodienst και Milanflug. Εργάζεται στην Εταιρεία από το 1995 ως κυβερνήτης και διετέλεσε Διευθυντής Πτητικής Εκμετάλλευσης επί 21 έτη. Από το 2018 είναι Υπόλογος Διευθυντής ( Accountable Manager ) της AEGEAN και της Olympic Air , έχοντας στις αρμοδιότητές του την πλήρη ευθύνη σε θέματα ποιότητας, συμμόρφωσης και ασφάλειας, καλύπτοντας όλους επιχειρησιακούς τομείς των αερομεταφορέων, σύμφωνα με τις εκάστοτε κανονιστικές απαιτήσεις καθώς και τους περιορισμούς και τις άδειες που ορίζονται στα Πιστοποιητικά Αερομεταφορέα ( AOC ).
Μιχαήλ Κουβελιώτης
Οικονομικός Διευθυντής
Αποφοίτησε από την ΑΣΟΕΕ το 1987. Εργάζεται επί 30 χρόνια στον Όμιλο Βασιλάκη, όπου επί 6 χρόνια διετελέσε Οικονομικός Διευθυντής της ΤΕΧΝΟΚΑΡ ΑΒΕΕ. Κατέχει τη θέση του Οικονομικού Διευθυντή της Εταιρείας από το 2003.
Είναι μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Olympic Air και μέλος της Επιτροπής Βιώσιμης Ανάπτυξης της Εταιρείας.
Roland Jaggi
Εμπορικός Διευθυντής
Ξεκίνησε την αεροπορική του καριέρα το 1994 στην Swissair, όπου εργάστηκε για 12 χρόνια σε διαφορετικούς ρόλους στα κεντρικά γραφεία στη Ζυρίχη, στη Ρωσία και στην Πορτογαλία. Εργάζεται στην Εταιρεία από το 2018 αρχικά ως Υπεύθυνος του τμήματος Διαχείρισης Εσόδων και Τιμολόγησης (Revenue Management and Pricing) ενώ από το 2018 είναι Εμπορικός Διευθυντής της Εταιρείας.
113
Αριστείδης Καμβύσης
Διευθυντής Πληροφορικής
Σπούδασε στη Μεγάλη Βρετανία, αποκτώντας το Πτυχίο Πληροφορικής από το Πανεπιστήμιο Leeds και το μεταπτυχιακό τίτλο M.Sc. in Virtual Reality από το πανεπιστήμιο Hull. Κατά την διάρκεια των σπουδών του εργάστηκε για ένα χρόνο (πρόγραμμα Erasmus) στην Γαλλία, στη αεροπορική εταιρία Air Inter. Το διάστημα 1995-1997 εργάστηκε στο τμήμα πληροφορικής στις Τράπεζας Αττικής και το διάστημα 1997-1999 στο τμήμα Πληροφορικής του Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών. Εντάχθηκε στο δυναμικό στις Aegean Airlines το 1999.
Ιωάννης Αλούκος
Τεχνικός Διευθυντής
Είναι πτυχιούχος Αεροναυπηγός μηχανικός με BEng in Aerospace Engineering and MSc in Advanced Manufacturing και μέλος ΤΕΕ.
Είναι στην Aegean 13 χρόνια. Κατά τη διάρκεια της θητείας του έχει περάσει από το τμήμα ποιοτικού ελέγχου και κατείχε θέσεις ευθύνης σε διάφορα τμήματα του τεχνικού τμήματος. Έχει διατελέσει προϊστάμενος στα Συνεργεία συντήρησης αεροσκαφών και προϊστάμενος Βαριάς συντήρησης. Κατέχει την θέση του τεχνικού Διευθυντή από τον Σεπτέμβριο του 2020.
Δρ. Μάριος Μενεξιάδης
Διευθυντής Εσωτερικού Ελέγχου
Είναι οικονομολόγος με ειδίκευση στον Εσωτερικό Έλεγχο. Είναι κάτοχος μεταδιδακτορικού (Postdoc) και PhD στον τομέα του Εσωτερικού Ελέγχου και Βέλτιστων Πρακτικών από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, MSc στον τομέα του Εσωτερικού Ελέγχου από το City University και Macc στη Διεθνή Λογιστική και Χρηματοοικονομική από το Glasgow University. Παράλληλα, είναι πιστοποιημένος C.P.A. από το Association of Certified Public Accountants International και πιστοποιημένος σε θέματα διακυβέρνησης, διαχείρισης κινδύνων και συμμόρφωσης από το International Compliance Association.
Έχει διατελέσει για σειρά ετών ως Διευθυντής Εσωτερικού Ελέγχου εισηγμένων ομίλων στο Χρηματιστήριο Αθηνών Πριν από την ένταξή του στην αεροπορική βιομηχανία το 2009, προσέφερε στις υπηρεσίες του ως Διευθυντής Εσωτερικού Ελέγχου στη βιομηχανία χημικών καθώς στις τροφίμων και ποτών, ενώ η επαγγελματική του καριέρα ξεκίνησε στις «Big 5» (Andersen & PwC).
114
Αριθμός Μετοχών Διευθυντικών Στελεχών με 31/12/2021 (περιλαμβάνονται και οι έμμεσες συμμετοχές)
Διευθυντής
Αριθμός μετοχών
Μιχαήλ Κουβελιώτης
3.580
115
2.5 Επεξηγηματική εκθεση
(άρθρο 4, παρ. 7 & 8 του Ν.3556/2007)
1. Διάρθρωση μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας
Το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας ανέρχεται στο ποσό των πενήντα οκτώ εκατομμυρίων εξακοσίων οκτώ χιλιάδων εξακοσίων δέκα πέντε (58.608.615) ευρώ, διαιρούμενο σε ενενήντα εκατομμύρια εκατόν εξήντα επτά χιλιάδες εκατό (90.167.100) κοινές ονομαστικές μετοχές, ονομαστικής αξίας εξήντα πέντε λεπτών του ευρώ (0,65) η κάθε μία. Οι μετοχές της Εταιρείας είναι εισηγμένες προς διαπραγμάτευση στην Αγορά Αξιών του Χρηματιστηρίου Αθηνών (Κατηγορία «Μεγάλης Κεφαλαιοποίησης»).
2. Περιορισμοί στη μεταβίβαση μετοχών της Εταιρείας
Το καταστατικό της Εταιρείας δεν προβλέπει περιορισμούς στη μεταβίβαση των μετοχών της Εταιρείας.
3. Σημαντικές άμεσες ή έμμεσες συμμετοχές κατά την έννοια των διατάξεων των άρθρων 9 έως 11 του ν. 3556/2007
Την 31.12.2021 οι κατωτέρω μέτοχοι κατείχαν ποσοστό μεγαλύτερο του 5% του συνόλου των δικαιωμάτων ψήφου της Εταιρείας: Ευτύχιος Βασιλάκης 37,50% (0,98% άμεσα, 24,68% έμμεσα μέσω της Evertrans S.A. και 11,84% έμμεσα μέσω της Autohellas ATEE), Alnesco Enterprices Company Limited 8,61% (εταιρεία ελεγχόμενη από τον κ. Παναγιώτη Λασκαρίδη, μη εκτελεστικό μέλος και Αντιπρόεδρο Β’ του Δ.Σ.), Siana Enterprices Company Limited 8,56% και Αχιλλέας Κωνσταντακόπουλος 5,54%.
4. Κάτοχοι κάθε είδους μετοχών που παρέχουν ειδικά δικαιώματα ελέγχου
Δεν υφίστανται μετοχές της Εταιρείας οι οποίες παρέχουν ειδικά δικαιώματα ελέγχου στους κατόχους τους.
5. Περιορισμοί στο δικαίωμα ψήφου
Δεν προβλέπονται στο καταστατικό της Εταιρείας περιορισμοί του δικαιώματος ψήφου που απορρέουν από τις μετοχές της.
116
6.Συμφωνίες μεταξύ μετόχων της Εταιρείας, οι οποίες συνεπάγονται περιορισμούς στη μεταβίβαση μετοχών ή περιορισμούς στην άσκηση δικαιωμάτων ψήφου
Δεν έχει περιέλθει σε γνώση της Εταιρείας ύπαρξη συμφωνιών μεταξύ των μετόχων της, οι οποίες συνεπάγονται περιορισμούς στη μεταβίβαση των μετοχών της ή στην άσκηση των δικαιωμάτων ψήφου που απορρέουν από τις μετοχές της.
7. Κανόνες διορισμού και αντικατάστασης μελών Διοικητικού Συμβουλίου και τροποποίησης καταστατικού
Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου εκλέγονται από τη Γενική Συνέλευση με μυστική ψηφοφορία και με τριετή θητεία που παρατείνεται μέχρι την Τακτική Γενική Συνέλευση του έτους εξόδου του. Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου μπορούν να είναι μέτοχοι ή μη μέτοχοι και είναι πάντοτε επανεκλέξιμα.
Η αντικατάσταση οποιουδήποτε μέλους πραγματοποιείται από τα υπόλοιπα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, εφόσον είναι τουλάχιστον τρία (3) και η εκλογή του νέου μέλους πρέπει να υποβληθεί για έγκριση στην πρώτη Γενική Συνέλευση .
Το Διοικητικό Συμβούλιο αποτελείται από επτά (7) έως δέκα πέντε (15) μέλη.
8. Αρμοδιότητα του Διοικητικού Συμβουλίου ή ορισμένων μελών του για την έκδοση νέων μετοχών ή για την αγορά ιδίων μετοχών
(Α) Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 24 παρ.1 περ. β και γ του Ν. 4548/2018 με απόφαση της γενικής συνέλευσης μπορεί να χορηγείται για χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει την πενταετία, η εξουσία στο διοικητικό συμβούλιο, με απόφασή του που λαμβάνεται με πλειοψηφία των 2/3 τουλάχιστον του συνόλου των μελών του, να αυξάνει το κεφάλαιο μερικά ή ολικά με την έκδοση νέων μετοχών. Στην περίπτωση αυτή, το κεφάλαιο μπορεί να αυξάνεται κατά ποσό που δεν μπορεί να υπερβεί το τριπλάσιο του κεφαλαίου, που υπάρχει κατά την ημερομηνία που χορηγήθηκε στο διοικητικό συμβούλιο η εξουσία για αύξηση του κεφαλαίου.
Η εξουσία αυτή του Διοικητικού Συμβουλίου μπορεί να ανανεώνεται με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης για χρονικό διάστημα, που δεν μπορεί να υπερβαίνει την πενταετία για κάθε χορηγούμενη ανανέωση. Η ισχύς κάθε ανανέωσης αρχίζει από την παρέλευση της διάρκειας ισχύος της προηγούμενης. Οι αποφάσεις της γενικής συνέλευσης για χορήγηση ή ανανέωση της εξουσίας αύξησης του κεφαλαίου από το διοικητικό συμβούλιο υποβάλλονται σε δημοσιότητα. Οι έκτακτες αυτές αυξήσεις του κεφαλαίου συνιστούν τροποποίηση του καταστατικού, δεν υπόκεινται, όμως, σε διοικητική έγκριση.
Με την από 12.03.2021 απόφαση της, η Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της Εταιρείας, χορήγησε στο Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας τις εξής εξουσίες:
(I) (α) να αποφασίζει την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας σύμφωνα με τους όρους του άρθρου 24 παρ. 1(β) του Ν. 4548/2018. Η εν λόγω εξουσία να ισχύσει για πέντε (5) έτη και το κεφάλαιο να μπορεί να αυξάνεται κατά ποσό που δεν υπερβαίνει το τριπλάσιο του σήμερα υφιστάμενου κεφαλαίου. Στο πλαίσιο της εξουσίας αυτής, το Διοικητικό Συμβούλιο θα δύναται να αποφασίσει και την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας για τους σκοπούς του άρθρου 30 του Ν. 4772/2021 για την άντληση κεφαλαίων ποσού τουλάχιστον €60.000.000 προκειμένου να καταβληθεί στην Εταιρεία η προβλεπόμενη στην προαναφερθείσα νομοθετική διάταξη κρατική ενίσχυση ύψους έως €120.000.000, και (β) να
117
περιορίζει, αποκλείει, ή μη, το δικαίωμα προτίμησης των μετόχων της Εταιρείας, σύμφωνα με το άρθρο 27 παρ. 4 του Ν. 4548/2018, στο πλαίσιο των αυξήσεων μετοχικού κεφαλαίου που αποφασίζονται από το Διοικητικό Συμβούλιο σύμφωνα με την ανωτέρω υπό (α) εξουσία.
(II) να αποφασίσει, σύμφωνα με τα άρθρα 56 παρ. 2, 24 παρ. 1(β), και 27 παρ. 4 του Ν.4548/2018, την έκδοση των τίτλων κτήσης μετοχών, του άρθρου 30 παρ. 3 του Ν. 4772/2021 υπέρ της Ελληνικής Δημοκρατίας, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στις προαναφερθείσες διατάξεις με αποκλεισμό του δικαιώματος προτίμησης των μετόχων της Εταιρείας. Η έκδοση τίτλων κτήσης μετοχών από το Διοικητικό Συμβούλιο με βάση την παραπάνω εξουσία θα αποφασίζεται με τις προϋποθέσεις και μέσα στα όρια της παραγράφου 1(β) του άρθρου 24 του Ν. 4548/2018 σε συνδυασμό με το άρθρο 30 του Ν. 4772/2021, ήτοι η εξουσία θα ισχύει για πέντε (5) έτη και η περίοδος άσκησης του δικαιώματος κτήσης μετοχών της Εταιρείας θα είναι η οριζόμενη στο άρθρο 30 παρ. 3 του Ν. 4772/2021.
(Β) Σύμφωνα με το άρθρο 49 του Ν. 4548/2018, η Εταιρεία μπορεί, η ίδια ή με πρόσωπο το οποίο ενεργεί στο όνομά του αλλά για λογαριασμό της, να αποκτήσει δικές της μετοχές, που έχουν ήδη εκδοθεί μόνο όμως μετά από έγκριση της Γενικής Συνέλευσης, η οποία ορίζει τους όρους και τις προϋποθέσεις των προβλεπόμενων αποκτήσεων και ιδίως τον ανώτατο αριθμό μετοχών που είναι δυνατόν να αποκτηθούν, τη διάρκεια για την οποία χορηγείται η έγκριση, η οποία δεν μπορεί να υπερβαίνει τους είκοσι τέσσερις (24) μήνες και, σε περίπτωση απόκτησης από επαχθή αιτία, τα κατώτατα και ανώτατα όρια της αξίας και με τους ειδικότερους όρους και διαδικασίες, όπως αναλυτικά προβλέπονται στο άρθρο 49 Ν. 4548/2018. Δεν βρίσκεται σε ισχύ απόφαση της Γενικής Συνέλευσης της Εταιρείας για την απόκτηση από την Εταιρεία ιδίων μετοχών.
(Γ) Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 113 του Ν. 4548/2018, με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης, που λαμβάνεται με αυξημένη απαρτία και πλειοψηφία σύμφωνα με τις διατάξεις των παραγράφων 3 και 4 του άρθρου 130 και 2 του άρθρου 132 του Ν. 4548/2018, μπορεί να θεσπιστεί πρόγραμμα διάθεσης μετοχών στα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και το προσωπικό της Εταιρείας, καθώς και των συνδεδεμένων με αυτήν εταιριών κατά την έννοια του άρθρου 32 του Ν. 4308/2014 με τη μορφή δικαιώματος προαίρεσης (option) απόκτησης μετοχών, κατά τους ειδικότερους όρους της απόφασης αυτής, περίληψη της οποίας υπόκειται στις διατυπώσεις δημοσιότητας του άρθρου 12 του Ν. 4548/2018. Ως δικαιούχοι μπορούν να ορισθούν και πρόσωπα που παρέχουν στην Εταιρεία υπηρεσίες σε σταθερή βάση. Η συνολική ονομαστική αξία των μετοχών που διατίθενται κατά την παρούσα δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει, συνολικά, το ένα δέκατο (1/10) του κεφαλαίου, που είναι καταβεβλημένο κατά την ημερομηνία της απόφασης της Γενικής Συνέλευσης. Η απόφαση αυτή της Γενικής Συνέλευσης πρέπει να ορίζει, τον ανώτατο αριθμό των μετοχών που μπορεί να αποκτηθούν ή να εκδοθούν αν οι δικαιούχοι ασκήσουν το χορηγηθέν σε αυτούς δικαίωμα αγοράς μετοχών, την τιμή διάθεσης των μετοχών ή τη μέθοδο προσδιορισμού της, τους όρους διάθεσης των μετοχών στους δικαιούχους, και τους δικαιούχους ή τις κατηγορίες αυτών και τη μέθοδο προσδιορισμού της τιμής απόκτησης, με την επιφύλαξη της παραγράφου 2 του άρθρου 35 του Ν. 4548/2018, την διάρκεια του προγράμματος καθώς και κάθε άλλο συναφή όρο. Με την ίδια απόφαση της Γενικής Συνέλευσης μπορεί να ανατίθεται στο Διοικητικό Συμβούλιο ο καθορισμός των δικαιούχων ή των κατηγοριών αυτών, ο τρόπος άσκησης του δικαιώματος και οποιοσδήποτε άλλος όρος του προγράμματος διάθεσης μετοχών. Το Διοικητικό Συμβούλιο, με απόφασή του, ρυθμίζει κάθε άλλη σχετική λεπτομέρεια, που δε ρυθμίζεται διαφορετικά από τη Γενική Συνέλευση, σύμφωνα δε με τους όρους του προγράμματος εκδίδει στους δικαιούχους που άσκησαν το δικαίωμά τους, πιστοποιητικά δικαιώματος απόκτησης μετοχών και ανά ημερολογιακό τρίμηνο κατ΄ ανώτατο όριο, παραδίδει τις μετοχές που έχουν ήδη εκδοθεί ή εκδίδει και παραδίδει τις μετοχές στους ανωτέρω δικαιούχους, αυξάνοντας το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας και τροποποιώντας αντίστοιχα το καταστατικό. Επίσης, πιστοποιεί την αύξηση του κεφαλαίου και τηρεί τις διατυπώσεις
118
δημοσιότητας. Η απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου για την αύξηση του κεφαλαίου και η πιστοποίηση καταβολής, του λαμβάνεται ανά ημερολογιακό τρίμηνο, κατά παρέκκλιση των οριζομένων στο άρθρο 20 του Ν. 4548/2018. Στις αυξήσεις αυτές του κεφαλαίου δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 26 Ν. 4548/2018.
Τέλος, σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 113 του Ν. 4548/2018, επί εταιρειών με μετοχές εισηγμένες σε ρυθμιζόμενη αγορά, εφόσον το πρόγραμμα διάθεσης μετοχών περιλαμβάνεται στην εγκεκριμένη πολιτική αποδοχών δεν απαιτείται απόφαση της Γενικής Συνέλευσης για τη θέσπιση του εν λόγω προγράμματος.
Επίσης, η Γενική Συνέλευση, με απόφασή της που λαμβάνεται με αυξημένη απαρτία και πλειοψηφία σύμφωνα με τις διατάξεις των παραγράφων 3 και 4 του άρθρου 130 και 2 του άρθρου 132 του Ν. 4548/2018 και υποβάλλεται σε δημοσιότητα, μπορεί να εξουσιοδοτεί το διοικητικό συμβούλιο να θεσπίζει πρόγραμμα διάθεσης μετοχών, με τις προϋποθέσεις των προηγούμενων παραγράφων, αυξάνοντας ενδεχομένως το κεφάλαιο και λαμβάνοντας όλες τις άλλες σχετικές αποφάσεις. Η εξουσιοδότηση αυτή ισχύει για πέντε (5) έτη, εκτός αν η γενική συνέλευση ορίσει συντομότερο χρόνο ισχύος αυτής.
Σύμφωνα με το άρθρο 114 Ν. 4548/2018, με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης που λαμβάνεται με αυξημένη απαρτία και πλειοψηφία σύμφωνα με τις διατάξεις των παραγράφων 3 και 4 του άρθρου 130 και 2 του άρθρου 132 του Ν. 4548/2018, μπορεί να αποφασίζεται η δωρεάν διάθεση μετοχών στα μέλη του διοικητικού συμβουλίου και το προσωπικό της εταιρείας, καθώς και των συνδεδεμένων με αυτήν εταιρειών κατά την έννοια του άρθρου 32 του Ν. 4308/2014. Ως δικαιούχοι μπορούν να οριστούν και πρόσωπα που παρέχουν στην εταιρεία υπηρεσίες σε σταθερή βάση. Περίληψη της απόφασης υποβάλλεται σε δημοσιότητα.
Δεν υφίστανται σήμερα αποφάσεις της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της Εταιρείας αναφορικά με τα ανωτέρω. Με την από 20.12.2019 απόφαση της Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης της Εταιρείας, η οποία καταχωρήθηκε στο Γ.Ε.ΜΗ. στις 14.1.2021 με Κωδικό Αριθμό Καταχώρισης 2052386 εγκρίθηκε η Πολιτική Αποδοχών της Εταιρείας, η οποία περιλαμβάνει τη δυνατότητα χορήγησης δικαιωμάτων προαίρεσης ως μέρος των αποδοχών των μελών του ΔΣ, χωρίς ωστόσο να έχει τεθεί σε εφαρμογή σχετικό πρόγραμμα χορήγησης δικαιωμάτων.
9. Σημαντικές συμφωνίες που τίθενται σε ισχύ, τροποποιούνται ή λήγουν σε περίπτωση αλλαγής στον έλεγχο της Εταιρείας κατόπιν δημόσιας πρότασης
Δεν υφίστανται συμφωνίες, οι οποίες τίθενται σε ισχύ, τροποποιούνται ή λήγουν σε περίπτωση αλλαγής στον έλεγχο της Εταιρείας κατόπιν δημόσιας πρότασης.
10. Κάθε συμφωνία που η Εταιρεία έχει συνάψει με μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου ή με το προσωπικό της, η οποία προβλέπει αποζημίωση σε περίπτωση παραίτησης ή απόλυσης χωρίς βάσιμο λόγο ή τερματισμού της θητείας ή της απασχόλησής τους εξαιτίας της δημόσιας πρότασης.
Δεν υπάρχουν συμβάσεις της Εταιρείας με μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της ή με το προσωπικό της, οι οποίες να προβλέπουν την καταβολή αποζημίωσης ειδικά σε περίπτωση παραίτησης ή απόλυσης χωρίς βάσιμο λόγο ή τερματισμού της θητείας ή της απασχόλησής τους εξαιτίας δημόσιας πρότασης.
11. Η Εταιρεία διατηρεί 48 εγκαταστάσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό για την εξυπηρέτηση των αναγκών της.
119
Kηφισιά, 22 Μαρτίου 2022
Ο Διευθύνων Σύμβουλος
της Εταιρείας «ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε.»
Δημήτριος Γερογιάννης
120
3. Έκθεση Ελέγχου Ανεξάρτητων Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών
121
EΡΝΣΤ & ΓΙΑΝΓΚ (ΕΛΛΑΣ) Ορκωτοί Ελεγκτές – Λογιστές Α.E. Χειμάρρας 8 Β, Μαρούσι 151 25 Αθήνα
Τηλ.: 210 2886 000 Φαξ: 210 2886 905 ey.com
Έκθεση Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή
Προς τους Μετόχους της εταιρείας ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε.
Έκθεση Ελέγχου επί των Εταιρικών και Ενοποιημένων Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων
Γνώμη
Έχουμε ελέγξει τις συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες χρηματο οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. (η Εταιρεία), οι οποίες αποτελούνται από την εταιρική και ενοποιημένη κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης της 31 ης Δεκεμβρίου 2021, τις εταιρικές και ενοποιημένες καταστάσεις συνολικού εισοδήματος, μεταβολών ιδίων κεφαλαίων και ταμειακών ροών της χρήσεως που έληξε την ημερομηνία αυτή, καθώς και περίληψη σημαντικών λογιστικών αρχών και μεθόδων και λοιπές επεξηγηματικές πληροφορίες.
Κατά τη γνώμη μας, οι συνημμένες εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, την οικονομική θέση της εταιρείας ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. και των θυγατρικών αυτής (ο Όμιλος) κατά την 31 η Δεκεμβρίου 2021, τη χρηματοοικονομική τους επίδοση και τις ταμειακές τους ροές για τη χρήση που έληξε την ημερομηνία αυτή σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Βάση γνώμης
Διενεργήσαμε τον έλεγχό μας σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου (ΔΠΕ) όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία . Οι ευθύνες μας, σύμφωνα με τα πρότυπα αυτά περιγράφονται περαιτέρω στην ενότητα της έκθεσής μας “Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματο οικονομικών καταστάσεων”. Είμαστε ανεξάρτητοι από την Εταιρεία και τις ενοποιούμενες θυγατρικές της, καθ’ όλη τη διάρκεια του διορισμού μας, σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών, όπως αυτός έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία και τις απαιτήσεις δεοντολογίας που σχετίζονται με τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματο οικονομικών καταστάσεων στην Ελλάδα και έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές μας υποχρεώσεις σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας και του προαναφερόμενου Κώδικα Δεοντολογίας. Πιστεύουμε ότι τα ελεγκτικά τεκμήρια που έχουμε αποκτήσει είναι επαρκή και κατάλληλα να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας.
Σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου είναι εκείνα τα θέματα που, κατά την επαγγελματική μας κρίση, ήταν εξέχουσας σημασίας στον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματο οικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως. Τα θέματα αυτά και οι σχετιζόμενοι κίνδυνοι ουσιώδους ανακρίβειας αντιμετωπίστηκαν στο πλαίσιο του ελέγχου των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματο οικονομικών καταστάσεων ως σύνολο, για τη διαμόρφωση της γνώμης μας επί αυτών και δεν εκφέρουμε ξεχωριστή γνώμη για τα θέματα αυτά.
Σ’ αυτό το πλαίσιο περιγράφουμε ακολούθως πως ο έλεγχός μας αντιμετώπισε το κάθε θέμα.
Έχουμε εκπληρώσει τα καθήκοντα που περιγράφονται στην ενότητα «Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των χρηματο οικονομικών καταστάσεων» της έκθεσής μας, περιλαμβανομένων αυτών που σχετίζονται με τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου. Ως εκ τούτου, ο έλεγχός μας περιέλαβε τη διενέργεια διαδικασιών που σχεδιάστηκαν ώστε ν’ ανταποκρίνονται στους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος των χρηματο οικονομικών καταστάσεων. Τα αποτελέσματα των ελεγκτικών μας διαδικασιών, περιλαμβανομένων των διαδικασιών που διενεργήθηκαν επί των κατωτέρω θεμάτων, παρέχουν τη βάση για τη γνώμη μας επί των συνημμένων χρηματο οικονομικών καταστάσεων.
122
Σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Πώς αντιμετωπίστηκαν κατά τον έλεγχό μας τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Επιπτώσεις της πανδημίας COVID-19 στη ρευστότητα, στην επάρκεια κεφαλαίου κίνησης και στην αρχή της συνεχιζόμενης δραστηριότητας (σε εταιρική και ενοποιημένη βάση)
Η πανδημία COVID-19 είχε ιδιαίτερα ισχυρό αντίκτυπο στον κλάδο των αερομεταφορών, καθώς οδήγησε σε σημαντική μείωση των αεροπορικών ταξιδιών, με σημαντική επίδραση στις δραστηριότητες και τη ρευστότητα της Εταιρείας και του Ομίλου. Η διοίκηση έλαβε σειρά από μέτρα στήριξης της ρευστότητας, περιλαμβανομένης της χρήσης διαθέσιμων κρατικών μέτρων στήριξης αντίστοιχων με αυτά που παρέχονται από άλλες κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο.
Επιπλέον, η διοίκηση στα πλαίσια του ευρύτερου επιχειρησιακού σχεδιασμού της Εταιρείας και του Ομίλου για τα έτη 2022 έως 2026 έχει καταρτίσει, μεταξύ άλλων, προβλεπόμενες ταμειακές ροές και κεφάλαιο κίνησης για την ίδια περίοδο, λαμβάνοντας υπόψη τις τρέχουσες γεωπολιτικές εξελίξεις, με έμφαση, για σκοπούς αξιολόγησης της αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, στις χρήσεις 2022 και 2023.
Η υλοποίηση του επιχειρηματικού σχεδιασμού και των προβλεπόμενων ταμειακών ροών εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις παραδοχές κι εκτιμήσεις που έχει κάνει η διοίκηση σχετικά με τις μελλοντικές επιχειρηματικές εξελίξεις και την επιτυχή εφαρμογή μέτρων μείωσης των δαπανών, βελτίωσης του κεφαλαίου κίνησης κι επαναπρογραμματισμού των επενδύσεων. Η διοίκηση έλαβε υπ’ όψη της όλες τις ανωτέρω συνθήκες στην εκτίμηση της καταλληλότητας εφαρμογής της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας της Εταιρείας και του Ομίλου και στην ύπαρξη ουσιώδους ή μη αβεβαιότητας ως προς αυτή.
Οι ελεγκτικές διαδικασίες που, μεταξύ άλλων, πραγματοποιήσαμε, περιέλαβαν τις ακόλουθες:
- Συζητήσαμε με τη διοίκηση για τις επιδράσεις της πανδημίας COVID-19 στα χρηματοοικονομικά αποτελέσματα, στη χρηματοοικονομική θέση, στη ρευστότητα και στο κεφάλαιο κίνησης της Εταιρείας και του Ομίλου, σε βραχυπρόθεσμο και μεσοπρόθεσμο ορίζοντα. Συζητήσαμε επίσης τις διαφορετικές παραδοχές και σενάρια που χρησιμοποιήθηκαν από τη διοίκηση στην αξιολόγησή της για την υπόθεση της δρώσας οικονομικής μονάδας.
- Ελέγξαμε για μαθηματική ακρίβεια τους σχετικούς υπολογισμούς, την πληρότητα και συνέπεια του επιχειρησιακού μοντέλου και της δημιουργίας των ταμειακών ροών και των επιμέρους στοιχείων τους. Στο πλαίσιο αυτό, λάβαμε υπόψη μας την εφαρμογή των μέτρων και συμφωνιών που έγιναν μέσα στο ελεγχόμενο έτος, για την εξοικονόμηση κόστους, τον περιορισμό των εκροών και τον αντίκτυπο αυτών στο μελλοντικό σχεδιασμό του επίπεδου του στόλου αεροσκαφών και του προσωπικού της Εταιρείας και του Ομίλου. Αξιολογήσαμε επίσης τις κεφαλαιουχικές δαπάνες που συμπεριλαμβάνονται στο επιχειρησιακό μοντέλο βάσει δεσμεύσεων αγοράς και συμφωνιών πλαισίου. Συμπεριλάβαμε στην ομάδα ελέγχου στελέχη εξειδικευμένα σε θέματα κατάρτισης και αξιολόγησης χρηματοοικονομικών μοντέλων μελλοντικών ταμειακών ροών και αξιολογήσαμε το επιχειρησιακό μοντέλο του Ομίλου που εκπόνησε η διοίκηση.
- Προκειμένου να εκτιμήσουμε τις ταμειακές εισροές που περιλαμβάνονται στον προγραμματισμό ρευστότητας, εξετάσαμε, μεταξύ άλλων, τις συμφωνίες για πηγές χρηματοδότησης και αξιολογήσαμε τους όρους και τις προϋποθέσεις των χρηματοδοτήσεων.
123
Σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Πώς αντιμετωπίστηκαν κατά τον έλεγχό μας τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Επιπτώσεις της πανδημίας COVID-19 στη ρευστότητα, στην επάρκεια κεφαλαίου κίνησης και στην αρχή της συνεχιζόμενης δραστηριότητας (σε εταιρική και ενοποιημένη βάση) – συνέχεια
Λόγω της πολυπλοκότητας των απαιτούμενων υπολογισμών, της σημαντικότητας των παραδοχών κι εκτιμήσεων της διοίκησης ως προς τον προσδιορισμό των προβλεπόμενων ταμειακών ροών και την επίδραση των εκτιμήσεων αυτών στη ρευστότητα, την επάρκεια κεφαλαίου κίνησης και στη λογιστική αρχή της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, έχουμε αναγνωρίσει τις επιπτώσεις της πανδημίας COVID-19 ως ένα από τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου.
Οι γνωστοποιήσεις της Εταιρείας και του Ομίλου σχετικά με την αξιολόγηση των επιπτώσεων της πανδημίας COVID-19 στη ρευστότητά της και τη λογιστική αρχή της συνεχιζόμενης δραστηριότητας περιλαμβάνονται στη σημείωση 2 των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων.
- Αξιολογήσαμε αν οι εκτιμήσεις της διοίκησης, που έχουν χρησιμοποιηθεί για την αναμενόμενη πτητική δραστηριότητα των επόμενων ετών είναι σε συνάφεια με τις εκτιμήσεις του κλάδου, συμπεριλαμβανομένων των εκτιμήσεων της Διεθνούς Ένωσης Αερομεταφορών (ΙΑΤΑ) και με μακροοικονομικές προβλέψεις.
- Επιπλέον, συζητήσαμε με τη διοίκηση τις πλέον πρόσφατες εκτιμήσεις της σχετικά με τις πιθανές επιπτώσεις των τρεχουσών γεωπολιτικών εξελίξεων (ταξιδιωτικοί περιορισμοί λόγω κυρώσεων, τιμές καυσίμου) και την εξέταση αυτής της παραμέτρου στο επιχειρησιακό πλάνο του Ομίλου.
- Συζητήσαμε επίσης άλλα πιθανά μέτρα για τη διασφάλιση της ρευστότητας, που δεν αντικατοπτρίζονται στο σχεδιασμό ρευστότητας, καθώς δεν έχουν αξιολογηθεί ως αναγκαία στην τρέχουσα περίοδο.
Αξιολογήσαμε τις εκτιμήσεις της διοίκησης για την εφαρμογής της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας της εταιρείας και του Ομίλου και την μη ύπαρξη ουσιώδους αβεβαιότητας ως προς αυτή, καθώς και την επάρκεια των σχετικών γνωστοποιήσεων στις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις.
124
Σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Πώς αντιμετωπίστηκαν κατά τον έλεγχό μας τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Έλεγχος απομείωσης υπεραξίας (σε ενοποιημένη βάση), ιδιόκτητων αεροσκαφών και αεροσκαφών με δικαίωμα χρήσης (σε εταιρική και ενοποιημένη βάση) και επενδύσεων σε θυγατρικές (σε εταιρική βάση)
Το ποσό της υπεραξίας ύψους €40εκ. που αναγνωρίστηκε κατά τη εξαγορά της Olympic Air στις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις αξιολογείται ετησίως για απομείωση ή και συχνότερα αν υπάρχουν ενδείξεις που να υποδεικνύουν πιθανή απομείωσή της.
Επιπλέον, στις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις την 31 Δεκεμβρίου 2021 περιλαμβάνονται:
α) στο λογαριασμό ενσώματα πάγια στοιχεία, τα ιδιόκτητα αεροσκάφη (συμπεριλαμβανομένων των συστατικών συντήρησής και του μηχανολογικού εξοπλισμού τους) αναπόσβεστης αξίας €71 εκ. και €100 εκ. για την Εταιρεία και τον Όμιλο, αντίστοιχα, που αποσβένονται στη διάρκεια της ωφέλιμης ζωή τους,
β) στο λογαριασμό περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης, τα αεροσκάφη με δικαίωμα χρήσης αναπόσβεστης αξίας €388 εκ. και € 396 εκ. για την Εταιρεία και τον Όμιλο, αντίστοιχα, που αποσβένονται στο χρόνο ισχύος του δικαιώματος χρήσης ή στη διάρκεια της ωφέλιμης ζωή τους, ανάλογα με τους όρους της σύμβασης μίσθωσης.
γ) στο λογαριασμό επενδύσεις σε θυγατρικές για την Εταιρεία, επενδύσεις στην Olympic Air Α.Ε. και στην Aegean Cyprus LTD αξίας €62 εκ., και €18 εκ. αντίστοιχα, που τηρούνται στο κόστος κτήσης τους και αξιολογούνται για απομείωση αν υπάρχουν ενδείξεις που να υποδεικνύουν πιθανή απομείωσή τους.
Σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού η Εταιρεία και ο Όμιλος αξιολογούν εάν υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης για τα ιδιόκτητα αεροσκάφη, τα αεροσκάφη με δικαίωμα χρήσης και τις επενδύσεις σε θυγατρικές. Ως αποτέλεσμα των επιπτώσεων της πανδημίας COVID-19 η διοίκηση εκτιμά ότι υφίστανται ενδείξεις απομείωσης τους. Ως εκ τούτου, η διοίκηση επιμέτρησε την ανακτήσιμη αξία τους, λαμβάνοντας υπόψη τη αξία χρήσης τους και εκτιμώντας έτσι την ανάγκη αναγνώρισης τυχόν ζημίας απομείωσης.
Η διαδικασία αξιολόγησης για την ύπαρξη απομείωσης των ιδιόκτητων αεροσκαφών και αεροσκαφών με δικαίωμα χρήσης, της υπεραξίας και της αξίας των επενδύσεων σε θυγατρικές και η επιμέτρηση της ανακτήσιμης αξίας τους, λαμβάνει υπόψη κρίσεις, εκτιμήσεις και παραδοχές, μεταξύ άλλων για τις μελλοντικές ταμειακές ροές, τα μελλοντικά ποσοστά αύξησης του κύκλου εργασιών, τις τιμές καυσίμων και τον συντελεστή προεξόφλησης των ταμειακών ροών, θεωρώντας τη λειτουργία του Ομίλου ως μία μονάδα
Οι ελεγκτικές διαδικασίες που, μεταξύ άλλων, πραγματοποιήσαμε, περιέλαβαν τις ακόλουθες:
- Λάβαμε και αξιολογήσαμε την άσκηση ανακτησιμότητας των ιδιόκτητων αεροσκαφών και αεροσκαφών με δικαίωμα χρήσης, της υπεραξίας και των επενδύσεων σε θυγατρικές που πραγματοποίησε η διοίκηση.
- Αξιολογήσαμε την απόφαση της διοίκησης να πραγματοποιήσει την επιμέτρηση της ανακτήσιμης αξίας των ιδιόκτητων αεροσκαφών και αεροσκαφών με δικαίωμα χρήσης, της υπεραξίας αλλά και των επενδύσεων σε θυγατρικές, θεωρώντας την λειτουργία του Ομίλου ως μία μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών.
- Αξιολογήσαμε τις κρίσεις, εκτιμήσεις και παραδοχές της διοίκησης αναφορικά με τις μελλοντικές ταμειακές ροές, τα μελλοντικά ποσοστά αύξησης του κύκλου εργασιών, τις υποθέσεις για τις τιμές καυσίμων, συναλλαγματικών ισοτιμιών και για το συντελεστή προεξόφλησης των ταμειακών ροών για τα επόμενα πέντε χρόνια, και τη χρήση της πενταετίας ως βάση για τις κρίσεις, εκτιμήσεις και παραδοχές στον εναπομένοντα χρόνο ισχύος των δικαιωμάτων χρήσης παγίων ή στη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής τους κατά περίπτωση.
- Αξιολογήσαμε αν οι εκτιμήσεις, που έχουν χρησιμοποιηθεί για την αναμενόμενη πτητική δραστηριότητα των επόμενων ετών είναι σε συνάφεια με τις εκτιμήσεις του κλάδου.
- Αξιολογήσαμε τη συνέπεια, μεταξύ των χρήσεων, των μεθόδων, των παραδοχών και των υπολογισμών που ακολουθεί η Εταιρεία και ο Όμιλος, και κατά πόσο έχουν ληφθεί υπόψη μεταβολές σε επιχειρηματικές πρακτικές, λογιστικές αρχές και πολιτικές που επηρεάζουν τους υπολογισμούς, καθώς και τις επιπτώσεις της πανδημίας του COVID-19, οι οποίες μεταβάλλουν το περιβάλλον, τις συνθήκες και δεδομένα, που επηρεάζουν τις υποθέσεις που χρησιμοποιούνται, καθώς και εφαρμόσαμε τεχνικές προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων στο μοντέλο της διοίκησης.
125
Σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Πώς αντιμετωπίστηκαν κατά τον έλεγχό μας τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Έλεγχος απομείωσης υπεραξίας (σε ενοποιημένη βάση), ιδιόκτητων αεροσκαφών και αεροσκαφών με δικαίωμα χρήσης (σε εταιρική και ενοποιημένη βάση) και επενδύσεων σε θυγατρικές (σε εταιρική βάση) – συνέχεια
δημιουργίας ταμειακών ροών και χρησιμοποιώντας εκτιμήσεις για τα μελλοντικά αποτελέσματα για μία περίοδο πέντε ετών (2022 – 2026) ως βάση για τις κρίσεις, εκτιμήσεις και παραδοχές στον εναπομένοντα χρόνο ισχύος των δικαιωμάτων χρήσης παγίων ή στη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής τους κατά περίπτωση.
Έχουμε αναγνωρίσει τη διαδικασία αξιολόγησης για την ύπαρξη απομείωσης των ιδιόκτητων αεροσκαφών και αεροσκαφών με δικαίωμα χρήσης, της υπεραξίας και των επενδύσεων σε θυγατρικές καθώς και την επιμέτρηση της ανακτήσιμης αξίας τους ως ένα από τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου λόγω του ύψους των εν λόγω λογαριασμών σε συνδυασμό με τις αβεβαιότητες που εμπεριέχουν οι κρίσεις, εκτιμήσεις και παραδοχές της διοίκησης, ιδίως ενόψει του αντίκτυπου της πανδημίας COVID-19, κατά τη διαδικασία αυτή.
Οι γνωστοποιήσεις της Εταιρείας και του Ομίλου σχετικά με τη λογιστική πολιτική, τις κρίσεις, εκτιμήσεις και παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν κατά τον έλεγχο απομείωσης της υπεραξίας, των ιδιόκτητων αεροσκαφών και αεροσκαφών με δικαίωμα χρήσης, καθώς και των επενδύσεων σε θυγατρικές περιλαμβάνονται στις σημειώσεις 2, 2.2, 3.1, 3.2, 3.3 και 3.4 των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων.
- Ελέγξαμε τη μαθηματική ακρίβεια στους σχετικούς υπολογισμούς και συμπεριλάβαμε στην ομάδα ελέγχου στελέχη εξειδικευμένα σε θέματα αποτιμήσεων.
Τέλος αξιολογήσαμε την επάρκεια των σχετικών γνωστοποιήσεων στις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις.
126
Σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Πώς αντιμετωπίστηκαν κατά τον έλεγχό μας τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Αναγνώριση εσόδων από συμβάσεις με πελάτες και πρόγραμμα επιβράβευσης πιστότητας πελατών (σε εταιρική και ενοποιημένη βάση)
Τα έσοδα από συμβάσεις με πελάτες της Εταιρείας και του Ομίλου για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2021 ανήλθαν σε €512εκ. και €675εκ. αντίστοιχα και αφορούν σε πωλήσεις εισιτηρίων και αγαθών και πωλήσεις από παροχή λοιπών υπηρεσιών.
Τα έσοδα από πωλήσεις εισιτηρίων αφορούν την κύρια πηγή εσόδων και αποτελούνται από άμεσες πωλήσεις εισιτηρίων, πωλήσεις μέσω πρακτόρων και πωλήσεις μέσω άλλων αεροπορικών εταιρειών.
Τα έσοδα από πωλήσεις εισιτηρίων αναγνωρίζονται κατά την πραγματοποίηση της πτήσης, ενώ το μέρος των εσόδων που αφορά σε εισιτήρια των οποίων οι πτήσεις δεν έχουν ακόμη πραγματοποιηθεί μεταφέρεται σε λογαριασμό υποχρεώσεων από συμβάσεις με πελάτες δεδομένου ότι η υπηρεσία δεν έχει παρασχεθεί προκειμένου να αναγνωρισθεί ως έσοδο μεταγενέστερα, κατά το χρόνο πραγματοποίησης των πτήσεων. Το ποσό των εσόδων επόμενων χρήσεων κατά την 31 Δεκεμβρίου 2021 ανερχόταν σε €134εκ. για την Εταιρεία και €139εκ. για τον Όμιλο.
Επίσης, η Εταιρεία και ο Όμιλος έχουν θεσπίσει ένα πρόγραμμα επιβράβευσης πιστότητας πελατών το οποίο αντιμετωπίζεται ως χωριστή συμβατική υποχρέωση της πώλησης εισιτηρίων, με συνέπεια μέρος του εσόδου από την πώληση εισιτηρίων να μεταφέρεται προς αναγνώριση σε μεταγενέστερες περιόδους, κατά την εξαργύρωση των μιλίων. Για τον προσδιορισμό αρχικά του ποσού που μεταφέρεται, και μεταγενέστερα της χρονικής στιγμής αναγνώρισης του εσόδου, η διοίκηση ασκεί κρίση και χρησιμοποιεί εκτιμήσεις και παραδοχές με υψηλό βαθμό υποκειμενικότητας καθώς και αναλογιστικές μεθόδους και ιστορικά δεδομένα για την ποσοτικοποίηση της εύλογης αξίας των μιλίων που προσφέρονται στους πελάτες και του ποσοστού των μιλίων που δεν αναμένεται να εξαργυρωθούν στο μέλλον. Το σχετικό ποσό εσόδων επομένων χρήσεων κατά την 31 Δεκεμβρίου 2021 ανερχόταν σε €46εκ. για την Εταιρεία και τον Όμιλο.
Έχουμε αναγνωρίσει τα έσοδα από συμβάσεις με πελάτες και το λογαριασμό των υποχρεώσεων από συμβάσεις με πελάτες ως ένα από τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου λόγω του ύψους των λογαριασμών, του μεγέθους και του όγκου των συναλλαγών που λογιστικοποιούνται μέσω διαφόρων πληροφοριακών συστημάτων, του εγγενούς κινδύνου μη αναγνώρισης εσόδων στην περίοδο που αφορούν, του σημαντικού χρόνου που απαιτείται για τον έλεγχο των λογαριασμών αυτών και λόγω της χρήσης κρίσεων, εκτιμήσεων
Οι ελεγκτικές διαδικασίες που, μεταξύ άλλων, πραγματοποιήσαμε, έχουν ως εξής:
- Ελέγξαμε τις δικλείδες ασφαλείας των πληροφοριακών συστημάτων και εφαρμογών που υποστηρίζουν το κύκλωμα των εσόδων όπως έλεγχο της πρόσβασης, της δυνατότητας διενέργειας αλλαγών και της επιχειρησιακής λειτουργίας.
- Ελέγξαμε τη συμφωνία μεταξύ λογιστικών και εμπορικών συστημάτων.
- Για δείγμα άμεσων πωλήσεων εισιτηρίων ελέγξαμε την ορθή καταχώρηση του εσόδου ως προς τις αξίες και την πραγματοποίηση της πτήσης.
- Για τις πωλήσεις μέσω πρακτόρων, λάβαμε μηνιαία ανάλυση ανά χώρα των πωλήσεων πρακτόρων από το σύστημα εσόδων και ελέγξαμε τη συμφωνία των σχετικών λογαριασμών με το ισοζύγιο. Επιλέξαμε και ελέγξαμε δείγμα των αναφορών από τους πράκτορες και ελέγξαμε τη συμφωνία του βασικού εισιτηρίου, ΦΠΑ και φόρων με τους σχετικούς λογαριασμούς στο ισοζύγιο.
- Για τις πωλήσεις μέσω άλλων αεροπορικών εταιρειών οι οποίες αναφέρονται σε εισιτήρια πτήσεων της Εταιρείας και του Ομίλου που έχουν εκδοθεί από άλλες εταιρείες λάβαμε την μηνιαία εκκαθάριση από την Διεθνή Ένωση Αερομεταφορών (ΙΑΤΑ) και ελέγξαμε τη συμφωνία με τους λογαριασμούς εσόδων στο ισοζύγιο.
- Εντοπίσαμε μη χρηματοοικονομικές πληροφορίες με βάση τις οποίες αξιολογήσαμε τις αποκλίσεις ή μεταβολές των εσόδων κατά τη διάρκεια της χρήσης.
- Για δείγμα συναλλαγών εσόδων από εισιτήρια των οποίων οι πτήσεις δεν είχαν πραγματοποιηθεί έως την 31 Δεκεμβρίου 2021, ελέγξαμε το διαχωρισμό μεταξύ εσόδων της χρήσης και εσόδων επομένων χρήσεων.
- Αναφορικά με το πρόγραμμα επιβράβευσης πιστότητας πελατών, ελέγξαμε τον υπολογισμό του μέρους του εσόδου που μεταφέρεται σε επόμενες χρήσεις,
127
Σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Πώς αντιμετωπίστηκαν κατά τον έλεγχό μας τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Αναγνώριση εσόδων από συμβάσεις με πελάτες και πρόγραμμα επιβράβευσης πιστότητας πελατών (σε εταιρική και ενοποιημένη βάση) – συνέχεια
και παραδοχών που απαιτούνται κατά τη διαδικασία ποσοτικοποίησης των σχετικών ποσών εκ μέρους της διοίκησης.
Οι γνωστοποιήσεις της Εταιρείας και του Ομίλου σχετικά με τη λογιστική πολιτική, τις κρίσεις, εκτιμήσεις και παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν για τα έσοδα πωλήσεων εισιτηρίων και τις υποχρεώσεις από συμβάσεις με πελάτες περιλαμβάνονται στις σημειώσεις 2.2, 2.4, 3.21 και 3.24 των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων.
αξιολογήσαμε την αναλογιστική εκτίμηση της Εταιρείας και του Ομίλου που πραγματοποιήθηκε από τρίτους ανεξάρτητους αναλογιστές, αναφορικά με την εύλογη αξία των μιλίων που προσφέρθηκαν και τις παραδοχές αναφορικά με το ποσοστό των μιλίων που δεν αναμένεται να εξαργυρωθούν. Συμπεριλάβαμε στην ομάδα ελέγχου στελέχη μας εξειδικευμένα σε θέματα αξιολόγησης αναλογιστικών μελετών.
Τέλος αξιολογήσαμε την επάρκεια των σχετικών γνωστοποιήσεων στις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις.
Σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Πώς αντιμετωπίστηκαν κατά τον έλεγχό μας τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Πρόβλεψη για συντηρήσεις αεροσκαφών (σε εταιρική και ενοποιημένη βάση)
Η Εταιρεία και ο Όμιλος έχουν συνάψει συμβάσεις μίσθωσης αεροσκαφών βάσει των οποίων οφείλουν να τηρούν συγκεκριμένο πρόγραμμα συντήρησής τους. Κατά τη διάρκεια της μίσθωσης σχηματίζεται πρόβλεψη με τα εκτιμώμενα ποσά συντηρήσεων που θα απαιτηθούν για την εκπλήρωση των συμβατικών υποχρεώσεων. Η επιμέτρηση της πρόβλεψης απαιτεί αριθμό εκτιμήσεων και παραδοχών οι οποίες ενδέχεται να μεταβληθούν στο μέλλον. Η πρόβλεψη για συντηρήσεις αεροσκαφών κατά την 31 Δεκεμβρίου 2021 ανερχόταν σε €82εκ. για την Εταιρεία και €90εκ. για τον Όμιλο.
Έχουμε αναγνωρίσει την πρόβλεψη για συντηρήσεις αεροσκαφών ως ένα από τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου λόγω του βαθμού υποκειμενικότητας στις παραδοχές, των σημαντικών κρίσεων και εκτιμήσεων, συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων της πανδημίας COVID-19 στην επανεκτίμηση αυτών, που απαιτούνται από τη διοίκηση καθώς και της σημαντικότητας του κονδυλίου.
Οι γνωστοποιήσεις της Εταιρείας και του Ομίλου σχετικά με τη λογιστική πολιτική, τις κρίσεις, εκτιμήσεις και παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν για την πρόβλεψη συντηρήσεων αεροσκαφών περιλαμβάνονται στις σημειώσεις 2.2 και 3.19 των
Οι ελεγκτικές διαδικασίες που, μεταξύ άλλων, πραγματοποιήσαμε, περιέλαβαν τις ακόλουθες:
- Αξιολογήσαμε το σχεδιασμό εκ μέρους της διοίκησης των δικλείδων εσωτερικού ελέγχου που αφορούν στον υπολογισμό της πρόβλεψης συντηρήσεων.
- Ελέγξαμε αν η Εταιρεία και ο Όμιλος χρησιμοποιούν σε συνέπεια με τις προηγούμενες χρήσεις, τη μεθοδολογία υπολογισμού της πρόβλεψης, εξετάζοντας και απολογιστικά δεδομένα και συζητήσαμε με τη διοίκηση τις βασικές κρίσεις, εκτιμήσεις και παραδοχές για τον υπολογισμό της πρόβλεψης, όπως αυτές επανεκτιμήθηκαν λόγω των επιπτώσεων της πανδημίας COVID-19.
- Ελέγξαμε τις βασικές κρίσεις, εκτιμήσεις και παραδοχές αναφορικά με το αναμενόμενο κόστος συντήρησης των αεροσκαφών, των κινητήρων και των λοιπών μερών του αεροσκάφους, τις ώρες πτήσεις ή τους πτητικούς κύκλους και το πρόγραμμα συντήρησης, λαμβάνοντας υπόψη και τις αντίστοιχες συμφωνίες με τους παρόχους συντήρησης αεροσκαφών και κινητήρων, καθώς και ελέγξαμε τις υποθέσεις για το προεξοφλητικό επιτόκιο και τις τιμές των συναλλαγματικών ισοτιμιών.
128
Σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Πώς αντιμετωπίστηκαν κατά τον έλεγχό μας τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Πρόβλεψη για συντηρήσεις αεροσκαφών (σε εταιρική και ενοποιημένη βάση) – συνέχεια
εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων.
- Συγκρίναμε τις εκτιμήσεις και παραδοχές που χρησιμοποιούνται σε σχέση με εσωτερικά και εξωτερικά δεδομένα και πηγές, όπου αυτές ήταν διαθέσιμες.
- Επανυπολογίσαμε τα ποσά που περιλήφθηκαν στο μοντέλο υπολογισμού που χρησιμοποιεί η διοίκηση.
Επίσης, αξιολογήσαμε την επάρκεια των σχετικών γνωστοποιήσεων στις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις.
Σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Πώς αντιμετωπίστηκαν κατά τον έλεγχό μας τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Παράγωγα προϊόντα (σε εταιρική και ενοποιημένη βάση)
Η Εταιρεία και ο Όμιλος συνάπτουν συμβόλαια παραγώγων για την αντιστάθμιση κινδύνων ταμειακών ροών που προκύπτουν από τις διακυμάνσεις των τιμών των καυσίμων, των συναλλαγματικών ισοτιμιών και των επιτοκίων. Για τα συμβόλαια για τα οποία εφαρμόζεται λογιστική αντιστάθμισης ταμειακών ροών και στο βαθμό που αυτή αξιολογείται ως αποτελεσματική αντιστάθμιση, οι μεταβολές της εύλογης αξίας τους αναγνωρίζονται στα λοιπά συνολικά εισοδήματα στην κατάσταση συνολικού εισοδήματος. Σε διαφορετική περίπτωση, οι μεταβολές της εύλογης αξίας τους αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα της χρήσης. Την 31 Δεκεμβρίου 2021, η Εταιρεία και ο Όμιλος είχαν αναγνωρίσει περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις από συμβόλαια παραγώγων ύψους €28εκ. και €13εκ., αντίστοιχα.
Έχουμε αναγνωρίσει την αποτίμηση και λογιστικοποίηση των συμβολαίων παράγωγων ως ένα από τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου λόγω του ύψους, της φύσης των λογαριασμών, της πολυπλοκότητας του λογιστικού χειρισμού και των αβεβαιοτήτων που εμπεριέχονται στις κρίσεις, στις εκτιμήσεις και στις παραδοχές της διοίκησης κατά τον υπολογισμό των σχετικών ποσών και την εφαρμογή λογιστικής αντιστάθμισης, καθώς και λόγω των επιπτώσεων της πανδημίας COVID-19 στην αποτελεσματικότητα της αντιστάθμισης ταμειακών ροών και την επακόλουθη επίδραση της στην κατάσταση συνολικού εισοδήματος του έτους.
Οι γνωστοποιήσεις της Εταιρείας και του Ομίλου σχετικά με τη λογιστική πολιτική, τις κρίσεις, εκτιμήσεις και παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν κατά τον υπολογισμό της αξίας των παραγώγων
Οι ελεγκτικές διαδικασίες που, μεταξύ άλλων, πραγματοποιήσαμε, περιέλαβαν τις ακόλουθες:
- Για όλα τα ανοικτά συμβόλαια παραγώγων στο τέλος της χρήσης συγκρίναμε την αποτίμηση της εύλογης αξία τους και τα αντίστοιχα ποσά που έχουν αναγνωριστεί στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις με τις εκτιμήσεις των αντισυμβαλλομένων.
- Ελέγξαμε τους όρους των ανοικτών συμβολαίων κατά την 31 Δεκεμβρίου 2021 και για ένα δείγμα επανυπολογίσαμε την εύλογη αξία τους.
- Αξιολογήσαμε αν τα συμβόλαια παραγώγων πληρούν τα οριζόμενα από τα οικεία λογιστικά πρότυπα, και όπου εφαρμόζεται, τα κριτήρια για λογιστική αντιστάθμισης ανά κατηγορία παραγώγων.
- Συμπεριλάβαμε στην ομάδα ελέγχου στελέχη μας εξειδικευμένα σε θέματα ελέγχου αποτελεσματικότητας αντιστάθμισης και αποτίμησης παραγώγων.
- Ελέγξαμε τις εκτιμήσεις της διοίκησης για τις μελλοντικές ταμειακές ροές για τις οποίες έχει χρησιμοποιηθεί η λογιστική αντιστάθμισης και στις περιπτώσεις που η αρχική εκτίμηση της διοίκησης αναθεωρήθηκε επιβεβαιώσαμε την ορθή λογιστικοποίηση στα αποτελέσματα χρήσης.
- Ελέγξαμε την εκπλήρωση και ορθή λογιστικοποίηση των συμβολαίων που έκλεισαν εντός της
129
Σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Πώς αντιμετωπίστηκαν κατά τον έλεγχό μας τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου
Παράγωγα προϊόντα (σε εταιρική και ενοποιημένη βάση) – συνέχεια
περιλαμβάνονται στις σημειώσεις 2.2, 2.8 και 3.23 των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων.
κλειόμενης χρήσης καθώς και των ανοιχτών συμβολαίων κατά την 31 Δεκεμβρίου 2021.
- Ελέγξαμε την ταξινόμηση των συμβολαίων παραγώγων προϊόντων σε βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις στην κατάσταση οικονομικής θέσης.
Αξιολογήσαμε την επάρκεια των σχετικών γνωστοποιήσεων στις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις.
130
Άλλες πληροφορίες
Η διοίκηση είναι υπεύθυνη για τις άλλες πληροφορίες. Οι άλλες πληροφορίες περιλαμβάνονται στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου, για την οποία γίνεται σχετική αναφορά στην “Έκθεση επί άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων”, στις Δηλώσεις των Μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, αλλά δεν περιλαμβάνουν τις χρηματο οικονομικές καταστάσεις και την έκθεση ελέγχου επί αυτών.
Η γνώμη μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματο οικονομικών καταστάσεων δεν καλύπτει τις άλλες πληροφορίες και δεν εκφράζουμε με τη γνώμη αυτή οποιασδήποτε μορφής συμπέρασμα διασφάλισης επί αυτών.
Σε σχέση με τον έλεγχό μας επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματο οικονομικών καταστάσεων, η ευθύνη μας είναι να αναγνώσουμε τις άλλες πληροφορίες και με τον τρόπο αυτό, να εξετάσουμε εάν οι άλλες πληροφορίες είναι ουσιωδώς ασυνεπείς με τις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματο οικονομικές καταστάσεις ή τις γνώσεις που αποκτήσαμε κατά τον έλεγχο ή αλλιώς φαίνεται να είναι ουσιωδώς εσφαλμένες. Εάν, με βάση τις εργασίες που έχουμε εκτελέσει, καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει ουσιώδες σφάλμα σε αυτές τις άλλες πληροφορίες, είμαστε υποχρεωμένοι να αναφέρουμε το γεγονός αυτό. Δεν έχουμε τίποτα να αναφέρουμε σχετικά με το θέμα αυτό.
Ευθύνες της διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματο οικονομικών καταστάσεων
Η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματο οικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ όπως αυτά έχουν υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση , όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που η διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματο οικονομικών καταστάσεων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος.
Κατά την κατάρτιση των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματο οικονομικών καταστάσεων, η διοίκηση είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση της ικανότητας της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους, γνωστοποιώντας όπου συντρέχει τέτοια περίπτωση, τα θέματα που σχετίζονται με τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα και τη χρήση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας, εκτός και εάν η διοίκηση είτε προτίθεται να ρευστοποιήσει την Εταιρεία και τον Όμιλο ή να διακόψει τη δραστηριότητά τους ή δεν έχει άλλη ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή από το να προβεί σ ’αυτές τις ενέργειες.
Η Επιτροπή Ελέγχου (άρθ. 44 Ν. 4449/2017) της Εταιρείας έχει την ευθύνη εποπτείας της διαδικασίας χρηματοοικονομικής αναφοράς της Εταιρείας και του Ομίλου.
Ευθύνες ελεγκτή για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματο οικονομικών καταστάσεων
Οι στόχοι μας είναι να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση για το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηματο οικονομικές καταστάσεις, στο σύνολο τους, είναι απαλλαγμένες από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος και να εκδώσουμε έκθεση ελεγκτή, η οποία περιλαμβάνει τη γνώμη μας. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι ο έλεγχος που διενεργείται σύμφωνα με τα ΔΠΕ, όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία , θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα, όταν αυτό υπάρχει. Σφάλματα δύναται να προκύψουν από απάτη ή από λάθος και θεωρούνται ουσιώδη όταν, μεμονωμένα ή αθροιστικά, θα μπορούσε εύλογα να αναμένεται ότι θα επηρέαζαν τις οικονομικές αποφάσεις των χρηστών, που λαμβάνονται με βάση αυτές τις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματο οικονομικές καταστάσεις.
Ως καθήκον του ελέγχου, σύμφωνα με τα ΔΠΕ όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία, ασκούμε επαγγελματική κρίση και διατηρούμε επαγγελματικό σκεπτικισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του ελέγχου. Επίσης:
• Εντοπίζουμε και αξιολογούμε τους κινδύνους ουσιώδους σφάλματος στις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματο οικονομικές καταστάσεις, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος, σχεδιάζοντας και διενεργώντας ελεγκτικές διαδικασίες που ανταποκρίνονται στους κινδύνους αυτούς και αποκτούμε ελεγκτικά τεκμήρια που είναι επαρκή και κατάλληλα για να παρέχουν βάση για τη γνώμη μας. Ο κίνδυνος μη εντοπισμού ουσιώδους σφάλματος που οφείλεται σε
131
απάτη είναι υψηλότερος από αυτόν που οφείλεται σε λάθος, καθώς η απάτη μπορεί να εμπεριέχει συμπαιγνία, πλαστογραφία, εσκεμμένες παραλείψεις, ψευδείς διαβεβαιώσεις ή παράκαμψη των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου.
• Κατανοούμε τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που σχετίζονται με τον έλεγχο, με σκοπό το σχεδιασμό ελεγκτικών διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι με σκοπό τη διατύπωση γνώμης επί της αποτελεσματικότητας των δικλίδων εσωτερικού ελέγχου της Εταιρείας και του Ομίλου.
• Αξιολογούμε την καταλληλότητα των λογιστικών αρχών και μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν και το εύλογο των λογιστικών εκτιμήσεων και των σχετικών γνωστοποιήσεων που έγιναν από τη διοίκηση.
• Αποφαινόμαστε για την καταλληλότητα της χρήσης από τη διοίκηση της λογιστικής αρχής της συνεχιζόμενης δραστηριότητας και με βάση τα ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτήθηκαν για το εάν υπάρχει ουσιώδης αβεβαιότητα σχετικά με γεγονότα ή συνθήκες που μπορεί να υποδηλώνουν ουσιώδη αβεβαιότητα ως προς την ικανότητα της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους. Εάν συμπεράνουμε ότι υφίσταται ουσιώδης αβεβαιότητα, είμαστε υποχρεωμένοι στην έκθεση ελεγκτή να επιστήσουμε την προσοχή στις σχετικές γνωστοποιήσεις των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματο οικονομικών καταστάσεων ή εάν αυτές οι γνωστοποιήσεις είναι ανεπαρκείς να διαφοροποιήσουμε τη γνώμη μας. Τα συμπεράσματά μας βασίζονται σε ελεγκτικά τεκμήρια που αποκτώνται μέχρι την ημερομηνία της έκθεσης ελεγκτή. Ωστόσο, μελλοντικά γεγονότα ή συνθήκες ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα η Εταιρεία και ο Όμιλος να παύσουν να λειτουργούν ως συνεχιζόμενη δραστηριότητα.
• Αξιολογούμε τη συνολική παρουσίαση, τη δομή και το περιεχόμενο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματο οικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των γνωστοποιήσεων, καθώς και το κατά πόσο οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηματο οικονομικές καταστάσεις απεικονίζουν τις υποκείμενες συναλλαγές και τα γεγονότα με τρόπο που επιτυγχάνεται η εύλογη παρουσίαση.
• Αποκτούμε επαρκή και κατάλληλα ελεγκτικά τεκμήρια αναφορικά με την χρηματοοικονομική πληροφόρηση των οντοτήτων ή των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εντός του Ομίλου για την έκφραση γνώμης επί των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματο οικονομικών καταστάσεων. Είμαστε υπεύθυνοι για την καθοδήγηση, την επίβλεψη και την εκτέλεση του ελέγχου της Εταιρείας και των θυγατρικών της. Παραμένουμε αποκλειστικά υπεύθυνοι για την ελεγκτική μας γνώμη.
Μεταξύ άλλων θεμάτων, κοινοποιούμε στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, το σχεδιαζόμενο εύρος και το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου, καθώς και σημαντικά ευρήματα του ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων όποιων σημαντικών ελλείψεων στις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου εντοπίζουμε κατά τη διάρκεια του ελέγχου μας.
Επιπλέον, δηλώνουμε προς τους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση ότι έχουμε συμμορφωθεί με τις σχετικές απαιτήσεις δεοντολογίας περί ανεξαρτησίας και γνωστοποιούμε προς αυτούς όλες τις σχέσεις και άλλα θέματα που μπορεί εύλογα να θεωρηθεί ότι επηρεάζουν την ανεξαρτησία μας και τα σχετικά μέτρα προστασίας, όπου συντρέχει περίπτωση.
Από τα θέματα που γνωστοποιήθηκαν στους υπεύθυνους για τη διακυβέρνηση, καθορίζουμε τα θέματα εκείνα που ήταν εξέχουσας σημασίας για τον έλεγχο των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματο οικονομικών καταστάσεων της ελεγχόμενης χρήσεως και ως εκ τούτου αποτελούν τα σημαντικότερα θέματα ελέγχου.
132
Έκθεση επί άλλων Νομικών και Κανονιστικών Απαιτήσεων
1. Έκθεση Διαχείρισης Διοικητικού Συμβουλίου
Λαμβάνοντας υπόψη ότι η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση της Έκθεσης Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου και της Δήλωσης Εταιρικής Διακυβέρνησης που περιλαμβάνεται στην έκθεση αυτή, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 5 του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 (μέρος Β), σημειώνουμε ότι:
α) Στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου περιλαμβάνεται δήλωση εταιρικής διακυβέρνησης, η οποία παρέχει τα πληροφοριακά στοιχεία που ορίζονται στο άρθρο 152 του Ν. 4548/2018.
β) Κατά τη γνώμη μας η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου έχει καταρτισθεί σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις των άρθρων των άρθρων 150-151 και 153-154 και της παραγράφου 1 (περιπτώσεις γ’ και δ’) του άρθρου 152 του Ν. 4548/2018 και το περιεχόμενο αυτής αντιστοιχεί με τις συνημμένες χρηματο οικονομικές καταστάσεις της χρήσης που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2021.
γ) Με βάση τη γνώση που αποκτήσαμε κατά το έλεγχό μας, για την εταιρεία ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. και το περιβάλλον της, δεν έχουμε εντοπίσει ουσιώδεις ανακρίβειες στην Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού της Συμβουλίου.
2. Συμπληρωματική Έκθεση προς την Επιτροπή Ελέγχου
Η γνώμη μας επί των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων χρηματο οικονομικών καταστάσεων είναι συνεπής με τη Συμπληρωματική Έκθεσή μας προς την Επιτροπή Ελέγχου της Εταιρείας, που προβλέπεται από το άρθρο 11 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014.
3. Παροχή μη ελεγκτικών υπηρεσιών
Δεν παρείχαμε στην Εταιρεία και τις θυγατρικές της μη ελεγκτικές υπηρεσίες που απαγορεύονται σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αριθ. 537/2014. Οι επιτρεπόμενες μη ελεγκτικές υπηρεσίες που έχουμε παράσχει στην Εταιρεία και στις θυγατρικές της, κατά τη διάρκεια της χρήσεως που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2021 γνωστοποιούνται στη Σημείωση 3.38 των συνημμένων εταιρικών και ενοποιημένων χρηματοοικονομικών καταστάσεων .
4. Διορισμός Ελεγκτή
Διοριστήκαμε για πρώτη φορά ως Ορκωτοί Ελεγκτές Λογιστές της Εταιρείας με την από 12 Μαΐου 2015 απόφαση της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης των μετόχων. Έκτοτε ο διορισμός μας έχει αδιαλείπτως ανανεωθεί για μια συνολική περίοδο 7 ετών με βάση τις κατ’ έτος λαμβανόμενες αποφάσεις της τακτικής γενικής συνέλευσης των .
5. Κανονισμός Λειτουργίας
Η Εταιρεία διαθέτει Κανονισμό Λειτουργίας σύμφωνα με το περιεχόμενο που προβλέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 14 του Ν. 4706/2020.
6. Έκθεση Διασφάλισης επί του Ευρωπαϊκού Ενιαίου Ηλεκτρονικού Μορφότυπου Αναφοράς
Εξετάσαμε τα ψηφιακά αρχεία της εταιρείας ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. (εφεξής Εταιρεία ή/και Όμιλος), τα οποία καταρτίστηκαν σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Ενιαίο Ηλεκτρονικό Μορφότυπο (ESEF) που ορίζεται από τον κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (EΕ) 2019/815, όπως τροποποιήθηκε με τον Κανονισμό (EΕ) 2020/1989 (εφεξής Κανονισμός ESEF), και τα οποία περιλαμβάνουν τις εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Ομίλου για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2021, σε μορφή XHTML «213800VI8OH5EJM18L21-
133
2021-12-31-el.xhtml», καθώς και το προβλεπόμενο αρχείο XBRL «213800VI8OH5EJM18L21-2021-12-31-el.zip» με την κατάλληλη σήμανση, επί των προαναφερόμενων ενοποιημένων χρηματο οικονομικών καταστάσεων.
Κανονιστικό πλαίσιο
Τα ψηφιακά αρχεία του Ευρωπαϊκού Ενιαίου Ηλεκτρονικού Μορφότυπου καταρτίζονται σύμφωνα με τον Κανονισμό ESEF και την 2020/C 379/01 Ερμηνευτική Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 10ης Νοεμβρίου 2020, όπως προβλέπεται από το Ν. 3556/2007 και τις σχετικές ανακοινώσεις της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και του Χρηματιστηρίου Αθηνών (εφεξής «Κανονιστικό Πλαίσιο ESEF»). Συνοπτικά το Πλαίσιο αυτό περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τις ακόλουθες απαιτήσεις:
- Όλες οι ετήσιες χρηματο οικονομικές εκθέσεις θα πρέπει να συντάσσονται σε μορφότυπο XHTΜL.
- Όσον αφορά τις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις βάσει των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, η χρηματοοικονομική πληροφόρηση, που περιλαμβάνεται στην Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος, στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης, στην Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων και στην Κατάσταση Ταμειακών Ροών, θα πρέπει να επισημαίνεται με ετικέτες XBRL (XBRL ‘tags’), σύμφωνα με την Ταξινομία του ESEF (ESEF Taxonomy), όπως ισχύει. Οι τεχνικές προδιαγραφές για τον ESEF, συμπεριλαμβανομένης και της σχετικής ταξινομίας, παρατίθενται στα Ρυθμιστικά Τεχνικά Πρότυπα (Regulatory Technical Standards) του ESEF.
Οι απαιτήσεις που ορίζονται από το ισχύον Κανονιστικό Πλαίσιο ESEF αποτελούν κατάλληλα κριτήρια για να εκφράσουμε συμπέρασμα που παρέχει εύλογη διασφάλιση.
Ευθύνες της διοίκησης και των υπευθύνων για τη διακυβέρνηση
Η διοίκηση έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και υποβολή των εταιρικών και ενοποιημένων χρηματο οικονομικών καταστάσεων της Εταιρείας και του Ομίλου, για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2021, σύμφωνα με τις απαιτήσεις που ορίζονται από το Κανονιστικό Πλαίσιο ESEF, όπως και για εκείνες τις δικλίδες εσωτερικού ελέγχου που η διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες, ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση των ψηφιακών αρχείων απαλλαγμένων από ουσιώδες σφάλμα, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος.
Ευθύνες του Ελεγκτή
Η δική μας ευθύνη είναι ο σχεδιασμός και η διενέργεια αυτής της εργασίας διασφάλισης, σύμφωνα με την υπ’ αρ. 214/4/11- 02-2022 Απόφαση του Δ.Σ. της Επιτροπής Λογιστικής Τυποποίησης και Ελέγχων (ΕΛΤΕ) και τις «Κατευθυντήριες οδηγίες σε σχέση με την εργασία και την έκθεση διασφάλισης των Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών επί του Ευρωπαϊκού Ενιαίου Ηλεκτρονικού Μορφότυπου Αναφοράς (ESEF) των εκδοτών με κινητές αξίες εισηγμένες σε ρυθμιζόμενη αγορά στην Ελλάδα», όπως εκδόθηκαν από το Σώμα Ορκωτών Ελεγκτών την 14/02/2022 (εφεξής "Κατευθυντήριες Οδηγίες ESEF"), έτσι ώστε να αποκτήσουμε εύλογη διασφάλιση ότι οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηματο οικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Ομίλου που καταρτίστηκαν από τη διοίκηση σύμφωνα με τον ESEF συμμορφώνονται από κάθε ουσιώδη άποψη με το ισχύον Κανονιστικό Πλαίσιο ESEF.
Η εργασία μας διενεργήθηκε σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας για Επαγγελματίες Ελεγκτές του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας Ελεγκτών (Κώδικας ΣΔΠΔΕ), όπως αυτός έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική Νομοθεσία και επιπλέον έχουμε εκπληρώσει τις δεοντολογικές υποχρεώσεις ανεξαρτησίας, σύμφωνα με το Ν. 4449/2017 και τον Κανονισμό (ΕΕ) 537/2014.
Η εργασία διασφάλισης που διενεργήσαμε καλύπτει περιοριστικά τα αντικείμενα που περιλαμβάνονται στις Κατευθυντήριες Οδηγίες ESEF και διενεργήθηκε σύμφωνα με το Διεθνές Πρότυπο Εργασιών Διασφάλισης 3000, “Έργα Διασφάλισης Πέραν Ελέγχου ή Επισκόπησης Ιστορικής Οικονομικής Πληροφόρησης”. Η εύλογη διασφάλιση συνιστά διασφάλιση υψηλού επιπέδου, αλλά δεν είναι εγγύηση ότι η εργασία αυτή θα εντοπίζει πάντα ένα ουσιώδες σφάλμα αναφορικά με μη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του Κανονιστικού Πλαισίου ESEF.
134
Συμπέρασμα
Με βάση τη διενεργηθείσα εργασία και τα τεκμήρια που αποκτήθηκαν, διατυπώνουμε το συμπέρασμα ότι οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηματο οικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Ομίλου, για τη χρήση που έληξε την 31 Δεκεμβρίου 2021, σε μορφή αρχείου XHTML «213800VI8OH5EJM18L21-2021-12-31-el.xhtml», καθώς και το προβλεπόμενο αρχείο XBRL «213800VI8OH5EJM18L21-2021-12-31-el.zip» με την κατάλληλη σήμανση, επί των προαναφερόμενων ενοποιημένων χρηματο οικονομικών καταστάσεων, έχουν καταρτιστεί, από κάθε ουσιώδη άποψη, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Κανονιστικού Πλαισίου ESEF.
Αθήνα, 23 Μαρτίου 2022
Ιωάννης Πιέρρος
Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής
Α.Μ. ΣΟΕΛ 3505
ΕΡΝΣΤ & ΓΙΑΝΓΚ (ΕΛΛΑΣ)
Ορκωτοί Ελεγκτές – Λογιστές Α.Ε.
Χειμάρρας 8B, 15125 Μαρούσι
Α.Μ. ΣΟΕΛ 107
4. Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις για τη Χρήση 1η Ιανουαρίου-31η Δεκεμβρίου 2021
136
Οι ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου και της Εταιρείας εγκρίθηκαν κατά τη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου στις 22 Μαρτίου 2022.
Οι βεβαιούντες
Ο Πρόεδρος
Του Διοικητικού Συμβουλίου
Ο Διευθύνων
Σύμβουλος
Ο Οικονομικός
Διευθυντής
Η Προϊσταμένη
Λογιστηρίου
Ευτύχιος Βασιλάκης
Α.Δ.Τ. ΑΝ049866
Δημήτριος Γερογιάννης
Α.Δ.Τ. ΑΒ642495
Μιχάλης Κουβελιώτης
Α.Δ.Τ. ΑΟ148706
Μαρία Ζαννάκη
Α.Δ.Τ. ΑΟ135556
Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της Ετήσιας Οικονομικής Έκθεσης η οποία είναι διαθέσιμη και στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.aegeanair.com και η οποία περιλαμβάνει και την Έκθεση Ελέγχου των Ανεξάρτητων Ελεγκτών.
137
4. Ετήσιες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις για τη Χρήση 1η Ιανουαρίου-31η Δεκεμβρίου 2021
4. 1 Εταιρική Κατάσταση Οικονομικής Θέσης 31.12.2021
Σημ.
31.12.2021
31.12.2020 (Αναδιατυπωμένα)
1.1.2020 (Αναδιατυπωμένα)
ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία
Άυλα περιουσιακά στοιχεία
3.1
27.083,02
26.655,33
26.120,81
Ενσώματα πάγια στοιχεία
3.2
133.583,87
125.131,43
69.369,36
Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης
3.3
404.473,01
435.464,50
339.958,00
Προκαταβολές έναντι μελλοντικών μισθώσεων αεροσκαφών
3.5
26.544,63
21.561,74
10.343,41
Επενδύσεις σε θυγατρικές
3.4
81.688,10
80.426,56
72.416,56
Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις
3.7
44.748,32
24.808,21
30.811,77
Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις
3.6
54.727,65
55.729,75
0
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
3.23
9.671,60
1.104,20
5.927,74
Xρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία
3.8
20.703,93
21.185,98
24.080,80
Σύνολο μη κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων
803.224,13
792.067,70
579.028,45
Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία
Αποθέματα
3.9
16.910,98
14.262,29
12.352,37
Πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις
3.10
80.116,87
68.340,47
108.236,85
Έξοδα επόμενης χρήσης
3.11
18.231,25
14.737,24
26.334,59
Xρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία
3.8
12.294,38
12.278,85
11.791,45
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
3.23
18.542,33
491,47
5.934,03
Προκαταβολές έναντι μελλοντικών μισθώσεων αεροσκαφών
3.5
70.462,74
0
28.595,76
Δεσμευμένες καταθέσεις
3.12
0
29.092,37
8.712,64
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα
3.12
370.503,00
376.425,14
360.781,00
Σύνολο κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων
587.061,54
515.627,81
562.738,69
ΣΥΝΟΛΟ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ
1.390.285,67
1.307.695,50
1.141.767,14
ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ
Μετοχικό κεφάλαιο
3.13
58.608,61
46.421,11
46.421,11
Υπέρ το άρτιο
3.14
120.588,48
72.775,98
72.775,98
Λοιπά αποθεματικά
3.15
53.878,54
(5.797,95)
16.065,04
Κέρδη/ (Ζημίες) εις νέον
(55.668,71)
(77.327,48)
102.516,27
Σύνολο ιδίων κεφαλαίων
177.406,91
36.071,65
237.778,39
ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ
Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις
Δανειακές υποχρεώσεις
3.17
343.700,36
341.971,26
196.566,77
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
3.23
10.969,14
33.214,98
9.043,16
Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία
3.16
3.099,50
2.532,10
2.694,41
Προβλέψεις συντήρησης αεροσκαφών
3.19
49.880,89
27.593,21
26.765,32
Y ποχρεώσεις από συμβάσεις με πελάτες
3.21
36.827,93
36.639,99
32.951,44
Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις
3.6
0,00
(0,00)
10.161,97
Υποχρεώσεις από μισθώσεις
3.3
304.472,15
291.859,33
171.047,39
Σύνολο μακροπρόθεσμων υποχρεώσεων
748.949,98
733.810,87
449.230,47
Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις
3.18
74.596,76
44.317,46
60.299,60
Δανειακές υποχρεώσεις
3.17
2.500,40
95.257,19
2.181,15
Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
3.20
80.668,36
75.345,90
94.824,78
Y ποχρεώσεις από συμβάσεις με πελάτες
3.21
156.507,94
185.892,68
118.312,80
Δεδουλευμένα έξοδα
3.22
34.945,14
4.919,25
40.584,06
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
3.23
1.647,69
16.722,31
6.073,38
Προβλέψεις
3.19
33.585,03
14.514,36
12.239,27
Υποχρεώσεις από μισθώσεις
79.477,45
100.843,83
120.243,24
Σύνολο βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων
463.928,78
537.812,99
454.758,29
Σύνολο υποχρεώσεων
1.212.878,75
1.271.623,85
903.988,75
ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ & ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ
1.390.285,67
1.307.695,50
1.141.767,14
138
4.2 Ενοποιημένη Κατάσταση Οικονομικής Θέσης 31.12.2021
Σημ.
31.12.2021
31.12.2020 (Αναδιατυπωμένα)
1.1.2020 (Αναδιατυπωμένα)
ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία
Άυλα περιουσιακά στοιχεία
3.1
42.526,20
42.468,95
42.400,94
Υπεραξία
3.1, 3.4
40.137,70
39.756,30
39.756,30
Ενσώματα πάγια στοιχεία
3.2
164.719,75
155.593,92
70.062,17
Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης
3.3
412.768,13
465.669,82
390.041,00
Προκαταβολές έναντι μελλοντικών μισθώσεων αεροσκαφών
3.5
26.544,63
21.561,74
10.343,41
Xρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία
3.8
20.703,93
21.185,98
24.080,80
Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις
3.6
66.438,03
61.811,54
0
Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις
3.7
50.303,15
27.141,69
35.415,59
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
3.23
9.671,60
1.104,20
5.927,74
Σύνολο μη κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων
833.813,12
836.294,13
618.027,96
Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία
Αποθέματα
3.9
22.763,58
19.971,87
18.027,76
Πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις
3.10
115.720,67
85.419,33
117.542,98
Έξοδα επόμενης χρήσης
3.11
24.228,19
17.905,28
28.451,14
Xρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία
3.8
12.294,38
12.278,85
11.791,45
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
3.23
18.542,33
491,47
5.934,03
Προκαταβολές έναντι μελλοντικών μισθώσεων αεροσκαφών
3.5
70.462,74
0
28.595,76
Δεσμευμένες καταθέσεις
3.12
0
29.092,37
8.712,64
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα
3.12
442.586,58
437.067,98
496.364,83
Σύνολο κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων
706.598,47
602.227,15
715.420,59
ΣΥΝΟΛΟ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ
1.540.411,58
1.438.521,28
1.333.448,54
ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ
Μετοχικό κεφάλαιο
3.13
58.608,61
46.421,11
46.421,12
Υπέρ το άρτιο
3.14
120.588,48
72.775,98
72.775,98
Συναλλαγματικές διαφορές ενοποίησης
3.15
(1.199,51)
(3.516,25)
0
Λοιπά αποθεματικά
3.15
38.378,54
(4.323,99)
16.065,04
Τακτικά Αποθεματικά
3.15
16.973,96
0
0
Κέρδη/ (Ζημίες) εις νέον
(20.316,24)
(25.950,33)
201.148,60
Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων που αναλογούν στους μετόχους
213.033,84
85.406,51
336.410,74
Δικαιώματα μη ελεγχουσών συμμετοχών
603,29
0
0
Σύνολο ιδίων κεφαλαίων
213.637,13
85.406,51
336.410,74
ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ
Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις
Δανειακές υποχρεώσεις
3.17
343.700,36
341.971,26
196.566,77
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
3.23
10.969,14
33.214,98
9.043,16
Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία
3.16
3.399,64
2.787,70
2.971,22
Προβλέψεις συντήρησης αεροσκαφών
3.19
54.363,12
32.841,52
30.632,53
Y ποχρεώσεις από συμβάσεις με πελάτες
3.21
36.870,49
36.639,99
32.951,44
Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις
3.6
0
(0,00)
12.304,89
Υποχρεώσεις από μισθώσεις
3.3
309.373,14
309.583,59
205.478,25
Σύνολο μακροπρόθεσμων υποχρεώσεων
758.675,89
757.039,05
489.948,26
Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις
3.18
130.345,77
73.782,67
85.318,67
Δανειακές υποχρεώσεις
3.17
2.500,40
95.257,19
2.181,15
Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
3.20
86.386,35
80.162,59
99.665,56
Y ποχρεώσεις από συμβάσεις με πελάτες
3.21
164.149,46
191.554,67
126.241,72
Δεδουλευμένα έξοδα
3.22
40.416,41
6.233,37
36.406,65
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
3.23
1.647,69
16.722,31
6.073,37
Φόρος Εισοδήματος
3.29
0
0
1.087,82
Προβλέψεις
3.19
37.792,10
16.812,07
12.359,41
Υποχρεώσεις από μισθώσεις
3.3
104.860,37
115.550,86
137.755,19
Σύνολο βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων
568.098,56
596.075,73
507.089,55
Σύνολο υποχρεώσεων
1.326.774,45
1.353.114,77
997.037,80
ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ & ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ
1.540.411,58
1.438.521,28
1.333.448,54
139
4. 3 Εταιρική Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος 31.12.2021
Κατάσταση λογαριασμού αποτελεσμάτων χρήσης
Σημ.
2021
2020 (Αναδιατυπωμένα)
Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες
3.24
512.361,56
317.889,65
Λοιπά έσοδα
3.25
115.976,31
32.684,38
Παροχές σε εργαζόμενους
3.27
(59.196,38)
(71.745,12)
Αποσβέσεις
3.1, 3.2, 3.3
(115.056,16)
(129.323,58)
Αναλώσεις υλικών & υπηρεσιών
3.26
(403.250,34)
(331.431,46)
Χρηματοοικονομικά έσοδα
3.28
36.087,40
78.198,50
Χρηματοοικονομικά έξοδα
3.28
(73.975,51)
(139.055,81)
Κέρδη/(Ζημίες) χρήσης προ φόρων
12.946,87
(242.783,45)
Φόρος εισοδήματος
3.29
8.803,91
60.730,14
Κέρδη/(Ζημίες) χρήσης μετά από φόρους
21.750,77
(182.053,30)
2021
2020
Λοιπά συνολικά εισοδήματα
(α) Λοιπά συνολικά εισοδήματα που μεταφέρονται στα αποτελέσματα σε μεταγενέστερες περιόδους
Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
Ανακατατάξεις στα αποτελέσματα
3.23
(2.136,23)
101.796,73
Αποτέλεσμα επιμέτρησης
43.133,01
(125.852,86)
Φόρος εισοδήματος
(9.000,82)
6.001,24
Χρεωστικοί τίτλοι που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων
Ανακατατάξεις στα αποτελέσματα
40,27
26,24
Αποτέλεσμα επιμέτρησης
796,30
818,99
Φόρος εισοδήματος
(184,04)
(202,85)
Σύνολο (α)
32.648,49
(17.412,52)
(β) Λοιπά συνολικά εισοδήματα που δε μεταφέρονται στα αποτελέσματα σε μεταγενέστερες περιόδους
Αναλογιστικά κέρδη/(ζημίες)
(117,95)
364,59
Aναβαλλόμενος φόρος
25,95
(92,69)
Aποτέλεσμα επιμέτρησης συμμετοχικών τίτλων
(570,57)
(3.306,36)
Αναβαλλόμενος φόρος
125,52
793,53
Σύνολο (β)
(537,04)
(2.240,93)
Λοιπά συνολικά εισοδήματα μετά από φόρους
32.111,45
(19.653,45)
Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα μετά από φόρους
53.862,22
(201.706,75)
140
4.4 Ενοποιημένη Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος 31.12.2021
Κατάσταση λογαριασμού αποτελεσμάτων χρήσης
Σημ.
2021
2020 (Αναδιατυπωμένα)
Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες
3.24
674.828,30
415.103,90
Λοιπά έσοδα
3.25
105.628,47
19.507,85
Παροχές σε εργαζόμενους
3.27
(66.868,55)
(79.900,20)
Αποσβέσεις
3.1, 3.2, 3.3
(149.946,57)
(146.149,92)
Αναλώσεις υλικών & υπηρεσιών
3.26
(533.585,72)
(419.440,19)
Χρηματοοικονομικά έσοδα
3.28
40.173,94
58.857,28
Χρηματοοικονομικά έξοδα
3.28
(79.575,49)
(144.792,30)
Κέρδη/(Ζημίες) χρήσης προ φόρων
(9.345,62)
(296.813,57)
Φόρος εισοδήματος
3.29
14.414,79
68.906,49
Κέρδη/(Ζημίες) χρήσης μετά από φόρους
5.069,16
(227.907,09)
Kατανεμόμενα σε:
Μετόχους της Εταιρείας
4.905,16
(227.907,09)
Μη ελέγχουσες συμμετοχές
164,01
0
Σύνολο
5.069,16
(227.907,09)
2021
2020
Λοιπά συνολικά εισοδήματα
(α) Λοιπά συνολικά εισοδήματα που μεταφέρονται στα αποτελέσματα σε μεταγενέστερες περιόδους
Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
Ανακατατάξεις στα αποτελέσματα
3.23
(2.136,23)
101.796,73
Αποτέλεσμα επιμέτρησης
43.133,01
(125.852,86)
Φόρος εισοδήματος
(9.000,82)
6.001,24
Χρεωστικοί τίτλοι που αποτιμώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων
Ανακατατάξεις στα αποτελέσματα
40,27
26,24
Αποτέλεσμα επιμέτρησης
796,30
818,99
Φόρος εισοδήματος
(184,04)
(202,85)
Σύνολο (α)
32.648,49
(17.412,52)
(β) Λοιπά συνολικά εισοδήματα που δεν μεταφέρονται στα αποτελέσματα σε μεταγενέστερες περιόδους
Αναλογιστικά κέρδη/(ζημίες)
(120,96)
458,61
Aναβαλλόμενος φόρος
26,61
(114,17)
Aποτέλεσμα επιμέτρησης συμμετοχικών τίτλων
(570,57)
(3.306,36)
Αναβαλλόμενος φόρος
125,52
793,53
Σύνολο (β)
(539,39)
(2.168,39)
Λοιπά συνολικά εισοδήματα μετά από φόρους
32.109,10
(19.580,91)
Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα μετά από φόρους
37.178,27
(247.487,99)
Kατανεμόμενα σε:
Μετόχους της Εταιρείας
37.014,26
(247.487,99)
Μη ελέγχουσες συμμετοχές
164,01
0
Σύνολο
37.178,27
(247.487,99)
Κέρδη/(Ζημίες) ανά μετοχή, βασικά
0,062
(3,19)
Κέρδη/(Ζημίες) ανά μετοχή, απομειωμένα
0,060
(3,19)
Σταθμισμένος μέσος όρος αριθμού μετοχών
81.573.350,00
71.417.100
141
4.5 Εταιρική Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων 31.12.2021
Εταιρεία
Εκδοθέν κεφάλαιο
Υπέρ το άρτιο
Αποθεματικά αντιστάθμισης ταμειακών ροών
Αποθεματικά (διάφορα)
Χρηματ/μι κά περιουσ. στοιχεία
Σωρευμένα κέρδη (ζημιές)
Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων
Υπόλοιπο κατά τη 01.01.2020
46.421,11
72.775,98
1.985,91
14.587,04
(507,92)
94.944,12
230.206,25
Επίπτωση αλλαγής λογιστικής πολιτικής ΔΛΠ 19 (Σημ. 3.16)
0
0
0
0
0
7.572,15
7.572,15
Υπόλοιπο κατά τη 01.01.2020 (αναθεωρημένο)
46.421,11
72.775,98
1.985,91
14.587,04
(507,92)
102.516,27
237.778,40
Κέρδη/(Ζημίες) χρήσης
0
0
0
0
0
(182.053,30)
(182.053,30)
Λοιπά συνολικά εισοδήματα - λοιπές ανακατατάξεις (αναθεωρημένα)
0
0
(18.054,88)
(5.614,22)
642,36
3.373,29
(19.653,45)
Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα / (ζημιές)
0
0
(18.054,88)
(5.614,22)
642,36
(178.680,01)
(201.706,75)
Τακτικό Αποθεματικό
0
0
0
1.163,75
0
(1.163,75)
0
Υπόλοιπο στις 31.12.2020
46.421,11
72.775,98
(16.068,97)
10.136,56
134,44
(77.327,49)
36.071,64
Υπόλοιπο κατά την 01.01.2021
46.421,11
72.775,98
(16.068,97)
10.136,56
134,44
(77.327,49)
36.071,62
Κέρδη/(Ζημίες) χρήσης
0
0
0
0
0
21.750,77
21.750,77
Λοιπά συνολικά εισοδήματα - λοιπές ανακατατάξεις
0
0
31.995,97
(445,04)
652,53
(92,00)
32.111,46
Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα / (ζημιές)
0
0
31.995,97
(445,04)
652,53
21.658,77
53.862,23
Αποθεματικό δικαιωμάτων τίτλων κτήσης μετοχών
0
0
0
27.473,04
0
0
27.473,04
Aύξηση μετοχικού κεφαλαίου
12.187,50
47.812,50
0
0
0
0
60.000,00
Υπόλοιπο στις 31.12.2021
58.608,61
120.588,48
15.927,00
37.164,56
786,97
(55.668,72)
177.406,91
142
4.6 Ενοποιημένη Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων 31.12.2021
Αποδιδόμενα στους μετόχους της Εταιρείας
Όμιλος
Εκδοθέν κεφάλαιο
Υπέρ το άρτιο
Αποθεματικά αντιστάθμισης ταμειακών ροών
Αποθεματικά (διάφορα)
Χρηματ/μικά περιουσ. στοιχεία
Σωρευμένα κέρδη (ζημιές)
Σύνολο
Μη ελέγχουσες συμμετοχές
Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων
Υπόλοιπο κατά τη 01.01.2020
46.421,11
72.775,98
1.985,92
14.587,04
(507,91)
193.162,99
328.425,12
0
328.425,12
Επίπτωση αλλαγής λογιστικής πολιτικής ΔΛΠ 19 (Σημ. 3.16)
0
0
0
0
0
7.985,62
7.985,62
0
7.985,62
Υπόλοιπο κατά τη 01.01.2020 (αναθεωρημένο)
46.421,11
72.775,98
1.985,92
14.587,04
(507,91)
201.148,61
336.410,74
0
336.410,74
Κέρδη/(Ζημίες) χρήσης
0
0
0
0
0
(227.907,09)
(227.907,09)
0
(227.907,09)
Λοιπά συνολικά εισοδήματα - λοιπές ανακατατάξεις (αναθεωρημένα)
0
0
(18.054,89)
(5.614,23)
642,35
3.445,86
(19.580,91)
0
(19.580,91)
Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα / (ζημιές)
0
0
(18.054,89)
(5.614,23)
642,35
(224.461,23)
(247.487,99)
0
(247.487,99)
Συναλλαγματικές διαφορές ενοποίησης
0
0
0
(3.516,24)
0
0
(3.516,24)
0
(3.516,24)
Τακτικό Αποθεματικό
0
0
0
2.637,71
0
(2.637,71)
0
0
0
Υπόλοιπο στις 31.12.2020
46.421,11
72.775,98
(16.068,97)
8.094,28
134,44
(25.950,33)
85.406,51
0
85.406,51
Υπόλοιπο κατά την 01.01.2021
46.421,11
72.775,98
(16.068,97)
8.094,28
134,44
(25.950,33)
85.406,51
0
85.406,51
Κέρδη/(Ζημίες) χρήσης
0
0
0
0
0
4.905,16
4.905,16
164,01
5.069,16
Λοιπά συνολικά εισοδήματα - λοιπές ανακατατάξεις
0
0
31.995,97
(445,04)
652,52
(94,35)
32.109,10
0
32.109,10
Συγκεντρωτικά συνολικά εισοδήματα / (ζημιές)
0
0
31.995,97
(445,04)
652,52
4.810,81
37.014,26
164,01
37.178,27
Συναλλαγματικές διαφορές ενοποίησης
0
0
0
2.316,74
0
455,48
2.772,22
0
2.772,22
Αποθεματικό δικαιωμάτων τίτλων κτήσης μετοχών
0
0
0
27.473,04
0
0
27.473,04
0
27.473,04
Aύξηση μετοχικού κεφαλαίου
12.187,50
47.812,50
0
0
0
0
60.000,00
0
60.000,00
Απόκτηση θυγατρικής
0
0
0
0
0
367,81
367,81
439,28
807,10
Υπόλοιπο στις 31.12.2021
58.608,61
120.588,48
15.927,00
37.439,01
786,96
(20.316,23)
213.033,84
603,29
213.637,13
143
4.7 Εταιρική Κατάσταση Ταμειακών Ροών 31.12.2021
31.12.2021
31.12.2020
Ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες
Κέρδη/ (Ζημίες) χρήσης προ φόρων
12.946,87
(242.783,45)
Προσαρμογές για:
Αποσβέσεις (Σημ. 3.1, 3.2, 3.3)
115.056,16
129.323,58
Προβλέψεις συντηρήσεως αεροσκαφών, επισφαλειών & λοιπές προβλέψεις (Σημ. 3.8, 3.16, 3.19(2))
41.595,26
4.858,83
Συναλλαγματικές διαφορές (Σημ. 3.28)
31.156,15
(14.750,69)
(Έσοδα)/ έξοδα, (κέρδη)/ ζημίες επενδυτικής δραστηριότητας
(23.690,45)
27.297,39
Εσοδα από κρατική επιχορήγηση (Σημ. 3.25)
(92.526,96)
0
Μερίσματα εισπραχθέντα
0
(24.187,50)
Τόκοι και λοιπά χρηματοοικονομικά έξοδα (Σημ. 3.28)
30.673,23
27.361,45
Λειτουργικά Κέρδη/ (Ζημίες) προ μεταβολών του κεφαλαίου κίνησης
115.210,26
(92.880,39)
Μεταβολές κεφαλαίου κίνησης
(Αύξηση) /Μείωση αποθεμάτων (Σημ. 3.9)
(2.648,69)
(1.909,92)
(Αύξηση)/Μείωση απαιτήσεων
3.051,47
35.225,25
Αύξηση/(Μείωση) υποχρεώσεων
14.953,88
(715,29)
Σύνολο μεταβολών κεφαλαίου κίνησης
15.356,66
32.600,04
Είσπραξη Κρατικής Επιχορήγησης (Σημ 3.25)
92.526,96
0
Τόκοι πληρωθέντες
(28.261,94)
(24.098,35)
Καθαρές ταμειακές εισροές/ (εκροές) από λειτουργικές δραστηριότητες
194.831,94
(84.378,70)
Ταμειακές ροές από επενδυτικές δραστηριότητες
Αγορές παγίων στοιχείων (Σημ. 3.1, 3.2)
(5.292,91)
(14.432,72)
Πωλήσεις ενσώματων παγίων στοιχείων
35,86
0
Προκαταβολες και παραγγελίες ενσώματων στοιχείων
(17.533,23)
(11.800,38)
Eπενδύσεις σε θυγατρικές
(850,00)
(8.010,00)
Μερίσματα εισπραχθέντα
0
24.187,50
Αγορά χρηματοοικονομικών στοιχείων
(788,00)
(997,75)
Αγορά μετοχών λοιπών επιχειρήσεων
(500,06)
(411,54)
Πωλήσεις χρηματοοικονομικών στοιχείων
733,48
447,75
Τόκοι και συναφή έσοδα εισπραχθέντα
393,64
1.344,99
Καθαρές ταμειακές εισροές / (εκροές) από επενδυτικές δραστηριότητες
(23.801,21)
(9.672,15)
Ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες
Oμολογιακό δάνειο
0
150.000,00
Εξοδα έκδοσης ομολογιακών δανείων
0
(5.732,65)
Δάνεια ληφθέντα
92.000,00
92.000,00
Δάνεια πληρωθέντα
(184.000,00)
0
Αύξηση μετοχικού κεφαλαίου
60.000,00
0
Πληρωμές μισθώσεων
(91.815,06)
(128.335,81)
Εξόφληση κεφαλαίου χρηματοδοτικών μισθώσεων
(2.798,11)
0
Προκαταβολές έναντι μελλοντικών μισθώσεων αεροσκαφών (Σημ. 3.5)
(71.413,06)
13.169,30
Κρατική επιδότηση (μέρος αποθεματικού) (Σημ. 3.15)
27.473,04
0
Εξασφαλίσεις ομολογιακού δανείου
(10.800,00)
0
Καθαρές ταμειακές εισροές/ (εκροές) από χρηματοδοτικές δραστηριότητες
(181.353,20)
121.100,84
Καθαρή αύξηση / (μείωση) στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα
(10.322,47)
27.049,99
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα στην αρχή της χρήσης (Σημ. 3.12)
376.425,14
360.781,00
Επίδραση συναλλαγματικών διαφορών στα ταμειακά διαθέσιμα & ισοδύναμα
4.400,33
(11.405,85)
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα στο τέλος της χρήσης
370.503,00
376.425,14
144
4.8 Ενοποιημένη Κατάσταση Ταμειακών Ροών 31.12.2021
31.12.2021
31.12.2020
Ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες
Κέρδη/ (Ζημίες) χρήσης προ φόρων
(9.345,62)
(296.813,57)
Προσαρμογές για:
Αποσβέσεις (Σημ. 3.1, 3.2, 3.3)
149.946,56
146.149,91
Προβλέψεις συντηρήσεως αεροσκαφών, επισφαλειών & λοιπές προβλέψεις (Σημ. 3.8, 3.16, 3.19(2))
45.104,85
10.652,42
Συναλλαγματικές διαφορές (Σημ. 3.28)
31.684,59
(12.523,35)
(Έσοδα)/ έξοδα, (κέρδη)/ ζημίες επενδυτικής δραστηριότητας
(23.358,21)
26.936,95
Εσοδα από επιχορηγήσεις (Σημ. 3.25)
(92.526,96)
0
Τόκοι και λοιπά χρηματοοικονομικά έξοδα (Σημ. 3.28)
31.011,47
29.291,45
Λειτουργικά Κέρδη/ (Ζημίες) προ μεταβολών του κεφαλαίου κίνησης
132.516,67
(96.306,18)
Μεταβολές κεφαλαίου κίνησης
(Αύξηση) /Μείωση αποθεμάτων (Σημ. 3.9)
(2.748,75)
(1.944,11)
(Αύξηση)/Μείωση απαιτήσεων
(39.536,82)
32.366,38
Αύξηση/(Μείωση) υποχρεώσεων
58.949,96
(10.876,52)
Σύνολο μεταβολών κεφαλαίου κίνησης
16.664,39
19.545,75
Τόκοι πληρωθέντες
(30.244,75)
(26.417,42)
Είσπραξη Κρατικής Επιχορήγησης (Σημ 3.25)
92.526,96
0
Πληρωμή φόρου εισοδήματος
0
(1.157,67)
Καθαρές ταμειακές εισροές/ (εκροές) από λειτουργικές δραστηριότητες
211.463,27
(104.335,52)
Ταμειακές ροές από επενδυτικές δραστηριότητες
Αγορές παγίων στοιχείων (Σημ. 3.1, 3.2)
(5.971,13)
(45.086,18)
Πωλήσεις ενσώματων παγίων στοιχείων
35,86
0
Προκαταβολες και παραγγελίες ενσώματων στοιχείων
(17.533,23)
(11.800,38)
Αγορά χρηματοοικονομικών στοιχείων
(788,00)
(997,75)
Αγορά μετοχών λοιπών επιχειρήσεων
(500,06)
(411,54)
Eπενδύσεις σε θυγατρικές
(765,00)
0
Πωλήσεις χρηματοοικονομικών στοιχείων
733,48
447,75
Τόκοι και συναφή έσοδα εισπραχθέντα
392,00
1.173,01
Καθαρές ταμειακές εισροές / (εκροές) από επενδυτικές δραστηριότητες
(24.396,09)
(56.675,08)
Ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες
Oμολογιακό δάνειο
0
150.000,00
Εξοδα έκδοσης ομολογιακών δανείων
0
(5.732,65)
Δάνεια πληρωθέντα
(184.000,00)
0
Δάνεια ληφθέντα
92.000,00
92.000,00
Αύξηση μετοχικού κεφαλαίου
60.000,00
0
Πληρωμές μισθώσεων
(97.047,69)
(134.969,95)
Εξασφαλίσεις ομολογιακού δανείου
(10.800,00)
0
Εξόφληση κεφαλαίου χρηματοδοτικών μισθώσεων
(2.798,11)
0
Κρατική επιδότηση (μέρος αποθεματικού) (Σημ. 3.15)
27.473,04
0
Προκαταβολές έναντι μελλοντικών μισθώσεων αεροσκαφών (Σημ. 3.5)
(71.413,06)
13.169,30
Καθαρές ταμειακές εισροές/ (εκροές) από χρηματοδοτικές δραστηριότητες
(186.585,83)
114.466,71
Καθαρή αύξηση / (μείωση) στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα
481,35
(46.543,90)
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα στην αρχή της χρήσης (Σημ. 3.12)
437.067,98
496.364,83
Επίδραση συναλλαγματικών διαφορών στα ταμειακά διαθέσιμα & ισοδύναμα
5.037,24
(12.752,95)
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα στο τέλος της χρήσης
442.586,57
437.067,98
4.9 Σημειώσεις επί των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
1. Πληροφορίες για τον Όμιλο ................................................................................................................................. 146
1.1 Γενικές Πληροφορίες .......................................................................................................................................... 146
1.2 Αντικείμενο Δραστηριότητας ............................................................................................................................. 146
2 Πλαίσιο Κατάρτισης Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων και Βασικές Λογιστικές Αρχές .................................... 146
2.1 Πρότυπα, Διερμηνείες και τροποποίηση υφιστάμενων προτύπων .................................................................. 152
2.2 Σημαντικές κρίσεις, λογιστικές εκτιμήσεις και υποθέσεις ................................................................................. 156
2.3 Αντικείμενο Δραστηριότητας ............................................................................................................................. 162
2.4 Αναγνώριση εσόδων και εξόδων ........................................................................................................................ 162
2.5 Άυλα περιουσιακά στοιχεία ............................................................................................................................. 164
2.6 Ενσώματα πάγια στοιχεία .................................................................................................................................. 165
2.7 Προκαταβολές Αεροσκαφών (Pre-delivery payments) ..................................................................................... 166
2.8 Χρηματοοικονομικά Περιουσιακά Στοιχεία ....................................................................................................... 167
2.9 Αποθέματα ......................................................................................................................................................... 172
2.10 Μισθώσεις ........................................................................................................................................................ 172
2.11 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα ταμειακών διαθεσίμων – Δεσμευμένες καταθέσεις ............................ 174
2.12 Ίδια κεφάλαια .................................................................................................................................................. 174
2.13 Παροχές λόγω συνταξιοδότησης και βραχυχρόνιες παροχές σε εργαζόμενους ............................................. 174
2.14 Χρηματοοικονομικές Υποχρεώσεις .................................................................................................................. 175
2.15 Φορολογία εισοδήματος (τρέχουσα και αναβαλλόμενη) ................................................................................ 175
2.16 Προβλέψεις, Ενδεχόμενες Υποχρεώσεις και Ενδεχόμενα Περιουσιακά στοιχεία ........................................... 177
2.17 Κρατικές επιχορηγήσεις .................................................................................................................................... 177
2.18 Λειτουργικοί τομείς ........................................................................................................................................ 178
3 Σημειώσεις επί των χρηματοοικονομικών καταστάσεων ..................................................................................... 179
3.1 ‘Αυλα Περουσιακά Στοιχεία ............................................................................................................................... 179
3.2. Ενσώματα πάγια στοιχεία ................................................................................................................................. 180
3.3.Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης/ Υποχρεώσεις από μισθώσεις ...................................................... 183
3.4 Επενδύσεις σε θυγατρικές ................................................................................................................................ 186
3.5. Προκαταβολές έναντι μελλοντικών μισθώσεων αεροσκαφών ......................................................................... 187
3.6. Αναβαλλόμενα φορολογικά περουσιακά στοιχεία/υποχρεώσεις .................................................................... 188
3.7. Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις ................................................................................................................ 189
3.8. Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ...................................................................................................... 189
3.9. Αποθέματα ........................................................................................................................................................ 190
3.10. Πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις ...................................................................................................... 191
3.11. Προκαταβολές ................................................................................................................................................. 193
3.12 Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα – Δεσμευμένες καταθέσεις .................................................. 194
3.13 Μετοχικό κεφάλαιο .......................................................................................................................................... 194
3.14. Υπέρ το Άρτιο. .................................................................................................................................................. 195
3.15. Λοιπά Αποθεματικά ........................................................................................................................................ 195
3.16 Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία ........................................................... 196
3.17 Δανειακές υποχρεώσεις ................................................................................................................................... 200
3.18 Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις ............................................................................................................ 202
3.19 Προβλέψεις .................................................................................................................................................... 203
3.20 Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις ......................................................................................................... 204
3.21 Υπόλοιπα συμβάσεων ..................................................................................................................................... 205
3.22 Δεδουλευμένα έξοδα ....................................................................................................................................... 206
3.23 Παράγωγα ....................................................................................................................................................... 206
3.24 Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες ................................................................................................................... 212
3.25 Λοιπά έσοδα .................................................................................................................................................. 213
3.26 Αναλώσεις Υλικών & Υπηρεσιών .................................................................................................................... 214
3.27 Παροχές σε εργαζόμενους ............................................................................................................................ 215
3.28 Χρηματοοικονομικά έσοδα/έξοδα ................................................................................................................. 215
3.29 Φόρος εισοδήματος ........................................................................................................................................ 216
3.30 Λοιπές ενδεχόμενες υποχρεώσεις / απαιτήσεις και ενδεχόμενα περιουσιακά στοιχεία ................................ 217
3.31 Συναλλαγές και υπόλοιπα με συνδεδεμένα μέρη ............................................................................................ 217
3.32 Παροχές στη Διοίκηση .................................................................................................................................... 218
3.33 Κέρδη / ζημιές ανά μετοχή ............................................................................................................................. 219
3.34 Σκοποί και πολιτικές διαχείρισης κινδύνων ..................................................................................................... 219
3.35 Δεσμεύσεις .................................................................................................................................................... 226
3.36 Μερίσματα ........................................................................................................................................................ 227
3.37 Γεγονότα μεταγενέστερα της ημερομηνίας ισολογισμού ................................................................................ 228
3.38 Αμοιβές Ελεγκτών ........................................................................................................................................... 228
147
Πληροφορίες για τον Όμιλο
1.1 Γενικές Πληροφορίες
H εταιρεία ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΝΩΝΥΜΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ (εφεξής καλούμενη «Εταιρεία» ή «AEGEAN») είναι η μητρική εταιρεία του Ομίλου ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ (εφεξής «Όμιλος»). Στις διεθνείς της συναλλαγές φέρει την επωνυμία AEGEAN AIRLINES S.A.
Η διάρκεια της Εταιρείας έχει οριστεί έως την 31/12/2044 και μπορεί να παραταθεί με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων. Η μητρική εταιρεία εδρεύει στην Ελλάδα , στο δήμο Κηφισιάς Αττικής , οδός Βιλτανιώτη 31 Τ.Κ. 145 64.
Η Εταιρεία και ο Όμιλος δραστηριοποιούνται στον τομέα των αερομεταφορών, παρέχοντας υπηρεσίες που αφορούν στη μεταφορά των επιβατών και εμπορευμάτων στον τομέα των δημόσιων αεροπορικών μεταφορών, εντός και εκτός της ελληνικής επικράτειας , με τακτικές ή έκτακτες πτήσεις και ναυλωμένες πτήσεις (πτήσεις charter) προς ένα σημαντικό αριθμό ελληνικών και διεθνών προορισμών. Παράλληλα, προσφέρουν υπηρεσίες αεροπορικών εφαρμογών, τεχνικής υποστήριξης και επίγειας εξυπηρέτησης αεροσκαφών .
Οι ετήσιες ατομικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2021 έχουν συνταχθεί σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς που έχουν εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας την 22η Μαρτίου 2022 και τελούν υπό την έγκριση της Τακτικής Γενικής Συνέλευσης των μετόχων, η οποία θα συνέλθει εντός του Ιουνίου του 2022.
1.2 Α ντικείμενο Δραστηριότητας
Η Εταιρεία και ο Όμιλος δραστηριοποιούνται στον τομέα των αερομεταφορών παρέχοντας υπηρεσίες που αφορούν στην μεταφορά επιβατών και εμπορευμάτων στον τομέα των δημόσιων αεροπορικών μεταφορών, εντός και εκτός της Ελληνικής επικράτειας, με τακτικές ή έκτακτες πτήσεις. Παράλληλα προσφέρουν υπηρεσίες αεροπορικών εφαρμογών, τεχνικής υποστήριξης και επίγειας εξυπηρέτησης αεροσκαφών. Στους σκοπούς της Εταιρείας και του Ομίλου ενδεικτικά εμπίπτουν και οι ακόλουθες εργασίες/δραστηριότητες:
• συμμετοχή σε οποιαδήποτε επιχείρηση ημεδαπή ή αλλοδαπή με παρεμφερή σκοπό,
• ίδρυση υποκαταστημάτων, πρακτορείων,
• εισαγωγή, εμπορία, μίσθωση αεροσκαφών και ανταλλακτικών.
2. Πλαίσιο Κατάρτισης Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων και Βασικές Λογιστικές Αρχές
Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις έχουν συνταχθεί με βάση την αρχή του ιστορικού κόστους, εκτός από ορισμένα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία και χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις που επιμετρώνται σε εύλογη αξία και είναι τα κατωτέρω:
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα,
Χαρτοφυλάκιο χρεωστικών και συμμετοχικών τίτλων
148
Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις παρουσιάζονται σε χιλιάδες ευρώ (€ ‘000), εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά. Σημειώνεται ότι τυχόν μικρές αποκλίσεις σε δεκαδικά οφείλονται σε στρογγυλοποιήσεις.
Η Διοίκηση εξετάζει τα βασικά χρηματοοικονομικά στοιχεία και, κατά περίπτωση, την τήρηση των μεσοπρόθεσμων προϋπολογισμών, μαζί με τους υφιστάμενους δανειακούς όρους αν υπάρχουν, για να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η υπόθεση της δρώσας οικονομικής μονάδας (going concern) είναι κατάλληλη να χρησιμοποιηθεί για την κατάρτιση των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων του Ομίλου και της Εταιρείας.
Επιπτώσεις της πανδημίας, μέτρα που υιοθετήθηκαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της πανδημίας και προγραμματισμός Η πανδημία η οποία ξεκίνησε τα τέλη του 2019 και εξαπλώθηκε στην Ευρώπη και την Ελλάδα στις αρχές του 2020, αποτελεί το πιο ισχυρό σοκ που είχε ποτέ αντιμετωπίσει ο κλάδος. Ο κύριος αντίκτυπος της πανδημίας στον Όμιλο ήταν η ραγδαία πτώση της ζήτησης για επιβατικές πτήσεις απόρροια τόσο της επίπτωσης της πανδημίας στην ζήτηση για το προγραμματισμό ταξιδιών αναψυχής ή επαγγελματικών όσο και στα πρωτοφανή περιοριστικά μέτρα που επέβαλλαν οι κυβερνήσεις των χωρών για τον περιορισμό της πανδημίας κατά τη διάρκεια του 2020 και του 2021.
Ο ρυθμός αύξησης του εμβολιαστικού προγράμματος αλλά και η εφαρμογή του πράσινου πιστοποιητικού στην Ευρώπη διευκόλυνε το επιχειρηματικό περιβάλλον ενώ περιόρισε σημαντικά την διαχέουσα αβεβαιότητα που επηρέαζε μέχρι τότε την καταναλωτική συμπεριφορά. Από τον Ιούνιο του 2021 μετά και την χαλάρωση των περιοριστικών μέτρων υπήρξε σημαντική αύξηση στις κρατήσεις του Ομίλου με την χωρητικότητα και το πτητικό έργο να ανακάμπτει, απέχοντας όμως σημαντικά από τα προ-πανδημίας επίπεδα.
Από τις αρχές του 2020 και καθ’ όλη τη διάρκεια του 2021 ο Όμιλος ενήργησε άμεσα για να μετριάσει τον αντίκτυπο της πανδημίας σε όλους τους άξονες της επιχειρησιακής του λειτουργίας:
Υλοποίηση των απαραίτητων διαδικασιών για την καλύτερη προστασία των επιβατών και του προσωπικού υπό τις νέες συνθήκες της πανδημίας.
Ευέλικτη και δυναμική διαχείριση του δικτύου έτσι ώστε να προσαρμόζεται άμεσα στις μεταβαλλόμενες συνθήκες της αγοράς.
Συνεχή διαπραγμάτευση με τους κύριους προμηθευτές σε υπηρεσίες και προϊόντα για να επιτευχθεί μείωση του κόστους αλλά και για να δημιουργηθεί ευελιξία και προσαρμοστικότητα στις μεταβαλλόμενες συνθήκες.
Αξιοποίηση των οριζόντιων μέτρων της πολιτείας για τους εργαζόμενους και τις επιχειρήσεις.
Ταμειακή και κεφαλαιακή θωράκιση.
Βασικό μέλημα του Ομίλου από την έναρξη της πρωτοφανούς αυτής κρίσης υπήρξε πρωτίστως η προστασία της υγείας των επιβατών και των πληρωμάτων. Σε στενή συνεργασία με τις υγειονομικές αρχές, ο Όμιλος τηρώντας όλα τα υγειονομικά πρωτόκολλα εφάρμοσε νέα ενισχυμένα μέτρα υγιεινής και ασφάλειας σε κάθε στάδιο ταξιδιού και προσάρμοσε τις διαδικασίες καθαρισμού και απολύμανσης των αεροσκαφών. Είναι γεγονός ότι η προσπάθεια αυτή επέφερε μία σημαντική διάκριση για τον Όμιλο το 2021 για τα μέτρα υγιεινής και προστασίας που εφάρμοσε, από τον διεθνή οργανισμό αξιολόγησης αερομεταφορών Skytrax, ο οποίος και τον κατέταξε ανάμεσα στις κορυφαίες αεροπορικές εταιρείες παγκοσμίως.
149
Η συστηματική εξοικονόμηση κόστους όλων των κατηγοριών και κυρίως των σταθερών εξόδων με στόχο τη θωράκιση του Ομίλου υπήρξε από την αρχή της κρίσης βασικό μέλημα της Διοίκησης. Επιπρόσθετα, ο Όμιλος το 2021 συνέχισε τη χρήση των οριζόντιων μέτρων που υιοθετήθηκαν στην Ελλάδα κυρίως σε ό,τι αφορά τις δυνατότητες για την υποστήριξη της απασχόλησης και του προγράμματος «Συν-εργασία» ανάλογα με τις επιχειρησιακές ανάγκες.
Η πανδημία και οι πρωτόγνωρες σοβαρές συνέπειές της, οδήγησαν τον Όμιλο σε έντονα ζημιογόνα χρήση το 2020.
Ο Όμιλος κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους ολοκλήρωσε τις ενέργειες κεφαλαιακής ενίσχυσης της Εταιρείας κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 30 του Ν. 4772/2021 προς πλήρωση των προϋποθέσεων για την καταβολή της κρατικής ενίσχυσης. Ειδικότερα τον Ιούνιο του 2021 ολοκληρώθηκε η αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου με καταβολή μετρητών και δικαίωμα προτίμησης υπέρ των παλαιών μετόχων. Από την αύξηση που πραγματοποιήθηκε αντλήθηκαν κεφάλαια ποσού €60.000.000, μέσω της άσκησης των δικαιωμάτων προτίμησης και του δικαιώματος προεγγραφής των δικαιούχων μετόχων. Συνέπεια των ανωτέρω, το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας αυξήθηκε κατά €12.187.500 με την έκδοση 18.750.000 νέων κοινών ονομαστικών μετοχών, ονομαστικής αξίας €0,65 εκάστης και ποσό €47.812.500 πιστώθηκε στο λογαριασμό «Διαφορά από την έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο». Έτσι το συνολικό μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας πλέον ανέρχεται σε €58.608.615 διαιρούμενο σε 90.167.100 κοινές, ονομαστικές μετά ψήφου μετοχές, ονομαστικής αξίας €0,65 η καθεμία. Η πιστοποίηση της αύξησης από το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας έλαβε χώρα την 14.06.2021. Η Επιτροπή Εισαγωγών και Λειτουργίας Αγορών του Χρηματιστηρίου Αθηνών κατά τη συνεδρίασή της στις 15.06.2021 ενέκρινε την εισαγωγή προς διαπραγμάτευση στην Κύρια Αγορά του Χρηματιστηρίου Αθηνών των 18.750.000 νέων μετοχών, ονομαστικής αξίας €0,65 η καθεμία. Η διαπραγμάτευση των νέων μετοχών στο Χ.Α. ξεκίνησε την 16.06.2021.
Σε συνέχεια της ολοκλήρωσης της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας μέσω της οποίας αντλήθηκαν συνολικά κεφάλαια ποσού €60.000.000, και η οποία πιστοποιήθηκε με την από 14.06.2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, καταβλήθηκε την 02.07.2021 από το Ελληνικό Δημόσιο στην Εταιρεία η οικονομική ενίσχυση με χρήση των διατάξεων του άρθρου 107 (2) (β) της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης ποσού €120 εκ. για την αποκατάσταση της άμεσα συναρτώμενης με την πανδημία του κορωνοϊού COVID-19 ζημίας που υπέστη η Εταιρεία, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 30 του Ν. 4772/2021 και της υπ’ αριθμ. 3126/18.05.2021 Κοινής Υπουργικής Απόφασης των Υπουργών Οικονομικών, Υποδομών και Μεταφορών (ΦΕΚ Β’ 2231/28.05.2021).
Δεδομένης της καταβολής της οικονομικής ενίσχυσης από το Ελληνικό Δημόσιο στην Εταιρεία, υπογράφηκε η σύμβαση των Τίτλων Κτήσης Μετοχών (Warrants) με την Ελληνική Δημοκρατία καθώς εκδόθηκαν και παραδώθηκαν άνευ ανταλλάγματος στην Ελληνική Δημοκρατία οι Τίτλοι Κτήσης Μετοχών που προβλέπονται στο άρθρο 30 του Ν. 4772/2021 και στο άρθρο 56 του Ν. 4548/2018. Ειδικότερα πρόκειται για 10.369.217 τίτλους παραστατικών δικαιωμάτων κτήσης κοινών μετοχών της Εταιρείας, καθένας εκ των οποίων παρέχει το δικαίωμα απόκτησης μίας (1) νέας κοινής ονομαστικής μετοχής (ονομαστικής αξίας εξήντα πέντε λεπτών του Ευρώ (€0,65)) της Εταιρείας, σε τιμή ίση με τρία και είκοσι λεπτά του Ευρώ (€3,20) ανά νέα μετοχή και το δικαίωμα μπορεί να ασκηθεί μεταξύ της 03.07.2023 και 03.07.2026, ενώ η Εταιρεία έχει το δικαίωμα προαίρεσης απόκτησης των Τίτλων Κτήσης Μετοχών στην αγοραία αξία τους.
Σε ό,τι αφορά τη διαχείριση της ρευστότητας ο Όμιλος στην αφετηρία της κρίσης, όπως και τα προηγούμενα χρόνια, διατηρούσε υψηλά ταμειακά διαθέσιμα. Ο Όμιλος για να θωρακίσει επιπρόσθετα τη ρευστότητά του
150
προέβη στην εξασφάλιση χρηματοδοτικής γραμμής κεφαλαίου κίνησης ύψους €120 εκατ., την οποία μετά από συμφωνία με τις 4 ελληνικές συστημικές τράπεζες τον Απρίλιο του 2021 αντικατέστησε και επέκτεινε με Ομολογιακό Δάνειο ίδιου ποσού και διάρκειας έως την 30.09.2022. Η Εταιρεία έως το τέλος του 2020 είχε κάνει χρήση της εν λόγω πίστωσης ποσού €92 εκατ. Τον Ιούλιο του 2021 προέβη σε προπληρωμή του ομολογιακού δανείου ποσού €92 εκατ. μέσω επαναγοράς των ομολογιών, διατηρώντας κατά αυτόν τον τρόπο τη συνολική γραμμή πίστωσης ύψους €120 εκ μέχρι τις 30.09.2022.
Η Εταιρεία υπέγραψε στις 13.4.2021 σύμβαση τροποποίησης του προγράμματος του κοινού ομολογιακού δάνειου ποσού €200.000.000 (το «ΚΟΔ») με τον Εκπρόσωπο των Ομολογιούχων, δυνάμει της από 30/3/2021 απόφασης της Συνέλευσης των ομολογιούχων, η οποία σύμβαση τροποποίησης προβλέπει μεταξύ άλλων μερική αλλαγή χρήσης αντληθέντων κεφαλαίων καθώς και τροποποιήσεις στις περιόδους μέτρησης των οικονομικών δεικτών.
Αναφορικά με το επενδυτικό πρόγραμμα ανανέωσης του στόλου του Ομίλου στην έναρξη της κρίσης επιτεύχθηκε η επιμήκυνση της περιόδου των παραδόσεων έως το 2026 προκειμένου να θωρακιστεί η ρευστότητα και να προσαρμοστεί η χωρητικότητα στις μεταβαλλόμενες συνθήκες που προκάλεσε η πανδημία, διατηρώντας το πλάνο για παραλαβή 46 αεροσκαφών. Εντός του 2021 συμφωνήθηκαν επιπλέον διαφοροποιήσεις στις παραδόσεις, διατηρώντας τον ορίζοντα του επενδυτικού προγράμματος έως το 2026, αναπροσαρμόζοντας όμως τις άμεσες παραδόσεις για τα επόμενα δύο έτη, στα πλαίσια της όσο το δυνατόν αμεσότερης εκμετάλλευσης των σημαντικών πλεονεκτημάτων των αεροσκαφών οικογενείας Airbus A320 neo. Επιπλέον, η Εταιρεία προέβη στην εξάσκηση του δικαιώματος μετατροπής 6 αεροσκαφών από Α320 σε Α321. Συνοπτικά μετά και την ανωτέρω αλλαγή ο συνολικός στόλος neo της Εταιρείας θα περιλαμβάνει 26 Α320 και 20 Α321 neo αεροσκάφη.
Παρά τις σημαντικές δυσκολίες που επέφερε η πανδημία η δέσμευση της Εταιρείας για επένδυση στην ανανέωση του στόλου της με αεροσκάφη νέας τεχνολογίας με συνολικά 46 αεροσκάφη συνεχίζεται κανονικά και η εταιρεία έχει μέχρι σήμερα παραλάβει 10 αεροσκάφη τύπου Airbus Α320neo.
Οι κινητήρες νέας τεχνολογίας επιφέρουν μείωση 15% ανά πτήση όσον αφορά στην κατανάλωση καυσίμου και 19%-23% λιγότερες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, ανά επιβατική θέση, σε σχέση με τα αεροσκάφη Airbus προηγούμενης γενιάς.
Ο Όμιλος επιπρόσθετα προέβη σε αναδιάρθρωση του στόλου ελικοφόρων αεροσκαφών. Ο Όμιλος συμφώνησε την πρόωρη λήξη και επαναπαράδοση στον εκμισθωτή των 8 αεροσκαφών τύπου Q400. Οι αρχικές συμβάσεις μίσθωσης έληγαν τον Ιούνιο του 2023 και με την νέα συμφωνία και τα 8 αεροσκάφη Q400 θα επαναπαραδοθούν στον εκμισθωτή εντός του πρώτου εξαμήνου 2022. Παράλληλα, ο Όμιλος προχώρησε σε συμφωνία για αγορά τριών αεροσκαφών τύπου ATR72-600, εκ των οποίων το ένα έχει ήδη παραληφθεί και τα άλλα δύο αναμένεται να παραληφθούν μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2022. Επιπρόσθετα, ο Όμιλος έχει συμφωνήσει με εκμισθωτές αεροσκαφών με ιδιαίτερα ανταγωνιστικούς όρους μίσθωσης και όρους παραλαβής, τη μίσθωση 6 αεροσκαφών ATR72-600, εκ των οποίων δύο έχουν ήδη παραληφθεί και τα υπόλοιπα αναμένεται να παραληφθούν μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2022.
Η επίπτωση της πανδημίας το επόμενο διάστημα δεν είναι δυνατό να εκτιμηθεί με βεβαιότητα για τον κλάδο στον οποίο δραστηριοποιείται ο Όμιλος. Οι προϋποθέσεις διαμόρφωσης ενός καλύτερου επιχειρηματικού περιβάλλοντος δραστηριοποίησης για τον Όμιλο κυρίως λόγω της ύπαρξης αποτελεσματικών εμβολίων, νέων φαρμάκων και διαγνωστικών τεστ είναι ήδη ορατές από το 2021 μετά και την ανάκαμψη της ζήτησης που
151
καταγράφηκε τη καλοκαιρινή σεζόν. Σύμφωνα με μελέτες της ΙΑΤΑ για τα επόμενα χρόνια η ενδο-ευρωπαϊκή αγορά αναμένεται να επωφεληθεί από την προτίμηση των επιβατών για ταξίδια μικρών και μεσαίων αποστάσεων καθώς επανέρχεται η εμπιστοσύνη των επιβατών. Η άρση όλων των περιοριστικών μέτρων και η επιστροφή σε επίπεδα κοντά στην προ-πανδημίας κανονικότητα διευκολύνει και συμβάλει στην επανάκτηση της εμπιστοσύνης των επιβατών. Ο συνολικός αριθμός επιβατών προς/από και εντός της Ευρώπης αναμένεται να φτάσει το 86% της κίνησης του 2019 ενώ σύμφωνα με την ΙΑΤΑ πλήρης ανάκαμψη (105%) αναμένεται το 2024.
Σε κάθε περίπτωση και παρά τη διαφαινόμενη βελτίωση στις προοπτικές και τη δυναμική που παρέρχεται από την καλοκαιρινή περίοδο του 2021, καθώς οι συνθήκες πανδημίας εξακολουθούν και υφίσταται, η πορεία της ανάκαμψης δεν είναι δυνατό να εκτιμηθεί. Τυχόν νέες μεταλλάξεις και αναζωπυρώσεις της πανδημίας σε συνδυασμό με άλλους εξωγενείς παράγοντες ενδέχεται να αλλάξει άρδην το περιβάλλον ζήτησης. Οι στέρεες βάσεις, η προσαρμοστικότητα και η αντοχή, οι επιδόσεις και η επάρκεια χρηματοοικονομικής ρευστότητας αλλά και ο επαγγελματισμός και οι δυνατότητες των εργαζομένων του Ομίλου είναι σημαντικά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα που αποδεικνύουν την ανθεκτικότητα και επιτρέπουν τη διαμόρφωση μιας ασφαλούς και βιώσιμης ανάπτυξης για τον Όμιλο.
Η Διοίκηση του Ομίλου, λαμβάνοντας υπόψιν όλα τα παραπάνω καθώς και τις τρέχουσες γεωπολιτικές εξελίξεις (Σημ. 3.37), επανεκτίμησε το επιχειρηματικό της πλάνο, κατ’ ελάχιστον για τους επόμενους 12 μήνες από τη δημοσίευση των χρηματοοικονομικών καταστάσεων, συμπεριλαμβάνοντας την επίδραση της πανδημίας του κορωνοϊού και την επίδραση από τις μεταβολές των τιμών των καυσίμων και των εκπομπών ρύπων στο ευρύτερο οικονομικό περιβάλλον της χώρας αλλά και στη λειτουργική δραστηριότητα του Ομίλου, λαμβάνοντας υπόψη τις προβλέψεις της «International Air Transport Association» («ΙΑΤΑ») για τα επίπεδα δραστηριότητας στο 2022, καθώς επίσης και την επίδραση από τις ενέργειες και τα μέτρα που ο Όμιλος έχει λάβει, με σκοπό τη μείωση των επιπτώσεων στα χρηματοοικονομικά του μεγέθη. Ως εκ τούτου η Εταιρεία εκτιμά ότι θα υπάρχει επαρκές κεφάλαιο κίνησης για τους επόμενες 12 μήνες από την έκδοση των χρηματοοικονομικών καταστάσεων και θα είναι σε συμμόρφωση με τη μέτρηση των χρηματοοικονομικών δεικτών.
Σε συνέχεια των ανωτέρω, η Διοίκηση του Ομίλου κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η παραδοχή της δρώσας οικονομικής μονάδας (going concern) είναι κατάλληλη να χρησιμοποιηθεί για την κατάρτιση των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων του Ομίλου και της Εταιρείας κι ότι δεν υφίσταται ουσιώδης αβεβαιότητα σχετικά με τη δυνατότητα της Εταιρείας και του Ομίλου να συνεχίσουν τη δραστηριότητα τους.
Βάση για ενοποίηση
Οι συνημμένες ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις περιέχουν τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις της μητρικής Εταιρείας και όλων των θυγατρικών εταιρειών στις οποίες η Εταιρεία έχει τη δυνατότητα άσκησης ελέγχου. Οι θυγατρικές (εταιρείες στις οποίες ο Όμιλος έμμεσα ή άμεσα συμμετέχει με περισσότερο από το 50% των ψήφων ή με άλλον τρόπο ελέγχει τη διοίκηση τους) έχουν ενοποιηθεί με τη μέθοδο της πλήρους ενοποίησης.
Οι Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις των θυγατρικών καταρτίζονται την ίδια ημερομηνία και με τις ίδιες λογιστικές αρχές με τις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις της μητρικής. Ενδοομιλικές συναλλαγές (συμπεριλαμβανομένων και των συμμετοχών), υπόλοιπα και μη πραγματοποιημένα κέρδη από συναλλαγές μεταξύ των εταιρειών του Ομίλου, απαλείφονται. Τυχόν ζημίες μερίζονται σε μη ελέγχουσες συμμετοχές ακόμα και αν το υπόλοιπο καταστεί αρνητικό. Συναλλαγές που οδηγούν σε αλλαγές ποσοστών συμμετοχής χωρίς
152
επίπτωση στην άσκηση ελέγχου σε θυγατρική καταχωρούνται στην καθαρή θέση. Τα αποτελέσματα των εξαγοραζόμενων ή πωλούμενων θυγατρικών εντός της χρήσεως, περιλαμβάνονται στην Ενοποιημένη Κατάσταση Συνολικών Εισοδημάτων από ή έως την ημερομηνία εξαγοράς ή πώλησης, αντίστοιχα.
Συνενώσεις Επιχειρήσεων και Υπεραξία
Συνένωση επιχειρήσεων είναι μία συναλλαγή ή άλλο γεγονός κατά το οποίο ένας αποκτών αναλαμβάνει τον έλεγχο μίας ή περισσότερων επιχειρήσεων. Ως επιχείρηση ορίζεται ένα ολοκληρωμένο σύνολο δραστηριοτήτων και περιουσιακών στοιχείων που μπορεί να καθοδηγείται και να διευθύνεται, με σκοπό την απόδοση ωφελημάτων απευθείας στους ιδιοκτήτες.
Εάν τα αποκτηθέντα στοιχεία του ενεργητικού δεν αποτελούν επιχείρηση, η συναλλαγή ή άλλο γεγονός αντιμετωπίζονται λογιστικά ως μία απόκτηση ενός στοιχείου του ενεργητικού και το κόστος κτήσης κατανέμεται στα στοιχεία του ενεργητικού και τις αναληφθείσες υποχρεώσεις, με βάση τις σχετικές εύλογες αξίες τους κατά την ημερομηνία απόκτησης.
Οι συνενώσεις επιχειρήσεων λογιστικοποιούνται σύμφωνα με τη μέθοδο της απόκτησης. Το κόστος κτήσης μιας θυγατρικής είναι η εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων που δόθηκαν, των μετοχών που εκδόθηκαν και των υποχρεώσεων που αναλήφθηκαν κατά την ημερομηνία της ανταλλαγής, πλέον του ποσού μη ελέγχουσας συμμετοχής επιμετρημένο, για κάθε συνένωση, είτε στην εύλογη αξία είτε στην αναλογία της μη ελέγχουσας
συμμετοχής στην εύλογη αξία των επί μέρους καθαρών περιουσιακών στοιχείων που αποκτήθηκαν. Άμεσα συνδεδεμένα με την απόκτηση κόστη εξοδοποιούνται όταν πραγματοποιούνται.
Εάν το συνολικό κόστος της αγοράς είναι μικρότερο από την εύλογη αξία των επί μέρους καθαρών περιουσιακών στοιχείων που αποκτήθηκαν, η διαφορά καταχωρείται άμεσα στα αποτελέσματα.
Η υπεραξία που προκύπτει από αποκτήσεις θυγατρικών παρουσιάζεται ως άυλο περιουσιακό στοιχείο. Η υπεραξία δεν αποσβένεται αλλά υπόκειται τουλάχιστον ετησίως σε έλεγχο απομείωσής της. Έτσι, μετά την αρχική καταχώρηση, η υπεραξία αποτιμάται στο κόστος κτήσης, μείον τις τυχόν σωρευμένες ζημίες απομείωσης. Για τους σκοπούς διενέργειας του ελέγχου απομείωσης, η υπεραξία κατανέμεται, κατά την ημερομηνία απόκτησης, σε κάθε μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών που προβλέπεται ότι θα επωφεληθεί από την συνένωση. Η ζημία απομείωσης που καταχωρείται για υπεραξία δεν αναστρέφεται σε επόμενες χρήσεις.
Ο έλεγχος απομείωσης διενεργείται με τη μέθοδο της αξίας χρήσης (value-in-use), συγκρίνοντας το ανακτήσιμο ποσό της μονάδας με τη λογιστική αξία της κάθε μονάδας συμπεριλαμβανόμενης και της υπεραξίας που έχει κατανεμηθεί στη μονάδα αυτή. Η ανακτήσιμη αξία, είναι η μεγαλύτερη αξία μεταξύ της εύλογης αξίας μειωμένης με το απαιτούμενο για την πώληση κόστος και της αξίας χρήσεως της μονάδας. Συγκεκριμένα, η αξία χρήσης προσδιορίζεται χρησιμοποιώντας προεξοφλημένες ταμειακές ροές βάσει του πενταετούς επιχειρηματικού πλάνου του Ομίλου. Τα κέρδη και οι ζημίες κατά τη διάθεση θυγατρικών προσδιορίζονται λαμβανομένης υπόψη και της υπεραξίας που αντιστοιχεί στην πωληθείσα οικονομική μονάδα.
Επενδύσεις σε θυγατρικές επιχειρήσεις
Στις εταιρικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις της μητρικής Εταιρείας, οι επενδύσεις σε θυγατρικές αποτιμώνται στο κόστος κτήσης αυτών, μειούμενο με τυχόν σωρευμένες ζημίες απομείωσης. Ο έλεγχος της απομείωσης
153
(impairment test) διενεργείται όποτε υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης με βάση τις διατάξεις του ΔΛΠ 36 «Απομείωση αξίας περιουσιακών στοιχείων», βλέπε Σημ. 2.2 και Σημ. 3.4.
2.1 Πρότυπα, Διερμηνείες και τροποποίηση υφιστάμενων προτύπων
Α) Αλλαγές λογιστικών πολιτικών και γνωστοποιήσεις
Οι λογιστικές πολιτικές που υιοθετήθηκαν συνάδουν με εκείνες που είχαν υιοθετηθεί κατά την προηγούμενη οικονομική χρήση εκτός από τα παρακάτω πρότυπα τα οποία ο Όμιλος/ Εταιρεία έχει υιοθετήσει κατά την 1 Ιανουαρίου 2021.
• Αναμόρφωση Επιτοκίου Αναφοράς – Φάση 2 ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39, ΔΠΧΑ 7, ΔΠΧΑ 4, ΔΠΧΑ 16 (Τροποποιήσεις)
Τον Αύγουστο του 2020, το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (ΣΔΛΠ) εξέδωσε τροποποιήσεις στα πρότυπα ΔΠΧΑ 9, ΔΛΠ 39, ΔΠΧΑ 7, ΔΠΧΑ 4 και ΔΠΧΑ 16, με τις οποίες ολοκληρώνονται οι εργασίες του αναφορικά με τις επιπτώσεις της αναμόρφωσης των διατραπεζικών επιτοκίων δανεισμού στη χρηματοοικονομική πληροφόρηση. Οι τροποποιήσεις προβλέπουν προσωρινές διευκολύνσεις οι οποίες αντιμετωπίζουν τις επιπτώσεις στη χρηματοοικονομική πληροφόρηση όταν ένα διατραπεζικό επιτόκιο δανεισμού αντικαθίσταται με ένα εναλλακτικό επιτόκιο σχεδόν μηδενικού κινδύνου. Συγκεκριμένα, οι τροποποιήσεις προβλέπουν μια πρακτική διευκόλυνση για τη λογιστική αντιμετώπιση αλλαγών στη βάση προσδιορισμού των συμβατικών ταμειακών ροών χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων, απαιτώντας την προσαρμογή του πραγματικού επιτοκίου, όπως γίνεται στην περίπτωση αλλαγής στο επιτόκιο αγοράς. Επιπλέον, οι τροποποιήσεις εισάγουν διευκολύνσεις για τη μη διακοπή των σχέσεων αντιστάθμισης, συμπεριλαμβανομένης μιας προσωρινής διευκόλυνσης από την απαίτηση διακριτής αναγνωρισιμότητας ενός εναλλακτικού επιτοκίου σχεδόν μηδενικού κινδύνου, που προσδιορίζεται ως αντιστάθμιση ενός στοιχείου κινδύνου. Ακόμη, οι τροποποιήσεις εισάγουν στο ΔΠΧΑ 7 «Χρηματοοικονομικά Μέσα: Γνωστοποιήσεις» πρόσθετες γνωστοποιήσεις που επιτρέπουν στους χρήστες των χρηματοοικονομικών καταστάσεων να κατανοήσουν τις επιπτώσεις της αναμόρφωσης των διατραπεζικών επιτοκίων δανεισμού στα χρηματοοικονομικά μέσα και στη στρατηγική διαχείρισης κινδύνων της οικονομικής οντότητας. Οι τροποποιήσεις δεν απαιτούν από την οντότητα να αναμορφώσει τις προηγούμενες περιόδους αναφοράς. Αν κριθεί απαραίτητο ο Όμιλος θα αξιοποιήσει τις εν λόγω διευκολύνσεις των τροποποιήσεων. Ωστόσο, η αναμόρφωση των επιτοκίων αναφοράς δε επηρεάζει σημαντικά τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου.
• ΔΠΧΑ 16 Μισθώσεις -Εκπτώσεις ενοικίου που σχετίζονται με τον Covid-19 (Τροποποιήσεις)
Η τροποποίηση εφαρμόζεται, αναδρομικά, για ετήσιες περιόδους αναφοράς που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιουνίου 2020. Επιτρέπεται η νωρίτερη εφαρμογή, συμπεριλαμβανομένων και των οικονομικών καταστάσεων που δεν έχουν ακόμη εγκριθεί για έκδοση κατά την 28η Μαΐου 2020. Το ΣΔΛΠ τροποποίησε το πρότυπο απαλλάσσοντας τους μισθωτές από την εφαρμογή των απαιτήσεων του ΔΠΧΑ 16 αναφορικά με τη λογιστική τροποποίησης μίσθωσης για εκπτώσεις ενοικίου που προκύπτουν ως άμεση συνέπεια της πανδημίας Covid-19. Η τροποποίηση παρέχει πρακτική διευκόλυνση στον μισθωτή να αντιμετωπίσει λογιστικά οποιαδήποτε αλλαγή ή έκπτωση επί μισθωμάτων ως συνέπεια του Covid-19, με τον ίδιο τρόπο βάσει των απαιτήσεων του ΔΠΧΑ 16, εάν η αλλαγή ή έκπτωση δεν θεωρείτο τροποποίηση της μίσθωσης, εφόσον πληρούνται όλες οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
154
o Η αλλαγή στις πληρωμές μισθωμάτων οδηγεί σε αναθεωρημένο αντάλλαγμα που είναι ουσιαστικά ίδιο με ή μικρότερο από το αντάλλαγμα για το μίσθωμα αμέσως πριν από την αλλαγή,
o Οποιαδήποτε μείωση στις πληρωμές μισθωμάτων επηρεάζει πληρωμές που οφείλονται την ή πριν από την 30η Ιουνίου 2021,
o Δεν υπάρχει ουσιαστική αλλαγή σε άλλους όρους και προϋποθέσεις της μίσθωσης
Οι εν λόγω τροποποιήσεις δεν είχαν σημαντική επίπτωση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου.
• Απόφαση της Επιτροπής Διερμηνειών των ΔΠΧΑ, περί της «Κατανομής παροχών σε περιόδους υπηρεσίας (ΔΛΠ19)».
Η Επιτροπή Διερμηνειών των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς εξέδωσε τον Μάιο του 2021 την οριστική απόφαση ημερήσιας διάταξης υπό τον τίτλο «Κατανομή παροχών σε περιόδους υπηρεσίας (ΔΛΠ 19)» στην οποία περιλαμβάνεται επεξηγηματικό υλικό αναφορικά με τον τρόπο κατανομής των παροχών σε περιόδους υπηρεσίας επί συγκεκριμένου προγράμματος καθορισμένων παροχών ανάλογου εκείνου που ορίζεται στο άρθρο 8 του Ν.3198/1955 ως προς την παροχή αποζημίωσης λόγω συνταξιοδότησης (το «Πρόγραμμα Καθορισμένων Παροχών του Εργατικού Δικαίου»). Οι εν λόγω επεξηγηματικές πληροφορίες διαφοροποιούν τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζονταν, στην Ελλάδα, κατά το παρελθόν οι βασικές αρχές και οι κανόνες του ΔΛΠ 19 ως προς το θέμα αυτό, και κατά συνέπεια, σύμφωνα με τα όσα ορίζονται στο “IASB Due Process Handbook (παρ.8.6)”, οι οικονομικές οντότητες που συντάσσουν τις οικονομικές τους καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ απαιτείται να τροποποιήσουν ανάλογα την Λογιστική τους Πολιτική ως προς το θέμα αυτό. Βάσει των ανωτέρω, η εφαρμογή της ως άνω απόφασης διενεργήθηκε σύμφωνα με τις παρ. 19-22 του ΔΛΠ 8 ως μεταβολή λογιστικής πολιτικής. Η επίδραση της απόφασης αυτής στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου παρουσιάζεται στη σημείωση 3.16.
Β) Πρότυπα που έχουν εκδοθεί αλλά δεν έχουν εφαρμογή στην παρούσα λογιστική περίοδο και η Εταιρεία / Όμιλος δεν έχει υιοθετήσει νωρίτερα
• ΔΠΧΑ 10 Ενοποιημένες Οικονομικές Καταστάσεις και ΔΛΠ 28 Επενδύσεις σε Συγγενείς επιχειρήσεις και Κοινοπραξίες - Τροποποίηση: Πώληση ή εισφορά περιουσιακών στοιχείων μεταξύ ενός επενδυτή και της συγγενούς του εταιρείας ή της κοινοπραξίας του
Οι τροποποιήσεις αντιμετωπίζουν μια αναγνωρισμένη ασυνέπεια μεταξύ των απαιτήσεων του ΔΠΧΑ 10 και εκείνες του ΔΛΠ 28, για την αντιμετώπιση της πώλησης ή της εισφοράς των περιουσιακών στοιχείων μεταξύ του επενδυτή και της συγγενούς του εταιρείας ή της κοινοπραξίας του. Η κύρια συνέπεια των τροποποιήσεων είναι ότι ένα πλήρες κέρδος ή η ζημία αναγνωρίζεται όταν η συναλλαγή περιλαμβάνει μια επιχείρηση (είτε στεγάζεται σε μια θυγατρική είτε όχι). Ένα μερικό κέρδος ή η ζημία αναγνωρίζεται όταν η συναλλαγή περιλαμβάνει στοιχεία ενεργητικού που δεν συνιστούν επιχείρηση, ακόμη και αν τα στοιχεία αυτά στεγάζονται σε θυγατρική. Το Δεκέμβριο του 2015 το ΣΔΛΠ ανέβαλε επ’ αόριστο την ημερομηνία εφαρμογής της τροποποίησης αυτής, αναμένοντας το αποτέλεσμα του έργου του για τη μέθοδο της καθαρής θέσης. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Διοίκηση του Ομίλου εκτιμά ότι οι εν λόγω τροποποιήσεις δε θα επηρεάσουν τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου.
155
• ΔΛΠ 1 Παρουσίαση των Οικονομικών Καταστάσεων: Ταξινόμηση των Υποχρεώσεων ως Βραχυπρόθεσμες ή Μακροπρόθεσμες (Τροποποιήσεις)
Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2022 ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή. Ωστόσο, λόγω της πανδημίας Covid-19 το ΣΔΛΠ ανέβαλε την ημερομηνία εφαρμογής κατά ένα έτος, δηλαδή από την 1η Ιανουαρίου 2023, δίνοντας περισσότερο χρόνο στις εταιρείες να προσδιορίσουν τυχόν αλλαγές στην ταξινόμηση των υποχρεώσεων. Οι τροποποιήσεις έχουν στόχο την επίτευξη συνέπειας στην εφαρμογή των απαιτήσεων του προτύπου, βοηθώντας τις εταιρείες να καθορίσουν κατά πόσο ο δανεισμός και οι λοιπές υποχρεώσεις με αβέβαιη ημερομηνία διακανονισμού ταξινομούνται ως βραχυπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις, στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης. Οι τροποποιήσεις επηρεάζουν την παρουσίαση των υποχρεώσεων στην Κατάσταση Οικονομικής Θέσης, ενώ δεν τροποποιούν τις υφιστάμενες απαιτήσεις αναφορικά με την επιμέτρηση ή το χρόνο αναγνώρισης ενός περιουσιακού στοιχείου, υποχρέωσης, εσόδου ή εξόδου ή τις γνωστοποιήσεις επί των στοιχείων αυτών. Επίσης, οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν τις απαιτήσεις ταξινόμησης για το δανεισμό, τον οποίο μπορεί να διακανονίσει μία εταιρεία εκδίδοντας συμμετοχικούς τίτλους.
Τον Νοέμβριο του 2021, το ΣΔΛΠ εξέδωσε ένα προσχέδιο έκθεσης το οποίο διευκρινίζει την ταξινόμηση των υποχρεώσεων που υπόκεινται σε όρους συμμόρφωσης σε ημερομηνία μεταγενέστερη της περιόδου αναφοράς. Ειδικότερα, το ΣΔΛΠ πρότεινε τροποποιήσεις περιορισμένου πεδίου στο ΔΛΠ 1, οι οποίες αντιστρέφουν τις τροποποιήσεις του 2020 που απαιτούν από τις οντότητες να ταξινομήσουν ως βραχυπρόθεσμες, τις υποχρεώσεις που υπόκεινται σε τήρηση όρων συμμόρφωσης, μόνο εντός των επόμενων δώδεκα μηνών μετά την περίοδο αναφοράς, εάν οι όροι συμμόρφωσης δεν πληρούνται στο τέλος της περιόδου αναφοράς. Οι προτάσεις αφορούν στο να παρουσιάζουν οι οντότητες ξεχωριστά τις μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις που υπόκεινται σε τήρηση όρων συμμόρφωσης εντός δώδεκα μηνών από την περίοδο αναφοράς. Επιπροσθέτως, θα απαιτούνται πρόσθετες γνωστοποιήσεις όταν οι οντότητες δεν τηρούν τους όρους συμμόρφωσης στο τέλος της περιόδου αναφοράς. Οι προτάσεις θα τεθούν σε ισχύ για ετήσιες περιόδους αναφοράς που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2024 και θα πρέπει να εφαρμοστούν αναδρομικά σύμφωνα με το ΔΛΠ 8, ενώ επιτρέπεται η νωρίτερη εφαρμογή. Το ΣΔΛΠ πρότεινε επίσης, την αναβολή της έναρξης ισχύος των τροποποιήσεων του 2020 αναφορικά με την ταξινόμηση των υποχρεώσεων ως βραχυπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες, μέχρι την εφαρμογή των προτάσεων του προσχέδιου έκθεσης. Οι τροποποιήσεις συμπεριλαμβανομένων των προτάσεων του προσχέδιου έκθεσης δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Διοίκηση βρίσκεται σε διαδικασία αξιολόγησης της επίπτωσης των εν λόγω τροποποιήσεων στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου.
• ΔΠΧΑ 3: Συνενώσεις Επιχειρήσεων, ΔΛΠ 16 Ενσώματες Ακινητοποιήσεις, IAS 37 Προβλέψεις, ενδεχόμενες υποχρεώσεις και ενδεχόμενα περιουσιακά στοιχεία και Ετήσιες Αναβαθμίσεις 2018-2020 ΔΠΧΑ (Τροποποιήσεις)
Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2022, ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή. Το ΣΔΛΠ εξέδωσε, περιορισμένου πεδίου, τροποποιήσεις σε πρότυπα, ως κατωτέρω:
o ΔΠΧΑ 3 Συνενώσεις Επιχειρήσεων: οι τροποποιήσεις επικαιροποιούν μία παραπομπή του ΔΠΧΑ 3 στο Εννοιολογικό Πλαίσιο για Χρηματοοικονομικές Αναφορές χωρίς αλλαγή στις λογιστικές απαιτήσεις του προτύπου για συνενώσεις επιχειρήσεων.
156
o ΔΛΠ 16 Ενσώματες Ακινητοποιήσεις: οι τροποποιήσεις απαγορεύουν τη μείωση του κόστος των ενσώματων ακινητοποιήσεων με ποσά που λαμβάνονται από την πώληση στοιχείων που παράγονται ενώ η εταιρεία προετοιμάζει το περιουσιακό στοιχείο για την προοριζόμενη χρήση του. Τα έσοδα από τις πωλήσεις και το σχετικό κόστος αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα.
o ΔΛΠ 37 Προβλέψεις, ενδεχόμενες υποχρεώσεις και ενδεχόμενα περιουσιακά στοιχεία: οι τροποποιήσεις προσδιορίζουν τις δαπάνες εκπλήρωσης μιας σύμβασης, στο πλαίσιο της αξιολόγησης της σύμβασης εάν είναι επαχθής
o Μικρές τροποποιήσεις διενεργήθηκαν στις Ετήσιες Αναβαθμίσεις 2018-2020 στα πρότυπα ΔΠΧΑ 1- Πρώτη Εφαρμογή των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς, στο ΔΠΧΑ 9- Χρηματοοικονομικά Μέσα, στο ΔΠΛ 41-Γεωργία και στα ενδεικτικά παραδείγματα που συνοδεύουν το ΔΠΧΑ 16-Μισθώσεις
Η Διοίκηση του Ομίλου εκτιμά ότι οι εν λόγω τροποποιήσεις δε θα επηρεάσουν σημαντικά τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου.
• ΔΠΧΑ 16 Μισθώσεις-Εκπτώσεις ενοικίου που σχετίζονται με τον COVID-19 μετά την 30η Ιουνίου 2021 (Τροποποιήσεις)
Η Τροποποίηση εφαρμόζεται σε ετήσιες λογιστικές περιόδους αναφοράς που ξεκινούν την ή μετά την 1η Απριλίου 2021, ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή, συμπεριλαμβανομένων των οικονομικών καταστάσεων που δεν έχουν ακόμη εγκριθεί για έκδοση κατά την 31η Μαρτίου 2021. Τον Μάρτιο του 2021, το ΣΔΛΠ τροποποίησε τους όρους της πρακτικής διευκόλυνσης που παρέχεται στον μισθωτή να αντιμετωπίσει λογιστικά οποιαδήποτε αλλαγή ή έκπτωση επί μισθωμάτων ως συνέπεια του Covid-19, με τον ίδιο τρόπο βάσει των απαιτήσεων του ΔΠΧΑ 16, εάν η αλλαγή ή έκπτωση δεν θεωρείτο τροποποίηση της μίσθωσης. Με βάση την τροποποίηση, η πρακτική διευκόλυνση εφαρμόζεται για μειώσεις σε πληρωμές μισθωμάτων και επηρεάζει πληρωμές που οφείλονται την ή πριν από την 30η Ιουνίου 2022, εφόσον πληρούνται οι υπόλοιπες προϋποθέσεις της πρακτικής διευκόλυνσης. Η εν λόγω τροποποίηση δεν θα έχει σημαντική επίδραση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου.
• ΔΛΠ 1 Παρουσίαση των Οικονομικών Καταστάσεων και Δήλωση Πρακτικής ΔΠΧΑ 2: Γνωστοποίηση των Λογιστικών Πολιτικών (Τροποποιήσεις)
Οι τροποποιήσεις ισχύουν για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2023, ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή. Οι τροποποιήσεις παρέχουν καθοδήγηση σχετικά με την εφαρμογή κρίσης επί της σημαντικότητας στις γνωστοποιήσεις λογιστικών πολιτικών. Συγκεκριμένα, οι τροποποιήσεις αντικαθιστούν την απαίτηση γνωστοποίησης «σημαντικών» λογιστικών πολιτικών με την απαίτηση γνωστοποίησης «ουσιωδών» λογιστικών πολιτικών. Επίσης, προστίθενται οδηγίες και επεξηγηματικά παραδείγματα στη Δήλωση Πρακτικής για να βοηθήσουν στην εφαρμογή της έννοιας του ουσιώδους κατά τη διενέργεια κρίσεων στις γνωστοποιήσεις λογιστικών πολιτικών.
157
• ΔΛΠ 8 Λογιστικές πολιτικές, αλλαγές στις λογιστικές εκτιμήσεις και σφάλματα: Ορισμός των λογιστικών εκτιμήσεων (Τροποποιήσεις)
Οι τροποποιήσεις τίθενται σε ισχύ για ετήσιες περιόδους αναφοράς που ξεκινούν την ή μετά την 1η Ιανουαρίου 2023, ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή και ισχύουν για αλλαγές στις λογιστικές πολιτικές και αλλαγές σε λογιστικές εκτιμήσεις που πραγματοποιούνται κατά ή μετά την έναρξη αυτής της περιόδου. Οι τροποποιήσεις εισάγουν νέο ορισμό της λογιστικής εκτίμησης ως νομισματικά ποσά στις οικονομικές καταστάσεις που υπόκεινται σε αβεβαιότητα επιμέτρησης. Επίσης, οι τροποποιήσεις διευκρινίζουν ποιες είναι οι αλλαγές στις λογιστικές εκτιμήσεις και πώς διαφέρουν από τις αλλαγές στις λογιστικές πολιτικές και τις διορθώσεις λαθών. Η Διοίκηση του Ομίλου εκτιμά ότι οι εν λόγω τροποποιήσεις δε θα επηρεάσουν σημαντικά τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου.
• ΔΛΠ 12 Αναβαλλομένη φορολογία σχετιζόμενη με περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις από μια μεμονωμένη συναλλαγή (τροποποιήσεις)
Οι τροποποιήσεις εφαρμόζονται για ετήσιες λογιστικές περιόδους που ξεκινούν την ή μετά την 1 Ιανουαρίου 2023, ενώ επιτρέπεται νωρίτερη εφαρμογή. Τον Μάϊο του 2021, το ΣΔΛΠ εξέδωσε τροποποιήσεις οι οποίες περιορίζουν το πεδίο εφαρμογής της εξαίρεσης αρχικής αναγνώρισης του ΔΛΠ 12 και καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο οι εταιρείες πρέπει να αντιμετωπίσουν λογιστικά την αναβαλλόμενη φορολογία σε συναλλαγές όπως μισθώσεις και υποχρεώσεις παροπλισμού. Σύμφωνα με τις τροποποιήσεις, η αρχική εξαίρεση αναγνώρισης δεν ισχύει για συναλλαγές που, κατά την αρχική αναγνώριση, δημιουργούν ίσες φορολογητέες και εκπεστέες προσωρινές διαφορές. Ισχύει μόνο εάν η αναγνώριση ενός περιουσιακού στοιχείου μίσθωσης και υποχρέωσης μίσθωσης (ή υποχρέωσης παροπλισμού και περιουσιακού στοιχείου παροπλισμού) δημιουργεί προσωρινές διαφορές που δεν είναι ίσες. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Διοίκηση του Ομίλου εκτιμά ότι οι εν λόγω τροποποιήσεις δε θα επηρεάσουν τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου.
1.1 2.2 Σημαντικές κρίσεις, λογιστικές εκτιμήσεις και υποθέσεις
Η προετοιμασία των χρηματοοικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ) απαιτεί από τη διοίκηση το σχηματισμό κρίσεων, εκτιμήσεων και υποθέσεων οι οποίες επηρεάζουν τα δημοσιευμένα περιουσιακά στοιχεία, τις υποχρεώσεις καθώς και τις σχετικές γνωστοποιήσεις την ημερομηνία σύνταξης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Επηρεάζουν επίσης τις γνωστοποιήσεις των ενδεχόμενων απαιτήσεων και υποχρεώσεων την ημερομηνία σύνταξης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων καθώς και τα δημοσιευμένα ποσά εσόδων και εξόδων κατά τη διάρκεια της χρήσης. Τα πραγματικά αποτελέσματα ενδέχεται να διαφέρουν από αυτά τα οποία έχουν εκτιμηθεί. Οι εκτιμήσεις και οι κρίσεις βασίζονται στην εμπειρία του παρελθόντος και σε άλλους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων και των προσδοκιών για μελλοντικά γεγονότα τα οποία θεωρούνται λογικά στις συγκεκριμένες συνθήκες, ενώ επαναξιολογούνται συνεχώς με την χρησιμοποίηση όλων των διαθέσιμων πληροφοριών.
Κρίσεις, εκτιμήσεις και παραδοχές
Κατά τη διαδικασία εφαρμογής των λογιστικών πολιτικών η διοίκηση της Εταιρείας, χρησιμοποιώντας ως βάση την πληρέστερη πληροφόρηση που έχει στη διάθεσή της, εφαρμόζει την κρίση της με γνώμονα τη γνώση της για την Εταιρεία και τον Όμιλο αλλά και της αγοράς στην οποία δραστηριοποιείται. Μεταγενέστερες πιθανές αλλαγές στις υπάρχουσες συνθήκες λαμβάνονται υπόψη προκειμένου να εφαρμοστεί η κατάλληλη λογιστική πολιτική. Τα ποσά τα οποία περιλαμβάνονται ή επηρεάζουν τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις καθώς και τις σχετικές
158
γνωστοποιήσεις εκτιμώνται, απαιτώντας από την διοίκηση να σχηματίζει υποθέσεις σχετικά με αξίες ή συνθήκες, οι οποίες δεν είναι δυνατόν να είναι γνωστές με βεβαιότητα κατά την περίοδο σύνταξης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Μία λογιστική εκτίμηση θεωρείται σημαντική όταν είναι ουσιώδης για την εικόνα της χρηματοοικονομικής κατάστασης του Ομίλου και τα αποτελέσματα και απαιτεί δύσκολες, υποκειμενικές ή περίπλοκες κρίσεις της διοίκησης, συχνά ως αποτέλεσμα της ανάγκης για σχηματισμό εκτιμήσεων, σχετικά με την επίδραση παραδοχών οι οποίες είναι αβέβαιες. Η διοίκηση του Ομίλου αξιολογεί τέτοιες εκτιμήσεις σε συνεχή βάση, βασιζόμενη στα αποτελέσματα του παρελθόντος και στην εμπειρία, σε συσκέψεις με ειδικούς, σε τάσεις και σε άλλες μεθόδους οι οποίες θεωρούνται λογικές στις συγκεκριμένες συνθήκες, όπως επίσης και τις προβλέψεις σχετικά με το πώς αυτά ενδέχεται να αλλάξουν στο μέλλον.
Οι σημαντικές κρίσεις, εκτιμήσεις και παραδοχές της διοίκησης σε ό,τι αφορά τις λογιστικές πολιτικές συνοψίζονται στις ακόλουθες κατηγορίες στοιχείων:
Λογιστικοποίηση υποχρεώσεων (προβλέψεων) συντήρησης αεροσκαφών
Ο Όμιλος έχει υποχρέωση στη λήξη των μισθώσεων αεροσκαφών να προβεί στις απαραίτητες συντηρήσεις που προβλέπονται στους σχετικούς όρους. Επιπλέον κατά τη διάρκεια των εν λόγω μισθώσεων ο Όμιλος υποχρεούται να ακολουθεί το πρόγραμμα συντήρησης όπως αυτό ορίζεται από τους κατασκευαστές αεροσκαφών και κινητήρων.
Το εκτιμώμενο κόστος συντήρησης αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα της χρήσης κατά τη διάρκεια της μίσθωσης, βάσει του αναμενόμενου κόστους συντήρησης του αεροσκάφους, των κινητήρων και των λοιπών μερών, σύμφωνα με τις ώρες πτήσεις ή τους πτητικούς κύκλους. Η εκτίμηση αυτή στηρίζεται στο πρόγραμμα συντήρησης του Ομίλου καθώς και στις αντίστοιχες συμφωνίες με τους παρόχους συντήρησης αεροσκαφών και κινητήρων. (Σημ. 3.19(2)).
Απομείωση χρηματοοικονομικών στοιχείων
Το ΔΠΧ A 9 εισήγαγε την προσέγγιση της αναμενόμενης πιστωτικής ζημίας («ECL») για να εφαρμοστεί σε όλα τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που επιμετρώνται στο αποσβεσμένο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων.
Χρεωστικοί τίτλοι
Όσον αφορά τους χρεωστικούς τίτλους, ο Όμιλος εφαρμόζει το γενικό μοντέλο απομείωσης, σύμφωνα με το οποίο ο Όμιλος αξιολογεί σε κάθε ημερομηνία αναφοράς εάν ο πιστωτικός κίνδυνος που συνδέεται με κάποιο συγκεκριμένο τίτλο έχει αυξηθεί από την αρχική του αναγνώριση, εφαρμόζοντας επιπλέον την απλούστευση χαμηλού κινδύνου για όλους τους τίτλους «επενδυτικού βαθμού». Αν υπάρχει σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου, ο Όμιλος επιμετρά τις ECL καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής τους. Σημ. 3.8
Εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις
Ο Όμιλος ως επιλογή λογιστικής πολιτικής υιοθέτησε την απλοποιημένη προσέγγιση όσον αφορά την εκτίμηση των ECL για τις εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις της. Ως εκ τούτου, ο Όμιλος σε κάθε ημερομηνία αναφοράς,
159
επιμετρά την πρόβλεψη ζημίας για τις εμπορικές του απαιτήσεις σε ένα ποσό ίσο με τις αναμενόμενες πιστωτικές ζημιές καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής τους.
Ο Όμιλος θεωρεί πως η μη είσπραξη απαιτήσεων για περισσότερες από 90 ημέρες συνιστά πιστωτικό γεγονός, αλλά αξιολογεί πιθανή πληροφόρηση σχετικά με την πιστοληπτική ικανότητα συγκεκριμένων περιπτώσεων, όταν κρίνεται πιθανή η μη είσπραξη των συμβατικών απαιτήσεων.
Οι αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες στις εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις υπολογίζονται με τη χρήση ενός πίνακα προβλέψεων που βασίζεται στην ιστορική εμπειρία της Εταιρείας από τις πιστωτικές ζημίες και τις ανακτήσεις των αθετημένων ανοιγμάτων. Σημ. 3.10
Εκτίμηση απομείωσης άυλων περιουσιακών στοιχείων, ιδιόκτητων αεροσκαφών, περιουσιακών στοιχείων με δικαίωμα χρήσης και επενδύσεων σε θυγατρικές
Η διοίκηση σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού ή και συχνότερα, αν υπάρχουν ενδείξεις, εξετάζει την ύπαρξη απομείωσης της υπεραξίας σε ενοποιημένη βάση και των άυλων περιουσιακών στοιχείων με απεριόριστη ωφέλιμη ζωή (χρονοθυρίδες) σε εταιρική και ενοποιημένη βάση και την ύπαρξη ή μη ενδείξεων απομείωσης:
• των λοιπών άυλων περιουσιακών στοιχείων
• των ιδιόκτητων αεροσκαφών και περιουσιακών στοιχείων με δικαίωμα χρήσης σε εταιρική και ενοποιημένη βάση και
• των επενδύσεων σε θυγατρικές σε εταιρική βάση.
Ο προσδιορισμός ύπαρξης ενδείξεων απομείωσης απαιτεί από τη Διοίκηση να προβεί σε κρίσεις αναφορικά με εξωτερικούς και εσωτερικούς παράγοντες, καθώς και το βαθμό στον οποίο επηρεάζουν την ανακτησιμότητα των εν λόγω περιουσιακών στοιχείων. Εφόσον αξιολογηθεί ότι υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης, η διοίκηση προβαίνει σε υπολογισμό του ανακτήσιμου ποσού. Η ζημιά απομείωσης αναγνωρίζεται κατά το ποσό που η λογιστική αξία της μονάδας δημιουργίας ταμειακών ροών υπερβαίνει την ανακτήσιμη αξία της.
Ο προσδιορισμός του ανακτήσιμου ποσού απαιτεί τη διενέργεια εκτιμήσεων, αναφορικά με τις μελλοντικές ταμειακές ροές, τα επιχειρηματικά σχέδια, τον προσδιορισμό του προεξοφλητικού επιτοκίου και των ρυθμών ανάπτυξης.
Ως αποτέλεσμα των επιπτώσεων της πανδημίας COVID-19, διενεργήθηκε επιμέτρηση της ανακτήσιμη αξίας των προαναφερθέντων περιουσιακών στοιχείων, λαμβάνοντας υπόψη κρίσεις, εκτιμήσεις και παραδοχές, μεταξύ άλλων για τις μελλοντικές ταμειακές ροές, τα μελλοντικά ποσοστά αύξησης του κύκλου εργασιών, τις τιμές καυσίμων και τον συντελεστή προεξόφλησης των ταμειακών ροών, θεωρώντας τη λειτουργία του Ομίλου ως μία μονάδα.
Συγκεκριμένα, χρησιμοποιήθηκαν προεξοφλημένες ταμειακές ροές βάσει του πενταετούς επιχειρηματικού πλάνου του Ομίλου, που λαμβάνεται υπόψη ως μια ενιαία μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών. Για τη διαμόρφωση του εν λόγω πλάνου, η Διοίκηση βασίστηκε σε συγκεκριμένες παραδοχές, βασιζόμενη στα αποτελέσματα του παρελθόντος και στην εμπειρία, τις οποίες έκρινε ως τις πλέον επιδραστικές στον
160
προσδιορισμό της ανακτήσιμης αξίας της μονάδας δημιουργίας ταμειακών ροών. Για τον υπολογισμό των μελλοντικών ταμειακών ροών ελήφθησαν υπόψη τα κάτωθι στοιχεία:
• εύρος αναμενόμενης συναλλαγματικής ισοτιμίας EURO / USD στην πενταετία (1,13 – 1,20)
• εύρος αναμενόμενης τιμής καυσίμου USD /μετρικό τόνο στην πενταετία ($730 – $740)
• εύρος αναμενόμενης διακύμανσης μέσης τιμής ναύλου στην πενταετία (-6% – 1%)
• εύρος αναμενόμενου συντελεστή πληρότητας στην πενταετία (77% – 83%)
Οι μελλοντικές ταμειακές ροές πέραν του πενταετούς πλάνου του Ομίλου προσδιορίστηκαν βάσει ενός εκτιμώμενου μακροπρόθεσμου ρυθμού ανάπτυξης 0,25%, ο οποίος κρίθηκε ως αναμενόμενος από τη Διοίκηση. Το προεξοφλητικό επιτόκιο που χρησιμοποιήθηκε ήταν 9,5%.
Στις ανωτέρω παραδοχές διενεργήθηκε ανάλυση ευαισθησίας, ούτως ώστε να προσδιοριστεί η επίδραση στο ανακτήσιμο ποσό λόγω μιας πιθανής δυσμενής αλλαγής στις εν λόγω παραδοχές.
Από την άσκηση αυτή δεν προέκυψε ανάγκη απομείωσης, καθώς η ανακτήσιμη αξία της μονάδας δημιουργίας ταμειακών ροών υπερέβαινε κατά πολύ τη λογιστική της αξία κατά την 31.12.2021.
Βλέπε Σημείωση 3.1, 3.2 και 3.4.
Αναγνώριση εσόδου σχετικά με τη χρήση προγραμμάτων επιβράβευσης πελατών
Ο Όμιλος εκτιμά την αξία των μιλίων που παραμένουν να εξασκηθούν από την χρήση του προγράμματος πιστότητας Miles & Bonus με την εφαρμογή ιστορικών και αναλογιστικών δεδομένων. Για τον υπολογισμό αυτό χρησιμοποιούνται εκτιμήσεις που αφορούν το αναμενόμενο ποσοστό εξαργύρωσης βάσει απολογιστικών εξαργυρώσεων και την εύλογη αξία του προϊόντος εξαργύρωσης (Σημ 2.4 (δ), 3.21).
Σημαντικές εκτιμήσεις στον προσδιορισμό της διάρκειας μισθώσεων με δικαίωμα ανανέωσης
Ο Όμιλος προσδιορίζει τη διάρκεια μίσθωσης ως τη συμβατική διάρκεια μίσθωσης, συμπεριλαμβανομένης της χρονικής περιόδου που καλύπτεται από (α) δικαίωμα επέκτασης της μίσθωσης, εάν είναι σχετικά βέβαιο ότι το δικαίωμα θα εξασκηθεί ή από (β) δικαίωμα λύσης της σύμβασης, εάν είναι σχετικά βέβαιο ότι το δικαίωμα δε θα εξασκηθεί.
Ο Όμιλος έχει το δικαίωμα για κάποιες μισθώσεις, να επεκτείνει τη διάρκεια της σύμβασης μίσθωσης. Ως εκ τούτου αξιολογεί εάν υπάρχει σχετική βεβαιότητα ότι θα εξασκηθεί το δικαίωμα ανανέωσης, λαμβάνοντας υπόψη όλους τους παράγοντες που δημιουργούν οικονομικό κίνητρο να εξασκήσει το δικαίωμα ανανέωσης. Μεταγενέστερα της ημερομηνίας έναρξης της μίσθωσης, ο Όμιλος επανεξετάζει τη διάρκεια της μίσθωσης, εάν υπάρξει ένα σημαντικό γεγονός ή αλλαγή στις συνθήκες που εμπίπτουν στον έλεγχό του και επηρεάζουν την επιλογή εξάσκησης (ή όχι) του δικαιώματος ανανέωσης (όπως για παράδειγμα μια αλλαγή στην επιχειρηματική στρατηγική του Ομίλου).
161
Φόρος εισοδήματος (τρέχων και αναβαλλόμενος)
Για τον καθορισμό των προβλέψεων για φόρο εισοδήματος απαιτούνται σημαντικές εκτιμήσεις. Υπάρχουν πολλές συναλλαγές και υπολογισμοί για τους οποίους ο ακριβής καθορισμός του φόρου είναι αβέβαιος κατά τη συνήθη πορεία των εργασιών της επιχείρησης. Η Εταιρεία αναγνωρίζει προβλέψεις υποχρέωσης για αναμενόμενα θέματα φορολογικού ελέγχου βασιζόμενη σε εκτιμήσεις για το ποσό των επιπλέον φόρων που ενδεχομένως θα οφείλονται. Όταν το τελικό αποτέλεσμα από τους φόρους των υποθέσεων αυτών, διαφέρει από το ποσό το οποίο είχε αρχικά αναγνωρισθεί στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις, οι διαφορές επιδρούν στο φόρο εισοδήματος και στις προβλέψεις για αναβαλλόμενη φορολογία της χρήσης κατά την οποία τα ποσά αυτά οριστικοποιούνται. Επίσης τυχόν επιδράσεις από τον φορολογικό έλεγχο ανέλεγκτων χρήσεων περιλαμβάνονται στην σημείωση 3.29 και καταχωρούνται στο κονδύλι «Φόρος εισοδήματος» στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης.
Αναβαλλόμενοι φόροι ενεργητικού αναγνωρίζονται στο βαθμό που είναι πιθανό ότι θα προκύψουν φορολογικά κέρδη έναντι των οποίων φορολογικές ζημίες δύνανται να συμψηφιστούν και οι πιστωτικοί φόροι να χρησιμοποιηθούν. Η αναγνώριση αναβαλλόμενων φόρων ενεργητικού απαιτεί σημαντικές εκτιμήσεις και κρίση αναφορικά με την μελλοντική δραστηριότητα και τις προοπτικές των εταιρειών του Ομίλου καθώς και το ύψος και το χρόνο πραγματοποίησης των φορολογητέων κερδών. Σημ. 3.6
Εύλογη αξία παραγώγων και άλλων χρηματοοικονομικών μέσων / Λογιστική αντιστάθμισης
Η Εταιρεία χρησιμοποιεί παράγωγα χρηματοοικονομικά στοιχεία για τη διαχείριση μιας σειράς κινδύνων στους οποίους περιλαμβάνονται κίνδυνοι που σχετίζονται με τα επιτόκια, τις συναλλαγματικές διαφορές μεταξύ ευρώ/δολαρίου και τις τιμές καυσίμων των αεροσκαφών. Η λογιστική των παραγώγων όπως η λογιστική της αντιστάθμισης, απαιτεί κατά την έναρξη και σύμφωνα με τους όρους της σύμβασης, το αντισταθμιζόμενο στοιχείο και σχετικό παράγωγο να πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις για την εφαρμογή της λογιστικής αντιστάθμισης. Κατά την έναρξη μιας σχέσης αντιστάθμισης και μεταγενέστερα σε κάθε ημερομηνία σύνταξης χρηματοοικονομικών καταστάσεων ελέγχεται αναδρομικά και μελλοντικά η αποτελεσματικότητα της αντιστάθμισης. Στις περιπτώσεις που η αντιστάθμιση κριθεί μη αποτελεσματική, η εφαρμογή της διακόπτεται μελλοντικά. Οι εύλογες αξίες των παραγώγων υπολογίζονται χρησιμοποιώντας μοντέλα αποτίμησης από ανεξάρτητη πλατφόρμα ενσωματώνοντας υποθέσεις βασιζόμενες στην αγορά, που επιβεβαιώνονται από ανεξάρτητες πηγές.
Πληροφόρηση σχετικά με τη χρήση των παραγώγων παρέχεται στη Σημείωση 3.23
Εύλογη Αξία Χρηματοοικονομικών Μέσων
Όλα τα περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις για τα οποία επιμετράται η εύλογη αξία ή γνωστοποιείται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις, κατηγοριοποιούνται σύμφωνα με το επίπεδο ιεραρχίας, που περιγράφεται παρακάτω:
Η εύλογη αξία των χρηματοοικονομικών μέσων τα οποία διαπραγματεύονται σε ενεργείς αγορές προσδιορίζεται σε κάθε ημερομηνία αναφοράς σε σχέση με τις αγοραίες αξίες χρηματιστηρίων ή αξίες που προσδιορίζονται από τις προσφορές χρηματομεσιτών, χωρίς να αφαιρούνται τα έξοδα συναλλαγής (Επίπεδο Ιεραρχίας 1).
162
Η εύλογη αξία των χρηματοοικονομικών μέσων τα οποία δε διαπραγματεύονται σε ενεργείς αγορές προσδιορίζεται χρησιμοποιώντας: (i) κατάλληλες τεχνικές αποτίμησης των οποίων τα δεδομένα, που έχουν σημαντική επίδραση στη εύλογη αξία που λογίζεται, είναι άμεσα ή έμμεσα προσδιορίσιμα (Επίπεδο Ιεραρχίας 2), (ii) τεχνικές που χρησιμοποιούν δεδομένα, τα οποία έχουν σημαντική επίδραση στη εύλογη αξία που λογίζεται, που δε βασίζονται σε στοιχεία που προσδιορίζονται εύκολα στις αγορές (Επίπεδο Ιεραρχίας 3) και μπορεί να περιλαμβάνουν πρόσφατες συναλλαγές υπό συνήθεις όρους, την τρέχουσα εύλογη αξία ενός άλλου χρηματοοικονομικού μέσου που ουσιαστικά προσομοιάζει με τα μέσα αυτά, αναλύσεις προεξοφλημένων ταμειακών ροών ή άλλα μοντέλα αποτίμησης.
Για περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις που αναγνωρίζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις στην εύλογη αξία σε συνεχόμενη βάση, ο Όμιλος καθορίζει αν υπάρχουν μεταφορές που πραγματοποιήθηκαν εντός της χρήσης μεταξύ των επίπεδων ιεραρχίας στο τέλος κάθε χρήσης.
Ενδεχόμενα γεγονότα
Ο Όμιλος εμπλέκεται σε δικαστικές διεκδικήσεις και αποζημιώσεις κατά τη συνήθη πορεία των εργασιών της. Η διοίκηση του Ομίλου, στηριζόμενη σε προηγούμενα δεδικασμένα καθώς και ότι οι συγκεκριμένες υποθέσεις δεν έχουν εκδικασθεί, θεωρεί ότι η έκβασή τους δεν θα έχει αξιοσημείωτο αντίκτυπο στην χρηματοοικονομική κατάσταση και λειτουργία της. Παρόλα αυτά, ο καθορισμός των ενδεχόμενων υποχρεώσεων που σχετίζονται με τις δικαστικές διεκδικήσεις και τις απαιτήσεις είναι μια πολύπλοκη διαδικασία που περιλαμβάνει κρίσεις σχετικά με τις πιθανές συνέπειες και τις διερμηνείες, τους νόμους και τους κανονισμούς. Μεταβολές στις κρίσεις ή στις διερμηνείες είναι πιθανό να οδηγήσουν σε μια αύξηση ή μια μείωση των ενδεχόμενων υποχρεώσεων του Ομίλου στο μέλλον. Οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις και απαιτήσεις αναλύονται στη Σημείωση 3.30.
Ωφέλιμη ζωή ενσώματων και ασώματων περιουσιακών στοιχείων
Η διοίκηση του Ομίλου εξετάζει τις ωφέλιμες ζωές των αποσβέσιμων στοιχείων σε κάθε χρήση. Την 31η Δεκεμβρίου 2021 η διοίκηση εκτιμά ότι οι ωφέλιμες ζωές αντιπροσωπεύουν την αναμενόμενη χρησιμότητα των στοιχείων του ενεργητικού. Τα αναπόσβεστα υπόλοιπα αναλύονται στις σημειώσεις 3.1 και 3.2. Η ωφέλιμη ζωή των ασώματων παγίων μπορεί να εκτιμηθεί ως περιορισμένη ή απεριόριστη.
Παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία
Οι υποχρεώσεις για παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία υπολογίζονται βάσει αναλογιστικών μεθόδων η διενέργεια των οποίων απαιτεί από τη διοίκηση να εκτιμήσει συγκεκριμένες παραμέτρους όπως η μελλοντική αύξηση των αμοιβών των εργαζομένων κλπ. Η διοίκηση προσπαθεί, σε κάθε ημερομηνία αναφοράς όπου η εν λόγω πρόβλεψη αναθεωρείται, να εκτιμά με όσο το δυνατό καλύτερο τρόπο τις παραμέτρους αυτές (Σημ.3.16)
Προβλέψεις για αποθέματα
Ο Όμιλος, περιοδικά, αξιολογεί το υπάρχον απόθεμα και, εφόσον συντρέχουν προϋποθέσεις, σχηματίζει πρόβλεψη απαξίωσης. Η απαξίωση αφορά στα ανταλλακτικά. Η αξιολόγηση των ανταλλακτικών γίνεται σε συνεργασία με το τεχνικό τμήμα. Οι μειώσεις της αξίας των αποθεμάτων στην καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία και οι λοιπές ζημίες από αποθέματα καταχωρούνται στην Κατάσταση Συνολικού Εισοδήματος κατά την περίοδο που εμφανίζονται.
163
Προεξοφλητικό επιτόκιο
Για την προεξόφληση των μελλοντικών μισθωμάτων, η Εταιρεία και ο Όμιλος χρησιμοποιεί το τεκμαρτό επιτόκιο της μίσθωσης. Εάν αυτό το επιτόκιο δεν μπορεί να καθοριστεί εύκολα, η Εταιρεία χρησιμοποιεί το διαφορικό επιτόκιο δανεισμού της (incremental borrowing rate).
Το επιτόκιο υπολογίζεται χωριστά για συμβάσεις που πληρούν παρεμφερή κριτήρια, όπως διάρκεια μίσθωσης και νόμισμα συναλλαγής, αξιολογώντας τους τρέχοντες και ιστορικούς οικονομικούς δείκτες της αγοράς και λαμβάνοντας υπόψη εκδόσεις κοινών ομολογιακών τίτλων από εταιρείες με παρεμφερή πιστοληπτική ικανότητα. Η λογιστική αξία των υποχρεώσεων από μισθώσεις επαναμετράται, με την χρησιμοποίηση ανανεωμένου προεξοφλητικού επιτοκίου, εάν υπάρξει τροποποίηση στη σύμβαση, ή οποιαδήποτε αλλαγή στη διάρκεια της σύμβασης, στα σταθερά μισθώματα ή στην αξιολόγηση αγοράς του περιουσιακού στοιχείου.
2.3 Μετατροπή στοιχείων σε ξένο νόμισμα
Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας παρουσιάζονται σε ευρώ (€), το οποίο είναι το λειτουργικό νόμισμα της Εταιρείας. Οι συναλλαγές σε ξένο νόμισμα μετατρέπονται σε ευρώ χρησιμοποιώντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες που ίσχυαν στις ημερομηνίες των συναλλαγών. Συναλλαγματικά κέρδη και ζημιές οι οποίες προκύπτουν από τέτοιες συναλλαγές και από την αποτίμηση, στο τέλος της χρήσης, των νομισματικών στοιχείων Ενεργητικού και Υποχρεώσεων που είναι εκφρασμένα σε ξένο νόμισμα, αναγνωρίζονται στην κατάσταση συνολικού εισοδήματος στα κονδύλια χρηματοοικονομικών εσόδων και εξόδων, αντίστοιχα. Οι συναλλαγματικές διαφορές από μη νομισματικά στοιχεία που αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους θεωρούνται ως τμήμα της εύλογης αξίας και συνεπώς καταχωρούνται όπου και οι διαφορές τις εύλογης αξίας.
2.4 Αναγνώριση εσόδων και εξόδων
Η Εταιρεία και ο Όμιλος αναγνωρίζουν έσοδα ώστε να απεικονίζουν τη μεταβίβαση των υποσχόμενων αγαθών ή υπηρεσιών στους πελάτες σε ποσό που αντανακλά το αντάλλαγμα το οποίο εκτιμούν ότι δικαιούνται έναντι των εν λόγω αγαθών ή υπηρεσιών.
Το έσοδο από συμβάσεις με πελάτες αναγνωρίζεται όταν πληρούνται όλα τα παρακάτω κριτήρια:
• Τα μέρη της σύμβασης έχουν εγκρίνει τη σύμβαση και έχουν δεσμευτεί να εκτελέσουν τις αντίστοιχες υποχρεώσεις τους
• Η Εταιρεία ή ο Όμιλος μπορεί να προσδιορίσει τα δικαιώματα κάθε μέρους αναφορικά με τα αγαθά ή τις υπηρεσίες που πρόκειται να μεταβιβαστούν
• Η Εταιρεία ή ο Όμιλος μπορεί να προσδιορίσει τους όρους πληρωμής για τα αγαθά ή τις υπηρεσίες που πρόκειται να μεταβιβαστούν
• Η σύμβαση έχει εμπορική υπόσταση
• είναι πιθανό η Εταιρεία ή ο Όμιλος να εισπράξει το αντάλλαγμα που δικαιούται έναντι των αγαθών ή των υπηρεσιών που θα μεταβιβαστούν στον πελάτη.
164
Το σχετικό έσοδο επιμετράται στην εύλογη αξία του εισπραχθέντος ανταλλάγματος, καθαρό από φόρο προστιθέμενης αξίας, επιστροφές , εκπτώσεις και χρεώσεις αεροδρομίων. Όλοι οι φόροι και οι σχετικές χρεώσεις που εισπράττει ο Όμιλος από τους επιβάτες για λογαριασμό τρίτων (πχ φόροι αεροδρομίων) καταχωρούνται σε καθαρή βάση, καθώς λειτουργεί ως αντιπρόσωπος.
Το ποσό του εσόδου θεωρείται ότι μπορεί να μετρηθεί αξιόπιστα, όταν όλες οι ενδεχόμενες δεσμεύσεις που σχετίζονται με την πώληση αγαθών ή την παροχή υπηρεσιών έχουν επιλυθεί. Οι αντίστοιχες εμπορικές απαιτήσεις της Εταιρείας, ως επί το πλείστον προεισπράττονται ή έχουν αρκετά περιορισμένη διάρκεια λήξης (έως 3 μήνες).
(α) Τακτικές και έκτακτες πτήσεις
Ο Όμιλος δραστηριοποιείται στον τομέα των αερομεταφορών παρέχοντας υπηρεσίες που αφορούν κυρίως στη μεταφορά επιβατών και εμπορευμάτων, με τακτικές ή έκτακτες πτήσεις. Ως εκ τούτου αναγνωρίζει έσοδα όταν εκπληρώνει την υποχρέωση εκτέλεσης με τη μεταβίβαση της υπηρεσίας στον πελάτη σε μια δεδομένη χρονική στιγμή. Η υποχρέωση εκτέλεσης εκπληρώνεται με τη διενέργεια της πτήσης.
Ο Όμιλος διαχωρίζει πιθανές άλλες υποχρεώσεις που μπορεί να εμπεριέχονται στη σύμβαση και να αποτελούν ξεχωριστή υποχρέωση εκτέλεσης και προσδιορίζει το μέρος των εσόδων που τους αναλογεί (πχ μίλια πιστότητας πελατών βλ. (δ))
(β) Παρεπόμενες Υπηρεσίες
Συγκεκριμένες κατηγορίες παρεπόμενων υπηρεσιών όπως η μεταφορά αποσκευών, η αμοιβή για επανέκδοση εισιτηρίου, οι υπηρεσίες “fast track” και “chargeable seat” κλπ. αποτελούν τροποποίηση της σύμβασης και έχουν άμεση εξάρτηση από την παροχή της υποχρέωσης εκτέλεσης της εκάστοτε πτήσης. Ως εκ τούτου αναγνωρίζονται ως έσοδο όταν αυτή πραγματοποιείται.
(γ) Μη χρησιμοποιηθέντα εισιτήρια
Οι επιβάτες εξοφλούν το εισιτήριο τους αλλά δεν εξασκούν πάντα το δικαίωμα που απορρέει από αυτό, καθώς μπορεί να παραμείνει αχρησιμοποίητο (μη ολοκληρωμένη σύμβαση). Τα εν λόγω έσοδα αναγνωρίζονται χρησιμοποιώντας απολογιστικά δεδομένα της συχνότητας εξάσκησης του δικαιώματος που διατηρούν οι επιβάτες. Με τον τρόπο αυτό υπολογίζεται το ποσοστό μεταβολής της μη υποχρέωσης εκτέλεσης (breakage) βάσει του οποίου λογίζεται το σχετικό έσοδο. Το μέρος των εσόδων από μη χρησιμοποιηθέντα εισιτήρια, που δεν έχει αναγνωριστεί βάσει των απολογιστικών δεδομένων, διακρατείται σε σχετικό λογαριασμό υποχρεώσεων από προεισπραχθέντα εισιτήρια και αναγνωρίζεται όταν η υποχρέωση εκτέλεσης κρίνεται απομακρυσμένη.
(δ) Πρόγραμμα πιστότητας πελατών
Η Εταιρεία διαθέτει πρόγραμμα επιβράβευσης των πελατών της, τα μέλη του οποίου μπορούν να κερδίζουν πόντους (μίλια) μέσω πτήσεων με αεροπορικές εταιρείες του Ομίλου, της συμμαχίας Star Alliance ή μέσω συναλλαγών με άλλους συνεργάτες. Το ποσό που αναλογεί στα μίλια των επιβατών μειώνει το σχετικό έσοδο που αναγνωρίστηκε κατά την πραγματοποίηση της πτήσης και διαμορφώνει μια αντίστοιχη υποχρέωση από μη εξαργυρωμένα μίλια. Ο Όμιλος προσδιορίζει την αυτοτελή τιμή πώλησης του αναβαλλόμενου αυτού εσόδου με βάση την προσέγγιση αναμενόμενου κόστους συν περιθωρίου. Το ποσοστό εξαργύρωσης υπολογίζεται μέσω αναλογιστικής μελέτης, που βασίζεται σε ιστορικά δεδομένα της «συμπεριφοράς» των επιβατών αναφορικά με
165
την εξαργύρωση μιλίων. Η υποχρέωση μειώνεται με αντίστοιχη αναγνώριση του εσόδου κατά την πραγματική εξαργύρωση των μιλίων από τους επιβάτες, όπου και εκπληρώνεται η υποχρέωση εκτέλεσης.
Στην περίπτωση μη εξαργύρωσης μιλίων μέσω των παροχών που διαθέτει η Εταιρεία, οι σχετικές χρεώσεις που λαμβάνονται από λοιπούς συνεργάτες αναγνωρίζονται μειωτικά των εσόδων, καθώς η Εταιρεία λειτουργεί ως αντιπρόσωπος.
(ε) Εμπορεύματα
Η πώληση των εμπορευμάτων αφορά πώληση προϊόντων εντός του αεροσκάφους “on board”. Το σχετικό έσοδο αναγνωρίζεται τη χρονική στιγμή της πώλησης, κατά την οποία εκπληρώνεται η υποχρέωση εκτέλεσης και ο πελάτης αποκτά τον έλεγχο του περιουσιακού στοιχείου.
(στ) Έσοδα από τόκους
Τα έσοδα από τόκους αναγνωρίζονται χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του αποτελεσματικού επιτοκίου το οποίο είναι το επιτόκιο το οποίο προεξοφλεί με μελλοντικές ταμειακές ροές για τη διάρκεια της αναμενόμενης ζωής του χρηματοοικονομικού μέσου ή, στην καθαρή λογιστική αξία του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου.
Δαπάνες εξασφάλισης σύμβασης με πελάτη
Η Εταιρεία και ο Όμιλος επιβαρύνονται με διάφορες δαπάνες, προκειμένου να εξασφαλιστεί μια σύμβαση (πώληση εισιτηρίου) με πελάτη, τις οποίες δε θα αναλάμβαναν αν δεν είχε εξασφαλιστεί η σύμβαση (πχ. προμήθεια πωλήσεων). Τα άμεσα αυτά κόστη πωλήσεων θεωρούνται επαυξητικά κόστη συμβάσεων και είναι άμεσα συνδεδεμένα με την εκάστοτε σύμβαση. Αυξάνουν τους πόρους που θα χρησιμοποιηθούν για την εκπλήρωση της υποχρέωσης εκτέλεσης στο μέλλον και αναμένεται να ανακτηθούν.
Οι δαπάνες αυτές καταχωρούνται κατά την αρχική τους αναγνώριση στις Προκαταβολές των κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων. Στη συνέχεια επιμερίζονται στην αντίστοιχη υποχρέωση εκτέλεσης της εκάστοτε πτήσης και αποσβένονται όταν αυτή πραγματοποιηθεί, στο αντίστοιχο κονδύλι κόστους των αποτελεσμάτων χρήσης. (Σημ 3.11)
Αναφορικά με τις αποζημιώσεις που παρέχονται στους επιβάτες σε περιπτώσεις καταστροφής αποσκευών, τα εν λόγω ποσά αναγνωρίζονται αφαιρετικά των εσόδων στην κατάσταση συνολικών αποτελεσμάτων.
Λοιπά Έξοδα
Τα έξοδα αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα σε δεδουλευμένη βάση. Τα έξοδα από τόκους αναγνωρίζονται βάσει χρονικής αναλογίας και με την χρήση του αποτελεσματικού επιτοκίου.
166
2.5 Άυλα περιουσιακά στοιχεία
Στα άυλα περιουσιακά στοιχεία συμπεριλαμβάνονται οι χρονοθυρίδες/ slots σε αεροδρόμια, οι αποκτώμενες άδειες λογισμικού, το σήμα της Olympic Air και η υπεραξία. Οι χρονοθυρίδες σε αεροδρόμια είναι στοιχεία με απεριόριστη ωφέλιμη ζωή. Εφόσον καλύπτεται η ελάχιστη απαιτούμενη χρήση τους, παραμένουν διαθέσιμα προς μελλοντική χρήση και συνεπώς δεν αποσβένονται, αλλά υπόκεινται ετησίως σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους.
Για τον έλεγχο απομείωσης των χρονοθυρίδων συγκρίνεται η αξία των περιουσιακών στοιχείων κατά το κλείσιμο της περιόδου αναφοράς με την εύλογη αξία τους, όπως αυτή προσδιορίζεται από τα διαθέσιμα πρόσφατα στοιχεία συναλλαγών χρονοθυρίδων.
Οι άδειες λογισμικού αποτιμώνται στο κόστος κτήσεως μείον τις αποσβέσεις και οποιαδήποτε ζημία απομείωσης που έχει τυχόν προκύψει. Οι αποσβέσεις των άυλων περιουσιακών στοιχείων διενεργούνται με την σταθερή μέθοδο κατά την διάρκεια της ωφέλιμης ζωής των στοιχείων αυτών, η οποία κυμαίνεται από 1 έως 10 χρόνια.
Η Υπεραξία είναι άυλο περιουσιακό στοιχείο με απροσδιόριστη ωφέλιμη ζωή, μη αποσβενόμενο και υποκείμενο σε ετήσιο έλεγχο απομείωσης της αξίας του. Προκύπτει από την εξαγορά επιχειρήσεων και προσδιορίζεται ως η διαφορά μεταξύ τιμήματος απόκτησης και εύλογης αξίας των καθαρών περιουσιακών στοιχείων που αποκτήθηκαν. (Σημ 3.1)
Η ωφέλιμη ζωή για τα σημαντικότερα άυλα περιουσιακά στοιχεία είναι ως εξής:
Κατηγορία
Ωφέλιμη ζωή
Λογισμικά
5 χρόνια
Σήμα Olympic Air
βάσει διάρκειας σύμβασης (49 έτη)
Λοιπά
10 χρόνια
Απομείωση ασώματων παγίων
Αν ο Όμιλος δεν έχει την δυνατότητα να εκτιμήσει το ανακτήσιμο ποσό ενός περιουσιακού στοιχείου για το οποίο υπάρχει ένδειξη απομείωσης της αξίας του, τότε προσδιορίζει το ανακτήσιμο ποσό της μονάδας που δημιουργεί ταμειακές ροές ( CGU ) στην οποία ανήκει το περιουσιακό στοιχείο.
Η ανακτήσιμη αξία ενός περιουσιακού στοιχείου είναι το μεγαλύτερο ποσό μεταξύ της εκτιμώμενης εύλογης αξίας μείον κόστος διάθεσης και της αξίας χρήσεως (value in use), δηλαδή με προεξόφληση των μελλοντικών ταμειακών ροών, που αναμένονται από τη μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών. Καθαρή αξία πώλησης θεωρείται η εφικτή πρόσοδος από την πώληση ενός περιουσιακού στοιχείου, στα πλαίσια μίας αμφοτεροβαρούς συναλλαγής, στην οποία τα μέρη έχουν πλήρη γνώση και προσχωρούν οικειοθελώς, μετά από την αφαίρεση κάθε πρόσθετου άμεσου κόστους διάθεσης του περιουσιακού στοιχείου. Ενώ, αξία εν χρήσει είναι η παρούσα αξία των εκτιμώμενων μελλοντικών ταμειακών ροών που αναμένεται να πραγματοποιηθούν από την συνεχή χρήση ενός περιουσιακού στοιχείου και από την διάθεσή του στο τέλος της εκτιμώμενης ωφέλιμης ζωής του.
Αντιλογισμός ζημιάς απομείωσης της αξίας περιουσιακών στοιχείων (εξαιρουμένης της υπεραξίας), που λογίσθηκε σε προηγούμενα έτη, γίνεται μόνο όταν υπάρχουν ικανές ενδείξεις ότι η απομείωση αυτή δεν υπάρχει πλέον ή έχει μειωθεί. Στις περιπτώσεις αυτές ο ανωτέρω αντιλογισμός αναγνωρίζεται ως έσοδο.
167
2.6 Ενσώματα πάγια στοιχεία
Τα ενσώματα πάγια στοιχεία παρουσιάζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις στις αξίες κτήσεως μείον τις συσσωρεμένες αποσβέσεις και τυχόν απομειώσεις. Το ιστορικό κόστος περιλαμβάνει όλες τις άμεσα επιρριπτέες δαπάνες για την απόκτηση των στοιχείων. Οι μεταγενέστερες δαπάνες καταχωρούνται σε επαύξηση της λογιστικής αξίας των ενσωμάτων παγίων ή ως ξεχωριστό πάγιο, μόνο κατά την έκταση που οι δαπάνες αυτές αυξάνουν τα μελλοντικά οικονομικά οφέλη που αναμένεται να εισρεύσουν από τη χρήση του παγίου στοιχείου και το κόστος τους μπορεί να επιμετρηθεί αξιόπιστα.
Οι αποσβέσεις των ενσώματων παγίων (πλην των οικοπέδων τα οποία δεν αποσβένονται) υπολογίζονται με την σταθερή μέθοδο κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής τους, που έχει ως εξής:
Κατηγορία
Ωφέλιμη ζωή
Κτίρια
10-20 έτη
Μηχανολογικός εξοπλισμός
6-22 έτη
Αεροσκάφη
20-25 έτη
Αυτοκίνητα
3-5 έτη
Εξοπλισμός αεροδρομίων/αεροσκαφών
3-8 έτη
Λοιπός εξοπλισμός
5 έτη
Οι υπολειμματικές αξίες και οι ωφέλιμες ζωές των ενσωμάτων παγίων υπόκεινται σε επανεξέταση σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού.
Κατά την πώληση των ενσωμάτων παγίων, οι διαφορές μεταξύ του τιμήματος που λαμβάνεται και της λογιστικής τους αξίας καταχωρούνται ως κέρδη ή ζημίες στα αποτελέσματα.
Απομείωση ενσώματων παγίων
Αν ο Όμιλος δεν έχει την δυνατότητα να εκτιμήσει το ανακτήσιμο ποσό ενός περιουσιακού στοιχείου για το οποίο υπάρχει ένδειξη απομείωσης της αξίας του, τότε προσδιορίζει το ανακτήσιμο ποσό της μονάδας που δημιουργεί ταμειακές ροές ( CGU ) στην οποία ανήκει το περιουσιακό στοιχείο.
Η ανακτήσιμη αξία ενός περιουσιακού στοιχείου είναι το μεγαλύτερο ποσό μεταξύ της εκτιμώμενης εύλογης αξίας μείον κόστος διάθεσης και της αξίας χρήσεως (value in use), δηλαδή με προεξόφληση των μελλοντικών ταμειακών ροών, που αναμένονται από τη μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών. Καθαρή αξία πώλησης θεωρείται η εφικτή πρόσοδος από την πώληση ενός περιουσιακού στοιχείου, στα πλαίσια μίας αμφοτεροβαρούς συναλλαγής, στην οποία τα μέρη έχουν πλήρη γνώση και προσχωρούν οικειοθελώς, μετά από την αφαίρεση κάθε πρόσθετου άμεσου κόστους διάθεσης του περιουσιακού στοιχείου. Ενώ, αξία εν χρήσει είναι η παρούσα αξία των εκτιμώμενων μελλοντικών ταμειακών ροών που αναμένεται να πραγματοποιηθούν από την συνεχή χρήση ενός περιουσιακού στοιχείου και από την διάθεσή του στο τέλος της εκτιμώμενης ωφέλιμης ζωής του.
Αντιλογισμός ζημιάς απομείωσης της αξίας περιουσιακών στοιχείων, που λογίσθηκε σε προηγούμενα έτη, γίνεται μόνο όταν υπάρχουν ικανές ενδείξεις ότι η απομείωση αυτή δεν υπάρχει πλέον ή έχει μειωθεί. Στις περιπτώσεις αυτές ο ανωτέρω αντιλογισμός αναγνωρίζεται ως έσοδο.
168
2.7 Προκαταβολές Αεροσκαφών (Pre-delivery payments)
Η Εταιρεία προβαίνει σε πληρωμές προκαταβολών σε ξένο νόμισμα προς την Airbus , προκειμένου να χρηματοδοτήσει την κατασκευή αεροσκαφών, σύμφωνα με τους συμβατικούς όρους της μεταξύ τους συμφωνίας. Οι προκαταβολές αυτές αναγνωρίζονται στο κόστος και ταξινομούνται ως μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία.
Η Εταιρεία είναι πιθανό μελλοντικά να συνάψει συμφωνία πώλησης και επαναμίσθωσης με εκμισθωτές, με σκοπό εκείνοι να αναλάβουν να χρηματοδοτήσουν εξολοκλήρου τα εν λόγω αεροσκάφη. Η συμφωνία αυτή μεταβιβάζει το δικαίωμα και την υποχρέωση της αγοράς των αεροσκαφών στον εκάστοτε εκμισθωτή κατά την ημερομηνία της παράδοσής τους. Κατά την ημερομηνία της παράδοσης των αεροσκαφών, ο εκμισθωτής πληρώνει τη συνολική αξία τους στον κατασκευαστή και η Εταιρεία εισπράττει όλο το ποσό των προκαταβολών που μέχρι τότε έχουν αποδοθεί. Εν συνεπεία, αποαναγνωρίζεται το σχετικό μη κυκλοφορούν περιουσιακό στοιχείο και κάθε ζημία ή κέρδος που προκύπτει αναγνωρίζεται στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων.
Η παρούσα αξία των προκαταβολών για αγορές που σχετίζονται με μελλοντικές συναλλαγές πώλησης και επαναμίσθωσης, προσδιορίζεται μέσω προεξοφλημένων ταμειακών ροών και αποτιμάται στην τρέχουσα ισοτιμία της ημερομηνίας κλεισίματος της εκάστοτε περιόδου αναφοράς. Οι συγκεκριμένες προκαταβολές ταξινομούνται στο κονδύλι «Προκαταβολές έναντι μελλοντικών μισθώσεων αεροσκαφών» στα Μη κυκλοφορούντα και Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία.
Στην περίπτωση που δεν συναφθεί συμφωνία πώλησης και επαναμίσθωσης, οι προκαταβολές θεωρούνται μέρος του τελικού τιμήματος που αναμένεται να αποδοθεί για την αγορά αεροσκαφών. Ως εκ τούτου ταξινομούνται στα Ενσώματα περιουσιακά στοιχεία στην ισοτιμία της ημερομηνίας συναλλαγής.
2.8 Χρηματοοικονομικά Περιουσιακά Στοιχεία
Αρχική αναγνώριση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων
Ο Όμιλος επιμετρά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία κατά την αρχική τους αναγνώριση στην εύλογη αξία τους κατά την απόκτηση του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου. Αρχικά αναγνωρίζονται οι εμπορικές απαιτήσεις χωρίς σημαντική χρηματοοικονομική συνιστώσα στην τιμή συναλλαγής τους.
Ταξινόμηση και επιμέτρηση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων
Όλα τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του ΔΠΧΑ 9 επιμετρούνται, μεταγενέστερα της αρχικής τους αναγνώρισης, στο αποσβεσμένο κόστος ή στην εύλογη αξία.
Κατά συνέπεια, τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία του Ομίλου ταξινομούνται σε μία από τις ακόλουθες κατηγορίες:
• Αποσβεσμένο κόστος («AC»)
• Εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εσόδων («FVTOCI»)
• Εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων χρήσης («FVTPL»)
169
Η βάση της ταξινόμησης και της επακόλουθης επιμέτρησης εξαρτάται από τους ακόλουθους δύο παράγοντες:
• Το επιχειρησιακό μοντέλο της οντότητας για τη διαχείριση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων («Business Model Assessment»)
• Τα χαρακτηριστικά των συμβατικών ταμειακών ροών της οντότητας (δοκιμή SPPI )
Το επιχειρηματικό μοντέλο του Ομίλου αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίο ο Όμιλος διαχειρίζεται τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία του, προκειμένου να δημιουργήσει ταμειακές ροές και καθορίζει εάν οι ταμειακές ροές θα προκύψουν από την είσπραξη συμβατικών ταμειακών ροών, την πώληση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων ή και από τα δύο. Η αξιολόγηση επιχειρηματικού μοντέλου εκτελείται βάσει σεναρίων που αναμένονται εύλογα από τον Όμιλο και δε βασίζεται σε σενάρια «χειρότερης περίπτωσης» ή «προσομοίωσης κρίσης».
Η δοκιμή SPPI, σύμφωνα με την οποία ελέγχεται εάν οι αναμενόμενες ταμειακές ροές του εν λόγω χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου είναι ροές αποκλειστικά κεφαλαίου και τόκου επι του απλήρωτου ποσού, είναι η δεύτερη προϋπόθεση για την ταξινόμηση ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου σε μία από τις κατηγορίες AC ή FVTOCI από τον Όμιλο. Ειδικότερα, οι συμβατικοί όροι ενός χρηματοοικονομικού στοιχείου που επιμετράται σε AC ή FVTOCI, πρέπει να οδηγούν σε συγκεκριμένες ημερομηνίες ταμειακών ροών που να αποτελούνται από πληρωμές κεφαλαίου και τόκων επί του ανεξόφλητου αρχικού κεφαλαίου.
Αποσβεσμένο κόστος («AC»)
Ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο επιμετράται σε αποσβεσμένο κόστος μόνο εάν πληρούνται και οι δύο ακόλουθοι όροι, εκτός αν ορίζεται ως επιμετρούμενο στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων χρήσης κατά την αρχική αναγνώριση:
i. Το χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο διακρατείται στο πλαίσιο επιχειρηματικού μοντέλου, του οποίου στόχος είναι η διακράτηση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων για την είσπραξη συμβατικών ταμειακών ροών («HTC») και,
ii. Οι συμβατικοί όροι του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου οδηγούν σε συγκεκριμένες ημερομηνίες στις ταμειακές ροές που είναι μόνο πληρωμές κεφαλαίου και τόκων επί του ανεξόφλητου αρχικού κεφαλαίου.
Κατά συνέπεια, ο Όμιλος ταξινομεί τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία στο AC όταν τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία διακρατούνται στο πλαίσιο ενός επιχειρηματικού μοντέλου με στόχο να διακρατηθούν μέχρι τη λήξη τους, συγκεντρώνοντας ως επί το πλείστον τις συμβατικές ταμειακές ροές τους και τα χρηματοοικονομικά αυτά στοιχεία οδηγούν σε ταμειακές ροές αποτελούμενες μόνο από πληρωμές κεφαλαίου και τόκων. Όλα τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που αποτυγχάνουν στη δοκιμή SPPI επιμετρούνται στη συνέχεια στο FVTPL, με εξαίρεση τις επενδύσεις σε συμμετοχικούς τίτλους που δεν διακρατούνται προς διαπραγμάτευση και οι οποίοι επιλέγονται κατά την αρχική αναγνώριση ώστε να επιμετρηθούν σε FVTOCI, χωρίς ανακύκλωση σωρευτικών κερδών και ζημιών κατά την αποαναγνώριση.
Ο Όμιλος, μετά την αρχική αναγνώριση, επιμετρά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία αυτής της κατηγορίας στο αποσβεσμένο κόστος χρησιμοποιώντας το πραγματικό επιτόκιο. Αυτά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία υπόκεινται στις απαιτήσεις απομείωσης σύμφωνα με το ΔΠΧΑ 9. Το αποσβεσμένο κόστος
170
ενός χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου ορίζεται ως το ποσό στο οποίο το χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο επιμετράται κατά την αρχική αναγνώριση μείον τις αποπληρωμές του κεφαλαίου συν ή μείον τη σωρευμένη απόσβεση, χρησιμοποιώντας τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου οποιασδήποτε διαφοράς μεταξύ αυτού του αρχικού ποσού και του ποσού λήξης, αναπροσαρμοσμένης για τυχόν πρόβλεψη ζημίας.
Εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων («FVTOCI»)
Ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο επιμετράται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων μόνο εάν πληρούνται και οι δύο ακόλουθοι όροι, εκτός εάν ορίζεται ως επιμετρούμενο σε εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων FVTPL κατά την αρχική αναγνώριση:
i. Το χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο διακρατείται στο πλαίσιο επιχειρηματικού μοντέλου του οποίου ο σκοπός επιτυγχάνεται τόσο με την είσπραξη συμβατικών ταμειακών ροών όσο και με την πώληση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων.
ii. οι συμβατικοί όροι του χρηματοοικονομικού περιουσιακού στοιχείου οδηγούν σε συγκεκριμένες ημερομηνίες στις ταμειακές ροές που είναι αποκλειστικά πληρωμές κεφαλαίου και τόκων επί του ανεξόφλητου αρχικού κεφαλαίου.
Κατά συνέπεια, ο Όμιλος ταξινομεί τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε FVOCI όταν διακρατούνται στο πλαίσιο επιχειρηματικού μοντέλου με στόχο τη διακράτηση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων για είσπραξη των συμβατικών ταμειακών ροών, αλλά ο Όμιλος αναμένει επίσης να πωλήσει αυτά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία όταν αυτό είναι απαραίτητο (π.χ. προκειμένου να ικανοποιήσει μια συγκεκριμένη ανάγκη ρευστότητας). Επιπλέον, αυτά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία οδηγούν σε ταμειακές ροές αποτελούμενες μόνο από πληρωμές κεφαλαίου και τόκων.
Η Εταιρεία, μετά την αρχική τους αναγνώριση, επιμετρά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία αυτής της κατηγορίας στην εύλογη αξία, με τις μεταβολές στην εύλογη αξία τους να αναγνωρίζονται στα λοιπά συνολικά έσοδα («OCI»), εκτός από:
• έσοδα από τόκους
• συναλλαγματικά κέρδη ή ζημίες
• κέρδη ή ζημίες απομείωσης
Κέρδη ή ζημίες απομείωσης αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα χρήσης και υπολογίζονται με τον ίδιο τρόπο όπως για τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που επιμετρούνται σε AC.
Οποιεσδήποτε μεταβολές στην εύλογη αξία που αναγνωρίζονται σε OCI μεταφέρονται στα αποτελέσματα χρήσης όταν το περιουσιακό στοιχείο παύει να αναγνωρίζεται.
Εύλογη Αξία μέσω Αποτελεσμάτων Χρήσης («FVTPL»)
Ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο επιμετράται στην εύλογη αξία μέσω των αποτελεσμάτων χρήσης, εκτός εάν επιμετράται στο αποσβεσμένο κόστος ή στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εσόδων.
171
Κάθε χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο που αποτυγχάνει στη δοκιμή SPPI ταξινομείται από τον Όμιλο σε FVTPL (εκτός εάν πρόκειται για επένδυση σε συμμετοχικό τίτλο που προσδιορίζεται σε FVTOCI κατά την αρχική αναγνώριση).
Ο Όμιλος ταξινομεί τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που δεν διακρατούνται στο πλαίσιο επιχειρηματικών μοντέλων «διακράτησης με σκοπό την είσπραξη συμβατικών ταμειακών ροών» («hold to collect») ή «διακράτησης με σκοπό την είσπραξη συμβατικών ταμειακών ροών ή πώλησης χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων» («hold to collect and sell») σε FVTPL.
Εφόσον η επιλογή να προσδιοριστεί ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο στην εύλογη αξία κατά την αρχική αναγνώρισή του είναι αμετάκλητη, εάν ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο προσδιορίζεται ως σε FVTPL κατά την αρχική αναγνώριση, ο Όμιλος δεν επαναταξινομεί από FVTPL σε AC ή FVTOCI, εάν αλλάξει το επιχειρηματικό μοντέλο.
Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε FVTPL μεταφέρονται στην κατάσταση οικονομικής θέσης στην εύλογη αξία με τις μεταβολές στην εύλογη αξία μεταξύ των ημερομηνιών αναφοράς να αναγνωρίζονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε FVTPL δεν υπόκεινται στις απαιτήσεις απομείωσης.
Συμμετοχικοί τίτλοι
Από προεπιλογή, ο Όμιλος ταξινομεί τις συμμετοχές σε μετοχικό κεφάλαιο στο πεδίο εφαρμογής των ΔΠΧΑ 9 σε FVTPL, εκτός εάν προβαίνει σε αμετάκλητη εκλογή/ ορισμό κατά την αρχική αναγνώριση για συγκεκριμένες επενδύσεις σε μετοχές για να παρουσιάσει μεταγενέστερες αλλαγές στην εύλογη αξία στα λοιπά συνολικά εισοδήματα.
Μόνο το εισόδημα από μερίσματα που δεν αντιπροσωπεύει σαφώς την ανάκτηση ως μέρος του κόστους της επένδυσης, αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα χρήσης, με όλα τα υπόλοιπα αποτελέσματα χρήσης να αναγνωρίζονται σε OCI. Αυτά τα αποτελέσματα χρήσης παραμένουν μόνιμα στα ίδια κεφάλαια και στη συνέχεια δεν επαναταξινομούνται σε αποτελέσματα χρήσης μετά την παύση αναγνώρισης.
Επαναταξινόμηση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων
Ένα χρηματοοικονομικό περιουσιακό στοιχείο επαναταξινομείται από τον Όμιλο μόνο όταν αλλάζει το επιχειρηματικό μοντέλο του Ομίλου για τη διαχείριση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων. Γενικά, μια αλλαγή στο επιχειρηματικό μοντέλο αναμένεται να είναι σπάνια και συμβαίνει όταν ο Όμιλος ξεκινά ή παύει να ασκεί μια δραστηριότητα που είναι σημαντική για τις εργασίες του. Ένα παράδειγμα αλλαγής επιχειρηματικού μοντέλου είναι όταν μια επιχειρηματική γραμμή αποκτάται, απορρίπτεται ή τερματίζεται.
Οι αλλαγές στην πρόθεση που σχετίζονται με συγκεκριμένα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία, η προσωρινή απώλεια μιας συγκεκριμένης αγοράς χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων ή μια μεταβίβαση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων μεταξύ μερών του Ομίλου με διαφορετικά επιχειρηματικά μοντέλα, δεν θεωρούνται από τον Όμιλο ως αλλαγές στο επιχειρηματικό μοντέλο.
Η επαναταξινόμηση εφαρμόζεται προοπτικά από την ημερομηνία επαναταξινόμησης, η οποία είναι η πρώτη ημέρα της πρώτης περιόδου αναφοράς μετά την αλλαγή του επιχειρηματικού μοντέλου, συνεπώς τα
172
προηγούμενα αναγνωρισμένα αποτελέσματα χρήσης (συμπεριλαμβανομένων των αποτελεσμάτων απομείωσης) ή οι τόκοι δεν ανανεώνονται.
Παράγωγα και λογιστική αντιστάθμισης
Ο Όμιλος δεν έχει υιοθετήσει τις απαιτήσεις που απορρέουν από την υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 9 αναφορικά με τη λογιστική αντιστάθμισης, αλλά συνεχίζει να εφαρμόζει το ΔΛΠ 39.
Όλα τα παράγωγα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία αρχικώς αναγνωρίζονται στην εύλογη αξία κατά την ημερομηνία συναλλαγής και μεταγενέστερα επιμετρώνται επίσης στην εύλογη αξία τους. Τα παράγωγα χρηματοοικονομικά στοιχεία απεικονίζονται ως περιουσιακά στοιχεία όταν η εύλογη αξία είναι θετική και στις υποχρεώσεις όταν η εύλογη αξία είναι αρνητική. Η εύλογη αξία τους προσδιορίζεται από την τιμή που έχουν σε μια ενεργό αγορά, ή με την χρησιμοποίηση τεχνικών επιμέτρησης σε περιπτώσεις που δεν υπάρχει ενεργός αγορά για τα μέσα αυτά.
H μέθοδος αναγνώρισης του κέρδους ή της ζημίας εξαρτάται από το εάν ένα παράγωγο έχει προσδιορισθεί ως στοιχείο αντιστάθμισης και εάν πρόκειται για αντιστάθμιση από τη φύση του στοιχείου που αντισταθμίζει.
Κέρδη ή ζημίες από την μεταβολή κατά τη διάρκεια της χρήσης, της εύλογης αξίας των παραγώγων που δεν αναγνωρίζονται ως μέσα αντιστάθμισης, αναγνωρίζονται στην κατάσταση των αποτελεσμάτων. Η Εταιρεία χρησιμοποιεί την λογιστική της αντιστάθμισης στην περίπτωση όπου κατά την έναρξη της αντισταθμιστικής συναλλαγής και την επακόλουθη χρήση των παράγωγων χρηματοοικονομικών στοιχείων, η Εταιρεία μπορεί να προσδιορίζει και να τεκμηριώνει τη σχέση αντιστάθμισης μεταξύ του αντισταθμιζόμενου στοιχείου και του μέσου αντιστάθμισης αναφορικά με την διαχείριση κινδύνου και την στρατηγική της για την ανάληψη της αντιστάθμισης. Επιπλέον λογιστική της αντιστάθμισης ακολουθείται μόνο όταν η αντιστάθμιση αναμένεται να είναι άκρως αποτελεσματική και μπορεί να επιμετρηθεί με αξιοπιστία και σε συνεχή βάση, για όλες τις καλυπτόμενες περιόδους αναφοράς για τις οποίες είχε προσδιοριστεί, ως προς τον συμψηφισμό των μεταβολών της εύλογης αξίας ή των ταμειακών ροών που αποδίδονται στον αντισταθμιζόμενο κίνδυνο. Η Εταιρεία διενεργεί αντιστάθμιση ταμειακών ροών χρησιμοποιώντας παράγωγα χρηματοοικονομικά εργαλεία.
Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
Με την αντιστάθμιση των ταμειακών ροών η Εταιρεία καλύπτει κινδύνους που προκαλούν μεταβολή στις ταμειακές ροές και προέρχονται από ένα στοιχείο του ενεργητικού ή μία υποχρέωση ή μία μελλοντική συναλλαγή και η μεταβολή αυτή θα επηρεάσει τα αποτελέσματα της χρήσης. Για τα παράγωγα χρηματοοικονομικά στοιχεία που χαρακτηρίζονται ως αντισταθμιστικά μέσα σε μια σχέση αντιστάθμισης ταμειακών ροών απαιτούνται συγκεκριμένοι λογιστικοί χειρισμοί. Για να πληροί τις προϋποθέσεις για αναγνώριση της λογιστικής αντιστάθμισης, μία σχέση αντιστάθμισης πρέπει να πληρούνται ορισμένες αυστηρές συνθήκες που αφορούν στην τεκμηρίωση, την αποτελεσματικότητα της αντιστάθμισης και την αξιοπιστία της επιμέτρησης της.
Οι μεταβολές στην εύλογη αξία του αποτελεσματικού μέρους του μέσου αντιστάθμισης αναγνωρίζονται στα ίδια κεφάλαια μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων ενώ το αναποτελεσματικό μέρος αναγνωρίζεται στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης. Τα ποσά που συσσωρεύονται στα ίδια κεφάλαια μεταφέρονται στην κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης στις περιόδους που τα αντισταθμιζόμενα στοιχεία αναγνωρίζονται στα αποτελέσματα. Συγκεκριμένα τα ποσά που αφορούν αντιστάθμιση της τιμής των καυσίμων αναγνωρίζονται σε επαύξηση ή μείωση της αξίας αυτών, τα ποσά που αφορούν αντιστάθμιση του συναλλαγματικού κινδύνου σε
173
επαύξηση ή μείωση των σχετικών εξόδων και τα ποσά που αφορούν αντιστάθμιση των επιτοκίων σε επαύξηση ή μείωση του κόστους δανεισμού.
Όταν ένα στοιχείο αντιστάθμισης ταμειακών ροών εκπνεύσει ή πωληθεί διακοπεί ή ασκηθεί χωρίς να αντικατασταθεί ή όταν ένα στοιχείο αντιστάθμισης δεν πληροί πλέον τα κριτήρια για τη λογιστική αντιστάθμισης κάθε σωρευτικό κέρδος ή ζημία που υπάρχει στα ίδια κεφάλαια εκείνη τη στιγμή παραμένει στα ίδια κεφάλαια και αναγνωρίζεται όταν η προσδοκώμενη συναλλαγή πραγματοποιηθεί. Εάν η σχετιζόμενη συναλλαγή δεν αναμένεται να πραγματοποιηθεί το ποσό μεταφέρεται στα αποτελέσματα.
2. 9 Αποθέματα
Τα αποθέματα περιλαμβάνουν ανταλλακτικά αεροσκαφών και εμπορεύματα. Το κόστος κτήσεως περιλαμβάνει όλες τις δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν για να φθάσουν τα αποθέματα στην παρούσα θέση και κατάσταση, μειωμένες κατά το ποσό των εκπτώσεων που λαμβάνονται. Το κόστος των αποθεμάτων σε κάθε περίοδο αναφοράς προσδιορίζεται με τη μέθοδο του μέσου σταθμικού κόστους.
Τα ανταλλακτικά αεροσκαφών μεγάλου κόστους και με δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης κεφαλαιοποιούνται στα ενσώματα πάγια περιουσιακά στοιχεία. Σε αντίθετη περίπτωση αναγνωρίζονται ως έξοδα στην κατάσταση συνολικών εισοδημάτων.
Κατά τις ημερομηνίες αναφοράς, τα αποθέματα αποτιμώνται στη χαμηλότερη τιμή, μεταξύ κόστους και καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας. Ο Όμιλος στο τέλος κάθε χρήσης επανεξετάζει την απαξίωση των αποθεμάτων και λογίζει τη σχετική πρόβλεψη ή προβαίνει σε διαγραφές.
2.10 Μισθώσεις
Ο Όμιλος κατά την αρχική σύναψη μιας σύμβασης αξιολογεί αν η εν λόγω σύμβαση αποτελεί ή εμπεριέχει μίσθωση. Μια σύμβαση αποτελεί, ή εμπεριέχει, μίσθωση εάν η σύμβαση μεταβιβάζει το δικαίωμα ελέγχου της χρήσης ενός αναγνωριζόμενου περιουσιακού στοιχείου για συγκεκριμένη χρονική περίοδο έναντι ανταλλάγματος.
Ο Όμιλος ως μισθωτής
Περιουσιακό στοιχείο με δικαίωμα χρήσης (ROU)
T ην ημερομηνία που το περιουσιακό στοιχείο είναι διαθέσιμο προς χρήση, ο Όμιλος αναγνωρίζει το περιουσιακό στοιχείο με δικαίωμα χρήσης και την υποχρέωση από τη μίσθωση.
Το κόστος του περιουσιακού στοιχείου με δικαίωμα χρήσης αποτελείται από:
• το ποσό της αρχικής επιμέτρησης της υποχρέωσης από τη μίσθωση,
• τυχόν μισθώματα τα οποία καταβλήθηκαν κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου ή προγενέστερα, μείον οποιαδήποτε κίνητρα μίσθωσης έχουν εισπραχθεί,
• τυχόν αρχικές άμεσες δαπάνες και
174
• εκτίμηση του κόστους με το οποίο θα επιβαρυνθεί ο Όμιλος προκειμένου να αποσυναρμολογήσει και να απομακρύνει το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο, να αποκαταστήσει τον χώρο όπου έχει τοποθετηθεί ή να αποκαταστήσει το υποκείμενο περιουσιακό στοιχείο στην κατάσταση στην οποία προβλέπεται από τους όρους και τις προϋποθέσεις της μίσθωσης. Ο Όμιλος αναλαμβάνει την υποχρέωση να επιβαρυνθεί με το εν λόγω κόστος είτε κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου είτε λόγω χρήσης του υποκείμενου περιουσιακού στοιχείου για μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο.
Για τα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης, οι αποσβέσεις πραγματοποιούνται με τη μέθοδο της σταθερής απόσβεσης (ευθεία μέθοδο) επί της αξίας κτήσης κατά την αρχική αναγνώριση του περιουσιακού στοιχείου, προσαυξημένη με τις όποιες τυχόν διαφοροποιήσεις έχουν περιέλθει, από την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου έως το τέλος της ωφέλιμης ζωής του υποκείμενου περιουσιακού στοιχείου ή της μισθωτικής περιόδου αν λήγει νωρίτερα. Αν το περιουσιακό στοιχείο αναμένεται να έρθει στην κυριότητά του Ομίλου κατά τη λήξη της μισθωτικής περιόδου, ή διαφαίνεται ότι ένα τέτοιο δικαίωμα πρόκειται να εξασκηθεί, η σχετική απόσβεση διενεργείται έως το τέλος της ωφέλιμης ζωής του περιουσιακού στοιχείου.
Τα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης υπόκεινται σε έλεγχο απομείωσης της αξίας τους, όταν η διοίκηση κρίνει πως υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης.
Υποχρεώσεις
Κατά την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου (την ημερομηνία που το περιουσιακό στοιχείο είναι διαθέσιμο προς χρήση), o Όμιλος αναγνωρίζει σαν υποχρέωση από μισθώσεις την παρούσα αξία των μελλοντικών πληρωμών των μισθωμάτων. Οι πληρωμές περιλαμβάνουν τα συμβατικά σταθερά μισθώματα, όπως επίσης την τιμή εξάσκησης ενός δικαιώματος αγοράς, που είναι σχετικά βέβαιο να εξασκηθεί από τον Όμιλο καθώς και πληρωμές κυρώσεων λύσης μιας μίσθωσης, αν οι όροι σύμβασης δείχνουν με σχετική βεβαιότητα ότι ο Όμιλος θα εξασκήσει το δικαίωμα για λύση.
Οι υποχρεώσεις διακρίνονται σε βραχυπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο μέρος, αναλόγως με την περίοδο αποπληρωμής (μικρότερη ή μεγαλύτερη από 12 μήνες).
Για την προεξόφληση των μελλοντικών μισθωμάτων, ο Όμιλος χρησιμοποιεί το τεκμαρτό επιτόκιο της μίσθωσης. Εάν αυτό το επιτόκιο δεν μπορεί να καθοριστεί εύκολα, ο Όμιλος χρησιμοποιεί το διαφορικό επιτόκιο δανεισμού της (incremental borrowing rate). Μεταγενέστερα της έναρξης μίσθωσης, το ποσό των υποχρεώσεων από μισθώσεις προσαυξάνεται με έξοδα τόκων και μειώνεται με τις πληρωμές μισθωμάτων που πραγματοποιούνται.
Επιπλέον, η λογιστική αξία των υποχρεώσεων από μισθώσεις επαναμετράται, με την χρησιμοποίηση ανανεωμένου προεξοφλητικού επιτοκίου, εάν υπάρξει τροποποίηση στη σύμβαση, ή οποιαδήποτε αλλαγή στη διάρκεια της σύμβασης, στα σταθερά μισθώματα ή στην αξιολόγηση αγοράς του περιουσιακού στοιχείου. Οι επαναμετρήσεις αυτές καταχωρούνται σε μια γραμμή στη σημείωση των δικαιωμάτων χρήσης παγίων ως μετατροπές.
Απαλλαγές
Ο Όμιλος επέλεξε να εφαρμόσει τις απαλλαγές που παρέχει το πρότυπο αναφορικά με τις βραχυπρόθεσμες μισθώσεις (διάρκειας 12 μηνών ή λιγότερο, χωρίς επιλογή αγοράς του υποκείμενου στοιχείου). Η αναγνώριση των
175
συγκεκριμένων μισθωμάτων πραγματοποιείται ως έξοδο είτε με την ευθεία μέθοδο, σε όλη τη διάρκεια της μίσθωσης, είτε σε άλλη συστηματική βάση.
Επιπλέον, αξιοποιήθηκε η απαλλαγή της εξαίρεσης των αρχικών άμεσων δαπανών από την επιμέτρηση του περιουσιακού στοιχείου με δικαίωμα χρήσης.
Ο Όμιλος ως εκμισθωτής
Οι μισθώσεις στις οποίες ο Όμιλος δε μεταβιβάζει ουσιαστικά όλους τους κινδύνους και τις ωφέλειες του περιουσιακού στοιχείου κατατάσσονται ως λειτουργικές μισθώσεις.
2.11 Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα ταμειακών διαθεσίμων – Δεσμευμένες καταθέσεις
Τα διαθέσιμα και ισοδύναμα διαθεσίμων περιλαμβάνουν τα μετρητά με τη μορφή καταθέσεων στην τράπεζα, στο ταμείο και βραχυπρόθεσμες τοποθετήσεις με διάρκεια μικρότερη του τριμήνου. Οι δεσμευμένες καταθέσεις αφορούν εγγυήσεις προς τους αντισυμβαλλόμενους με τους οποίους συνάπτονται παράγωγα συμβόλαια για την κάλυψη τόσο των συναλλαγματικών όσο και κινδύνων αύξησης της τιμής του καυσίμου.
2.12 Ίδια κεφάλαια
Το μετοχικό κεφάλαιο προσδιορίζεται με βάση την ονομαστική αξία των μετοχών που έχουν εκδοθεί. Το αποθεματικό από υπέρ το άρτιο έκδοση, περιλαμβάνει τα πέραν της ονομαστικής αξίας της μετοχής ποσά, που εισπράττονται κατά την έκδοση μετοχών.
Η αύξηση μετοχικού κεφαλαίου με καταβολή μετρητών περιλαμβάνει κάθε διαφορά υπέρ το άρτιο κατά την αρχική έκδοση του μετοχικού κεφαλαίου. Κάθε κόστος συναλλαγής σχετιζόμενο με την έκδοση των μετοχών καθώς και οποιοδήποτε σχετικό όφελος φόρου εισοδήματος προκύψει αφαιρούνται από το προϊόν της αύξησης.
Τα σωρευμένα κέρδη περιλαμβάνουν τα τρέχοντα αποτελέσματα και αυτά προηγούμενων περιόδων όπως γνωστοποιούνται στα αποτελέσματα.
2.13 Παροχές λόγω συνταξιοδότησης και βραχυχρόνιες παροχές σε εργαζόμενους
Βραχυπρόθεσμες παροχές
Οι βραχυπρόθεσμες παροχές προς τους εργαζομένους σε χρήμα και σε είδος αναγνωρίζονται ως έξοδο όταν καθίστανται δεδουλευμένες. Τυχόν ανεξόφλητο ποσό καταχωρείται ως υποχρέωση.
Παροχές λόγω συνταξιοδότησης
Η Εταιρεία έχει καθορίσει τόσο προγράμματα καθορισμένων παροχών όσο και προγράμματα καθορισμένων εισφορών. Τυπικά, τα προγράμματα καθορισμένων παροχών καθορίζουν ένα ποσό παροχών που ο εργαζόμενος θα λάβει με την συνταξιοδότηση του, συνήθως εξαρτώμενο από παράγοντες όπως η ηλικία, τα χρόνια υπηρεσίας και η αποζημίωση.
Η υποχρέωση που αναγνωρίζεται στην κατάσταση οικονομικής θέσης, σε σχέση με τα προγράμματα καθορισμένων παροχών συνταξιοδότησης, είναι η τρέχουσα αξία της καθορισμένης υποχρέωσης παροχών κατά
176
την ημερομηνία σύνταξης της Κατάστασης Οικονομικής Θέσης μείον την εύλογη αξία των περιουσιακών στοιχείων του προγράμματος (αν υπάρχει). Η υποχρέωση καθορισμένων παροχών υπολογίζεται ετησίως από ανεξάρτητους αναλογιστές βάσει της Μεθόδου της Προβεβλημένης Πιστωτικής Μονάδος. Η τρέχουσα αξία των υποχρεώσεων καθορισμένων παροχών προσδιορίζεται μέσω της προεξόφλησης των προσδοκώμενων μελλοντικών ταμειακών εκροών (χρησιμοποιώντας το επιτόκιο του δείκτη Ευρωπαϊκών Ομολόγων Iboxx AA Corporate Overall 10+ EUR indices), που απεικονίζονται στο νόμισμα στο οποίο οι παροχές θα καταβληθούν και έχουν όρους λήξης ανάλογα με τους όρους της σχετικής υποχρέωσης συνταξιοδότησης.
Τα αναλογιστικά κέρδη και οι ζημιές που προέρχονται από εμπειρικές αναπροσαρμογές και μεταβολές σε αναλογιστικές υποθέσεις αναγνωρίζονται στο σύνολό τους στην κατάσταση λοιπών συνολικών εισοδημάτων και μέσω αυτής στο υπόλοιπο αποτελεσμάτων εις νέον.
Ένα πρόγραμμα καθορισμένων εισφορών είναι ένα συνταξιοδοτικό πρόγραμμα στο οποίο η Εταιρεία καταβάλλει καθορισμένες εισφορές σε έναν ανεξάρτητο διαχειριστικό φορέα σε υποχρεωτική, συμβατική ή προαιρετική βάση. Η επιχείρηση δεν θα έχει καμία νομική ή τεκμαιρόμενη υποχρέωση να πληρώσει περαιτέρω εισφορές, στην περίπτωση που ο φορέας δεν κατέχει επαρκή περιουσιακά στοιχεία για να πληρώσει όλες τις παροχές στους εργαζομένους, για παρεχόμενη υπηρεσία τρέχουσας ή προηγούμενων χρήσεων. Οι προπληρωμένες εισφορές αναγνωρίζονται ως περιουσιακό στοιχείο στον βαθμό που είναι δυνατή μία επιστροφή χρημάτων ή μία μείωση σε μελλοντικές πληρωμές. Σημ. 3.16
2.14 Χρηματοοικονομικές Υποχρεώσεις
Οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις του Ομίλου περιλαμβάνουν παράγωγα προϊόντα αντιστάθμισης, εμπορικές και λοιπές υποχρεώσεις, δανειακές υποχρεώσεις και υποχρεώσεις από μισθώσεις που κατατάσσονται ως επιμετρούμενες στο αποσβεσμένο κόστος.
Συγκεκριμένα, οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται όταν ο Όμιλος συμμετέχει σε μία συμβατική συμφωνία του χρηματοοικονομικού μέσου και διαγράφονται όταν ο Όμιλος απαλλάσσεται από την υποχρέωση ή αυτή ακυρώνεται ή λήγει.
Οι δανειακές υποχρεώσεις παρουσιάζουν τη χρηματοδότηση του Ομίλου. Όλες οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις αρχικώς αναγνωρίζονται στο κόστος, που είναι η αξία του ανταλλάγματος που λαμβάνεται μειωμένη με το κόστος έκδοσης. Μετά την αρχική αναγνώριση, τα δάνεια αποτιμώνται στο αποσβέσιμο κόστος με τη μέθοδο του πραγματικού επιτοκίου. Το αποσβεσμένο κόστος υπολογίζεται λαμβάνοντας υπόψη κάθε κόστος έκδοσης και κάθε έκπτωση στον διακανονισμό.
Οι τόκοι αναγνωρίζονται ως έξοδο στο κονδύλι των “Χρηματοοικονομικών Εξόδων” στην κατάσταση συνολικού εισοδήματος.
Οι εμπορικές και λοιπές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται αρχικώς στην ονομαστική τους αξία και ακολούθως αποτιμώνται στο αποσβεσμένο κόστος μείον τις καταβολές διακανονισμού.
Τα μερίσματα στους μετόχους περιλαμβάνονται στο κονδύλι “Λοιπές βραχυπρόθεσμες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις”, όταν τα μερίσματα εγκρίνονται από την Γενική Συνέλευση των Μετόχων.
177
Όταν μία υπάρχουσα χρηματοοικονομική υποχρέωση ανταλλάσσεται με μια άλλη υποχρέωση διαφορετικής μορφής με τον ίδιο αντισυμβαλλόμενο αλλά ουσιαστικά διαφορετικούς όρους, ή οι όροι μίας υφιστάμενης υποχρέωσης τροποποιούνται σημαντικά, όπως μία ανταλλαγή ή τροποποίηση, αυτή αντιμετωπίζεται ως εξόφληση της αρχικής υποχρέωσης και αναγνώριση μίας νέας υποχρέωσης. Κάθε διαφορά στις αντίστοιχες λογιστικές αξίες αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα.
2.15 Φορολογία εισοδήματος (τρέχουσα και αναβαλλόμενη)
Τρέχων φόρος εισοδήματος
Η τρέχουσα φορολογική απαίτηση ή υποχρέωση περιλαμβάνει εκείνες τις υποχρεώσεις ή απαιτήσεις από τις φορολογικές αρχές σχετιζόμενες με την τρέχουσα ή προηγούμενες περιόδους αναφοράς που δεν έχουν καταβληθεί μέχρι την ημερομηνία του Ισολογισμού.
Υπολογίζονται σύμφωνα με τους φορολογικούς συντελεστές και τους φορολογικούς νόμους που εφαρμόζονται στην δημοσιονομική χρήση την οποία αφορούν, βάσει των φορολογητέων κερδών για την χρήση. Όλες οι μεταβολές στις τρέχουσες φορολογικές απαιτήσεις ή υποχρεώσεις αναγνωρίζονται ως φορολογικό έξοδο στα αποτελέσματα.
Αναβαλλόμενος φόρος εισοδήματος
Η αναβαλλόμενη φορολογία εισοδήματος υπολογίζεται με την μέθοδο καθαρής υποχρέωσης που εστιάζει στις προσωρινές διαφορές μεταξύ της λογιστικής αξίας των απαιτήσεων και υποχρεώσεων των χρηματοοικονομικών καταστάσεων και των αντίστοιχων φορολογικών βάσεων. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αναγνωρίζονται στον βαθμό που είναι πιθανό ότι θα συμψηφισθούν έναντι της μελλοντικής φορολογίας εισοδήματος. Η αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση επανεξετάζεται σε κάθε ημερομηνία ισολογισμού και μειώνεται κατά την έκταση που δεν είναι πλέον πιθανό ότι επαρκές φορολογητέο κέρδος θα είναι διαθέσιμο για να επιτρέψει την αξιοποίηση της ωφέλειας μέρους ή του συνόλου αυτής της αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης. Οι αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις αναγνωρίζονται για όλες τις φορολογητέες προσωρινές διαφορές, εκτός από όταν η αναβαλλόμενη φορολογική υποχρέωση προκύπτει από την αρχική αναγνώριση της υπεραξίας.
Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις υπολογίζονται με τους φορολογικούς συντελεστές που αναμένονται να εφαρμοστούν στην περίοδο κατά την οποία θα τακτοποιηθεί η απαίτηση ή η υποχρέωση, λαμβάνοντας υπόψη τους φορολογικούς συντελεστές που έχουν θεσπιστεί ή ουσιωδώς θεσπιστεί, μέχρι την ημερομηνία του ισολογισμού.
Οι περισσότερες μεταβολές στις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις ή υποχρεώσεις αναγνωρίζονται ως φορολογικό έσοδο - έξοδο στα αποτελέσματα. Μεταβολές στις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις ή υποχρεώσεις που σχετίζονται με μεταβολή στην αξία περιουσιακού στοιχείου ή υποχρέωσης που αναγνωρίζεται στα ίδια κεφάλαια μέσω της κατάστασης λοιπών συνολικών εισοδημάτων ή απευθείας, αναγνωρίζονται στα ίδια κεφάλαια μέσω της κατάστασης συνολικών εισοδημάτων ή απευθείας αντίστοιχα.
Η Εταιρεία αναγνωρίζει μία προηγουμένως μη αναγνωρισμένη αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση κατά την έκταση που είναι πιθανό ότι μελλοντικό φορολογητέο κέρδος θα επιτρέψει την ανάκτηση της αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης.
178
Ο Όμιλος υπόκειται σε περιοδικούς ελέγχους από τις φορολογικές αρχές. Σε περίπτωση περίπλοκων και αβέβαιων φορολογικών χειρισμών, η Διοίκηση του Ομίλου προβαίνει σε εκτιμήσεις και κρίσεις για τον προσδιορισμό του φόρου εισοδήματος αλλά και της αναβαλλόμενης φορολογίας. Αν κριθεί αναγκαίο λαμβάνει επιπρόσθετα τη συμβουλή ειδικών, ούτως ώστε να διαμορφωθεί η ως επί το πλείστον ορθότερη φορολογική αντιμετώπιση, αλλά και η αναγνώριση πιθανών προβλέψεων. Όταν ο Όμιλος προβαίνει σε πληρωμές καταλογιζόμενων ποσών, προκειμένου να προσφύγει κατά των φορολογικών αρχών και εκτιμά πως η μελλοντική έκβαση της δικαστικής υπόθεσης θα είναι ευνοϊκή, οι σχετικές πληρωμές καταγράφονται ως απαιτήσεις, προς συμψηφισμό με πιθανή υποχρέωση σε περίπτωση αρνητικής έκβασης ή θα επιστραφούν στον Όμιλο σε περίπτωση θετικής έκβασης. Κατά την οριστικοποίηση των εν λόγω υποθέσεων, κάθε διαφορά σε σχέση με τα προβλεπόμενα ποσά αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα.
2.16 Προβλέψεις, Ενδεχόμενες Υποχρεώσεις και Ενδεχόμενα Περιουσιακά στοιχεία
Οι προβλέψεις αναγνωρίζονται όταν ο Όμιλος έχει παρούσες νομικές ή τεκμαιρόμενες δεσμεύσεις, ως αποτέλεσμα γεγονότων του παρελθόντος, είναι πιθανή η εκκαθάρισή τους μέσω εκροών πόρων και η εκτίμηση του ποσού της υποχρέωσης μπορεί να γίνει με αξιοπιστία. Ο χρόνος πραγματοποίησης ή το ποσό της εκροής μπορεί να είναι αβέβαια. Μία παρούσα δέσμευση προκύπτει από την παρουσία μίας νομικής ή τεκμαιρόμενης υποχρέωσης που έχει προκύψει από γεγονότα του παρελθόντος, για παράδειγμα εγγυήσεις προϊόντων, νομικές αντιδικίες ή επαχθή συμβόλαια.
Όταν μέρος ή το σύνολο της απαιτούμενης δαπάνης για τον διακανονισμό μιας πρόβλεψης αναμένεται να αποζημιωθεί από κάποιο άλλο μέρος, η αποζημίωση θα αναγνωρίζεται όταν και μόνον όταν, είναι κατ’ ουσία βέβαιο ότι η αποζημίωση θα εισπραχθεί, αν η οικονομική οντότητα διακανονίσει την υποχρέωση και αυτή αντιμετωπιστεί ως ένα ιδιαίτερο περιουσιακό στοιχείο. Το ποσό που αναγνωρίζεται για την αποζημίωση δεν υπερβαίνει το ποσό της πρόβλεψης.
Το έξοδο σχετικά με μία πρόβλεψη παρουσιάζεται στα αποτελέσματα, καθαρό από το ποσό που αναγνωρίστηκε για την αποζημίωση. Μια πρόβλεψη χρησιμοποιείται μόνο για τα έξοδα για τα οποία είχε αρχικώς σχηματιστεί πρόβλεψη. Οι προβλέψεις επανεξετάζονται σε κάθε ημερομηνία Ισολογισμού και προσαρμόζονται προκειμένου να απεικονίζουν την τρέχουσα καλύτερη εκτίμηση.
Οι προβλέψεις αποτιμώνται κατά την ημερομηνία σύνταξης κάθε Κατάστασης Οικονομικής Θέσης και προσαρμόζονται προκειμένου να αντανακλούν την παρούσα αξία της δαπάνης που αναμένεται να απαιτηθεί για τη διευθέτηση της υποχρέωσης.
Σε τέτοιες περιπτώσεις όπου η δυνατή εκροή οικονομικών πόρων ως αποτέλεσμα παρουσών δεσμεύσεων θεωρείται μη πιθανή, ή το ποσό της πρόβλεψης δεν μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα, δεν αναγνωρίζεται καμία υποχρέωση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις. Οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις δεν αναγνωρίζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις αλλά γνωστοποιούνται στην περίπτωση που η πιθανότητα εκροής πόρων είναι σημαντική.
Οι ενδεχόμενες απαιτήσεις, δεν αναγνωρίζονται στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις, αλλά γνωστοποιούνται εφόσον η εισροή οικονομικών οφελών είναι πιθανή. Πιθανές εισροές από οικονομικά οφέλη για τον Όμιλο που δεν πληρούν τα κριτήρια ενός περιουσιακού στοιχείου θεωρούνται ενδεχόμενες απαιτήσεις.
179
2 .17 Κρατικές επιχορηγήσεις
Οι επιχορηγήσεις που αφορούν έξοδα αναγνωρίζονται αφαιρετικά αυτών των εξόδων κατά τη διάρκεια της περιόδου που απαιτείται για τη συστηματική συσχέτιση τους με τα επιχορηγούμενα έξοδα. Κρατική επιχορήγηση που καθίσταται εισπρακτέα ως αντιστάθμιση για έξοδα ή ζημίες που ήδη πραγματοποιήθηκαν ή προκειμένου να παρασχεθεί στην Εταιρεία ή/και τον Όμιλο άμεση οικονομική υποστήριξη χωρίς να επισύρει σχετικό μελλοντικό κόστος, αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα της περιόδου κατά την οποία καθίσταται εισπρακτέα.
2.18 Λειτουργικοί τομείς
Ο Όμιλος διοικείται σαν μία επιχειρηματική μονάδα που δραστηριοποιείται στη παροχή αεροπορικών μεταφορών εντός και εκτός της Ελληνικής επικράτειας. Οι πληροφορίες παρουσιάζονται μόνο για έναν λειτουργικό τομέα, ο οποίος είναι το δίκτυο των δρομολογίων. Ο λειτουργικός τομέας παρακολουθείται και διοικείται από το Διοικητικό Συμβούλιο το οποίο αποτελεί το κυριότερο όργανο λήψης επιχειρηματικών αποφάσεων (Chief Operating Decision Maker – CODM).
Για την αποδοτικότερη λήψη αποφάσεων στο CODM παρέχονται όλες οι απαραίτητες πληροφορίες (έσοδα δρομολογίων, διαθέσιμοι πόροι, ανταγωνισμός), οι οποίες αξιολογούνται έχοντας σα κύριο γνώμονα το σύνολο του δικτύου, με απώτερο σκοπό τη μεγιστοποίηση του συνόλου των οικονομικών αποτελεσμάτων και όχι τη βελτίωση των αποτελεσμάτων ενός συγκεκριμένου δρομολογίου.
Τέλος πρέπει να αναφερθεί ότι η αποδοτικότητα του τομέα επιμετρείται στη βάση του αποτελέσματος, κέρδους ή ζημίας από τις λειτουργικές δραστηριότητες προ φόρου εισοδήματος, δίχως να λαμβάνονται υπόψη τα χρηματοοικονομικά αποτελέσματα και τα έκτακτα κονδύλια.
180
3. Σημειώσεις επί των χρηματοοικονομικών καταστάσεων
3.1 ‘Αυλα Περουσιακά Στοιχεία
Στις 31.12.2021 η Εταιρεία διατηρούσε άυλα περιουσιακά στοιχεία αξίας €27.083,02χιλ. και ο Όμιλος €42.526,20χιλ. Ο Όμιλος πραγματοποιεί τον ετήσιο έλεγχο για απομείωση της υπεραξίας ποσού €40εκ, που προέκυψε κατά την εξαγορά της Olympic Air, την 31η Δεκεμβρίου της εκάστοτε χρήσης ή νωρίτερα αν υπάρχουν ενδείξεις απομείωσης.
Κατά την 31.12.2021 η Διοίκηση του Ομίλου προέβη σε έλεγχο απομείωσης της υπεραξίας και των άυλων περιουσιακών στοιχείων με απεριόριστη διάρκεια ωφέλιμης ζωής, κρίνοντας ότι η επίδραση της πανδημίας του COVID 19 στα χρηματοοικονομικά μεγέθη της Εταιρείας και του Ομίλου αποτελεί ένδειξη πιθανής απομείωσης. Κατά την εργασία που διενεργήθηκε θεωρήθηκε ότι τα περιουσιακά αυτά στοιχεία δε δημιουργούν τις δικές τους ανεξάρτητες ταμειακές ροές και ως εκ τούτου ελέγχονται σε επίπεδο Ομίλου, ο οποίος λαμβάνεται υπόψη ως μια ενιαία μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών (CGU). Οι βασικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν στον έλεγχο απομείωσης αναλύονται στη σημείωση 2.2. Από την άσκηση αυτή δεν προέκυψε ανάγκη απομείωσης, καθώς η ανακτήσιμη αξία της μονάδας δημιουργίας ταμειακών ροών υπερέβαινε κατά πολύ τη λογιστική της αξία κατά την 31.12.2021.
Αναλυτικότερα, η κίνηση των άυλων περιουσιακών στοιχείων έχει ως εξής:
Εταιρεία
Χρονοθυρίδες Αεροδρομίου
Λογισμικά Προγράμματα
Λοιπά
Σύνολο
Αξία κτήσης
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2020
22.030,00
19.392,71
3.434,27
44.856,98
Προσθήκες
0
2.064,04
929,02
2.993,05
Πωλήσεις/ Απομακρύνσεις
0
(98,41)
(302,47)
(400,87)
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβριος 2020
22.030,00
21.358,34
4.060,82
47.449,16
Αποσβέσεις
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2020
0
16.152,46
2.583,71
18.736,17
Αποσβέσεις
0
1.606,01
516,42
2.122,43
Πωλήσεις / Απομακρύνσεις
0
0
(64,77)
(64,77)
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβριος 2020
0
17.758,47
3.035,36
20.793,83
Αναπόσβεστη αξία 31 Δεκεμβριος 2020
22.030,00
3.599,86
1.025,46
26.655,33
Αξία κτήσης
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2021
22.030,00
21.358,34
4.060,82
47.449,16
Προσθήκες
0
1.927,76
0
1.927,76
Πωλήσεις/ Απομακρύνσεις
0
(8,10)
0
(8,10)
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβριος 2021
22.030,00
23.278,00
4.060,82
49.368,82
Αποσβέσεις
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2021
0
17.758,47
3.035,36
20.793,83
Αποσβέσεις
0
1.316,47
175,51
1.491,97
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβριος 2021
0
19.074,94
3.210,87
22.285,80
Αναπόσβεστη αξία 31 Δεκεμβριος 2021
22.030,00
4.203,06
849,96
27.083,02
181
Όμιλος
Σήματα
Χρονοθυρίδες Αεροδρομίου
Λογισμικά Προγράμματα
Λοιπά
Σύνολο
Αξία κτήσης
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2020
21.750,05
22.030,00
25.280,12
3.434,22
72.494,39
Προσθήκες
0
0
2.069,34
929,02
2.998,35
Πωλήσεις/ Απομακρύνσεις
0
0
(98,48)
(302,47)
(400,94)
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβριος 2020
21.750,05
22.030,00
27.250,98
4.060,77
75.091,80
Αποσβέσεις
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2020
5.547,08
0
21.960,63
2.585,75
30.093,46
Αποσβέσεις
412,84
0
1.664,91
516,42
2.594,17
Πωλήσεις / Απομακρύνσεις
0
0
0
(64,77)
(64,77)
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβριος 2020
5.959,92
0
23.625,54
3.037,40
32.622,85
Αναπόσβεστη αξία 31 Δεκεμβριος 2020
15.790,13
22.030,00
3.625,44
1.023,37
42.468,95
Αξία κτήσης
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2021
21.750,05
22.030,00
27.250,98
4.060,77
75.091,80
Προσθήκες
0
0
2.253,40
0
2.253,40
Πωλήσεις/ Απομακρύνσεις
0
0
(8,10)
0
(8,10)
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβριος 2021
21.750,05
22.030,00
29.496,27
4.060,77
77.337,10
Αποσβέσεις
Υπόλοιπο 1 Ιανουαρίου 2021
5.959,92
0
23.625,54
3.037,40
32.622,85
Αποσβέσεις
412,84
0
1.599,70
175,51
2.188,05
Υπόλοιπο 31 Δεκεμβριος 2021
6.372,76
0
25.225,24
3.212,91
34.810,90
Αναπόσβεστη αξία 31 Δεκεμβριος 2021
15.377,30
22.030,00
4.271,03
847,87
42.526,20
3.2 Ενσώματα πάγια στοιχεία
Η Διοίκηση του Ομίλου προέβη σε έλεγχο απομείωσης της αξίας των περιουσιακών στοιχείων, κρίνοντας ότι η επίδραση της πανδημίας του COVID 19 στα χρηματοοικονομικά μεγέθη της Εταιρείας και του Ομίλου αποτελεί ένδειξη πιθανής απομείωσης. Κατά την εργασία που διενεργήθηκε θεωρήθηκε ότι τα περιουσιακά αυτά στοιχεία δε δημιουργούν τις δικές τους ανεξάρτητες ταμειακές ροές και ως εκ τούτου ελέγχονται σε επίπεδο Ομίλου, ο οποίος λαμβάνεται υπόψη ως μια ενιαία μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών (CGU). Οι βασικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν στον έλεγχο απομείωσης αναλύονται στη σημείωση 2.2. Από την άσκηση αυτή δεν προέκυψε ανάγκη αναγνώρισης απομείωσης.
182
Εταιρεία
Οικόπεδα & Kτίρια
Αεροσκάφη Iδιόκτητα
Αεροσκάφη Συστατικό συντήρησης
Μηχ/κός εξοπλισμός & Εξοπλισμός Αεροσκαφών
Εξοπλισμός αεροδρομίων
Λοιπά μεταφορικά μέσα
Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός
** Προκαταβολες και παραγγελίες ενσώματων στοιχείων
Σύνολο
Αξία κτήσης
Υπόλοιπο 01.01.2020
13.032,90
6.475,31
0
39.264,59
2.112,00
981,50
14.338,39
40.511,77
116.716,45
*Προσθήκες
612,94
24.614,06
27.872,15
18.279,03
58,38
9,68
1.264,17
17.154,52
89.864,94
Πωλήσεις/ Απομακρύνσεις
0
0
(422,69)
(2.201,19)
(131,21)
(5,30)
(42,68)
(21.591,27)
(24.394,35)
Υπόλοιπο 31.12.2020
13.645,85
31.089,37
27.449,46
55.342,43
2.039,17
985,88
15.559,88
36.075,02
182.187,05
Αποσβέσεις
Υπόλοιπο 01.01.2020
8.457,90
4.289,89
0
21.286,76
1.766,66
682,86
10.862,91
0
47.346,99
Αποσβέσεις
967,95
1.803,00
1.284,75
5.569,85
63,33
108,69
1.026,87
0
10.824,44
Πωλήσεις / Απομακρύνσεις
0
0
0
(964,08)
(110,16)
(4,19)
(37,38)
0
(1.115,81)
Υπόλοιπο 31.12.2020
9.425,86
6.092,89
1.284,75
25.892,53
1.719,83
787,36
11.852,39
0
57.055,62
Αναπόσβεστη αξία στις 31.12.2020
4.219,99
24.996,48
26.164,71
29.449,90
319,34
198,51
3.707,49
36.075,02
125.131,43
Αξία κτήσης
Υπόλοιπο 01.01.2021
13.645,85
31.089,37
27.449,46
55.342,43
2.039,17
985,88
15.559,88
36.075,02
182.187,05
Προσθήκες
1.717,99
0
0
1.534,09
0
0
810,67
40.771,90
44.834,64
Πωλήσεις/ Απομακρύνσεις/ Μειώσεις**
0
0
0
(1.109,74)
0
0
(140,60)
(23.238,58)
(24.488,93)
Υπόλοιπο 31.12.2021
15.363,83
31.089,37
27.449,46
55.766,77
2.039,17
985,88
16.229,94
53.608,33
202.532,76
Αποσβέσεις
Υπόλοιπο 01.01.2021
9.425,86
6.092,89
1.284,75
25.892,53
1.719,83
787,36
11.852,39
0
57.055,62
Αποσβέσεις
1.142,26
2.646,74
2.584,37
5.113,37
56,19
100,32
1.097,98
0
12.741,22
Πωλήσεις / Απομακρύνσεις
0
0
0
(709,04)
0
0
(138,91)
0
(847,96)
Υπόλοιπο 31.12.2021
10.568,12
8.739,63
3.869,12
30.296,86
1.776,02
887,68
12.811,46
0
68.948,88
Αναπόσβεστη αξία στις 31.12.2021
4.795,72
22.349,74
23.580,34
25.469,91
263,15
98,20
3.418,49
53.608,33
133.583,88
* Οι προσθήκες στις κατηγορίες «Αεροσκάφη Ιδιόκτητα» και «Αεροσκάφη Συστατικό συντήρησης» αφορούν την άσκηση του δικαιώματος αγοράς τριών αεροσκαφών, το οποίο μέχρι την προηγούμενη χρήση εμφανιζόταν ως δικαίωμα χρήσης. ** Οι συγκεκριμένες προκαταβολές αφορούν μελλοντικές μισθώσεις αεροσκαφών και για λόγους ορθότερης απεικόνισης ταξινομήθηκαν στα Μη κυκλοφορούντα περουσιακά στοιχεία, στο κονδύλι «Προκαταβολές έναντι μελλοντικών μισθώσεων αεροσκαφών» και στα Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία στο αντίστοιχο κονδύλι.
* Οι προσθήκες στις κατηγορίες «Αεροσκάφη Ιδιόκτητα» και «Αεροσκάφη Συστατικό συντήρησης» αφορούν την άσκηση του δικαιώματος αγοράς τριών αεροσκαφών, το οποίο μέχρι την προηγούμενη χρήση εμφανιζόταν ως δικαίωμα χρήσης. ** Οι μειώσεις στην κατηγορία «Προκαταβολές και παραγγελίες ενσώματων στοιχείων» αφορούν κυρίως προκαταβολές όπου υπογράφηκε συμφωνία για μελλοντικές μισθώσεις αεροσκαφών. Οι συγκεκριμένες προκαταβολές ταξινομήθηκαν στο κονδύλι «Προκαταβολές έναντι μελλοντικών μισθώσεων αεροσκαφών» στα Μη κυκλοφορούντα και Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία ανάλογα με της ημερομηνία παραλαβής των εκάστοτε αεροσκάφων.
183
Όμιλος
Οικόπεδα & Kτίρια
Αεροσκάφη Iδιόκτητα
Αεροσκάφη Συστατικό συντήρησης
Μηχ/κός εξοπλισμός & Εξοπλισμός Αεροσκαφών
Εξοπλισμός αεροδρομίων
Λοιπά μεταφορικά μέσα
Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός
** Προκαταβολες και παραγγελίες ενσώματων στοιχείων
Σύνολο
Αξία κτήσης
Υπόλοιπο 01.01.2020
13.032,90
6.475,31
0
38.314,67
2.112,00
1.143,35
19.111,10
41.655,63
121.844,97
*Προσθήκες
612,94
56.489,96
27.872,15
18.279,03
58,38
9,68
2.355,35
17.163,61
122.841,10
Πωλήσεις/ Απομακρύνσεις
0
0
(422,69)
(2.201,19)
(131,21)
(5,30)
(42,68)
(22.171,22)
(24.974,30)
Υπόλοιπο 31.12.2020
13.645,85
62.965,27
27.449,46
54.392,52
2.039,17
1.147,73
21.423,77
36.648,02
219.711,77
Αποσβέσεις
Υπόλοιπο 01.01.2020
8.457,90
4.289,89
0
20.968,42
1.766,66
833,11
15.466,66
0
51.782,65
Αποσβέσεις
967,95
4.291,62
1.284,75
5.474,86
63,33
111,29
1.257,18
0
13.450,98
Πωλήσεις/ Απομακρύνσεις
0
0
0
(964,08)
(110,16)
(4,15)
(37,38)
0
(1.115,77)
Υπόλοιπο 31.12.2020
9.425,86
8.581,51
1.284,75
25.479,21
1.719,83
940,25
16.686,45
0
64.117,86
Αναπόσβεστη αξία στις 31.12.2020
4.219,99
54.383,76
26.164,71
28.913,31
319,34
207,47
4.737,32
36.648,02
155.593,91
Αξία κτήσης
Υπόλοιπο 01.01.2021
13.645,85
62.965,27
27.449,46
54.392,52
2.039,17
1.147,73
21.423,77
36.648,02
219.711,77
Προσθήκες
1.717,99
403,89
0
1.535,19
0
0
1.476,66
41.314,22
46.447,95
Πωλήσεις/ Απομακρύνσεις/ Μειώσεις**
0
0
0
(1.109,74)
0
0
(140,60)
(23.663,33)
(24.913,68)
Συναλλαγματικές διαφορές ενοποιήσης
0
3.017,30
0
0
0
0
0
0
3.017,30
Υπόλοιπο 31.12.2021
15.363,83
66.386,46
27.449,46
54.817,97
2.039,17
1.147,73
22.759,83
54.298,91
244.263,35
Αποσβέσεις
Υπόλοιπο 01.01.2021
9.425,86
8.581,51
1.284,75
25.479,21
1.719,83
940,25
16.686,45
0
64.117,86
Αποσβέσεις
1.142,26
5.963,73
2.584,37
5.018,39
56,19
102,92
1.435,68
0
16.303,54
Πωλήσεις/ Απομακρύνσεις
0
0
0
(709,04)
0
0,18
(168,93)
0
(877,80)
Υπόλοιπο 31.12.2021
10.568,12
14.545,24
3.869,11
29.788,56
1.776,02
1.043,35
17.953,20
0
79.543,60
Αναπόσβεστη αξία στις 31.12.2021
4.795,72
51.841,22
23.580,34
25.029,41
263,15
104,37
4.806,63
54.298,91
164.719,75
* Οι προσθήκες στις κατηγορίες «Αεροσκάφη Ιδιόκτητα» και «Αεροσκάφη Συστατικό συντήρησης» αφορούν α) την άσκηση του δικαιώματος αγοράς τριών αεροσκαφών, το οποίο μέχρι την προηγούμενη χρήση εμφανιζόταν ως δικαίωμα χρήσης και β) την αγορά δύο αεροσκαφών από θυγατρική εταιρεία. ** Οι μειώσεις στην κατηγορία «Προκαταβολές και παραγγελίες ενσώματων στοιχείων» αφορούν κυρίως προκαταβολές όπου υπογράφηκε συμφωνία για μελλοντικές μισθώσεις αεροσκαφών. Οι συγκεκριμένες προκαταβολές ταξινομήθηκαν στο κονδύλι «Προκαταβολές έναντι μελλοντικών μισθώσεων αεροσκαφών» στα Μη κυκλοφορούντα και Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία ανάλογα με της ημερομηνία παραλαβής των εκάστοτε αεροσκάφων.
184
3.3 Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης/ Υποχρεώσεις από μισθώσεις
Με ημερομηνία 31.12.2021, ο στόλος του Ομίλου περιλάμβανε 65 αεροσκάφη, εκ των οποίων τα 5 ήταν ιδιόκτητα (Σημ 3.2).
Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει το στόλο αεροσκαφών του Ομίλου με ημερομηνία 31.12.2021.
ΣΤΟΛΟΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ 31.12.2021
Κατασκευαστής / Μοντέλο
Aegean
Olympic Air
Aegean Cyprus
Συνολο
Airbus A320ceo
28
-
2
30
Airbus A320neo
5
-
-
5
Airbus A321ceo
10
-
-
10
Airbus A321neo
4
-
-
4
Airbus A319ceo
1
-
-
1
De Havilland Dash 8-Q400
-
8
-
8
De Havilland Dash 8-100
-
2
-
2
ATR 72-600
-
1
1
ATR 42-600
-
4
-
4
Σύνολο
48
15
2
65
Επίσης, η Εταιρεία έχει ένα ιδιόκτητο Lear Jet 60, το οποίο χρησιμοποιεί σε πτήσεις air-taxi (Σημ. 3.2).
Ο αντίστοιχος πίνακας του στόλου αεροσκαφών του Ομίλου με ημερομηνία 31.12.2020 είναι ο εξής:
ΣΤΟΛΟΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ 31.12.2020
Κατασκευαστής / Μοντέλο
Aegean
Olympic Air
Aegean Cyprus
Συνολο
Airbus A320ceo
34
-
2
36
Airbus A320neo
5
-
-
5
Airbus A321ceo
10
-
-
10
Airbus A321neo
3
-
-
3
Airbus A319ceo
1
-
-
1
De Havilland Dash 8-Q400
-
8
-
8
De Havilland Dash 8-100
-
2
-
2
ATR 42-600
-
2
-
2
Σύνολο
53
12
2
67
Σε συνέχεια της υιοθέτησης του ΔΠΧΑ 16 τα περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης, καθώς και οι υποχρεώσεις από μισθώσεις την 31.12.2021, για την Εταιρεία και τον Όμιλο, διαμορφώθηκαν ως εξής:
185
Εταιρεία
Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης
Αεροσκάφ η
Κινητήρες αεροσκαφών
Ακίνητα
Οχήματα
Σύνολο περιουσιακών στοιχείων
Υποχρεώσεις από μισθώσεις
Υπόλοιπο 1.1.2021
417.529,37
9.005,39
7.861,76
1.067,81
435.464,50
392.703,15
Προσθήκες
44.017,81
825,12
9.474,50
210,69
54.528,11
41.946,86
Μετατροπές Μισθώσεων
15.472,83
0
1.806,14
0
17.278,96
17.278,96
Μειώσεις
0
0
(738,64)
(0,64)
(739,28)
(739,27)
Απόσβεση
(95.646,71)
(3.036,85)
(2.831,44)
(544,12)
(102.059,12)
Έξοδο τόκων
14.592,92
Αποπληρωμές
(109.227,11)
(Κέρδη)/Ζημίες
(2.572,90)
Αποτίμηση Ξ.Ν.
29.966,98
Υπόλοιπο 31.12.2021
381.373,29
6.793,66
15.572,32
733,74
404.473,01
383.949,60
Όμιλος
Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης
Αεροσκάφη
Κινητήρες αεροσκαφών
Ακίνητα
Οχήματα
Σύνολο περιουσιακών στοιχείων
Υποχρεώσεις από μισθώσεις
Υπόλοιπο 1.1.2021
446.709,37
9.005,39
8.830,98
1.124,08
465.669,81
425.134,45
Προσθήκες
53.166,56
825,12
9.541,94
233,69
63.767,30
51.074,82
Μετατροπές Μισθώσεων
15.472,83
0
1.309,18
0
16.782,01
16.782,16
Μειώσεις
0
0
(761,06)
(0,64)
(761,70)
(761,22)
Απόσβεση
(126.158,58)
(3.036,85)
(2.924,95)
(568,90)
(132.689,29)
Έξοδο τόκων
15.781,75
Αποπληρωμές
(123.238,20)
(Κέρδη)/Ζημίες
(2.613,71)
Αποτίμηση Ξ.Ν.
32.073,45
Υπόλοιπο 31.12.2021
389.190,17
6.793,66
15.996,09
788,21
412.768,13
414.233,51
Εταιρεία
Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης
Αεροσκάφη
Κινητήρες αεροσκαφών
Ακίνητα
Οχήματα
Σύνολο περιουσιακών στοιχείων
Υποχρεώσεις από μισθώσεις
Υπόλοιπο 1.1.2020
316.452,23
11.841,03
10.297,52
1.367,10
339.957,87
291.290,62
Προσθήκες
256.413,52
0
528,45
370,95
257.312,92
255.993,45
Μετατροπές Μισθώσεων
17.830,83
0
0
0
17.830,83
17.830,83
Μειώσεις
(61.741,66)
0
(628,02)
(81,92)
(62.451,60)
(12.972,78)
Απόσβεση
(111.425,39)
(2.835,63)
(2.336,18)
(588,32)
(117.185,53)
Έξοδο τόκων
15.333,13
Αποπληρωμές
(143.784,67)
(Κέρδη)/Ζημίες
(705,68)
Αποτίμηση Ξ.Ν.
(30.281,75)
Υπόλοιπο 31.12.2020
417.529,53
9.005,39
7.861,76
1.067,81
435.464,50
392.703,15
186
Όμιλος
Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης
Αεροσκάφη
Κινητήρες αεροσκαφών
Ακίνητα
Οχήματα
Σύνολο περιουσιακών στοιχείων
Υποχρεώσεις από μισθώσεις
Υπόλοιπο 1.1.2020
365.970,87
11.841,03
10.781,87
1.447,10
390.040,87
343.233,45
Προσθήκες
238.416,58
0
1.138,94
389,49
239.945,00
238.625,54
Μετατροπές Μισθώσεων
20.929,75
0
0
0
20.929,75
20.929,75
Μειώσεις
(53.602,01)
0
(629,25)
(100,95)
(54.332,22)
(4.819,46)
Απόσβεση
(125.005,81)
(2.835,63)
(2.460,59)
(611,56)
(130.913,59)
Έξοδο τόκων
16.977,37
Αποπληρωμές
(156.142,66)
(Κέρδη)/Ζημίες
(743,02)
Αποτίμηση Ξ.Ν.
(32.926,51)
Υπόλοιπο 31.12.2020
446.709,37
9.005,39
8.830,98
1.124,08
465.669,81
425.134,45
Οι μειώσεις στην Εταιρεία και στον Όμιλο στη χρήση 2020 στην κατηγορία «Αεροσκάφη» αφορούν κυρίως την άσκηση του δικαιώματος αγοράς τριών αεροσκαφών, το οποίο μέχρι την προηγούμενη περίοδο εμφανιζόταν ως δικαίωμα χρήσης (Σημ. 3.2).
Οι προσθήκες και οι μετατροπές μισθώσεων της χρήσης 2021 αφορούν κυρίως νέα σύμβαση μίσθωσης αεροσκάφους, επέκταση υφιστάμενων συμβάσεων μίσθωσης αεροσκαφών, μίσθωση νέων χώρων αεροδρομίων αλλά και ανανέωση μίσθωσης ακινήτων με διάρκεια μεγαλύτερη των 12 μηνών.
Ο Όμιλος προέβη σε αναδιάρθρωση του στόλου ελικοφόρων αεροσκαφών της θυγατρικής Olympic Air . Ο Όμιλος συμφώνησε τη πρόωρη λήξη και επαναπαράδοση στον εκμισθωτή των 8 αεροσκαφών τύπου Q400 (Σημ. 3.37). Οι αρχικές συμβάσεις μίσθωσης έληγαν τον Ιούνιο του 2023 και με την νέα συμφωνία και τα 8 αεροσκάφη Q400 θα επαναπαραδοθούν στον εκμισθωτή εντός του πρώτου εξαμήνου 2022. Ως εκ τούτου, ο Όμιλος, λαμβάνοντας υπόψιν τις επικείμενες συμφωνίες επαναπαράδοσης, επανεξέτασε την ωφέλιμη ζωή των εν λόγω περιουσιακών στοιχείων με δικαίωμα χρήσης, σύμφωνα με το πρόγραμμα πτήσης άρα και χρήσης των αεροσκαφών και διενήργησε επιταχυνόμενες αποσβέσεις ποσού €16,4εκ. καθώς και τις αντίστοιχες προβλέψεις του κόστους επαναπαράδοσης ποσού €6εκ.
Παρακάτω αναλύονται τα ποσά που αναγνωρίστηκαν στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων χρήσης:
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2021
31.12.2020
31.12.2021
31.12.2020
Απόσβεση περιουσιακών στοιχείων με δικαίωμα χρήσης
102.059,12
117.185,53
132.689,29
130.913,59
Έξοδο τόκων υποχρεώσεων από μισθώσεις
14.592,92
15.333,13
15.781,75
16.977,37
Έξοδα βραχυχρόνιων μισθώσεων
6.346,37
1.710,92
7.542,47
2.444,23
Σύνολο
122.998,41
134.229,58
156.013,50
150.335,19
187
Αντίστοιχα οι αποπληρωμές των υποχρεώσεων από μισθώσεις αναλύονται ως εξής:
Εταιρεία
‘Ομιλος
31.12.2021
31.12.2020
31.12.2021
31.12.2020
Αποπληρωμή υποχρεώσεων από μισθώσεις
109.227,11
143.784,67
123.238,20
156.142,66
Αποπληρωμές βραχυχρόνιων μισθώσεων
6.346,37
1.710,92
7.542,47
2.444,23
Σύνολο
115.573,48
145.495,59
130.780,66
158.586,89
Η Διοίκηση του Ομίλου προέβη σε έλεγχο απομείωσης της αξίας των περιουσιακών στοιχείων με δικαίωμα χρήσης, κρίνοντας ότι η επίδραση της πανδημίας του COVID 19 στα χρηματοοικονομικά μεγέθη της Εταιρείας και του Ομίλου αποτελεί ένδειξη πιθανής απομείωσης. Κατά την εργασία που διενεργήθηκε θεωρήθηκε ότι τα περιουσιακά αυτά στοιχεία δε δημιουργούν τις δικές τους ανεξάρτητες ταμειακές ροές και ως εκ τούτου ελέγχονται σε επίπεδο Ομίλου, ο οποίος λαμβάνεται υπόψη ως μια ενιαία μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών (CGU). Οι βασικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν στον έλεγχο απομείωσης αναλύονται στη σημείωση 2.2. Από την άσκηση αυτή δεν προέκυψε ανάγκη αναγνώρισης απομείωσης.
3.4 Επενδύσεις σε θυγατρικές
Οι επενδύσεις της Εταιρείας στις θυγατρικές αναλύονται ως εξής :
Εταιρεία
Χώρα
Ποσοστό συμμετοχής
31.12.2021
31.12.2020
Olympic Air Α.Ε.
Ελλάδα
100%
62.416,56
62.416,56
Aegean Cyprus LTD
Κύπρος
54,55%
18.010,00
18.010,00
Anima Wings
Ρουμανία
51,00%
1.261,54
0
Συμμετοχή σε θυγατρικές
81.688,10
80.426,56
Το ποσοστό συμμετοχής της Εταιρείας στην θυγατρική εταιρεία Aegean Cyprus LTD ανέρχεται σε 54,55%. Ταυτόχρονα, η 100% θυγατρική εταιρεία του Ομίλου Olympic Air A.E. συμμετέχει στην εταιρεία Aegean Cyprus LTD με ποσοστό 45,45%. Επομένως, το ποσοστό άμεσης και έμμεσης συμμετοχής της μητρικής διαμορφώνεται στο 100%.
Η διοίκηση της Εταιρείας προέβη σε έλεγχο απομείωσης της αξίας των επενδύσεών της σε θυγατρικές, κρίνοντας ότι η επίδραση της πανδημίας του COVID 19 στα χρηματοοικονομικά μεγέθη της Εταιρείας και των θυγατρικών αποτελεί ένδειξη πιθανής απομείωσης. Κατά την εργασία που διενεργήθηκε θεωρήθηκε ότι τα περιουσιακά αυτά στοιχεία δε δημιουργούν τις δικές τους ανεξάρτητες ταμειακές ροές και ως εκ τούτου ελέγχονται σε επίπεδο Ομίλου, ο οποίος λαμβάνεται υπόψη ως μια ενιαία μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών (CGU). Οι βασικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν στον έλεγχο απομείωσης αναλύονται στη σημείωση 2.2. Από την άσκηση αυτή δεν προέκυψε ανάγκη αναγνώρισης απομείωσης.
Η Εταιρεία την 12.10.2021 προχώρησε σε αύξηση του ποσοστού συμμετοχής της στην αεροπορική εταιρεία, Animawings, μέλος του Ταξιδιωτικού Ομίλου Memento (Cristian Tour) στην Ρουμανία. Συγκεκριμένα, η Animawings διενήργησε αύξηση του μετοχικού της κεφαλαίου, η οποία καλύφθηκε εξολοκλήρου από την Εταιρεία, αυξάνοντας το ποσοστό συμμετοχής της από 25% σε 51% των κοινών μετά ψήφου μετοχών. Επιπλέον, η Εταιρεία ανέλαβε σταδιακά την υποστήριξη και διοίκηση της Animawings , διορίζοντας 3 από τα 5 μέλη του
188
Διοικητικού Συμβουλίου της θυγατρικής εταιρείας, συμβάλλοντας με την τεχνογνωσία που διαθέτει στην ενίσχυση της επιχειρησιακής της λειτουργίας.
Κατά την ημερομηνία της απόκτησης ελέγχου, πραγματοποιήθηκε ανάλυση της εύλογης αξίας των αναγνωρίσιμων περιουσιακών στοιχείων, των υποχρεώσεων και ενδεχόμενων υποχρεώσεων της θυγατρικής εταιρείας, ως ακολούθως:
Περιουσιακά στοιχεία
Εύλογες αξίες
Άυλα περιουσιακά στοιχεία
35,55
Ενσώματα πάγια στοιχεία
31,50
Περιουσιακά στοιχεία με δικαίωμα χρήσης
1.383,04
Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις
180,02
Αποθέματα
426,81
Αποθέματα
42,96
Πελάτες και λοιπές απαιτήσεις
2.288,85
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα
935,11
5.323,83
Υποχρεώσεις
Υποχρεώσεις από μισθώσεις
1.205,56
Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις
2.361,05
Y ποχρεώσεις από συμβάσεις με πελάτες
10,60
Προβλέψεις
42,55
3.619,76
Εύλογη αξία Καθαρής Θέσης
1.704,07
Αξία απόκτησης θυγατρικής
1.250,48
Υπεραξία
381,40
Η υπεραξία ποσού €381,40 αντικατοπτρίζει τις αναμενόμενες επιχειρησιακές συνέργειες της θυγατρικής με τις λοιπές εταιρείες του Ομίλου. Τα περιουσιακά στοιχεία που ενσωματώθηκαν στις ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, συμπεριλαμβανομένης και της υπεραξίας, δε δημιουργούν τις δικές τους ανεξάρτητες ταμειακές ροές και ως εκ τούτου ελέγχονται για απομείωση σε επίπεδο Ομίλου, ο οποίος λαμβάνεται υπόψη ως μια ενιαία μονάδα δημιουργίας ταμειακών ροών (CGU). Σημ. 3.1, 3.2, 3.3.
3.5 Προκαταβολές έναντι μελλοντικών μισθώσεων αεροσκαφών
Οι προκαταβολές έναντι μελλοντικών μισθώσεων αεροσκαφών αφορούν συμφωνίες πώλησης και επαναμίσθωσης με εκμισθωτές, με σκοπό εκείνοι να αναλάβουν να χρηματοδοτήσουν εξολοκλήρου τα εν λόγω αεροσκάφη.
189
Η συμφωνία αυτή μεταβιβάζει το δικαίωμα και την υποχρέωση της αγοράς των αεροσκαφών στον εκάστοτε εκμισθωτή κατά την ημερομηνία της παράδοσής τους.
Κατά την ημερομηνία της παράδοσης των αεροσκαφών, ο εκμισθωτής πληρώνει τη συνολική αξία τους στον κατασκευαστή και η Εταιρεία εισπράττει όλο το ποσό των προκαταβολών που μέχρι τότε έχουν αποδοθεί.
Οι προκαταβολές που αφορούν αγορές, οι οποίες σχετίζονται με μελλοντικές συναλλαγές πώλησης και επαναμίσθωσης, προσδιορίζονται μέσω προεξοφλημένων ταμειακών ροών και αποτιμώνται στην τρέχουσα ισοτιμία της ημερομηνίας κλεισίματος της εκάστοτε περιόδου αναφοράς.
Από το συνολικό ποσό των προκαταβολών της Εταιρείας και του Ομίλου την 31.12.2021 συνολικής αξίας €97.007,37 χιλ., ποσό €70.462,74 χιλ. αναμένεται να εκκαθαριστεί εντός της επόμενης χρήσης.
Αντίστοιχα το συνολικό ποσό των προκαταβολών της 31.12.2020 αξίας €21.561,74 χιλ. αναμενόταν να εκκαθαριστεί μετά το πέρας της επόμενης χρήσης (Μακροπρόθεσμες απαιτήσεις).
Από την αποτίμηση των προκαταβολών που σχετίζονται με συναλλαγές πώλησης και επαναμίσθωσης προέκυψε κέρδος €4.087,36 χιλ.
Το αποτέλεσμα (καθαρό έξοδο) της προεξόφλησης των συγκεκριμένων προκαταβολών είναι €54,79 χιλ.
Τα εν λόγω ποσά περιλαμβάνονται στα κονδύλια χρηματοοικονομικά έσοδα/έξοδα .
3.6 Αναβαλλόμενα φορολογικά περιουσιακά στοιχεία/υποχρεώσεις
Οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις/υποχρεώσεις που προκύπτουν από τις σχετικές προσωρινές φορολογικές διαφορές παρουσιάζονται παρακάτω:
Εταιρεία
31.12.2021
31.12.2020
Απαίτηση
Υποχρέωση
Απαίτηση
Υποχρέωση
Διαφορά αξίας παγίων και αποσβέσεων
0
(5.337,87)
0
(5.805,11)
Αποσβέσεις ενσώματων παγίων με δικαίωμα χρήσης
0
(70.031,58)
0
(82.740,53)
Yποχρεώσεις από μισθώσεις
69.757,84
0
76.975,20
0
Απαιτήσεις
14.889,91
0
7.461,86
0
Πρόβλεψη για αποζημίωση προσωπικού
2.212,47
0
1.233,39
0
Χρηματοοικονομικά παράγωγα
0
(2.827,77)
7.010,82
0
Αποτίμηση ομολόγων & λοιπών χρηματ στοιχείων
0
(151,95)
0
(158,18)
Λοιπές βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις
2.175,22
0
0
(3.214,41)
Aναγνώριση αναβαλλόμενης φορολ. απαίτησης
44.041,38
0
54.966,71
0
Σύνολα προς ανάκτηση ή συμψηφισμό
133.076,82
(78.349,17)
147.647,99
(91.918,24)
Υπόλοιπο
54.727,65
55.729,75
190
Όμιλος
31.12.2021
31.12.2020
Απαίτηση
Υποχρέωση
Απαίτηση
Υποχρέωση
Διαφορά αξίας παγίων και αποσβέσεων
0
(6.203,59)
0
(7.386,93)
Αποσβέσεις ενσώματων παγίων με δικαίωμα χρήσης
0
(74.131,51)
0
(93.114,66)
Yποχρεώσεις από μισθώσεις
77.882,32
0
87.378,99
0
Απαιτήσεις
13.974,70
0
7.627,35
0
Πρόβλεψη για αποζημίωση προσωπικού
2.626,29
0
1.499,95
0
Χρηματοοικονομικά παράγωγα
0
(2.827,77)
7.010,82
0
Αποτίμηση ομολόγων & λοιπών χρηματ στοιχείων
0
(151,96)
0
(158,19)
Λοιπές βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις
5.466,25
0
0
(3.082,73)
Aναγνώριση αναβαλλόμενης φορολ. απαίτησης
49.803,30
0
62.036,94
0
Σύνολα προς ανάκτηση ή συμψηφισμό
149.752,86
(83.314,83)
165.554,05
(103.742,51)
Υπόλοιπο
66.438,03
61.811,54
Το ποσό της αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης, στην εταιρική και ενοποιημένη κατάσταση οικονομικής θέσης, αφορά κυρίως το φορολογικό όφελος της Εταιρείας και του Ομίλου από την ύπαρξη φορολογικών ζημιών της τρέχουσας και της προηγούμενης χρήσης, οι οποίες αναμένεται να συμψηφιστούν με μελλοντικά φορολογικά κέρδη.
Για την άσκηση ελέγχου της ανακτησιμότητας των ζημιών, άρα και της ύπαρξης επαρκών μελλοντικών φορολογικών κερδών, χρησιμοποιήθηκαν τα προσαρμοσμένα στη φορολογική βάση αποτελέσματα χρήσης του πενταετούς επιχειρηματικού πλάνου του Ομίλου, λαμβάνοντας υπόψη το ύψος και το χρόνο αναγνώρισης των εσόδων και των δαπανών, βάσει των διατάξεων του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (Ν. 4172/2013), όπως αυτές ίσχυαν μέχρι και την ημερομηνία του Ισολογισμού.
3.7 Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις
Οι λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις αναλύονται ως εξής:
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2021
31.12.2020
31.12.2021
31.12.2020
Δοθείσες εγγυήσεις για εξασφάλιση συμβάσεων
25.235,69
24.506,03
30.790,51
26.670,99
Ενεχυριασμένες Καταθέσεις
19.512,64
0
19.512,64
0
Λοιπές απαιτήσεις
0
302,19
0
470,70
Σύνολο
44.748,32
24.808,21
50.303,15
27.141,69
Στις λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις περιλαμβάνεται κατατεθειμένο από την Εταιρεία ποσό αξίας €19,51εκ στο Λογαριασμό Εξασφάλισης Ομολογιακού Δανείου DSRA (Σημ. 3.17). Επιπλέον, το εν λόγω κονδύλι περιέχει δοθείσες εγγυήσεις που η Εταιρεία και ο Όμιλος παρέχουν σε εταιρείες μίσθωσης αεροσκαφών ή κτιριακών εγκαταστάσεων για εξασφάλιση των συμβάσεων.
191
3.8 Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία
Το κονδύλι περιλαμβάνει επενδύσεις που έχει διενεργήσει η Εταιρεία σε ομόλογα και μετοχές που διαπραγματεύονται σε πρωτογενείς και δευτερογενείς αγορές. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία επιμετρώνται στην εύλογη αξία μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων. (Επίπεδο ιεράρχησης εύλογων αξιών 1 και 3).
Στο κονδύλι συμπεριλαμβάνονται και ομόλογα ονομαστικής αξίας €2.000 χιλ. που έχουν ενεχυριαστεί για λογαριασμό των ομολογιούχων σύμφωνα με τους όρους του κοινού ομολογιακού δανείου.
Κατά τη διάρκεια του 2021 η Εταιρεία πραγματοποίησε αγορές χρεωστικών τίτλων ποσού € 788 χιλ. (31.12.2020 €1.411 χιλ.), ενώ εισέπραξε και την ονομαστική αξία χρεωστικών τίτλων που αποπληρώθηκαν από τον εκδότη τους ύψους €733 χιλ. (31.12.2020 €450 χιλ.) από πωλήσεις και αποπληρωμές χρεωστικών τίτλων.
Την 31.12.2021, διενεργήθηκε αναστροφή πρόβλεψη απομείωσης αναμενόμενων πιστωτικών ζημιών αξίας € 40,27 χιλ. (31.12.20 €26,24 χιλ.) που συμπεριλαμβάνεται στα χρηματοοικονομικά έσοδα. (Σημ. 3.28).
Το αποτέλεσμα επιμέτρησης στα λοιπά συνολικά εισοδήματα, που δε μεταφέρονται στα αποτελέσματα σε μεταγενέστερες περιόδους, αφορά σε ζημιά αποτίμησης συμμετοχικών τίτλων.
Δεν πραγματοποιήθηκαν μετατάξεις χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων μεταξύ των επιπέδων ιεραρχίας.
3.9 Αποθέματα
Τα αποθέματα αφορούν αγαθά τα οποία η Εταιρεία εμπορεύεται στα αεροσκάφη κατά την διάρκεια των πτήσεων εξωτερικού καθώς και τα ανταλλακτικά αεροσκαφών της Εταιρείας και του Ομίλου.
Σε ό,τι αφορά τα ανταλλακτικά αεροσκαφών, η Εταιρεία και ο Όμιλος διατηρούν ένα συγκεκριμένο ύψος ανταλλακτικών προκειμένου να καλύψουν τις ανάγκες συντήρησης των αεροσκαφών τους.
Εταιρεία
Όμιλος
Αποθεματα λήξης περιόδου
31.12.2021
31.12.2020
31.12.2021
31.12.2020
Εμπορεύματα
529,13
541,21
574,27
541,21
Ανταλλακτικά αεροσκαφών
16.381,85
13.721,08
22.189,32
19.430,66
Σύνολο
16.910,98
14.262,29
22.763,59
19.971,87
192
Οι μεταβολές των αποθεμάτων αναλύονται παρακάτω:
Μεταβολές αποθεμάτων
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2021
31.12.2020
31.12.2021
31.12.2020
Εμπορεύματα
Υπόλοιπο έναρξης
541,21
722,24
541,21
722,24
Αγορές
720,61
183,75
765,75
183,75
Αναλώσεις
(732,70)
(364,78)
(732,70)
(364,78)
Υπόλοιπο λήξης
529,13
541,21
574,27
541,21
Ανταλλακτικά Αεροσκαφών
Υπόλοιπο έναρξης
13.721,09
11.630,14
19.430,67
17.305,53
Αγορές
9.221,20
8.600,35
11.564,50
10.764,86
Αναλώσεις
(6.560,44)
(6.509,41)
(8.805,85)
(8.639,73)
Υπόλοιπο λήξης
16.381,85
13.721,08
22.189,32
19.430,66
Σύνολο αποθεμάτων
16.910,98
14.262,29
22.763,59
19.971,87
3.10 Πελάτες και λοιπές εμπορικές απαιτήσεις
Οι απαιτήσεις αφορούν τα εξής υπόλοιπα:
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2021
31.12.2020
31.12.2021
31.12.2020
Εμπορικές απαιτήσεις
Πελάτες Εσωτερικού
6.649,75
6.804,13
5.312,83
5.873,87
Πελάτες Εξωτερικού
2.097,83
4.984,99
3.682,86
5.455,39
Ελληνικό Δημόσιο
671,27
1,45
1.258,92
2.831,18
Λοιποί χρεώστες διάφοροι
12.322,93
8.030,62
27.379,90
12.085,26
Σύνολο
21.741,79
19.821,19
37.634,51
26.245,70
Πρόβλεψη για αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες
(2.303,52)
(2.657,28)
(4.883,62)
(5.553,04)
Σύνολο Εμπορικών απαιτήσεων
19.438,27
17.163,91
32.750,89
20.692,67
Λοιπές απαιτήσεις υποκείμενες σε πρόβλεψη
Έσοδα χρήσεως εισπρακτέα
31.412,62
25.427,14
33.546,49
30.077,01
Απαιτήσεις από συμβάσεις με πελάτες
9.165,38
1.822,88
6.555,13
2.008,14
Προκαταβολές σε προμηθευτές
14.045,26
16.433,88
24.068,76
20.633,56
Σύνολο
54.623,26
43.683,90
64.170,37
52.718,71
Πρόβλεψη για αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες
(16,30)
(13,45)
(27,30)
(18,39)
Σύνολο λοιπών απαιτήσεων υποκείμενων σε πρόβλεψη
54.606,95
43.670,45
64.143,07
52.700,32
Λοιπές απαιτήσεις μη υποκείμενες σε πρόβλεψη
6.071,65
7.506,10
18.826,71
12.026,35
Σύνολο Πελατών και λοιπών εμπορικών απαιτήσεων
80.116,87
68.340,47
115.720,67
85.419,34
193
Η αύξηση που παρατηρείται στα επιμέρους κονδύλια των πελατών και λοιπών εμπορικών απαιτήσεων, σε σχέση με το υπόλοιπο την 31.12.2020, οφείλεται στη σταδιακή ανάκαμψη της πτητικής δραστηριότητας της Εταιρείας και του Ομίλου εντός του 2021.
Το κονδύλι «Λοιποί χρεώστες διάφοροι» περιλαμβάνει απαιτήσεις από εκκαθαρίσεις αεροπορικών εισιτηρίων που πωλούνται μέσω των συμβεβλημένων με την ΙΑΤΑ τουριστικών γραφείων και εισιτήρια που πωλούνται προς άλλες αεροπορικές εταιρίες.
Το κονδύλι «Απαιτήσεις από συμβάσεις με πελάτες» αφορά σε τιμολογήσεις εσόδων του 2021 που τιμολογήθηκαν εντός του 2022. Τα έσοδα αφορούσαν κυρίως έσοδα interline, και έσοδα από εξαργύρωση/μετατροπή πόντων προγραμμάτων επιβράβευσης που συμμετέχει η Εταιρεία.
Στα «Έσοδα χρήσεως εισπρακτέα» περιλαμβάνονται κυρίως απαιτήσεις επιστροφής αποθεματικού συντήρησης από τους εκμισθωτές αεροσκαφών, για συντηρήσεις που πραγματοποιήθηκαν εντός του 2021 και τα αντίστοιχα έσοδα τιμολογήθηκαν το 2022.
Το σύνολο της «πρόβλεψης για αναμενόμενες πιστωτικές ζημίες», που αφορά το 2021, περιλαμβάνεται στο κονδύλι των αποτελεσμάτων «Αναλώσεις υλικών και υπηρεσιών».
Το κονδύλι του Ομίλου «Λοιπές απαιτήσεις μη υποκείμενες σε πρόβλεψη» διαμορφώνεται κυρίως από εισπρακτέο ποσό ΦΠΑ και απαιτήσεις από το Ελληνικό Δημόσιο.
Οι ανωτέρω απαιτήσεις θεωρούνται βραχυπρόθεσμης λήξης και συνεπώς η εύλογη αξία τους δεν διαφέρει ουσιωδώς από την λογιστική.
Ανάλυση ενηλικίωσης υπολοίπων πελατών/χρεωστών (Εταιρεία)
31.12.2021
Μη Ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο
< 30 ημέρες
30-60 ημέρες
61-90 ημέρες
> 90 ημέρες
Σύνολο
0,55%
2,08%
32,18%
41,54%
9,30%
3,04%
Συνολικό ποσό απαιτήσεων
50.657,94
8.909,93
741,69
386,92
15.668,57
76.365,05
Αναμενόμενη πιστωτική ζημία
277,46
185,26
238,64
160,73
1.457,74
2.319,83
Ανάλυση ενηλικίωσης υπολοίπων πελατών/χρεωστών (Όμιλος)
31.12.2021
Μη Ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο
< 30 ημέρες
30-60 ημέρες
61-90 ημέρες
> 90 ημέρες
Σύνολο
Αναμενόμενο Ποσοστό Πιστωτικής Ζημίας
0,52%
1,85%
22,38%
41,66%
21,65%
4,82%
Συνολικό ποσό απαιτήσεων
71.710,73
10.410,45
1.079,70
391,84
18.212,15
101.804,88
Αναμενόμενη πιστωτική ζημία
371,13
192,70
241,59
163,26
3.942,25
4.910,92
194
Ανάλυση ενηλικίωσης υπολοίπων πελατών/χρεωστών (Εταιρεία)
31.12.2020
Μη Ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο
< 30 ημέρες
30-60 ημέρες
61-90 ημέρες
> 90 ημέρες
Σύνολο
Αναμενόμενο Ποσοστό Πιστωτικής Ζημίας
1,80%
17,79%
21,21%
27,86%
76,91%
4,21%
Συνολικό ποσό απαιτήσεων
60.251,61
887,95
153,91
621,02
1.590,61
63.505,10
Αναμενόμενη πιστωτική ζημία
1.083,78
157,97
32,65
173,05
1.223,29
2.670,73
Ανάλυση ενηλικίωσης υπολοίπων πελατών/χρεωστών (Όμιλος)
31.12.2020
Μη Ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο
< 30 ημέρες
30-60 ημέρες
61-90 ημέρες
> 90 ημέρες
Σύνολο
Αναμενόμενο Ποσοστό Πιστωτικής Ζημίας
1,79%
16,01%
23,90%
28,39%
89,19%
7,06%
Συνολικό ποσό απαιτήσεων
71.984,58
1.334,73
879,33
641,92
4.123,84
78.964,41
Αναμενόμενη πιστωτική ζημία
1.287,16
213,74
210,13
182,22
3.678,17
5.571,42
Η κίνηση της πρόβλεψης για επισφαλείς απαιτήσεις παρουσιάζεται κατωτέρω:
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2021
31.12.2020
31.12.2021
31.12.2020
Υπόλοιπο αρχής
2.670,73
3.440,15
5.571,42
6.292,69
Μη χρησιμοποιημένη πρόβλεψη
0
0
0
0
Πρόβλεψη επισφαλών απαιτήσεων (Σημ. 3.26)
(350,91)
(769,42)
(660,50)
(721,27)
Υπόλοιπο λήξης
2.319,82
2.670,73
4.910,92
5.571,42
Η Εταιρεία και ο Όμιλος την 31.12.2021 δε διενήργησαν διαγραφές για ανεπίδεκτες είσπραξης απαιτήσεις.
Την 31.12.2020 η Εταιρεία δεν είχε διενεργήσει διαγραφές για ανεπίδεκτες είσπραξης απαιτήσεις, ενώ ο Όμιλος είχε προχωρήσει σε σχετική διαγραφή ποσού€ 30,35 χιλ.
3.11 Έξοδα επόμενης χρήσης
Οι προκαταβολές αφορούν ποσά που δίνονται έναντι συγκεκριμένων συναλλαγών με τρίτους ή με το προσωπικό της Εταιρείας και του Ομίλου.
195
Τα συγκεκριμένα ποσά αναλύονται ως εξής:
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2021
31.12.2020
31.12.2021
31.12.2020
Λοιπές προκαταβολές
205,60
109,98
242,42
158,48
Έξοδα επόμενης χρήσης
18.025,65
14.627,26
23.985,77
17.746,80
Σύνολο
18.231,25
14.737,24
24.228,19
17.905,28
Τα έξοδα επόμενης χρήσης αφορούν κυρίως έξοδα συντήρησης αεροσκαφών, ασφάλιστρα αεροσκαφών και λοιπές λειτουργικές δαπάνες.
Στο ποσό των εξόδων επόμενης χρήσης περιλαμβάνεται επίσης το περιουσιακό στοιχείο των δαπανών εξασφάλισης συμβάσεων με πελάτες.
31.12.2021
31.12.2020
31.12.2021
31.12.2020
Περιουσιακό στοιχείο κόστους συμβάσεων
2.419,07
1.502,53
2.703,15
1.766,89
Απόσβεση κόστους συμβάσεων
(870,93)
3.036,35
(890,65)
3.637,55
3.12 Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα – Δεσμευμένες καταθέσεις
Τα ταμειακά διαθέσιμα της Εταιρείας και του Ομίλου αναλύονται ως εξής :
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2021
31.12.2020
31.12.2021
31.12.2020
Ταμείο
162,53
164,01
204,30
201,91
Καταθέσεις όψεως
300.477,27
260.262,16
361.230,33
313.965,02
Βραχυπρόθεσμες προθεσμιακές καταθέσεις
52.983,00
100.483,90
64.271,75
107.385,98
Ταμειακά ισοδύναμα
16.880,20
15.515,07
16.880,20
15.515,07
Σύνολο
370.503,00
376.425,14
442.586,58
437.067,98
Το κονδύλι ταμειακά ισοδύναμα αφορά σε τοποθετήσεις χαμηλού ρίσκου και άμεσης ρευστοποίησης – μικρότερης των τριών μηνών (Treasury bills, money market funds κλπ).
Από το σύνολο των ταμειακών διαθεσίμων της Εταιρείας και του Ομίλου, ποσό αξίας € 49,60 εκ. (31.12.2020: € 84,71 εκ.) και € 51,67 εκ. (31.12.2020: € 86,00 εκ.), αντίστοιχα, αφορά ταμειακά διαθέσιμα σε ξένο νόμισμα (κυρίως USD).
Η Εταιρεία και Όμιλος στις 31.12.2020 είχε δεσμευμένες καταθέσεις €20,38 εκ., οι οποίες αφορούσαν ποσά που έχουν δοθεί ως εγγυήσεις σε τρίτους αναφορικά με συμβόλαια αντιστάθμισης ταμειακών ροών, για την κάλυψη ανόδου των επιτοκίων.
196
3.13 Μετοχικό κεφάλαιο
Η Εταιρεία προέβη σε αύξηση του μετοχικού της κεφαλαίου, προϋπόθεση για την καταβολή της οικονομικής ενίσχυσης ποσού 120 εκ. Eυρώ από το Ελληνικό Δημόσιο, με καταβολή μετρητών και δικαίωμα προτίμησης υπέρ των παλαιών μετόχων που αποφασίσθηκε με βάση την από 14.05.2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου. Η αύξηση πραγματοποιήθηκε από τις 27.05.2021 έως και τις 09.06.2021 και ολοκληρώθηκε επιτυχώς με άντληση κεφαλαίων ποσού €60.000 χιλ., μέσω της άσκησης των δικαιωμάτων προτίμησης και του δικαιώματος προεγγραφής των δικαιούχων μετόχων.
Συνεπεία των ανωτέρω, το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας αυξήθηκε κατά €12.187,50 χιλ., με την έκδοση 18.750.000 νέων κοινών ονομαστικών μετοχών, ονομαστικής αξίας €0,65 εκάστης και ποσό €47.812,50 χιλ. πιστώθηκε στο κονδύλι «Υπέρ το άρτιο» Σημ.3.14. Έτσι το συνολικό μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας ανήλθε σε €58.608.61χιλ. διαιρούμενο σε 90.167.100 κοινές, ονομαστικές μετά ψήφου μετοχές, ονομαστικής αξίας €0,65 η καθεμία. Η πιστοποίηση της Αύξησης από το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας έλαβε χώρα την 14.06.2021.
Δεδομένης της καταβολής της οικονομικής ενίσχυσης από το Ελληνικό Δημόσιο στην Εταιρεία, υπογράφηκε η σύμβαση των Τίτλων Κτήσης Μετοχών (Warrants) με την Ελληνική Δημοκρατία καθώς εκδόθηκαν και παραδώθηκαν άνευ ανταλλάγματος στην Ελληνική Δημοκρατία οι Τίτλοι Κτήσης Μετοχών που προβλέπονται στο άρθρο 30 του Ν. 4772/2021 και στο άρθρο 56 του Ν. 4548/2018. Ειδικότερα πρόκειται για 10.369.217 τίτλους παραστατικών δικαιωμάτων κτήσης κοινών μετοχών της Εταιρείας, καθένας εκ των οποίων παρέχει το δικαίωμα απόκτησης μίας (1) νέας κοινής ονομαστικής μετοχής (ονομαστικής αξίας εξήντα πέντε λεπτών του Ευρώ (€0,65)) της Εταιρείας, σε τιμή ίση με τρία και είκοσι λεπτά του Ευρώ (€3,20) ανά νέα μετοχή και το δικαίωμα μπορεί να ασκηθεί μεταξύ της 03.07.2023 και 03.07.2026, ενώ η Εταιρεία έχει το δικαίωμα προαίρεσης απόκτησης των Τίτλων Κτήσης Μετοχών στην αγοραία αξία τους. ( Σημ. 3.15 και 3.25)
3.14 Υπέρ το Άρτιο
Μετά την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου (Σημ.3.13) το υπέρ το άρτιο του μετοχικού κεφαλαίου την 31.12.2021 ανέρχεται συνολικά στο ποσό των € 120.588,48 χιλ., συγκριτικά με την περίοδο 31.12.2020 που ανερχόταν στο ποσό των € 72.775,98 χιλ.
3.15 Λοιπά Αποθεματικά
Τα λοιπά αποθεματικά απαρτίζονται από: (α) το τακτικό αποθεματικό, (β) το έκτακτο αποθεματικό, (γ) τα αποθεματικά που δημιουργούνται από την αντιστάθμιση των ταμειακών ροών μέσω παραγώγων, (δ) αποθεματικό δικαιωμάτων κτήσης τίτλων μετοχών (Σημ. 3.13), και (ε) τα αποθεματικά που αφορούν χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία αποτιμώμενα μέσω των λοιπών συνολικών εισοδημάτων.
197
Το ύψος τους για την Εταιρεία αναλύεται ως εξής:
Aποθεματικά
Τακτικό αποθεματικό
Έκτακτα αποθεματικά
Αποθεματικό εύλογης αξίας (αντιστάθμιση ταμειακών ροών)
Αποθεματικό δικαιωμάτων κτήσης τίτλων μετοχών
Χρημ/κα περιουσ. Στοιχεία
Σύνολο
Υπόλοιπο στις 31.12.2019
14.336,23
250,79
1.985,95
0
(507,92)
16.065,04
Μεταβολή περιόδου
1.163,75
(5.614,26)
(18.054,89)
0
642,37
(21.863,03)
Υπόλοιπο στις 31.12.2020
15.499,98
(5.363,47)
(16.068,93)
0
134,46
(5.797,96)
Μεταβολή περιόδου
0
(445,04)
31.995,97
27.473,04
652,52
59.676,49
Υπόλοιπο στις 31.12.2021
15.499,99
(5.808,51)
15.927,03
27.473,04
786,99
53.878,54
Για τον Όμιλο τα ποσά αναλύονται ως εξής :
Aποθεματικά
Τακτικό αποθεματικό
Έκτακτα αποθεματικά
Αποθεματικό εύλογης αξίας (αντιστάθμιση ταμειακών ροών)
Αποθεματικό δικαιωμάτων κτήσης τίτλων μετοχών
Χρημ/κα περιουσ. Στοιχεία
Σύνολο
Υπόλοιπο στις 31.12.2019
14.336,23
250,79
1.985,95
0
(507,92)
16.065,04
Μεταβολή περιόδου
2.637,71
(9.130,47)
(18.054,89)
0
642,37
(23.905,28 )
Υπόλοιπο στις 31.12.2020
16.973,93
(8.879,67)
(16.068,94)
0
134,45
(7.840,23)
Μεταβολή περιόδου
0
1.871,69
31.995,97
27.473,04
652,52
61.993,22
Υπόλοιπο στις 31.12.2021
16.973,93
(7.007,99)
15.927,03
27.473,04
786,97
54.152,99
Τα αποθεματικά εύλογης αξίας, παρουσιάζονται καθαρά από αναβαλλόμενους φόρους.
3.16 Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία
Η Επιτροπή Διερμηνειών των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (IFRIC) εξέδωσε το Μάιο του 2021 την οριστική απόφαση ημερήσιας διάταξης υπό τον τίτλο «Κατανομή παροχών σε περιόδους υπηρεσίας σύμφωνα με το Διεθνές Λογιστικό Πρότυπο (ΔΛΠ) 19», στην οποία περιλαμβάνεται επεξηγηματικό υλικό, αναφορικά με τον τρόπο κατανομής των παροχών σε περιόδους υπηρεσίας επί συγκεκριμένου προγράμματος καθορισμένων παροχών, ανάλογου εκείνου που ορίζεται στο άρθρο 8 του Ν.3198/1955 ως προς την παροχή αποζημίωσης λόγω συνταξιοδότησης (το «Πρόγραμμα Καθορισμένων Παροχών του Εργατικού Δικαίου»).
Με βάση την ως άνω απόφαση, διαφοροποιείται ο τρόπος με τον οποίο εφαρμόζονταν στην Ελλάδα κατά το παρελθόν οι βασικές αρχές του ΔΛΠ 19 ως προς το θέμα αυτό, και κατά συνέπεια, σύμφωνα με τα όσα ορίζονται στο “IASB Due Process Handbook (παρ. 8.6)”, οι οικονομικές οντότητες που συντάσσουν τις χρηματοοικονομικές τους καταστάσεις σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ απαιτείται να τροποποιήσουν ανάλογα τη λογιστική τους πολιτική ως προς το θέμα αυτό.
Η Εταιρεία και ο Όμιλος, μέχρι την έκδοση της απόφασης ημερήσιας διάταξης, εφάρμοζαν το ΔΛΠ 19, κατανέμοντας τις παροχές που ορίζονται από το άρθρο 8 του Ν.3198/1955, τον Ν.2112/1920, και της τροποποίησής του από τον Ν.4093/2012, στην περίοδο από την πρόσληψη μέχρι την συμπλήρωση 16 ετών εργασίας, ακολουθώντας την κλίμακα του Ν.4093/2012.
198
Η εφαρμογή της εν λόγω οριστικής απόφασης στις συνημμένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις, έχει ως αποτέλεσμα να γίνεται πλέον η κατανομή των παροχών στα τελευταία 16 έτη μέχρι την ημερομηνία συνταξιοδότησης των εργαζομένων, ακολουθώντας την κλίμακα του Ν.4093/2012. Η Απόφαση της Επιτροπής αξιολογείται ως Μεταβολή Λογιστικής Πολιτικής και δεν αντιμετωπίζεται ως Λάθος λογιστικά, σύμφωνα με τα οριζόμενα στις παρ. 19-22 του ΔΛΠ 8.
Η μεταβολή λογιστικής πολιτικής εφαρμόζεται αναδρομικά από 1/1/2020, με ανάλογη προσαρμογή του υπολοίπου έναρξης κάθε επηρεαζόμενου στοιχείου των ιδίων κεφαλαίων για την παλαιότερη από τις παρουσιαζόμενες περιόδους και των άλλων συγκριτικών ποσών για κάθε προγενέστερη περίοδο που παρουσιάζεται, ως αν η νέα λογιστική πολιτική να ήταν ανέκαθεν σε χρήση.
Τα ποσά που αναλύονται παρακάτω αναγνωρίζονται ως προγράμματα καθορισμένων παροχών και βασίζονται σε ανεξάρτητη αναλογιστική μελέτη. Τα ποσά για την Εταιρεία αναλύονται ως εξής :
Εταιρεία
31.12.2021
31.12.2020
31.12.2020
Ποσά αναγνωρισμένα στο λογαριασμό αποτελεσμάτων
Νέα λογιστική πολιτική
Παλαιά λογιστική πολιτική
Κόστος τρέχουσας απασχόλησης
439,05
445,86
871,49
Τόκος στην υποχρέωση
22,79
32,33
151,84
Κόστος επιπλέον παροχών
150,84
2.291,49
1.828,31
Σύνολο αναγνωριζόμενο στις παροχές σε εργαζομένους
612,68
2.769,69
2.851,65
Μεταβολές στην καθαρή υποχρέωση αναγνωρισμένη στον ισολογισμό
Καθαρή υποχρέωση κατά την έναρξη της χρήσης
2.532,10
2.694,41
12.657,77
Παροχές που πληρώθηκαν από τον εργοδότη
(163,23)
(2.649,42)
(2.649,42)
Σύνολο δαπάνης που αναγνωρίστηκε στο λογαριασμό αποτελεσμάτων
612,68
2.769,74
2.851,70
Ποσό που καταχωρείται στην κατάσταση λοιπών συνολικών εσόδων
118,00
(282,58)
(624,13)
Καθαρή υποχρέωση στο τέλος της χρήσης
3.099,55
2.532,15
12.235,92
Μεταβολή στην παρούσα αξία της υποχρέωσης
Παρούσα αξία υποχρέωσης στην αρχή της περιόδου
2.532,10
2.694,41
12.657,77
Κόστος τρέχουσας απασχόλησης
439,05
445,86
871,49
Κόστος τόκου
22,79
32,33
151,84
Παροχές που πληρώθηκαν από τον εργοδότη
(163,23)
(2.649,42)
(2.649,42)
Επιπλέον πληρωμές ή έξοδα/έσοδα
150,79
2.291,49
1.828,31
Αναλογιστική ζημία/κέρδος
118,00
(282,58)
(624,13)
Παρούσα αξία υποχρέωσης στο τέλος της περιόδου
3.099,50
2.532,10
12.235,87
199
Οι αναλογιστικές παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν είναι οι εξής:
31.12.2021
31.12.2020
Προεξοφλητικό επιτόκιο
0,90%
0,90%
Μελλοντικές αυξήσεις μισθών
1,80%
1,75%
Μέση τιμή ετών μέχρι τη συνταξιοδότηση
22,10
23,13
Τα ποσά για τον Όμιλο αναλύονται ως εξής:
Όμιλος
31.12.2021
31.12.2020
31.12.2020
Ποσά αναγνωρισμένα στο λογαριασμό αποτελεσμάτων
Νέα λογιστική πολιτική
Παλαιά λογιστική πολιτική
Κόστος τρέχουσας απασχόλησης
492,66
494,06
993,33
Τόκος στην υποχρέωση
25,09
35,65
161,74
Κόστος επιπλέον παροχών
150,84
2.457,34
1.983,40
Κανονικό έξοδο στο λογαριασμό αποτελεσμάτων
668,59
2.987,05
3.138,48
Συνολικό έξοδο στο λογαριασμό αποτελεσμάτων
668,59
2.987,05
3.138,48
Μεταβολές στην καθαρή υποχρέωση αναγνωρισμένη στον ισολογισμό
Καθαρή υποχρέωση κατά την έναρξη της χρήσης
2.787,71
2.971,22
13.478,62
Παροχές που πληρώθηκαν από τον εργοδότη
(269,19)
(2.863,38)
(2.863,38)
Σύνολο δαπάνης που αναγνωρίστηκε στο λογαριασμό αποτελεσμάτων
766,18
2.987,05
3.138,48
Ποσό που καταχωρείται στην κατάσταση λοιπών συνολικών εσόδων
114,99
(307,13)
(663,80)
Καθαρή υποχρέωση στο τέλος της χρήσης
3.399,69
2.787,76
13.089,92
Μεταβολή στην παρούσα αξία της υποχρέωσης
Παρούσα αξία υποχρέωσης στην αρχή της περιόδου
2.787,71
2.971,22
13.478,62
Κόστος τρέχουσας απασχόλησης
492,61
494,01
993,33
Κόστος τόκου
25,09
35,65
161,74
Παροχές που πληρώθηκαν από τον εργοδότη
(269,19)
(2.863,38)
(2.863,38)
Επιπλέον πληρωμές ή έξοδα/έσοδα
248,43
2.457,34
1.983,40
Αναλογιστική ζημία/κέρδος
114,99
(307,13)
(663,85)
Παρούσα αξία υποχρέωσης στο τέλος της περιόδου
3.399,64
2.787,71
13.089,87
Η ανάλυση ευαισθησίας των αποτελεσμάτων της αναλογιστικής μελέτης για την Εταιρεία και τον Όμιλο αναλύεται παρακάτω.
Η χρήση της επιτοκίου προεξόφλησης 0,5% μεγαλύτερου θα είχε ως αποτέλεσμα η αναλογιστική υποχρέωση να ήταν μικρότερη κατά 3% ενώ η ακριβώς αντίρροπη κίνηση, δηλαδή η χρήση της επιτοκίου προεξόφλησης 0,5% μικρότερου θα είχε ως αποτέλεσμα η αναλογιστική υποχρέωση να ήταν μεγαλύτερη κατά 3%.
Οι αντίστοιχοι έλεγχοι ευαισθησίας για την αναμενόμενη αύξηση των μισθών, δηλαδή η χρήση 0,5% μεγαλύτερης αναμενόμενης αύξησης μισθών θα είχε ως αποτέλεσμα η αναλογιστική υποχρέωση να ήταν μεγαλύτερη κατά 3%
200
ενώ η ακριβώς αντίρροπη κίνηση, δηλαδή η χρήση αναμενόμενης αύξησης μισθών μικρότερη κατά 0,5% θα είχε ως αποτέλεσμα η αναλογιστική υποχρέωση να ήταν μικρότερη κατά 3%.
Αναλυτικά, η αναλογιστική υποχρέωση ανά σενάριο για την Εταιρεία παρουσιάζεται στον παρακάτω πίνακα:
Αναλογιστική Υποχρέωση
Ποσοστιαία Μεταβολή
Αύξηση επιτοκίου προεξόφλησης κατά 0,5%
3.003,04
(3)%
Μείωση επιτοκίου προεξόφλησης κατά 0,5%
3.200,93
3%
Αύξηση αναμενόμενης αύξησης μισθών κατά 0,5%
3.199,50
3%
Μείωση αναμενόμενης αύξησης μισθών κατά 0,5%
3.003,41
(3)%
Οι παρακάτω πίνακες παρουσιάζουν την επίδραση από την εφαρμογή της οριστικής απόφασης για κάθε συγκεκριμένο κονδύλι των οικονομικών καταστάσεων που επηρεάζεται.
Εταιρεία
31.12.2019
Προσαρμογή ΔΛΠ 19
1.1.2020
Κέρδη/ (Ζημίες) εις νέον
94.944,12
7.572,15
102.516,27
Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία
12.657,77
(9.963,36)
2.694,41
Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις
7.770,77
2.391,21
10.161,97
Όμιλος
31.12.2019
Προσαρμογή ΔΛΠ 19
1.1.2020
Κέρδη/ (Ζημίες) εις νέον
193.162,98
7.985,63
201.148,60
Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία
13.478,62
(10.507,41)
2.971,22
Αναβαλλόμενες φορολογικές υποχρεώσεις
9.783,11
2.521,78
12.304,89
Εταιρεία
31.12.2020
Προσαρμογή ΔΛΠ 19
31.12.2020 αναθεωρημένο
Κέρδη/ (Ζημίες) εις νέον
(84.697,15)
7.369,68
(77.327,48)
Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία
12.235,87
(9.703,77)
2.532,10
Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις
58.063,84
(2.334,10)
55.729,75
201
Όμιλος
31.12.2020
Προσαρμογή ΔΛΠ 19
31.12.2020 αναθεωρημένο
Κέρδη/ (Ζημίες) εις νέον
(33.775,87)
7.825,54
(25.950,33)
Υποχρεώσεις παροχών προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία
13.089,87
(10.302,16)
2.787,70
Αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις
64.288,16
(2.476,62)
61.811,54
Εταιρεία
31.12.2020
Προσαρμογή ΔΛΠ 19
31.12.2020 αναθεωρημένο
Αναλογιστικά κέρδη/(ζημίες)
624,18
(259,58)
364,59
Αναβαλλόμενος φόρος
(149,80)
57,11
(92,69)
Όμιλος
31.12.2020
Προσαρμογή ΔΛΠ 19
31.12.2020 αναθεωρημένο
Αναλογιστικά κέρδη/(ζημίες)
663,86
(205,25)
458,61
Αναβαλλόμενος φόρος
(159,33)
45,15
(114,17)
3.17 Δανειακές υποχρεώσεις
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2021
31.12.2020
31.12.2021
31.12.2020
Χρηματοδοτική γραμμή κεφαλαίου κίνησης
0
92.686,17
0
92.686,17
Ομολογιακό δάνειο (€200εκατ.) - βραχυπρ. μέρος
2.131,93
2.122,80
2.131,93
2.122,74
Ομολογιακό δάνειο (€150εκατ.) - βραχυπρ. μέρος
368,48
448,22
368,48
448,22
Σύνολο βραχυπρόθεσμων δανειακών υποχρεώσεων
2.500,40
95.257,19
2.500,40
95.257,13
Ομολογιακό δάνειο (€200εκα.) - μακρ. μέρος
197.583,35
197.065,55
197.583,35
197.065,55
Ομολογιακό δάνειο (€150εκατ.) - μακρ. μέρος
146.117,01
144.905,71
146.117,01
144.905,71
Σύνολο μακροπρόθεσμων δανειακών υποχρεώσεων
343.700,36
341.971,26
343.700,36
341.971,26
202
Κοινό Ομολογιακό Δάνειο ύψους 200εκ. ευρώ
Την 12.03.2019 η Εταιρεία εξέδωσε Κοινό Ομολογιακό Δάνειο διάρκειας επτά (7) ετών και διατέθηκαν συνολικά 200.000 κοινές ανώνυμες ομολογίες με ονομαστική αξία EUR 1.000 εκάστη και τελική απόδοση 3,60%.
Κατά την 31.12.2021 η εύλογη αξία των υποχρεώσεων της Εταιρείας και του Ομίλου από την έκδοση του ομολογιακού δανείου, λαμβάνοντας υπόψη την τιμή διαπραγμάτευσης στην οργανωμένη αγορά τίτλων σταθερού εισοδήματος του Χρηματιστηρίου Αθηνών, προσδιορίστηκε στο ποσό των €202.180.
Οι υποχρεώσεις του ομολογιακού δανείου του Ομίλου και της Εταιρείας αναλύεται ως εξής:
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2021
31.12.2020
31.12.2021
31.12.2020
Δανειακές υποχρεώσεις
Μακροπ/σμο μέρος
197.583,35
197.065,55
197.583,35
197.065,55
Βραχυπ/σμο μέρος
2.131,93
2.122,74
2.131,93
2.122,74
Λογιστική αξία Ομολογιακού Δανείου
199.715,28
199.188,29
199.715,28
199.188,29
Η κίνηση του ομολογιακού δανείου αναλύεται ως εξής:
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2021
31.12.2020
31.12.2021
31.12.2020
Ομολογιακό Δάνειο & δεδουλευμένοι τόκοι
202.122,74
202.181,15
202.122,74
202.181,15
Μείον: Δαπάνες έκδοσης Ομολογιακού Δανείου
(2.934,45)
(3.433,23)
(2.934,45)
(3.433,23)
Υπόλοιπο έναρξης
199.188,29
198.747,92
199.188,29
198.747,92
Τόκοι περιόδου
7.289,12
7.301,59
7.289,12
7.301,59
Απόσβεση εξόδων έκδοσης
517,86
498,78
517,86
498,78
Αποπληρωμή κουπόνι ομολογιών
(7.280,00)
(7.360,00)
(7.280,00)
(7.360,00)
Υπόλοιπο λήξης περιόδου
199.715,28
199.188,29
199.715,28
199.188,29
Το Πρόγραμμα Έκδοσης του Κοινού Ομολογιακού Δανείου ύψους 200 εκ. ευρώ της Εταιρείας («Πρόγραμμα») όπως αυτό εγκρίθηκε με την από 22.02.2019 απόφαση του Δ.Σ. της Εταιρείας, τροποποιήθηκε βάσει της από 30.3.2021 απόφασης της Συνέλευσης των Ομολογιούχων και της από 13.4.2021 Σύμβασης Τροποποίησης.
Μεταξύ των τροποποιήσεων περιλαμβάνεται ο ορισμός του Ελεγχόμενου Διαστήματος που σημαίνει (α) τη χρονική περίοδο από τις 31.12.2019 και εφεξής καθ’ όλη τη διάρκεια του Ομολογιακού Δανείου, ή (β) τη χρονική περίοδο από τις 30.06.2022 και εφεξής καθ’ όλη τη διάρκεια του Ομολογιακού Δανείου, εφόσον ο Εκδότης (i) μέχρι την 30.04.2021 καταθέσει ποσό €10.800.000 στο Λογαριασμό Εξασφάλισης Ομολογιακού Δανείου DSRA (το οποίο θα συνιστά «Προς Αποδέσμευση Ποσό», σύμφωνα με τον Όρο 14.1(xii)(Γ) και θα δύναται να αναληφθεί από τον Εκδότη κατά την προβλεπόμενη στον όρο αυτό διαδικασία), και (ii) μέχρι την 30.09.2021 προβεί σε άντληση κεφαλαίων ποσού τουλάχιστον €60.000.000 μέσω αύξησης μετοχικού κεφαλαίου και λάβει κρατική ενίσχυση ποσού €120.000.000 από την Ελληνική Δημοκρατία, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 30 του Ν. 4772/2021.
203
Συνεπεία των ανωτέρω, η Εταιρεία προέβη σε κατάθεση ποσού ύψους ευρώ δέκα εκατομμυρίων οκτακοσίων χιλιάδων (€10.800.000) στον Λογαριασμό Εξασφάλισης Ομολογιακού Δανείου DSRA την 22.4.2021. Επιπρόσθετα, δεδομένης της πιστοποίησης της αύξησης μετοχικού κεφαλαίου μέσω της οποίας αντλήθηκαν ευρώ εξήντα εκατομμυρίων (€60.000.000) την 14.6.2021, καθώς και της καταβολής της κρατικής ενίσχυσης ύψους ευρώ εκατόν είκοσι εκατομμυρίων (€120.000.000) του άρθρου 30 του Ν.4772/2021 την 2.7.2021, η Εταιρεία επιβεβαιώνει ότι τηρούνται οι προϋποθέσεις ορισμού του Ελεγχόμενου Διαστήματος, κατά το οποίο εφαρμόζεται η υποχρέωση μέτρησης των χρηματοοικονομικών δεικτών σύμφωνα με το άρθρο 14.1(xii) του Προγράμματος, τη χρονική περίοδο από τις 30.06.2022 και εφεξής. Την 31.12.2021 το κατατεθειμένο από την Εταιρεία ποσό στο Λογαριασμό Εξασφάλισης Ομολογιακού Δανείου DSRA ανερχόταν σε €19,51εκ, ποσό που περιλαμβάνεται στο κονδύλι «Άλλες μακροπρόθεσμες απαιτήσεις.
Επιπρόσθετα, η Συνέλευση των ομολογιούχων δανειστών της 30ης Μαρτίου 2021 αποφάσισε όπως ποσοστό 14% των αντληθέντων από το ΚΟΔ κεφαλαίων (συνολικού ύψους, κατόπιν αφαίρεσης των δαπανών έκδοσης, €27.420,58 χιλ., ήτοι €27.465,16 χιλ. μείον €44,58 χιλ. που έχουν ήδη διατεθεί για τον αρχικό σκοπό) διατεθούν, έως την 31.12.2021, για την κάλυψη αναγκών της Εταιρείας σε κεφάλαιο κίνησης αντί της χρηματοδότησης μέρους της κατασκευής εκπαιδευτικού κέντρου και γραφείων στο Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών. Η αλλαγή αυτή συμφωνήθηκε, δεδομένου ότι -στο πλαίσιο του προγράμματος μείωσης των κεφαλαιουχικών δαπανών που εφαρμόζει για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της πανδημίας του κορωνοϊού COVID-19- η Εταιρεία έχει αναβάλλει την υλοποίηση του εν λόγω έργου. Σχετικά σημειώνεται ότι η Εταιρία έχει ήδη υλοποιήσει την μετεγκατάσταση τμημάτων της (γραφείων) στον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών στις υπάρχουσες εγκαταστάσεις, επιτυγχάνοντας μείωση κόστους και καλύτερο συντονισμό, παρά την αναβολή του προαναφερόμενου έργου. Συνεπώς, τα κεφάλαια που προορίζονταν για την κατασκευή του εκπαιδευτικού κέντρου έχουν διατεθεί σε κεφάλαιο κίνησης, ενώ η κατασκευή εκπαιδευτικού κέντρου που έχει προς το παρόν αναβληθεί θα χρηματοδοτηθεί από άλλους πόρους.
Ομολογιακό Δάνειο ύψους 150εκ. ευρώ
Τον Οκτώβριο του 2020, η Εταιρεία υπέγραψε σύμβαση με τις τέσσερις ελληνικές συστημικές τράπεζες για τη χορήγηση Ομολογιακού Δανείου ποσού 150,0 εκατ. Ευρώ κυμαινόμενου επιτοκίου (3Μ EURIBOR+περιθώριο), κάνοντας χρήση του προγράμματος χρηματοδότησης του Ταμείου Εγγυοδοσίας Επιχειρήσεων Covid-19, με τη μορφή μηχανισμού εγγυήσεων λήξεως το 2025. Η προμήθεια που καταβλήθηκε από την Εταιρεία για την εν λόγω εγγύηση ανήλθε στο ποσό των €4,8 εκ. τον Οκτώβριο του 2020.
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2021
31.12.2020
31.12.2021
31.12.2020
Δανειακές υποχρεώσεις
Μακροπ/σμο μέρος
146.117,01
144.905,71
146.117,01
144.905,71
Βραχυπ/σμο μέρος
368,48
448,22
368,48
448,22
Λογιστική αξία Ομολογιακού Δανείου
146.485,49
145.353,94
146.485,49
145.353,94
204
Η κίνηση του ομολογιακού δανείου αναλύεται ως εξής:
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2021
31.12.2020
31.12.2021
31.12.2020
Ομολογιακό Δάνειο & δεδουλευμένοι τόκοι
150.448,22
150.000,00
150.448,22
150.000,00
Μείον: Δαπάνες έκδοσης Ομολογιακού Δανείου
5.094,29
5.507,59
5.094,29
5.507,59
Υπόλοιπο έναρξης
145.353,94
144.492,41
145.353,94
144.492,41
Τόκοι περιόδου
3.342,19
982,60
3.342,19
982,60
Απόσβεση εξόδων έκδοσης
1.436,24
413,36
1.436,24
413,36
Αποπληρωμή κουπόνι ομολογιών
(3.646,88)
(534,38)
(3.646,88)
(534,38)
Υπόλοιπο λήξης περιόδου
146.485,49
145.354,00
146.485,49
145.354,00
Ο Όμιλος για να θωρακίσει επιπρόσθετα τη ρευστότητά του προέβη στην εξασφάλιση χρηματοδοτικής γραμμής κεφαλαίου κίνησης ύψους €120 εκατ., την οποία μετά από συμφωνία με τις 4 ελληνικές συστημικές τράπεζες τον Απρίλιο του 2021 αντικατέστησε και επέκτεινε με Ομολογιακό Δάνειο ίδιου ποσού και διάρκειας έως την 30.09.2022. Η Εταιρεία έως το τέλος του 2020 είχε κάνει χρήση της εν λόγω πίστωσης ποσού €92 εκατ. Τον Ιούλιο του 2021 προέβη σε προπληρωμή του ομολογιακού δανείου ποσού €92 εκατ. μέσω επαναγοράς των ομολογιών, διατηρώντας κατά αυτόν τον τρόπο τη συνολική γραμμή πίστωσης ύψους €120 εκ μέχρι τις 30.09.2022.
3.18 Προμηθευτές και λοιπές υποχρεώσεις
Για την Εταιρεία και τον Όμιλο τα υπόλοιπα αναλύονται ως εξής:
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2021
31.12.2020
31.12.2021
31.12.2020
Ν.Π.Δ.Δ. και Δημόσιες Επιχειρήσεις
1,69
1,90
1,69
1,90
Προμηθευτές εξωτερικού
41.907,78
30.486,27
53.786,84
37.983,11
Προμηθευτές εσωτερικού
32.687,30
13.829,29
76.557,24
35.797,65
Σύνολο
74.596,76
44.317,46
130.345,77
73.782,67
Το κονδύλι «Προμηθευτές εξωτερικού» περιέχει κυρίως υποχρεώσεις που αφορούν σε συντηρήσεις, καύσιμα και χρεώσεις αεροδρομίων.
Η αύξηση που παρατηρείται σε σχέση με το υπόλοιπο την 31.12.2020 οφείλεται στη σταδιακή ανάκαμψη της δραστηριότητας του Ομίλου, σε σύγκριση με την προηγούμενη χρήση, όπου τα έξοδα σε βασικά κόστη του Ομίλου, όπως τα καύσιμα και οι χρεώσεις αεροδρομίων, είχαν επηρεαστεί από την επίδραση της πανδημίας του κορωνοϊού και της μειωμένης δραστηριότητας.
Οι λογιστικές αξίες των προμηθευτών και λοιπών υποχρεώσεων προσεγγίζουν τις εύλογες αξίες τους.
205
3.19 Προβλέψεις
1) Ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις
Η Εταιρεία έχει ελεγχθεί φορολογικά για τις χρήσεις 2007 - 2010 από τις φορολογικές αρχές.
Για τις χρήσεις 2011 - 2020 έχει ελεγχθεί βάσει της φορολογικής νομοθεσίας (Ν.2238/1994 και Ν.4174/2013) από τους τακτικούς ελεγκτές.
Εντός του Φεβρουαρίου 2020 η Εταιρεία παρέλαβε εντολή ελέγχου από τις φορολογικές αρχές για τη χρήση του 2014, ο οποίος ολοκληρώθηκε εντός της ίδιας χρήσης με εξόφληση των αναλογούντων ποσών φόρων και προσαυξήσεων.
Η θυγατρική Εταιρεία Olympic Air έχει ελεγχθεί φορολογικά για τις χρήσεις 2011 - 2020 βάσει της φορολογικής νομοθεσίας (Ν.2238/1994 και Ν.4174/2013) από τους τακτικούς ελεγκτές.
Οι θυγατρικές εταιρείες Aegean Cyprus Ltd και Anima Wings SRL δεν έχουν ελεγχθεί από τις φορολογικές αρχές της Κύπρου και της Ρουμανίας, αντίστοιχα.
Η Εταιρεία και ο Όμιλος δεν έχουν σχηματίσει πρόβλεψη για διαφορές φορολογικού ελέγχου καθώς εκτιμάται από τη Διοίκηση του Ομίλου ότι τα αποτελέσματα από μελλοντικούς ελέγχους από τις φορολογικές αρχές, αν τελικά πραγματοποιηθούν, δεν θα έχουν ουσιώδη επίδραση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου.
Για τη χρήση που έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2021 η Εταιρεία και η θυγατρική εταιρεία Olympic Air έχουν υπαχθεί στο φορολογικό έλεγχο των Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών που προβλέπεται στο άρθρο 65Α του Ν.4174/2013. Ο έλεγχος αυτός βρίσκεται σε εξέλιξη και τα σχετικά φορολογικά πιστοποιητικά προβλέπεται να χορηγηθούν μετά τη δημοσίευση των χρηματοοικονομικών καταστάσεων της χρήσεως 2021. Αν μέχρι την ολοκλήρωση του φορολογικού ελέγχου προκύψουν πρόσθετες φορολογικές υποχρεώσεις εκτιμούμε ότι αυτές δεν θα έχουν ουσιώδη επίδραση στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις του Ομίλου.
2) Προβλέψεις συντήρησης αεροσκαφών
Το σωρευτικό ποσό των προβλέψεων για τη μελλοντική συντήρηση των αεροσκαφών αναλύεται ως εξής:
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2021
31.12.2020
31.12.2021
31.12.2020
Υπόλοιπο 01.01
39.235,14
38.740,16
46.669,97
42.607,36
Προβλέψεις χρήσης
94.922,15
81.665,58
96.455,76
88.605,58
Μείον χρησιμοποιηθείσες προβλέψεις
(52.306,27)
(81.170,61)
(52.806,74)
(84.551,93)
Υπόλοιπο προβλέψεων
81.851,01
39.235,14
90.318,99
46.661,02
Η Εταιρεία έχει σχηματίσει προβλέψεις συντηρήσεων ποσού € 31.970,13 χιλ. για συντηρήσεις που αναμένεται να πραγματοποιηθούν την επόμενη χρήση. Ποσό € 49.880,88 χιλ. αφορά συντηρήσεις που αναμένεται να πραγματοποιηθούν σε μακροπρόθεσμη περίοδο.
206
Αντίστοιχα ο Όμιλος, έχει σχηματίσει προβλέψεις συντηρήσεων ποσού € 35.955,89 χιλ. για συντηρήσεις που αναμένεται να πραγματοποιηθούν την επόμενη χρήση. Ποσό € 54.363,09 χιλ. αφορά συντηρήσεις που αναμένεται να πραγματοποιηθούν σε μακροπρόθεσμη περίοδο.
Το κονδύλι «χρησιμοποιηθείσες προβλέψεις» περιλαμβάνει χρεώσεις που αντιστοιχούν σε τιμολόγια εκμισθωτών αεροσκαφών έναντι μελλοντικών συντηρήσεων αεροσκαφών.
Ο υπολογισμός της πρόβλεψης συντήρησης αεροσκαφών υπολογίζεται βάσει των πραγματοποιηθεισών ωρών πτήσης αυτών, ενώ η πραγματοποίηση εξόδων συντήρησης προκαλεί αντίστοιχα μείωση της πρόβλεψης.
Οι επιπτώσεις των μέτρων που επιβλήθηκαν για την αντιμετώπιση του κορωνοϊού την προηγούμενη χρήση, μείωσαν σημαντικά το πτητικό έργο της Εταιρείας και του Ομίλου, και ως εκ τούτου το πρόγραμμα συντήρησης. Την τρέχουσα χρήση, η σταδιακή βελτίωση του πτητικού έργου συνέβαλε στην αύξηση της αντίστοιχης πρόβλεψης συντήρησης σε σχέση με το 2020.
Λοιπές Προβλέψεις
Η Εταιρεία έχει σχηματίσει πρόβλεψη για επίδικες υποθέσεις ποσού € 658,94 χιλ. Το αντίστοιχο κονδύλι για τον Όμιλο ανέρχεται στο ποσό των € 667,84 χιλ. (31.12.2020 € 658,94 χιλ. για την Εταιρεία και € 689,87 χιλ. για τον Όμιλο).
Το ποσό της πρόβλεψης μη ληφθείσας άδειας για τη χρήση του 2021 για την Εταιρεία και τον Όμιλο ανέρχεται σε € 955.964,25 χιλ. και € 1.177,28 χιλ. αντίστοιχα (2020 € 2.213,49 χιλ. και € 2.324,68 χιλ. για τον Όμιλο). (Σημ.3.27) .
3.20 Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
Οι λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις αφορούν υποχρεώσεις προς αεροδρόμια και ασφαλιστικούς οργανισμούς και λοιπούς πιστωτές οι οποίες σχετίζονται άμεσα με την εμπορική λειτουργία της Εταιρείας και του Ομίλου και αναλύονται ως εξής:
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2021
31.12.2020
31.12.2021
31.12.2020
Φόροι αεροδρομίων
56.075,87
51.970,02
57.975,29
55.679,53
Έσοδα επόμενων χρήσεων
35,86
35,86
35,86
35,86
Ασφαλιστικά ταμεία
6.417,24
9.868,28
8.902,28
11.140,24
Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
14.463,64
8.564,92
15.585,09
8.252,91
Φόροι - Τέλη αμοιβών προσωπικού
3.675,76
4.906,82
3.887,83
5.054,04
Σύνολο
80.668,36
75.345,90
86.386,35
80.162,59
207
3.21 Υπόλοιπα συμβάσεων
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2021
31.12.2020
31.12.2021
31.12.2020
Εμπορικές απαιτήσεις (Σημ. 3.10)
19.438,27
17.163,91
32.750,89
20.692,67
Απαιτήσεις από συμβάσεις με πελάτες (Σημ. 3.10)
9.165,38
1.822,88
6.555,13
2.008,14
Y ποχρεώσεις από συμβάσεις με πελάτες
(193.335,87)
(222.532,67)
(201.019,95)
(228.194,66)
Το κονδύλι «Απαιτήσεις από συμβάσεις με πελάτες» αφορά έσοδα που πραγματοποιήθηκαν εντός της περιόδου και τιμολογήθηκαν μεταγενέστερα. Τα έσοδα αφορούν κυρίως έσοδα interline, charter και έσοδα από εξαργύρωση/μετατροπή πόντων προγραμμάτων επιβράβευσης που συμμετέχει η εταιρεία.
Η μείωση του κονδυλίου των υποχρεώσεων από συμβάσεις με πελάτες, και συγκεκριμένα στο βραχυπρόθεσμο μέρος του, οφείλεται κυρίως στην εξαργύρωση των credit voucher s που είχε προσφέρει από το 2020 η Εταιρεία και ο Όμιλος σε επιβάτες, οι οποίοι δε χρησιμοποίησαν το εισιτήριό τους, εξαιτίας των ακυρώσεων πτήσεων, που επέφεραν τα περιοριστικά μέτρα για την αντιμετώπιση της πανδημίας του κορωνοϊού.
1. Υποχρεώσεις από συμβάσεις με πελάτες- βραχυπρόθεσμο μέρος
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2021
31.12.2020
31.12.2021
31.12.2020
Υποχρεώσεις από προεισπραχθέντα εισιτήρια
Ναύλοι
82.199,77
74.389,02
86.308,73
78.324,43
Παρεπόμενες υπηρεσίες
8.405,73
8.850,70
9.275,85
9.718,94
Σύνολο
90.605,51
83.239,72
95.584,58
88.043,37
Υποχρεώσεις από Credit Voucher
43.645,17
86.890,48
43.645,17
86.890,48
Προκαταβολές πελατών
12.847,99
6.291,23
15.510,45
7.149,58
Υποχρεώσεις προγραμμάτων πιστότητας πελατών Βραχυπρόθεσμο μέρος
9.409,27
9.471,25
9.409,27
9.471,25
Σύνολο υποχρεώσεων από συμβάσεις με πελάτες - βραχυπρόθεσμο μέρος
156.507,94
185.892,68
164.149,46
191.554,67
2. Υποχρεώσεις από συμβάσεις με πελάτες- μακροπρόθεσμο μέρος
Το μακροπρόθεσμο μέρος των υποχρεώσεων από συμβάσεις με πελάτες της Εταιρείας και του Ομίλου αφορά υποχρέωση του προγράμματος πιστότητας πελατών (Miles & Bonus) και ανέρχεται σε €36.827,93 χιλ (2020: €36.639,99 χιλ).
Κίνηση προγράμματος πιστότητας πελατών (Miles & Bonus)
Το σύνολο (βραχυπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο μέρος) των υποχρεώσεων των προγραμμάτων πιστότητας πελατών με 31.12.2021 της Εταιρείας και του Ομίλου ανέρχεται σε € 46.237,20 χιλ. (βραχυπρόθεσμο μέρος : € 9.409,27 χιλ, μακροπρόθεσμο μέρος: € 36.827,93 χιλ).
Παρακάτω αναλύεται η κίνηση των συγκεκριμένων υποχρεώσεων με 31.12.2021 και 31.12.2020 για την Εταιρεία και τον Όμιλο.
208
31.12.2021
31.12.2020
Υπόλοιπο 01/01
46.111,23
43.164,06
Προσθήκες μιλίων
7.589,08
7.424,52
Εξαργυρώσεις μιλίων
(7.463,11)
(4.477,34)
Υποχρέωση 31/12
46.237,20
46.111,23
3.22 Δεδουλευμένα έξοδα
Τα δεδουλευμένα έξοδα αναλύονται ως εξής :
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2021
31.12.2020
31.12.2021
31.12.2020
Προμήθειες πρακτόρων
4.132,57
53,92
4.533,67
68,27
Χρήσεις λογισμικών συστημάτων
33,09
9,74
33,09
9,74
Καύσιμα αεροσκαφών
844,97
64,51
1.056,12
96,90
Εξοδα συντήρησης αεροσκαφών
10.956,33
814,25
12.745,61
933,06
Χρεώσεις αεροδρομίων
7.135,30
1.577,73
10.439,00
2.761,36
Xρεώσεις ξένων αεροπορικών εταιριών
9.776,58
1.092,56
191,87
193,36
Λοιπές αμοιβές πληρωτέες
231,19
768,40
2.697,99
1.005,74
Λοιπά έξοδα
1.835,10
538,13
8.719,05
1.164,94
Σύνολο
34.945,14
4.919,25
40.416,41
6.233,37
209
3.23 Παράγωγα
Εταιρεία και Όμιλος
Ονομαστική Αξία
31.12.2021
Ονομαστική Αξία
31.12.2020
Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία
Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ
123.000.000
4.678,73
16.000.000
251,66
Συμβόλαια ανταλλαγής εμπορευμάτων (καυσίμων)
18.000 MT
289,91
0
Συμβόλαια ανταλλαγής επιτοκίου
40.000.000
2.296,39
40.000.000
852,54
Σύνολο
7.265,02
1.104,20
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ
72.000.000
2.406,57
0
Σύνολο
2.406,57
0
Σύνολο περουσιακών στοιχείων (Μακροπρόθεσμο μέρος)
9.671,60
1.104,20
Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία
Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ
120.000.000
5.320,73
12.000.000
429,99
Συμβόλαια ανταλλαγής εμπορευμάτων (καυσίμων)
133.000 MT
11.441,82
0
Σύνολο
16.762,55
429,99
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ
62.000.000
1.779,78
12.000.000
61,48
Σύνολο
1.779,78
61,48
Σύνολο περουσιακών στοιχείων (Βραχυπρόθεσμο μέρος)
18.542,33
491,47
Σύνολο Απαιτήσεων από συμβάσεις παραγώγων
28.213,93
1.595,67
Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις
Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ
15.000.000
(76,06)
152.000.000
(4.034,81)
Συμβόλαια ανταλλαγής εμπορευμάτων (καυσίμων)
6.000 ΜΤ
(169,57)
0
Συμβόλαια ανταλλαγής επιτοκίου
332.000.000
(3.463,81)
205.000.000
(9.899,24)
Σύνολο
(3.709,43)
(13.934,05)
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ
0
72.000.000
(2.561,77)
Συμβόλαια ανταλλαγής επιτοκίου
135.300.000
(7.259,64)
152.000.000
(16.719,17)
Σύνολο
(7.259,64)
(19.280,93)
Σύνολο υποχρεώσεων (Μακροπρόθεσμο μέρος)
(10.969,07)
(33.214,98)
Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ
18.000.000
(91,84)
84.000.000
(4.277,96)
Συμβόλαια ανταλλαγής εμπορευμάτων (καυσίμων)
26.000 ΜΤ
(1.529,10)
70.000 ΜΤ
(6.260,64)
Σύνολο
(1.620,94)
(10.538,60)
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ
10.000.000
(26,82)
84.000.000
(2.885,78)
Συμβόλαια ανταλλαγής εμπορευμάτων (καυσίμων)
0
(3.297,93)
Σύνολο
(26,82)
(6.183,71)
Σύνολο υποχρεώσεων (Βραχυπρόθεσμο μέρος)
(1.647,76)
(16.722,31)
Σύνολο Υποχρεώσεων από συμβάσεις παραγώγων
(12.616,84)
(49.937,29)
210
31.12.2021
Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ
Συμβόλαια ανταλλαγής εμπορευμάτων (καυσίμων)
Συμβόλαια ανταλλαγής επιτοκίου
Συνολο
Κονδύλι Ισολογισμού/Αποτελεσματων
Αξια αποτίμησης 31/12/2020
(7.631,12)
(6.260,64)
(9.046,70)
(22.938,46)
Μεταβολή επιμέτρησης στα "Λοιπα Συνολικά Εισοδήματα"
17.944,79
16.965,13
8.862,04
43.771,96
Λοιπα Συνολικά Εισοδήματα
Αποτελεσματικό σκέλος αντιστάθμισης ταμειακών ροών
(485,98)
(671,36)
(642,81)
(1.800,14)
Κατηγοροποίηση ανα είδος αντιστάθμιζόμενου εξόδου (καύσιμα, συντήρηση, μισθώσεις αεροσκαφών κτλ.)/Λοιπα Συνολικά Εισοδήματα
Αναποτελεσματικό σκέλος αντιστάθμισης ταμειακών ροών
3,86
0
0
3,86
Χρηματοοικονομικά αποτελέσματα/Λοιπα Συνολικά Εισοδήματα
Αξία αποτίμησης Λοιπών Συνολικών Εισοδημάτων (Λοιπα αποθεματικά) 31/12/2021( A )
9.831,56
10.033,13
(827,47)
19.037,22
Λοιπα Αποθεματικά
Αναποτελεσματικό σκέλος αποτίμησης
0
0
(339,95)
(339,95)
Χρηματοοικονομικά αποτελέσματα
Αξία αποτίμησης 31/12/2021(Α)
9.831,56
10.033,13
(1.167,42)
18.697,27
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα που δεν θεωρούνται αντισταθμίσεις και αναγνωρίζονται στα αποτελεσμάτα περιόδου
Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ
Συμβόλαια ανταλλαγής εμπορευμάτων (καυσίμων)
Συμβόλαια ανταλλαγής επιτοκίου
Συνολο
Κονδύλι Ισολογισμού/Αποτελεσματων
Αξια αποτίμησης 31/12/2020
(5.386,06)
(3.297,93)
(16.719,17)
(25.403,16)
Αποτελέσματα αποτίμησης παράγωγων προϊόντων που δεν θεωρούνται αντισταθμίσεις
10.485,65
(87,33)
9.459,46
19.857,78
Χρηματοοικονομικά αποτελέσματα
Αποτελέσματα εκκαθαρισεων παράγωγων προϊόντων που δεν θεωρούνται αντισταθμίσεις
(940,06)
3.385,26
0
2.445,20
Χρηματοοικονομικά αποτελέσματα
Αξία αποτίμησης 31/12/2021 (Β)
4.159,53
0
(7.259,71)
(3.100,18)
Συνολική Αποτιμηση 31/12/2021 (Α+Β)
13.991,09
10.033,13
(8.427,13)
15.597,09
211
31.12.2020
Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ
Συμβόλαια ανταλλαγής εμπορευμάτων (καυσίμων)
Συμβόλαια ανταλλαγής επιτοκίου
Συνολο
Κονδύλι Ισολογισμού/Αποτελεσματων
Αξια αποτίμησης 31/12/2019
759,70
(702,32)
(6.107,33)
(6.049,96)
Μεταβολή επιμέτρησης στα "Λοιπα Συνολικά Εισοδήματα"
(7.385,48)
75.260,60
(2.188,33)
65.686,79
Λοιπα Συνολικά Εισοδήματα
Αποτελεσματικό σκέλος αντιστάθμισης ταμειακών ροών
(870,13)
(35.533,81)
(520,87)
(36.924,80)
Κατηγοροποίηση ανα είδος αντιστάθμιζόμενου εξόδου (καύσιμα, συντήρηση, μισθώσεις αεροσκαφών κτλ.)/Λοιπα Συνολικά Εισοδήματα
Αναποτελεσματικό σκέλος αντιστάθμισης ταμειακών ροών
(135,21)
(45.285,11)
(280,87)
(45.701,20)
Χρηματοοικονομικά αποτελέσματα/Λοιπα Συνολικά Εισοδήματα
Αξία αποτίμησης Λοιπών Συνολικών Εισοδημάτων (Λοιπα αποθεματικά) 31/12/2020 ( A )
(7.631,12)
(6.260,64)
(9.097,40)
(22.989,16)
Λοιπα Αποθεματικά
Αναποτελεσματικό σκέλος αποτίμησης
0
(3.297,93)
(16.668,47)
(19.966,40)
Χρηματοοικονομικά αποτελέσματα
Αξία αποτίμησης 31/12/2020 (Α)
(7.631,12)
(9.558,57)
(25.765,87)
(42.955,56)
Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα που δεν θεωρούνται αντισταθμίσεις και αναγνωρίζονται στα αποτελεσμάτα περιόδου
Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ
Συμβόλαια ανταλλαγής εμπορευμάτων (καυσίμων)
Συμβόλαια ανταλλαγής επιτοκίου
Συνολο
Κονδύλι Ισολογισμού/Αποτελεσματων
Αξια αποτίμησης 31/12/2019
2.795,20
0
0
2.795,20
Αποτελέσματα εκκαθαρισεων παράγωγων προϊόντων που δεν θεωρούνται αντισταθμίσεις
(7.347,13)
0
0
(7.347,13)
Χρηματοοικονομικά αποτελέσματα
Αποτελέσματα εκκαθαρισεων παράγωγων προϊόντων που δεν θεωρούνται αντισταθμίσεις
(834,14)
0
0
(834,14)
Χρηματοοικονομικά αποτελέσματα
Αξία αποτίμησης 31/12/2020 (Β)
(5.386,06)
0
0
(5.386,06)
Συνολική Αποτιμηση 31/12/2020 (Α+Β)
(13.017,18)
(9.558,57)
(25.765,87)
(48.341,62)
212
Η Εταιρεία κατέχει παράγωγα που χρησιμοποιούνται ως μέσα αντιστάθμισης ταμειακών ροών για την κάλυψη του κινδύνου από τις μεταβολές στην ισοτιμία του δολαρίου έναντι του ευρώ, συμβόλαια ανταλλαγής εμπορευμάτων επί αεροπορικών καυσίμων, προϊόντα ανταλλαγής επιτοκίων καθώς και ανοιχτές θέσεις προθεσμιακών συμβολαίων σε δολάρια, για τις οποίες δεν έχει επιλέξει να εφαρμόσει λογιστική αντιστάθμισης (hedge accounting).
Τα παράγωγα κατατάσσονται ως περιουσιακά στοιχεία ή ως υποχρεώσεις. Το σύνολο της εύλογης αξίας ενός παραγώγου που έχει προσδιορισθεί ως μέσο αντιστάθμισης κατατάσσεται ως μη κυκλοφορούν περιουσιακό στοιχείο ή μακροπρόθεσμη υποχρέωση εάν η υπολειπόμενη περίοδος ενηλικίωσης του αντισταθμισμένου στοιχείου είναι μεγαλύτερη από 12 μήνες και ως κυκλοφορούν περιουσιακό στοιχείο ή βραχυπρόθεσμη υποχρέωση εάν η υπολειπόμενη περίοδος ενηλικίωσης του αντισταθμισμένου στοιχείου είναι μικρότερη από 12 μήνες.
Αντίστοιχα το σύνολο της εύλογης αξίας των προθεσμιακών συμβολαίων σε δολάρια, για τα οποία η Εταιρεία δεν έχει επιλέξει να εφαρμόσει λογιστική αντιστάθμισης, κατατάσσεται ως μη κυκλοφορούν περιουσιακό στοιχείο ή μακροπρόθεσμη υποχρέωση εάν η υπολειπόμενη περίοδος ενηλικίωσης του συμβολαίου είναι μεγαλύτερη από 12 μήνες και ως κυκλοφορούν περιουσιακό στοιχείο ή βραχυπρόθεσμη υποχρέωση εάν η υπολειπόμενη περίοδος ενηλικίωσης του συμβολαίου είναι μικρότερη από 12 μήνες.
α) Προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ (currency forwards & options)
O Όμιλος συνάπτει προθεσμιακά συμβόλαια σε δολάρια ΗΠΑ που χρησιμοποιούνται ως μέσα αντιστάθμισης ταμειακών ροών για την κάλυψη του κινδύνου από τις μεταβολές στην ισοτιμία του δολαρίου έναντι του ευρώ.
Tην 31η Δεκεμβρίου 2021 ο Όμιλος είχε συνάψει συμφωνίες για να αντισταθμίσει το 31% και 30% των εκτιμώμενων ετήσιων αναγκών του σε δολάρια Η.Π.Α. για τα έτη 2022 και 2023, αντίστοιχα. Την 31η Δεκεμβρίου 2020 ο Όμιλος είχε συνάψει συμφωνίες για να αντισταθμίσει το 32%, 27% και 27% των εκτιμώμενων ετήσιων αναγκών του σε δολάρια Η.Π.Α για τα έτη 2021, 2022 και 2023, αντίστοιχα (μελλοντικές συναλλαγές).
Το ονομαστικό ποσό των ανοιχτών συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης κατά την 31.12.2021 ανέρχεται σε € 243.687,09 χιλ. (31.12.2020: € 215.141,39 χιλ.) (Επίπεδο ιεράρχησης εύλογων αξιών 2).
Λήξεις Συμβολαίων
Ονομαστικό Ποσό σε χιλ. δολ. 31.12.2021
Ονομαστικό Ποσό σε χιλ. δολ. 31.12.2020
2021
0
96.000
2022
138.000
84.000
2023
138.000
84.000
Σύνολο
276.000
264.000
Επιπλέον των θέσεων που έχουν συναφθεί για σκοπούς αντιστάθμισης ταμειακών ροών και αναλύονται παραπάνω, ο Όμιλος κατά την 31η Δεκεμβρίου 2021 διατηρούσε ανοιχτές θέσεις προθεσμιακών συμβολαίων σε δολάρια ΗΠΑ συνολικού ύψους 144 εκ. δολ. με λήξεις εντός των ετών 2022-2023 για τις οποίες ο Όμιλος δεν έχει επιλέξει να εφαρμόσει λογιστική αντιστάθμισης (hedge accounting). Οι θέσεις αυτές διατηρούνται σύμφωνα με την πολιτική διαχείρισης συναλλαγματικών κινδύνων του Ομίλου που υιοθετήθηκε από 01.01.2019 σε συνδυασμό με την υιοθέτηση του ΔΠΧΑ 16. Το ονομαστικό ποσό των εν λόγω ανοιχτών συμβολαίων μελλοντικής
213
εκπλήρωσης κατά την 31.12.2021 ανέρχεται σε € 127.141,09 χιλ. (31.12.2020: €136.908,16 χιλ.) (Επίπεδο ιεράρχησης εύλογων αξιών 2).
β) Συμβόλαια ανταλλαγής εμπορευμάτων (commodity swaps)
Ο Όμιλος εφαρμόζει πολιτική αντιστάθμισης κινδύνου χρησιμοποιώντας χρηματοοικονομικά παράγωγα προϊόντα πετρελαίου ως μέσα αντιστάθμισης ταμειακών ροών για την κάλυψη του κινδύνου, προκειμένου να διαχειριστεί τον κίνδυνο που προέρχεται από τις διακυμάνσεις της τιμής του πετρελαίου.
Την 31η Δεκεμβρίου 2021 ο Όμιλος είχε συνάψει συμβόλαια ανταλλαγής εμπορευμάτων επί αεροπορικών καυσίμων (commodity jet swaps) συνολικού ύψους 144χιλ. μετρικών τόνων και δικαιωμάτων προαίρεσης (Zero Cost Collar) 15 χιλ. μετρικών τόνων που κάλυπταν συνολικά ποσοστό 44% των προβλεπόμενων αναγκών σε καύσιμα για το 2022.
Ομοίως, την 31η Δεκεμβρίου 2021 ο Όμιλος είχε συνάψει συμβόλαια ανταλλαγής εμπορευμάτων επί αεροπορικών καυσίμων (commodity jet swaps) συνολικού ύψους 24χιλ. μετρικών τόνων που κάλυπταν ποσοστό 6% των προβλεπόμενων αναγκών σε καύσιμα για το 2023.
Την 31η Δεκεμβρίου 2020, ο όμιλος είχε συνάψει παράγωγα πετρελαίου συνολικού ύψους 70χιλ. μετρικών τόνων για το 2021 που κρίθηκαν ως αποτελεσματικά, και κάλυπταν το 15% των εκτιμώμενων αναγκών για το 2021 (μελλοντικές συναλλαγές).
Λήξεις συμβολαίων
Μετρικοί Τόνοι 31.12.2021
Μετρικοί Τόνοι 31.12.2020
2021
0
70.000
2022
159.000
0
2023
24.000
0
Σύνολο
183.000
70.000
γ) Συμβόλαια ανταλλαγής επιτοκίων
Ο Όμιλος χρησιμοποιεί παράγωγα προϊόντα ανταλλαγής επιτοκίων (Ιnterest Rate Swaps) ως αντισταθμιστικά εργαλεία που χρησιμοποιούνται για σχέσεις αντιστάθμισης ταμειακών ροών χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων και συγκεκριμένα για την κάλυψη του επιτοκιακού κινδύνου που προέρχεται από μελλοντικές μισθώσεις αεροσκαφών.
Η Εταιρεία με ημερομηνία 31.12.2021, είχε συνάψει συμβόλαια ανταλλαγής επιτοκίου για την κάλυψη του επιτοκίου κινδύνου από μισθώσεις οκτώ (8) αεροσκαφών που αναμένεται να παραληφθούν εντός της διετίας 2022-2023, ονομαστικής αξίας ύψους 372.000 χιλ. δολ. (31.12.2020: 245.000 χιλ. δολ.).
Επιπλέον, η Εταιρεία έχει συνάψει παράγωγα προϊόντα ανταλλαγής επιτοκίων για τα οποία δεν πληρούνται τα κριτήρια και συνεπώς δεν εφαρμόζει λογιστική αντιστάθμισης ταμειακών ροών ονομαστικής αξίας 135.300 χιλ. δολ. (31.12.2021: 152.000 χιλ. δολ.).
Το ονομαστικό ποσό των ανοιχτών συμβολαίων ανταλλαγής επιτοκίων την 31.12.2021 ανέρχεται σε € 447.907,47 (31.12.2020: 323.527,02 χιλ.).
214
Τα παράγωγα προϊόντα αποτιμώνται στις εύλογες αξίες τους κατά την ημερομηνία του ισολογισμού. Η εύλογη αξία των προϊόντων αυτών παρέχεται από τα πιστωτικά ιδρύματα με τα οποία ο Όμιλος έχει συνάψει τις σχετικές συμβάσεις και αντανακλούν καλόπιστα παραδοχές και εκτιμήσεις των ιδρυμάτων, με βάση τη διαθέσιμη πληροφόρηση για τα σχετικά δεδομένα της αγοράς. Οι παράμετροι που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό της εύλογης αξίας διαφοροποιούνται ανάλογα με το είδος του παραγώγου.
3.24 Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες
Τα έσοδα από συμβάσεις με πελάτες αφορούν την πώληση εισιτηρίων, την πώληση εμπορευμάτων και την παροχή λοιπών υπηρεσιών.
Παρατίθεται ανάλυση ανά είδος υπηρεσιών:
Εταιρεία
Όμιλος
2021
2020
2021
2020
Έσοδα από τακτικές πτήσεις
343.856,80
200.453,65
558.293,19
341.643,05
Έσοδα από ναυλωμένες πτήσεις
85.320,34
55.298,93
37.880,89
14.057,80
Άλλα έσοδα εκμετάλλευσης που σχετίζονται με τις πτήσεις
83.184,42
62.137,07
78.654,23
59.403,05
Σύνολο
512.361,56
317.889,65
674.828,31
415.103,90
Παρατίθεται γεωγραφική ανάλυση των εσόδων από πελάτες:
Εταιρεία
2021
Εσωτερικό
Εξωτερικό
Σύνολα
Έσοδα από τακτικές πτήσεις
1.788,82
342.067,98
343.856,80
Έσοδα από ναυλωμένες πτήσεις
42.909,80
42.410,53
85.320,34
Άλλα έσοδα εκμετάλλευσης που σχετίζονται με τις πτήσεις
23.351,11
59.833,32
83.184,42
Σύνολο
68.049,73
444.311,83
512.361,56
Εταιρεία
2020
Εσωτερικό
Εξωτερικό
Σύνολα
Έσοδα από τακτικές πτήσεις
889,89
199.563,75
200.453,65
Έσοδα από ναυλωμένες πτήσεις
33.323,01
21.975,92
55.298,93
Άλλα έσοδα εκμετάλλευσης που σχετίζονται με τις πτήσεις
18.631,78
43.505,29
62.137,07
Σύνολο
52.844,69
265.044,96
317.889,65
Όμιλος
2021
Εσωτερικό
Εξωτερικό
Σύνολα
Έσοδα από τακτικές πτήσεις
176.763,87
381.503,30
558.267,17
Έσοδα από ναυλωμένες πτήσεις
5.774,39
32.133,50
37.907,89
Άλλα έσοδα εκμετάλλευσης που σχετίζονται με τις πτήσεις
18.950,26
59.702,99
78.653,25
Σύνολο
201.488,52
473.339,79
674.828,31
215
Όμιλος
2020
Εσωτερικό
Εξωτερικό
Σύνολα
Έσοδα από τακτικές πτήσεις
117.218,68
224.424,37
341.643,05
Έσοδα από ναυλωμένες πτήσεις
2.562,11
11.495,69
14.057,80
Άλλα έσοδα εκμετάλλευσης που σχετίζονται με τις πτήσεις
16.441,10
42.961,96
59.403,05
Σύνολο
136.221,88
278.882,02
415.103,90
3.25 Λοιπά έσοδα
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται έσοδα που δημιουργούνται από παρεπόμενες δραστηριότητες εκτός από την κύρια λειτουργική δραστηριότητα της Εταιρείας και του Ομίλου. Τα συγκεκριμένα έσοδα αφορούν τις εξής περιπτώσεις:
Λοιπά έσοδα
Εταιρεία
Όμιλος
2021
2020
2021
2020
Έσοδα από επιδοτήσεις ΟΑΕΔ
15,90
32,74
15,90
32,74
Έσοδα από παροχή υπηρεσιών σε τρίτους
23.014,84
32.373,44
6.362,44
16.331,63
Εσοδα από εκπαίδευση
0
128,98
306,14
612,95
Έσοδα από πώληση ανταλλακτικών αεροσκαφών
0
55,21
0
84,98
Λοιπά έσοδα
418,61
94,01
6.417,03
2.445,54
Kρατική επιχορήγηση
92.526,96
0
92.526,96
0
Σύνολο
115.976,31
32.684,38
105.628,47
19.507,85
Σε συνέχεια της ολοκλήρωσης της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας μέσω της οποίας αντλήθηκαν συνολικά κεφάλαια ποσού 60 εκ. ευρώ και η οποία πιστοποιήθηκε με την από 14.6.2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, καταβλήθηκε την 2.7.2021 από το Ελληνικό Δημόσιο στην Εταιρεία η οικονομική ενίσχυση ποσού 120 εκ. Eυρώ, για την αποκατάσταση της άμεσα συναρτώμενης με την πανδημία του κορωνοϊού COVID-19 ζημίας που υπέστη η Εταιρεία, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 30 του Ν. 4772/2021 και της υπ’ αριθμ. 3126/18.05.2021 Κοινής Υπουργικής Απόφασης των Υπουργών Οικονομικών, Υποδομών και Μεταφορών (ΦΕΚ Β’ 2231/28.05.2021). Ταυτόχρονα η Εταιρεία ανέλαβε την υποχρέωση της έκδοσης και παράδοσης άνευ ανταλλάγματος στην Ελληνική Δημοκρατία Τίτλων Κτήσης Μετοχών (Warrants) που προβλέπονται στο άρθρο 30 του Ν. 4772/2021 και στο άρθρο 56 του Ν. 4548/2018, οι οποίοι επιμετρήθηκαν στην εύλογη αξία και λογιστικοποιήθηκαν στην καθαρή θέση της Εταιρείας, ενώ η διαφορά της εύλογης αξίας των Warrants από τα €120 εκ. της οικονομικής ενίσχυσης, καταχωρήθηκε στα Λοιπά έσοδα ως κρατική επιχορήγηση. Ειδικότερα, η Εταιρεία έθεσε στη διάθεση της Ελληνικής Δημοκρατίας τους σχετικούς τίτλους, και η σχετική σύμβαση υπογράφηκε στις 13.7.2021, σε συνέχεια της από 14.6.2021 απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας. Πρόκειται για 10.369.217 τίτλους παραστατικών δικαιωμάτων κτήσης κοινών μετοχών της Εταιρείας, καθένας εκ των οποίων παρέχει το δικαίωμα απόκτησης μίας (1) νέας κοινής ονομαστικής μετοχής (ονομαστικής αξίας εξήντα πέντε λεπτών του Ευρώ (€0,65) ) της Εταιρείας, σε τιμή ίση με τρία και 0,20 Ευρώ (€3,20) ανά νέα μετοχή και το δικαίωμα μπορεί να ασκηθεί μεταξύ της 03.07.2023 και 03.07.2026, ενώ η Εταιρεία έχει το δικαίωμα προαίρεσης απόκτησης των Τίτλων Κτήσης Μετοχών στην αγοραία αξία τους.
216
3.26 Αναλώσεις Υλικών & Υπηρεσιών
Τα ποσά των αναλώσεων υλικών & υπηρεσιών αφορούν στα λειτουργικά έξοδα και αναλύονται στα παρακάτω κονδύλια :
Εταιρεία
Όμιλος
2021
2020
2021
2020
Καύσιμα Αεροσκαφών
94.345,51
84.393,39
134.241,20
108.077,59
Συντήρηση αεροσκαφών
95.028,24
82.002,73
115.904,19
102.925,78
Τέλη υπέρπτησης
31.914,60
21.343,59
38.916,89
26.963,82
Έξοδα επίγειας εξυπηρέτησης
27.607,17
18.572,46
45.431,29
31.902,43
Χρεώσεις αεροδρομίων
26.017,53
18.873,73
41.439,06
29.237,69
Έξοδα catering
17.301,79
11.838,63
20.627,58
14.120,63
Έξοδα διανομής
33.920,14
27.339,81
44.486,01
34.777,28
Έξοδα προβολής και διαφήμισης
11.577,29
7.517,79
11.910,13
7.996,85
Μισθώσεις
7.980,84
3.611,80
9.653,53
2.222,74
Αναλώσεις αποθεμάτων
732,70
364,78
732,70
364,78
Διάφορα έξοδα
56.824,51
55.572,75
70.243,14
60.850,60
Σύνολο
403.250,35
331.431,46
533.585,72
419.440,19
Η αύξηση μεταξύ των δύο χρήσεων, οφείλεται στη σταδιακή ανάκαμψη της πτητικής δραστηριότητας της Εταιρείας και του Ομίλου εντός του 2021, που κατ’ επέκταση επηρέασε το κόστος όλων των υλικών και υπηρεσιών.
Τα «Διάφορα έξοδα» από τον παραπάνω πίνακα αναλύονται περαιτέρω στα παρακάτω κονδύλια:
Εταιρεία
Όμιλος
2021
2020
2021
2020
Αμοιβές τρίτων
5.683,88
4.865,03
6.021,38
5.273,85
Αμοιβές μελών Δ.Σ.
185,57
0
185,57
0
‘Εξοδα cargo
1.189,75
1.111,83
1.429,09
1.330,74
Εκπαίδευση προσωπικού
2.513,85
2.165,96
3.261,73
2.517,07
Τηλεφωνικά-Ταχυδρομικά
2.650,58
2.547,65
2.762,51
2.065,95
Ενοίκια
148,84
380,31
209,42
440,76
Ασφάλιστρα
2.309,27
2.275,96
2.454,98
2.475,39
Επισκευές/συντηρήσεις κτιρίων - μηχανημάτων
227,47
459,43
240,78
533,49
‘Εξοδα ταξιδίων
3.819,86
3.495,86
6.732,80
5.110,80
‘Εντυπα- Γραφική ύλη
360,88
274,60
381,40
286,15
Συνδρομές
1.954,26
3.061,98
2.415,55
3.603,39
Λοιπά έξοδα εκμεταλλεύσεως
35.780,31
34.934,14
44.147,93
37.213,00
Σύνολο
56.824,51
55.572,75
70.243,14
60.850,60
Στα λοιπά έξοδα εκμετάλλευσης της Εταιρίας περιλαμβάνεται αναστροφή απομείωσης επισφαλών απαιτήσεων αξίας € 350,91 χιλ. και αντίστοιχα € 660,50 χιλ. στον Όμιλο (2020: € 769,42 χιλ. και € 721,27 χιλ. για την Εταιρεία και τον Όμιλο αντίστοιχα) (Σημ. 3.10).
217
3.27 Παροχές σε εργαζόμενους
Οι παροχές σε εργαζόμενους περιλαμβάνουν τόσο τις τακτικές αποδοχές όσο και τις παροχές που αφορούν την πρόβλεψη για έξοδο των εργαζομένων από την υπηρεσία και αναλύονται ως εξής :
Εταιρεία
Όμιλος
2021
2020
2021
2020
Μισθοί και ημερομίσθια
58.696,66
60.812,56
65.992,95
67.780,25
Εργοδοτικές εισφορές
1.295,42
7.695,69
1.406,61
8.485,10
Πρόβλεψη για παροχές μετά την έξοδο από την υπηρεσία
461,84
1.023,39
615,34
1.310,17
Πρόβλεψη μη ληφθήσας αδείας προσωπικού
(1.257,53)
2.213,49
(1.146,33)
2.324,68
Σύνολο
59.196,38
71.745,12
66.868,55
79.900,20
Το ποσό της πρόβλεψης μη ληφθείσας άδειας για τη χρήση του 2021 για την Εταιρεία και τον Όμιλο ανέρχεται σε € 1.831,69 χιλ. και € 114,19 χιλ. αντίστοιχα (2020 € 2.213,49 χιλ. και € 2.324,68 χιλ. για τον Όμιλο). (Σημ.3.19)
Η μείωση που παρατηρείται στις εργοδοτικές εισφορές σε σύγκριση με το 2020, οφείλεται κυρίως στην αξιοποίηση από τον Όμιλο και την Εταιρεία των οριζόντιων μέτρων που παρείχε η πολιτεία για τις επιχειρήσεις. Σημείωση 2.
O αριθμός του απασχολούμενου προσωπικού έχει ως εξής:
Εταιρεία
Όμιλος
2021
2020
2021
2020
Αριθμός απασχολούμενου προσωπικού
2.253
2.495
2.445
2.699
218
3.28 Χρηματοοικονομικά έσοδα/έξοδα
Τα χρηματοοικονομικά έσοδα και έξοδα αναλύονται ως εξής:
Εταιρεία
Όμιλος
2021
2020
2021
2020
Τόκοι και έξοδα μακροπρόθεσμων υποχρεώσεων
14.669,54
11.584,67
14.669,54
11.589,20
Τόκοι και έξοδα βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων
2,12
8,19
182,81
46,46
Προμήθειες εγγυητικών επιστολών
308,37
374,53
489,51
563,84
Τόκοι μισθώσεων
14.726,52
15.595,89
15.812,11
17.240,11
Αναποτελεσματικό σκέλος αντιστάθμισης ταμειακών ροών
339,95
65.251,51
339,95
65.251,51
Αποτελέσματα (Κέρδη/Ζημίες) παράγωγων προϊόντων που δεν θεωρούνται αντισταθμίσεις
1.027,40
0
1.027,40
0
Συναλλαγματικές διαφορές έξοδα
41.880,14
45.815,82
45.994,47
49.627,36
Λοιπά συναφή με τις χρηματοδοτήσεις έξοδα
1.021,47
398,96
1.099,99
447,59
Απομείωση χρηματοκοινομικών στοιχείων
0
26,24
(40,27)
26,24
Συνολο Χρηματοοικονομικων εξόδων
73.975,51
139.055,81
79.575,49
144.792,30
Πιστωτικοί τόκοι & λοιπά έσοδα
577,53
1.489,68
452,69
1.463,10
Αποτελέσματα (Κέρδη/Ζημίες) παράγωγων προϊόντων που δεν θεωρούνται αντισταθμίσεις
23.334,24
0
23.334,24
0
Μερίσματα θυγατρικής
0
24.187,50
0
0
Συναλλαγματικές διαφορές έσοδα
12.175,62
52.521,32
16.387,01
57.394,18
Συνολο Χρηματοοικονομικων εσόδων
36.087,40
78.198,50
40.173,94
58.857,28
Τα κονδύλια των συναλλαγματικών διαφορών (έσοδα και έξοδα) προκύπτουν επειδή η Εταιρεία και ο Όμιλος πραγματοποιούν σημαντικό όγκο συναλλαγών (εισπράξεων και πληρωμών) σε ξένα νομίσματα.
Το ποσό € 339,95 χιλ. αφορά το σκέλος της αποτίμησης των παραγώγων αντιστάθμισης κινδύνων που αναφέρονται στις Σημειώσεις 3.23 (β) & (γ) που κρίθηκε ως αναποτελεσματικό.
Το ποσό € 1.027,40 χιλ. (έξοδο) και € 23.334,24 χιλ. (έσοδο) περιλαμβάνει το αποτέλεσμα της περιόδου Ιανουάριο 2021 -Δεκέμβριο 2021 καθώς και την αποτίμηση με 31/12/2021 των παραγώγων που δεν χρησιμοποιήθηκαν για αντιστάθμιση κινδύνων και σχετίζονται με παράγωγα πετρελαίου, συναλλαγματικού κινδύνου και ανταλλαγής επιτοκίων.
Η μεταβολή των ανωτέρων οφείλεται στο γεγονός ότι το 2020 η πανδημία είχε σαν αποτέλεσμα να κριθεί μεγάλος όγκος συμβολαίων που είχαν συναφθεί για την αντιστάθμιση του κινδύνου από την αύξηση των τιμών του πετρελαίου και των επιτοκίων ως μη αποτελεσματικά και να διακοπεί η λογιστική αντιστάθμισης, λόγω της σημαντικής μείωσης του πτητικού έργου και των αλλαγών στους εκτιμώμενους χρόνους παράδοσης των νέων αεροσκαφών. Τα συμβόλαια για τα οποία δεν εφαρμόζεται πλέον λογιστική αντιστάθμισης αποτιμώνται στην εύλογη αξία τους μέσω της κατάστασης αποτελεσμάτων χρήσης.
219
3.29 Φόρος εισοδήματος
Ο φόρος εισοδήματος αναλύεται ως εξής:
Εταιρεία
Όμιλος
2021
2020
2021
2020
Τρέχων φόρος
0
55.932,44
0
0
Πρόβλεψη για πρόσθετο φόρο
0
(50,39)
0
0
Αναβαλλόμενος φόρος
8.803,91
4.848,09
14.414,79
68.906,49
Σύνολο Φόρου
8.803,91
60.730,14
14.414,79
68.906,49
Κέρδη προ φόρων
12.946,87
(242.783,45)
(9.345,62)
(296.813,57)
22%
24%
22%
24%
Φόρος υπολογισμένος με βάση ισχύοντα φορολογικό συντελεστή
(2.848,31)
58.268,03
2.529,52
65.893,68
Φόρος εξόδων που δεν εκπίπτουν για φορολογικούς σκοπούς
(3.300,00)
(3.342,88)
(3.388,00)
(3.724,55)
Λοιπές προσαρμογές
0
0
0
932,35
Προσαρμογή λόγω φορολογίας σε διανεμηθέντα μερίσματα
0
5.805,00
0
5.805,00
Μεταβολές στην αναβαλλόμενη φορολογία λόγω αλλαγής στο φορολογικό συντελεστή
(5.403,71)
0
(5.082,67)
0
Απαλλασσόμενα Εσοδα
20.355,93
0
20.355,93
0
Φόρος εισοδήματος
8.803,91
60.730,14
14.414,79
68.906,49
Ο φορολογικός συντελεστής για τις ανώνυμες εταιρείες στην Ελλάδα για το 2021, είναι 22% (2020: 24%).
3.30 Λοιπές ενδεχόμενες υποχρεώσεις / απαιτήσεις και ενδεχόμενα περιουσιακά στοιχεία
Πληροφορίες σχετικά με επίδικες ή υπό διαιτησία διαφορές
Υπάρχουν διάφορες επίδικες ή υπό διαιτησία διαφορές δικαστικών ή διαιτητικών οργάνων και άλλα ενδεχόμενα γεγονότα για τα οποία η Εταιρεία και ο Όμιλος έχει σχηματίσει σχετική πρόβλεψη (Σημ. 3.19)
Η ανάλυση των εν λόγω υποθέσεων είναι η εξής :
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2021
31.12.2020
31.12.2021
31.12.2020
Εργατικά
452,92
126,90
452,92
126,90
Λοιπά
874,15
1.076,18
1.287,86
1.489,89
Σύνολο
1.327,07
1.203,08
1.740,78
1.616,79
220
Πληροφορίες σχετικά με ενδεχόμενες υποχρεώσεις
Οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις της Εταιρείας και του Ομίλου που προέρχονται από έκδοση τραπεζικών εγγυητικών επιστολών αναλύονται ως ακολούθως:
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2021
31.12.2020
31.12.2021
31.12.2020
Ύψος εγγυητικών επιστολών
20.730,02
21.835,28
39.096,04
36.961,85
3.31 Συναλλαγές και υπόλοιπα με συνδεδεμένα μέρη
Οι σημαντικότερες συναλλαγές με συνδεδεμένα πρόσωπα κατά την έννοια του Δ.Λ.Π. 24, εμφανίζονται στον κατωτέρω πίνακα :
Εταιρεία
Υπόλοιπα με εταιρείες βασικού μετόχου
31.12.2021
31.12.2020
Απαιτήσεις
135,69
79,13
Υποχρεώσεις
211,97
58,99
Υπόλοιπα με θυγατρικές
Απαιτήσεις
2.575,79
6.356,51
Υποχρεώσεις
155,84
0
Υπόλοιπα με λοιπά συνδεδεμένα μέρη
Απαιτήσεις
13,22
0
Υποχρεώσεις
95,18
133,72
Εταιρεία
Συναλλαγές με εταιρείες βασικού μετόχου
2021
2020
Έσοδα - Παροχές υπηρεσιών από Εταιρεία
801,09
707,30
Έξοδα - Λήψεις υπηρεσιών από Εταιρεία
1.197,76
1.435,88
Συναλλαγές με θυγατρικές
Έσοδα - Παροχές υπηρεσιών από Εταιρεία
75.559,88
90.557,06
Έξοδα - Λήψεις υπηρεσιών από Εταιρεία
184.912,20
118.477,95
Συναλλαγές με λοιπά συνδεδεμένα μέρη
Έσοδα - Παροχές υπηρεσιών από Εταιρεία
66,18
61,71
Έξοδα - Λήψεις υπηρεσιών από Εταιρεία
601,66
347,36
221
Όμιλος
Υπόλοιπα με εταιρείες βασικού μετόχου
2021
2020
Απαιτήσεις
136,34
79,22
Υποχρεώσεις
233,90
64,95
Υπόλοιπα με λοιπά συνδεδεμένα μέρη
Απαιτήσεις
13,22
0
Υποχρεώσεις
95,31
149,73
Όμιλος
Συναλλαγές με εταιρείες βασικού μετόχου
2021
2020
Έσοδα - Παροχές υπηρεσιών από Όμιλο
812,45
713,09
Έξοδα - Λήψεις υπηρεσιών από Όμιλο
1.217,09
1.472,44
Συναλλαγές με λοιπά συνδεδεμένα μέρη
Έσοδα - Παροχές υπηρεσιών από Όμιλο
66,18
66,71
Έξοδα - Λήψεις υπηρεσιών από Όμιλο
645,10
422,76
Οι συναλλαγές με εταιρίες του βασικού μετόχου αφορούν κυρίως καταβαλλόμενα ενοίκια και λήψη/παροχή υπηρεσιών. Οι συναλλαγές με την θυγατρική αφορούν κυρίως εκμίσθωση αεροσκαφών και λοιπές παροχές υπηρεσιών. Όλες οι συναλλαγές γίνονται με τους συνήθεις εμπορικούς όρους.
3.32 Παροχές στη Διοίκηση
Οι παροχές προς τη Διοίκηση αναλύονται ως ακολούθως:
Εταιρεία
Όμιλος
2021
2020
2021
2020
Μισθοί διευθυντικών στελεχών
1.152,62
1.839,66
1.234,53
1.974,77
Έξοδα κοινωνικής ασφάλισης διευθυντικών στελεχών
43,27
128,28
43,27
146,14
Αμοιβές σε είδος και άλλες πληρωμές διευθυντικών στελεχών
256,78
320,06
260,66
323,71
Σύνολο
1.452,66
2.288,00
1.538,47
2.444,62
Υποχρεώσεις προς διευθυντές
0
57,17
5,69
62,87
Πέραν των ανωτέρω δεν υπάρχουν άλλες συναλλαγές, απαιτήσεις ή υποχρεώσεις με μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και διευθυντικά στελέχη της Εταιρείας και του Ομίλου.
222
3.33 Κέρδη / ζημιές ανά μετοχή
Τα κέρδη/(ζημιές) ανά μετοχή υπολογίστηκαν με βάση το μέσο σταθμισμένο αριθμό των μετοχών σε κυκλοφορία επί του συνόλου των μετοχών:
Όμιλος
2021
2020
Κέρδη /(Ζημίες) προ φόρων
(9.345,62)
(296.813,57)
Φόρος εισοδήματος
14.414,79
68.906,49
Κέρδη /(Ζημίες) μετά από φόρους
5.069,16
(227.907,09)
Σταθμισμένος αριθμός μετοχών σε κυκλοφορία
81.573.350,00
71.417.100,00
Βασικά κέρδη/(Ζημίες) ανά μετοχή (ευρώ /μετοχή)
0,062
(3,19)
Απομειωμένα κέρδη/(Ζημίες) ανά μετοχή (ευρώ /μετοχή)
0,060
(3,19)
3.34 Σκοποί και πολιτικές διαχείρισης κινδύνων
Ο Όμιλος είναι εκτεθειμένος σε πολλαπλούς κινδύνους. Το πρόγραμμα διαχείρισης κινδύνων στοχεύει στον περιορισμό της αρνητικής επίδρασης στα αποτελέσματα που προκύπτει από την αδυναμία πρόβλεψης των χρηματοοικονομικών αγορών και τη διακύμανση στις μεταβλητές του κόστους και των πωλήσεων.
Ο Όμιλος χρησιμοποιεί παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα για να αντισταθμίσει την έκθεσή της σε συγκεκριμένες κατηγορίες κινδύνων.
Η πολιτική διαχείρισης κινδύνων εφαρμόζεται από την Οικονομική Διεύθυνση του Ομίλου. Η διαδικασία που ακολουθείται είναι η παρακάτω:
Αξιολόγηση των κινδύνων που σχετίζονται με τις δραστηριότητες και τις λειτουργίες του Ομίλου
Σχεδιασμός της μεθοδολογίας και επιλογή των κατάλληλων χρηματοοικονομικών προϊόντων για την μείωση των κινδύνων και
Εκτέλεση/εφαρμογή, σύμφωνα με τη διαδικασία που έχει εγκριθεί από τη διοίκηση, της διαδικασίας διαχείρισης κινδύνων.
Συναλλαγματικός κίνδυνος
Ο ‘Ομιλος λόγω της φύσης των εργασιών του είναι εκτεθειμένος σε κίνδυνο συναλλαγματικών ισοτιμιών που προκύπτουν κυρίως από το δολάριο των ΗΠΑ. Αυτό το είδος κινδύνου κυρίως προκύπτει από εμπορικές συναλλαγές σε ξένο νόμισμα. Η έκθεση του ομίλου στο συναλλαγματικό κίνδυνο ποικίλει κατά τη διάρκεια του έτους ανάλογα με τον όγκο συναλλαγών σε ξένο νόμισμα.
Για τη διαχείριση αυτής της κατηγορίας κινδύνου ο ‘Ομιλος συνάπτει παράγωγα χρηματοοικονομικά μέσα με χρηματοοικονομικούς οργανισμούς.
223
Κίνδυνος επιτοκίου
Η πολιτική του Ομίλου είναι να ελαχιστοποιήσει την έκθεση της στο κίνδυνο ταμειακών ροών επιτοκίου όσον αφορά τη μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση.
Ο Όμιλος έχει ακολουθήσει πολιτική αντιστάθμισης για την κάλυψη της από τον κίνδυνο ταμειακών ροών επιτοκίου σε ότι αφορά τις χρηματοδοτικές μισθώσεις.
Κίνδυνος τιμών καυσίμων αεροσκαφών
Ο Όμιλος εκτίθεται σε κίνδυνο από τις διακυμάνσεις της τιμής του πετρελαίου, η οποία επηρεάζει άμεσα την τιμή των καυσίμων των αεροσκαφών. Για τη διαχείριση αυτού του κινδύνου ο Όμιλος συνάπτει συμβόλαια αντιστάθμισης κινδύνου σε προϊόντα πετρελαίου που καλύπτουν ένα μέρος των εκτιμώμενων επιχειρησιακών αναγκών της.
Ο παρακάτω πίνακας απεικονίζει:
την ευαισθησία του αποτελέσματος της χρήσης καθώς και των ιδίων κεφαλαίων σε μια λογική μεταβολή της ισοτιμίας του ευρώ έναντι του δολαρίου της τάξεως των +/- 50ΜΒ.
την ευαισθησία του αποτελέσματος της χρήσης καθώς και των ιδίων κεφαλαίων σε μια λογική μεταβολή του επιτοκίου της τάξεως των +/- 10ΜΒ
την ευαισθησία του αποτελέσματος της χρήσης καθώς και των ιδίων κεφαλαίων σε μια λογική μεταβολή της τιμής καυσίμων αεροσκαφών της τάξεως των +/- USD 75/ MT
Εταιρεία 31.12.2021
Αξία κατάστασης χρηματοοικονομικής θέσης
Συναλλαγματικός κίνδυνος
Επιτοκιακός κίνδυνος
Κίνδυνος τιμής καυσίμων
+50 bps
-50 bps
+10 bps
-10 bps
+75 USD/MT
-75 USD/MT
Χρηματοοικονομικά περουσιακά στοιχεία
12.294,39
0
0
(31,30)
31,46
0
0
Απαιτήσεις
121.874,70
(417,82)
421,52
0
0
0
0
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα
65.925,13
(226,01)
228,01
0
0
0
0
Παράγωγα- Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
18.811,86
(813,00)
820,11
2.022,94
(1.948,73)
9.252,76
(9.329,26)
Παράγωγα- Xρηματοοικονομικά προϊόντα
(3.019,64)
(425,43)
429,15
705,29
(712,15)
0
0
Υποχρεώσεις
(397.549,19)
1.362,91
(1.374,99)
0
0
0
0
Αποτελέσματα μετά από φόρους/καθαρή θέση
293,65
(296,30)
705,29
(712,15)
0
0
Λοιπά συνολικά έσοδα μετά από φόρους/καθαρή θέση
(813,00)
820,11
1.991,65
(1.917,27)
9.252,76
(9.329,26)
224
Εταιρεία 31.12.2020
Αξία κατάστασης χρηματοοικονομικής θέσης
Συναλλαγματικός κίνδυνος
Επιτοκιακός κίνδυνος
Κίνδυνος τιμής καυσίμων
+50 bps
-50 bps
+10 bps
-10 bps
+75 USD/MT
-75 USD/MT
Χρηματοοικονομικά περουσιακά στοιχεία
12.278,85
0
0
(35,05)
35,25
0
0
Απαιτήσεις
53.029,19
(163,55)
164,89
0
0
0
0
Δεσμευμένες Καταθέσεις
5.989,73
(18,47)
18,62
0
0
0
0
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα
98.126,38
(302,64)
323,74
0
0
0
0
Παράγωγα- Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
(22.938,46)
(650,27)
655,54
1.252,64
(1.187,36)
3.251,57
(3.251,57)
Παράγωγα- Xρηματοοικονομικά προϊόντα
(25.403,16)
(415,63)
419,01
809,35
(761,80)
0
0
Υποχρεώσεις
(23.320,18)
71,92
(72,51)
0
0
0
0
Αποτελέσματα μετά από φόρους/καθαρή θέση
(828,37)
853,75
809,35
(761,80)
0
0
Λοιπά συνολικά έσοδα μετά από φόρους/καθαρή θέση
(650,27)
655,54
1.217,59
(1.152,11)
3.251,57
(3.251,57)
Όμιλος 31.12.2021
Αξία κατάστασης χρηματοοικονομικής θέσης
Συναλλαγματικός κίνδυνος
Επιτοκιακός κίνδυνος
Κίνδυνος τιμής καυσίμων
+50 bps
-50 bps
+10 bps
-10 bps
+75 USD/MT
-75 USD/MT
Χρηματοοικονομικά περουσιακά στοιχεία
12.294,39
0
0
(31,30)
31,46
0
0
Απαιτήσεις
152.538,14
(522,94)
527,58
0
0
0
0
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα
74.679,71
(256,02)
258,29
0
0
0
0
Παράγωγα- Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
18.811,86
(813,00)
820,11
2.022,94
(1.948,73)
9.252,76
(9.329,26)
Παράγωγα- Xρηματοοικονομικά προϊόντα
(3.019,64)
(425,43)
429,15
705,29
(712,15)
0
0
Υποχρεώσεις
(444.004,42)
1.522,17
(1.535,67)
0
0
0
0
Αποτελέσματα μετά από φόρους/καθαρή θέση
317,78
(320,64)
705,29
(712,15)
0
0
Λοιπά συνολικά έσοδα μετά από φόρους/καθαρή θέση
(813,00)
820,11
1.991,65
(1.917,27)
9.252,76
(9.329,26)
225
Όμιλος 31.12.2020
Αξία κατάστασης χρηματοοικονομικής θέσης
Συναλλαγματικός κίνδυνος
Επιτοκιακός κίνδυνος
Κίνδυνος τιμής καυσίμων
+50 bps
-50 bps
+10 bps
-10 bps
+75 USD/MT
-75 USD/MT
Χρηματοοικονομικά περουσιακά στοιχεία
12.278,85
0
0
(35,05)
35,25
0
0
Απαιτήσεις
70.998,78
(218,97)
220,76
0
0
0
0
Δεσμευμένες Καταθέσεις
5.989,73
(18,47)
18,62
0
0
0
0
Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα
99.209,83
(305,98)
327,11
0
0
0
0
Παράγωγα- Αντιστάθμιση ταμειακών ροών
(22.938,46)
(650,27)
655,54
1.252,64
(1.187,36)
3.251,57
(3.251,57)
Παράγωγα- Xρηματοοικονομικά προϊόντα
(25.403,16)
(415,63)
419,01
809,35
(761,80)
0
0
Υποχρεώσεις
(28.099,08)
86,66
(87,37)
0
0
0
0
Αποτελέσματα μετά από φόρους/καθαρή θέση
(872,40)
898,13
809,35
(761,80)
0
0
Λοιπά συνολικά έσοδα μετά από φόρους/καθαρή θέση
(650,27)
655,54
1.217,59
(1.152,11)
3.251,57
(3.251,57)
Επίπεδα ιεράρχησης εύλογων αξιών
Eταιρία 31.12.2021
Είδος Παραγώγου
Επίπεδο 1
Επίπεδο 2
Επίπεδο 3
Περιουσιακά στοιχεία
Παράγωγα Δολαρίου
(FWD)
0
14.185,81
0
Παράγωγα Πετρελαίου
(FWD)
0
11.731,73
0
Παράγωγα Επιτοκίου
(IRS)
0
2.296,39
0
Ομόλογα
12.294,38
0
0
Μετοχές
19.442,40
0
1.261,54
Σύνολο
31.736,78
28.213,93
1.261,54
Υποχρεώσεις
Παράγωγα Δολαρίου
(FWD)
0
(194,72)
0
Παράγωγα Πετρελαίου
(FWD)
0
(1.698,67)
0
Παράγωγα Επιτοκίου
(IRS)
0
(10.723,45 )
0
Σύνολο Υποχρεώσεων
0
(12.616,84 )
0
226
Επίπεδα ιεράρχησης εύλογων αξιών
Eταιρία 31.12.2020
Είδος Παραγώγου
Επίπεδο 1
Επίπεδο 2
Επίπεδο 3
Περιουσιακά στοιχεία
Παράγωγα Δολαρίου
(FWD)
0
743,13
0
Παράγωγα Πετρελαίου
(FWD)
0
0
0
Παράγωγα Επιτοκίου
(IRS)
0
852,54
0
Ομόλογα
12.278,85
0
0
Μετοχές
20.774,44
0
411,54
Σύνολο
33.053,29
1.595,67
411,54
Υποχρεώσεις
Παράγωγα Δολαρίου
(FWD)
0
(13.760,31 )
0
Παράγωγα Πετρελαίου
(FWD)
0
(9.558,57)
0
Παράγωγα Επιτοκίου
(IRS)
0
(26.618,41 )
0
Σύνολο Υποχρεώσεων
0
(49.937,29 )
0
Επίπεδα ιεράρχησης εύλογων αξιών
Όμιλος 31.12.2021
Είδος Παραγώγου
Επίπεδο 1
Επίπεδο 2
Επίπεδο 3
Περιουσιακά στοιχεία
Παράγωγα Δολαρίου
(FWD)
0
14.185,81
0
Παράγωγα Πετρελαίου
(FWD)
0
11.731,73
0
Παράγωγα Επιτοκίου
(IRS)
0
2.296,39
0
Ομόλογα
12.294,38
0
0
Μετοχές
19.442,40
0
1.261,54
Σύνολο
31.736,78
28.213,93
1.261,54
Υποχρεώσεις
Παράγωγα Δολαρίου
(FWD)
0
(194,72)
0
Παράγωγα Πετρελαίου
(FWD)
0
(1.698,67)
0
Παράγωγα Επιτοκίου
(IRS)
0
(10.723,45)
0
Σύνολο Υποχρεώσεων
0
(12.616,84)
0
Επίπεδα ιεράρχησης εύλογων αξιών
Όμιλος 31.12.2020
Είδος Παραγώγου
Επίπεδο 1
Level 2
Level 3
Περιουσιακά στοιχεία
Παράγωγα Δολαρίου
(FWD)
0
743,13
0
Παράγωγα Πετρελαίου
(FWD)
0
0
0
Παράγωγα Επιτοκίου
(IRS)
0
852,54
0
Ομόλογα
12.278,85
0
0
Μετοχές
20.774,44
0
411,54
Σύνολο
33.053,29
1.595,67
411,54
Υποχρεώσεις
Παράγωγα Δολαρίου
(FWD)
0
(13.760,31 )
0
Παράγωγα Πετρελαίου
(FWD)
0
(9.558,57)
0
Παράγωγα Επιτοκίου
(IRS)
0
(26.618,41 )
0
Σύνολο Υποχρεώσεων
0
(49.937,29 )
0
227
Οι τιμές των στοιχείων του επιπέδου 1 αφορούν δημοσιευμένες τιμές, ενώ οι τιμές του επιπέδου 2 στηρίζονται σε τεχνικές επιμέτρησης. Πιο συγκεκριμένα, τα ομόλογα και οι μετοχές είναι τίτλοι εισηγμένοι σε χρηματιστηριακές αγορές και αποτιμούνται με την τιμή τους στις αγορές αυτές την ημερομηνία ισολογισμού. Τα παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα αποτιμώνται με τη χρήση διεθνούς πλατφόρμας αποτίμησης.
Πέρα από τα αναφερόμενα ανωτέρω, η διοίκηση εκτιμά ότι τα υπόλοιπα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις παρουσιάζονται κατά την 31.12.2021 στην εύλογη αξία τους, είτε λόγω της βραχυπρόθεσμης φύσης τους είτε γιατί φέρουν κυμαινόμενα επιτόκια.
Πιστωτικός κίνδυνος
H μέγιστη έκθεση στον πιστωτικό κίνδυνο χωρίς να λαμβάνονται υπόψη εγγυήσεις και πιστωτικές ενισχύσεις ανέρχεται σε:
Εταιρεία
Όμιλος
Κατηγορίες χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού
31.12.2021
31.12.2020
31.12.2021
31.12.2020
Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα
370.503,00
405.517,50
442.586,58
466.160,35
Xρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία
32.998,31
33.464,83
32.998,31
33.464,83
Απαιτήσεις από Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα
28.213,93
1.595,67
28.213,93
1.595,67
Εμπορικές και λοιπές απαιτήσεις
80.116,87
68.340,47
115.720,67
85.419,33
Σύνολο
511.832,11
508.918,46
619.519,49
586.640,18
Η διοίκηση θεωρεί ότι όλα τα ανωτέρω χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία είναι υψηλής πιστωτικής ποιότητας.
Ο Όμιλος για να προστατευθεί από τον πιστωτικό κίνδυνο, παρακολουθεί σε σταθερή βάση, τις εμπορικές απαιτήσεις και όπου κριθεί απαραίτητο διερευνά τρόπους διασφάλιση τους.
Δυνητικός πιστωτικός κίνδυνος υπάρχει και στα διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα και στα συμβόλαια χρηματοοικονομικών παραγώγων. Ο κίνδυνος μπορεί να προκύψει από αδυναμία του αντισυμβαλλόμενου να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του προς τον όμιλο. Για την ελαχιστοποίηση αυτού του πιστωτικού κινδύνου, ο ‘Ομιλος εξετάζει συνεχώς τα όρια στο βαθμό έκθεσης σε κάθε μεμονωμένο χρηματοοικονομικό ίδρυμα. Επίσης, όσον αφορά προϊόντα καταθέσεων, ο ‘Ομιλος συναλλάσσεται μόνο με αναγνωρισμένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, υψηλής πιστοληπτικής διαβάθμισης.
Κίνδυνος ρευστότητας
H συνετή διαχείριση του κινδύνου ρευστότητας επιτυγχάνεται με τη διασφάλιση επαρκών ταμειακών διαθεσίμων. Ο Όμιλος διαχειρίζεται τον κίνδυνο αυτό διατηρώντας επαρκή ταμειακά διαθέσιμα και επαρκή πιστωτικά όρια τόσο από τις τράπεζες όσο και από τους προμηθευτές, σε σχέση πάντα με τις λειτουργικές, επενδυτικές και χρηματοδοτικές ανάγκες του.
Σημειώνεται ότι στις 31.12.2021 ο Όμιλος διέθετε ταμειακά διαθέσιμα ύψους € 442.586,58εκ., γεγονός που διασφαλίζει την εξυπηρέτηση των βραχυπρόθεσμων και μεσοπρόθεσμων υποχρεώσεων.
228
Η ληκτότητα των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων της Εταιρείας, βάσει των συμβατικών μη προεξοφλημένων υποχρεώσεων, την 31η Δεκεμβρίου 2021 αναλύεται ως εξής:
Εταιρεία
εντός 6 μηνών
6 εως 12 μήνες
1 εως 5 έτη
Μετά από 5 έτη
Μακροπρόθεσμος Δανεισμός
0
0
144.905,71
198.794,65
Υποχρεώσεις μισθώσεων
40.802,13
39.423,36
165.169,71
138.559,80
Εμπορικές Υποχρεώσεις
74.596,76
0
0
0
Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
115.577,64
35,86
0
0
Συμβατικές υποχρεώσεις (Βραχυ/θεσμο Μέρος)
53.775,65
102.732,29
0
0
Παράγωγα
502,37
1.071,94
319,01
10.723,45
Συμβατικές υποχρεώσεις (Μακρο/θεσμο Μέρος)
0
0
17.880,07
18.947,86
Σύνολο
285.254,55
143.263,45
328.274,50
367.025,76
Η αντίστοιχη ληκτότητα των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων της Εταιρείας για την 31η Δεκεμβρίου 2020 είχε ως εξής:
Εταιρεία
εντός 6 μηνών
6 εως 12 μήνες
1 εως 5 έτη
Μετά από 5 έτη
Μακροπρόθεσμος Δανεισμός
2.571,03
0
144.905,71
197.065,55
Υποχρεώσεις μισθώσεων
52.929,30
47.914,53
170.488,70
121.370,62
Εμπορικές Υποχρεώσεις
44.317,46
0
0
0
Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
80.229,30
35,86
0
0
Συμβατικές υποχρεώσεις (Βραχυ/θεσμο Μέρος)
44.269,71
141.622,97
0
0
Παράγωγα
10.786,54
5.935,77
6.596,58
26.618,41
Συμβατικές υποχρεώσεις (Μακρο/θεσμο Μέρος)
0
0
16.090,24
20.549,75
Σύνολο
235.103,33
195.509,13
338.081,23
365.604,33
Η ληκτότητα των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων του Ομίλου, βάσει των συμβατικών μη προεξοφλημένων υποχρεώσεων, την 31η Δεκεμβρίου 2021 αναλύεται ως εξής:
Όμιλος
εντός 6 μηνών
6 εως 12 μήνες
1 εως 5 έτη
Μετά από 5 έτη
Μακροπρόθεσμος Δανεισμός
0
0
144.905,71
198.794,65
Υποχρεώσεις μισθώσεων
51.782,57
46.955,91
176.891,10
138.603,92
Εμπορικές Υποχρεώσεις
130.345,77
0
0
0
Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
126.802,76
0
0
0
Συμβατικές υποχρεώσεις (Βραχυ/θεσμο Μέρος)
59.425,55
104.723,92
0
0
Παράγωγα
502,37
1.071,94
319,01
10.723,52
Συμβατικές υποχρεώσεις (Μακρο/θεσμο Μέρος)
0
0
17.922,62
18.947,86
Σύνολο
368.859,02
152.751,77
340.038,45
367.069,95
229
Η αντίστοιχη ληκτότητα των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων του Ομίλου την 31η Δεκεμβρίου 2020 είχε ως εξής:
Όμιλος
εντός 6 μηνών
6 εως 12 μήνες
1 εως 5 έτη
Μετά από 5 έτη
Μακροπρόθεσμος Δανεισμός
2.571,03
0
144.905,71
197.065,55
Υποχρεώσεις μισθώσεων
61.799,20
55.102,46
200.473,92
121.370,62
Εμπορικές Υποχρεώσεις
73.782,67
0
0
0
Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
86.367,68
28,28
0
0
Συμβατικές υποχρεώσεις (Βραχυ/θεσμο Μέρος)
42.924,64
141.622,97
0
0
Παράγωγα
10.786,54
5.935,77
6.596,58
26.618,41
Συμβατικές υποχρεώσεις (Μακρο/θεσμο Μέρος)
0
0
16.090,24
20.549,75
Σύνολο
278.231,75
202.689,48
368.066,44
365.604,33
Οι ανωτέρω συμβατικές ημερομηνίες λήξης αντικατοπτρίζουν τις μελλοντικές μικτές ταμειακές ροές.
Πολιτικές και διαδικασίες διαχείρισης κεφαλαίου
Ο πρωταρχικός στόχος της διαχείρισης κεφαλαίου είναι να εξασφαλιστεί η διατήρηση της υψηλής πιστοληπτικής της διαβάθμισης καθώς και των υγιών δεικτών κεφαλαίου, ώστε να υποστηρίζονται και να επεκτείνονται οι δραστηριότητες και να μεγιστοποιείται η αξία των μετόχων.
Η Εταιρεία παρακολουθεί το κεφάλαιο στη βάση του ποσού των ιδίων κεφαλαίων πλέον τις υποχρεώσεις από χρηματοδοτική μίσθωση (δάνεια μειωμένης εξασφάλισης), μείον τα ταμειακά διαθέσιμα και τα ταμειακά ισοδύναμα όπως αυτά απεικονίζονται στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης.
Το κεφάλαιο για τις χρήσεις 2021 και 2020 αναλύεται ως εξής:
Εταιρεία
Όμιλος
31.12.2021
31.12.2020
31.12.2021
31.12.2020
Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων
177.406,91
28.701,97
213.637,13
77.580,97
Πλέον: Δάνεια
346.943,40
440.603,78
346.943,40
440.603,78
Μείον: Ταμειακά διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα (περιλαμβανομένων δεσμευμένων καταθέσεων)
(370.503,00)
(405.517,50)
(442.586,58)
(466.160,35)
Κεφάλαιο
153.847,32
63.788,25
117.993,96
52.024,41
Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων
177.406,91
28.701,97
213.637,13
77.580,97
Πλέον: Δάνεια
346.943,40
440.603,78
346.943,40
440.603,78
Σύνολο κεφαλαίων
524.350,31
469.305,76
560.580,53
518.184,75
Κεφάλαιο προς Σύνολο Κεφαλαίων
0,29
0,14
0,21
0,10
Στόχος της Εταιρείας όσον αφορά τη διαχείριση κεφαλαίου είναι να διατηρήσει τον δείκτη κεφάλαιο (όπως ορίσθηκε ανωτέρω) προς σύνολο κεφαλαίων (κεφάλαιο πλέον τα δανειακά κεφάλαια) μικρότερο από 0,50.
230
Από την εμπορική νομοθεσία προβλέπονται συγκεκριμένες διατάξεις που αφορούν την επάρκεια των ιδίων κεφαλαίων, (Ν. 4548/2018). Η Εταιρεία συμμορφώνεται πλήρως με αυτές.
3.35 Δεσμεύσεις
Η Εταιρεία στις 22.06.2018 υπέγραψε δεσμευτική συμφωνία αγοράς (Aircraft Purchase Agreement) με την Airbus S.A.S. η οποία προβλέπει την απόκτηση 30 συνολικά αεροσκαφών νέας γενιάς της οικογένειας Α320neo, δύο τύπων A320neo και A321neo. Οι παραδόσεις των αεροσκαφών ξεκίνησαν το δεύτερο εξάμηνο του 2020 (2 αεροσκάφη), στη συνέχεια οι μελλοντικές παραδόσεις έχουν συμφωνηθεί ως εξής : 7 αεροσκάφη εντός του 2022, 5 αεροσκάφη εντός του 2023, 7 αεροσκάφη εντός του 2024, 5 αεροσκάφη εντός του 2025 και 4 αεροσκάφη εντός του 2026.
Το τίμημα των αεροσκαφών της παραπάνω συμφωνίας αγοράς βασίζεται στον τιμοκατάλογο που έχει δημοσιεύσει η Airbus για την άτρακτο και τους κινητήρες (τιμές καταλόγου), μαζί με εκπτώσεις στις τιμές καταλόγου, που έχουν συμφωνηθεί με χωριστή συμφωνία των μερών. Το ως άνω ποσό αναπροσαρμόζεται σύμφωνα με ρήτρα ετήσιας αναπροσαρμογής που έχει σχεδιαστεί για να αυξάνει το τίμημα του κάθε αεροσκάφους δια της εφαρμογής ενός μαθηματικού τύπου, ο οποίος αντικατοπτρίζει τις αναπροσαρμογές από μεταβολές στις κρατούσες οικονομικές συνθήκες. Οι τιμές εξαρτώνται από την επιλογή κινητήρα, τα επιλεγόμενα βάρη και κάθε είδους επιμέρους επιλογή διαμόρφωσης του αεροσκάφους. Το ποσό των προγραμματισμένων προκαταβολών της εν λόγω παραγγελίας την 31.12.2021 ανέρχεται σε $302,1 εκ.
Επιπλέον, η Εταιρεία έχει υπογράψει συμβάσεις μελλοντικής μίσθωσης 10 αεροσκαφών με παραλαβή μεταξύ των ετών 2022 έως 2024, μισθωτικών περιόδων 12 ετών. Επίσης, η Εταιρεία έχει υπογράψει συμβάσεις πώλησης και επαναμίσθωσης, σχετικά με τη μεταβίβαση του τίτλου και την αντίστοιχη σύμβαση μίσθωσης 12 αεροσκαφών προγραμματισμένα να παραδοθούν μεταξύ των ετών 2022 έως 2024, μισθωτικών περιόδων 12 ετών.
Το ύψος των δεσμεύσεων από τις εν λόγω συμβάσεις θα εξαρτηθεί από διάφορους παράγοντες μεταξύ των οποίων είναι: (1) ο χρόνος παράδοσης των αεροσκαφών, (2) τα επιτόκια της αγοράς των δολαρίων ΗΠΑ κατά την περίοδο της παράδοσης των αεροσκαφών, (3) η εκτιμώμενη μελλοντική κλιμάκωση των μισθωμάτων, που θα συμφωνηθούν με τα αντισυμβαλλόμενα μέρη (4) η συναλλαγματική ισοτιμία ευρώ/δολαρίου ΗΠΑ κατά την ημερομηνία παράδοσής τους και (5) η επιλογή του τύπου του αεροσκάφους.
Στις 24.12.2019, η Εταιρεία υπέγραψε τις παρακάτω συμβάσεις με την Εταιρεία International Aero Engines LLC :
• Σύμβαση Αγοράς και Υποστήριξης μέσω εγγυήσεων και εξασφαλίσεων από την πλευρά του κατασκευαστή των κινητήρων των αεροσκαφών που παραγγέλθηκαν δυνάμει της από 22 Ιουνίου 2018 συμφωνίας αγοράς από την Airbus, καθώς και τεσσάρων εφεδρικών νέων κινητήρων τύπου PW1127GA-JM και δύο εφεδρικών νέων κινητήρων τύπου PW1133GA-JM. Διευκρινίζεται ότι οι συμφωνηθέντες όροι τιμολόγησης με την ΙΑΕ διαμορφώνουν το τελικό κόστος απόκτησης των αεροσκαφών που παραγγέλθηκαν από την Airbus.
• Σύμβαση σχετικά με την τεχνική υποστήριξη δυνάμει ενός μακροπρόθεσμου Προγράμματος Διαχείρισης Κινητήρων Αεροσκαφών αναφορικά με σαράντα πέντε (45) έως και πενήντα πέντε (55) νέα αεροσκάφη A320neo και A321neo, εξοπλισμένα με κινητήρες τύπου PW1100G-JM και καλύπτει τα αεροσκάφη που προέρχονται από την Airbus δυνάμει της από 22 Ιουνίου 2018 συμφωνίας αγοράς, αεροσκάφη από παραδόσεις από εκμισθωτές καθώς και έξι νέους εφεδρικούς κινητήρες τύπου PW1100G-JM. Διευκρινίζεται ότι το ανωτέρω Πρόγραμμα Διαχείρισης περιλαμβάνει τους βασικούς όρους συντήρησης των κινητήρων που,
231
ανάλογα με την πτητική δραστηριότητα και τη χρήση των αεροσκαφών, θα διαμορφώσουν το μελλοντικό κόστος βαριάς συντήρησης των κινητήρων για την Εταιρεία.
3.36 Μερίσματα
Κατά την Τακτική Γενική Συνέλευση των Μετόχων της Εταιρείας, η οποία συνήλθε την Πέμπτη 15 Ιουλίου 2021, εγκρίθηκε η μη διανομή μερίσματος στους μετόχους για τη χρήση 2020, λόγω ζημιογόνων αποτελεσμάτων .
3.37 Γεγονότα μεταγενέστερα της ημερομηνίας ισολογισμού
Ο Όμιλος προέβη σε αναδιάρθρωση του στόλου ελικοφόρων αεροσκαφών. Ο Όμιλος συμφώνησε τη πρόωρη λήξη και επαναπαράδοση στον εκμισθωτή των 8 αεροσκαφών τύπου Q400. Οι αρχικές συμβάσεις μίσθωσης έληγαν τον Ιούνιο του 2023 και με την νέα συμφωνία και τα 8 αεροσκάφη Q400 θα επαναπαραδοθούν στον εκμισθωτή εντός του πρώτου εξαμήνου 2022. Παράλληλα ο Όμιλος προχώρησε σε συμφωνία για αγορά τριών αεροσκαφών τύπου ATR72-600, εκ των οποίων το ένα έχει ήδη παραληφθεί και τα άλλα δύο αναμένεται να παραληφθούν μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2022. Επιπρόσθετα, ο Όμιλος έχει συμφωνήσει με εκμισθωτές αεροσκαφών τη μίσθωση 6 αεροσκαφών ATR72-600, εκ των οποίων δύο έχουν ήδη παραληφθεί (ένα εντός του 2021 και ένα εντός του 2022) και τα υπόλοιπα 4 αεροσκάφη αναμένεται να παραληφθούν μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2022.
Η πρόσφατη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, προκάλεσε την άμεση διακοπή των πτήσεων από και προς τις εν λόγω χώρες, που όμως δεν θεωρούνται σημαντικές λόγω της μικρής σχετικά συνεισφοράς τους τόσο για τον Όμιλο (κάτω του 3% στην συνολική εκτιμώμενη επιβατική κίνηση για το 2022) όσο και για το σύνολο της αγοράς (2% των αφίξεων εξωτερικού στην χώρα).
Οι δυνητικές επιπτώσεις ενδέχεται να περιλαμβάνουν την επιδείνωση των οικονομικών συνθηκών της αγοράς. Στην παρούσα φάση είναι δύσκολο να γίνει αποτίμηση της κατάστασης και να προβλεφθεί αν και κατά πόσο ενδέχεται να επηρεαστεί η διάθεση αλλά και η αγοραστική δύναμη των ταξιδιωτών δεδομένης και της αύξησης του ενεργειακού κόστους και του πληθωρισμού.
3.38 Αμοιβές Ελεγκτών
Οι αμοιβές των ελεγκτών για την χρήση 2021 ανήλθαν σε € 260χιλ. (2020 : € 285 χιλ.). Στην αμοιβή αυτή περιλαμβάνεται ο έλεγχος των χρηματοοικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα ΔΠΧΑ και η χορήγηση φορολογικού πιστοποιητικού για τη χρήση 2021. Επίσης, παρασχέθηκαν λοιπές ελεγκτικές υπηρεσίες ποσού € 19,5 χιλ. (2020 : € 12,5 χιλ.) και επιτρεπόμενες μη ελεγκτικές υπηρεσίες συνολικού ποσού € 30 χιλ. (2020 : € 65 χιλ.).
232
Οι παρούσες Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις είναι εκείνες που εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο της «ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε» στις 22 Μαρτίου 2022 και έχουν αναρτηθεί στο διαδίκτυο, στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.aegeanair.com, όπου και θα παραμείνουν στη διάθεση του επενδυτικού κοινού για χρονικό διάστημα τουλάχιστον 5 ετών από την ημερομηνία της συντάξεως και δημοσιοποιήσεώς τους.
Κηφισιά, 22 Μαρτίου 2022
Ο Πρόεδρος του
Διοικητικού Συμβουλίου
Ο Διευθύνων
Σύμβουλος
Ο Οικονομικός
Διευθυντής
Η Προϊσταμένη
Λογιστηρίου
Ευτύχιος Βασιλάκης
Δημήτριος Γερογιάννης
Μιχάλης Κουβελιώτης
Μαρία Ζαννάκη
Α.Δ.Τ. ΑΝ049866
Α.Δ.Τ. ΑΒ642495
Α.Δ.Τ. ΑΟ148706
Α.Δ.Τ. ΑΟ135556
5. Έκθεση Διάθεσης Αντληθέντων Κεφαλαίων από την έκδοση Κοινού Ομολογιακού Δανείου με καταβολή μετρητών για την περίοδο 12.03.2019 μέχρι την 31.12.2021
5. Έκθεση Διάθεσης Αντληθέντων Κεφαλαίων από την έκδοση Κοινού Ομολογιακού Δανείου με καταβολή μετρητών για την περίοδο 12.03.2019 μέχρι την 31.12.2021
Σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 4.1.2 του Κανονισμού του Χρηματιστηρίου Αθηνών (εφεξής το «Χ.Α.»), την απόφαση υπ' αριθ. 25/17.07.2008 του Δ.Σ. του Χ.Α. και την υπ' αριθ. απόφαση 8/754/14.04.2016 του Δ.Σ. της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς (εφεξής η «Ε.Κ.»), γνωστοποιείται ότι, από την έκδοση Κοινού Ομολογιακού Δανείου («ΚΟΔ») ποσού ευρώ διακοσίων εκατομμυρίων (€200.000.000) διάρκειας επτά (7) ετών, διαιρούμενου σε 200.000 άυλες, κοινές, ανώνυμες ομολογίες με ονομαστική αξία €1.000 εκάστη, που πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με την από 22.02.2019 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. και την από 28.02.2019 απόφαση έγκρισης του περιεχομένου του Ενημερωτικού Δελτίου από την Ε.Κ., αντλήθηκαν συνολικά κεφάλαια ύψους διακοσίων εκατομμυρίων ευρώ (€200.000.000). Οι δαπάνες έκδοσης ανήλθαν σε €3.820,25χιλ. και μείωσαν τα συνολικά αντληθέντα κεφάλαια.
Η έκδοση του Κοινού Ομολογιακού Δανείου καλύφθηκε πλήρως και η πιστοποίηση της καταβολής των αντληθέντων κεφαλαίων έγινε από το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας στις 12.03.2019. Περαιτέρω, οι εκδοθείσες διακόσιες χιλιάδες (200.000) κοινές ανώνυμες ομολογίες εισήχθησαν προς διαπραγμάτευση στην οργανωμένη αγορά τίτλων σταθερού εισοδήματος του Χρηματιστηρίου Αθηνών στις 13.03.2019, μετά από έγκριση της Επιτροπής Εισαγωγών και Λειτουργίας Αγορών του Χρηματιστηρίου Αθηνών κατά τη συνεδρίαση της 01.03.2019.
Σύμφωνα με τις δεσμεύσεις που διατυπώνονται στο σχετικό Ενημερωτικό Δελτίο που εγκρίθηκε από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς την 28.02.2019 και την από 22.02.2019 απόφαση του ΔΣ της εταιρείας καθώς και την από 30.03.2021 απόφαση της Συνέλευσης των Ομολογιούχων κατόπιν της από 10.03.201 απόφασης του ΔΣ της εταιρείας, τα αντληθέντα κεφάλαια διατέθηκαν έως τις 31.12.2021 ως εξής:
Πρόγραμμα Εγκεκριμένου Ενημερωτικού Δελτίου
Χρήση αντληθέντων κεφαλαίων
Αντληθέντα Κεφάλαια
Ποσό Αντληθέντων Κεφαλαίων που καταβλήθηκαν
Ποσοστό χρήσης
Σύνολο αντληθέντων κεφαλαίων
Δαπάνες έκδοσης
Καθαρό ποσό προς διάθεση
2019
2020
2021
Αδιάθετα Κεφάλαια
Προγραμματισμένες προκαταβολές Airbus
75%
150.000,00
2.865,19
147.134,81
5.977,36
35.849,28
80.757,99
24.550,18
Κατασκευή εκπαιδευτικού κέντρου και γραφείων στο Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών (προ τροποποίησης ΚΟΔ)
Κεφάλαιο κίνησης (σε συνέχεια των τροποποιήσεων ΚΟΔ)
14%
28.000,00
534,84
27.465,16
44,58
0
27.420,57
0,01
Κεφάλαιο κίνησης
11%
22.000,00
420,23
21.579,77
21.579,26
0
0
0,51
Σύνολο
100%
200.000,00
3.820,26
196.179,74
27.601,20
35.849,28
108.178,56
24.550,70
Τα εναπομείναντα κεφάλαια προς διάθεση της Έκδοσης Κοινού Ομολογιακού Δανείου, ύψους €24.550,70 χιλ. κατά την 31.12.2021 ήταν τοποθετημένα σε προθεσμιακές καταθέσεις και καταθέσεις όψεως.
Κηφισιά, 22 Μαρτίου 2022
Ο Πρόεδρος του
Διοικητικού Συμβουλίου
Ο Διευθύνων
Σύμβουλος
Ο Οικονομικός
Διευθυντής
Η Προϊσταμένη
Λογιστηρίου
Ευτύχιος Βασιλάκης
Δημήτριος Γερογιάννης
Μιχάλης Κουβελιώτης
Μαρία Ζαννάκη
Α.Δ.Τ. ΑΝ049866
Α.Δ.Τ. ΑΒ642495
Α.Δ.Τ. ΑΟ148706
Α.Δ.Τ. ΑΟ135556
237
6. Έκθεση Διάθεσης Κεφαλαίων που αντλήθηκαν από την Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου με καταβολή μετρητών
238
6. Έκθεση Διάθεσης Κεφαλαίων που αντλήθηκαν από την Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου με καταβολή μετρητών για την περίοδο 14.06.2021 μέχρι την 30.12.2021
Σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 4.1.2 του Κανονισμού του Χρηματιστηρίου Αθηνών (εφεξής το «Χ.Α.»), την απόφαση υπ' αριθ. 25/17.07.2008 του Δ.Σ. του Χ.Α. και την υπ' αριθ. απόφαση 8/754/14.04.2016 του Δ.Σ. της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς (εφεξής η «Ε.Κ.»), γνωστοποιείται ότι, από την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου με καταβολή μετρητών και δικαίωμα προτίμησης υπέρ των παλαιών μετόχων που αποφασίσθηκε με βάση την από 14.05.2021 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 24 παρ. 1(β) του Ν. 4548/2018 δυνάμει της εξουσίας που παρασχέθηκε στο Διοικητικό Συμβούλιο με την Έκτακτη Γενική Συνέλευση των μετόχων της Εταιρείας της 12.03.2021 (στο εξής η «Αύξηση») και πραγματοποιήθηκε από τις 27/05/2021 έως και τις 09/06/2021, αντλήθηκαν συνολικά κεφάλαια ύψους €60.000.000,00, μέσω της άσκησης των δικαιωμάτων προτίμησης και του δικαιώματος προεγγραφής των δικαιούχων μετόχων. Οι δαπάνες έκδοσης, δεν αφαιρέθηκαν από τα αντληθέντα κεφάλαια και καλύφθηκαν από τα ίδια διαθέσιμα της Εταιρείας.
Η πιστοποίηση της Αύξησης από το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας έλαβε χώρα την 14.06.2021.
Η Επιτροπή Εισαγωγών και Λειτουργίας Αγορών του Χρηματιστηρίου Αθηνών κατά τη συνεδρίασή της στις 15.06.2021 ενέκρινε την εισαγωγή προς διαπραγμάτευση στην Κύρια Αγορά του Χρηματιστηρίου Αθηνών των 18.750.000 νέων μετοχών, ονομαστικής αξίας €0,65 η καθεμία. Η διαπραγμάτευση των νέων μετοχών στο Χ.Α. ξεκίνησε την 16.06.2021.
Σύμφωνα με τις δεσμεύσεις που διατυπώνονται στο σχετικό Ενημερωτικό Δελτίο που εγκρίθηκε από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς την 19.05.2021 και την από 14.05.2021 απόφαση του ΔΣ της Εταιρείας, τα αντληθέντα κεφάλαια διατέθηκαν έως τις 31.12.2021 ως εξής:
Χρήση αντληθέντων κεφαλαίων σύμφωνα με το εγκεκριμένο ενημερωτικό δελτίο
Ποσά αντληθέντων κεφαλαίων που καταβλήθηκαν κατά την περίοδο
Χρήση αντληθέντων κεφαλαίων
2021
2022
14/6/2021-31/12/2021
Υπόλοιπο προς διάθεση
Κεφάλαιο Κίνησης
30.000,00
30.000,00
30.000,00
30.000,00
Σύνολο
30.000,00
30.000,00
30.000,00
30.000,00
Τα εναπομείναντα κεφάλαια προς διάθεση, ύψους €30.000,00 χιλ. κατά την 31.12.2021 ήταν τοποθετημένα σε προθεσμιακές καταθέσεις και καταθέσεις όψεως.
239
Κηφισιά, 22 Μαρτίου 2022
Ο Πρόεδρος του
Διοικητικού Συμβουλίου
Ο Διευθύνων
Σύμβουλος
Ο Οικονομικός
Διευθυντής
Η Προϊσταμένη
Λογιστηρίου
Ευτύχιος Βασιλάκης
Δημήτριος Γερογιάννης
Μιχάλης Κουβελιώτης
Μαρία Ζαννάκη
Α.Δ.Τ. ΑΝ049866
Α.Δ.Τ. ΑΒ642495
Α.Δ.Τ. ΑΟ148706
Α.Δ.Τ. ΑΟ135556
240
7. Πληροφορίες Άρθρου 10. N 3401/2005 που Δημοσιευτήκαν από την Εταιρεία Κατά την Χρήση 2021
241
7. Πληροφορίες Άρθρου 10. N 3401/2005 που Δημοσιευτήκαν από την Εταιρεία Κατά την Χρήση 2021
Η ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. κατέστησε διαθέσιμες στο κοινό κατά τη διάρκεια της περιόδου 01/01/2021 – 31/12/2021, κατ’ εφαρμογή της νομοθεσίας, τις παρακάτω πληροφορίες οι οποίες είναι αναρτημένες στο διαδικτυακό της τόπο
www.aegeanair.com
και συγκεκριμένα στον ακόλουθο σύνδεσμο,
https://el.about.aegeanair.com/ependytes/anakoinoseis/
, αναφορικά με τις ανακοινώσεις και στο σύνδεσμο
https://el.about.aegeanair.com/ependytes/genikes-syneleyseis/
αναφορικά με τις ανακοινώσεις των Γενικών Συνελεύσεων καθώς και στην ιστοσελίδα του Χρηματιστηρίου Αθηνών
www.helex.gr
.
Ημερομηνία
Θέμα
18-Φεβ-21
Πρόσκληση σε Έκτακτη Γενική Συνέλευση
3-Μαρ-21
4η Περίοδος Εκτοκισμού Κοινού Ομολογιακού Δανείου
11-Μαρ-21
Πρόσκληση Ομολογιούχων Δανειστών Κοινού Ομολογιακού Δανείου ποσού €200.000.000 σε Συνέλευση των Ομολογιούχων την 24.03.2021 και σε επαναληπτική Συνέλευση την 30.03.2021
12-Μαρ-21
Αποφάσεις της Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης
24-Μαρ-21
Ενημέρωση για τη Συνέλευση των Ομολογιούχων
30-Μαρ-21
Αποφάσεις της Συνέλευσης των Ομολογιούχων Δανειστών
5-Απρ-21
Διαβάθμιση Πιστοληπτικής Ικανότητας
7-Απρ-21
Οικονομικό Ημερολόγιο 2021
8-Απρ-21
Πρόσκληση τηλεδιάσκεψης
12-Απρ-21
Αποτελέσματα Έτους 2020
14-Απρ-21
Ανακοίνωση Μερικής Αλλαγής Χρήσης Αντληθέντων Κεφαλαίων Ομολογιακού Δανείου
14-Μαϊ-21
Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου
14-Μαϊ-21
Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου για την Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου
20-Μαϊ-21
Ανακοίνωση για την Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου με Καταβολή Μετρητών και Δικαίωμα Προτίμησης Υπέρ των Παλαιών Μετόχων: Ημερομηνία Αποκοπής & Περίοδος Άσκησης και Διαπραγμάτευσης Δικαιωμάτων Προτίμησης
20-Μαϊ-21
Ανακοίνωση Διάθεσης Ενημερωτικού Δελτίου
11-Ιουν-21
Πλήρης Κάλυψη της Αύξησης του Μετοχικού Κεφαλαίου
15-Ιουν-21
Εισαγωγή και έναρξη διαπραγμάτευσης των νέων μετοχών που προέκυψαν από την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου
24-Ιουν-21
Πρόσκληση σε Ετήσια Γενική Συνέλευση 2021
25-Ιουν-21
Γνωστοποίηση Σημαντικών Συμμετοχών Ν.3556/2007
28-Ιουν-21
Ρυθμιζόμενη πληροφορία σύμφωνα με το ν. 3556/2007: Αριθμός δικαιωμάτων ψήφου και ύψος μετοχικού κεφαλαίου
5-Ιουλ-21
Καταβολή της κρατικής ενίσχυσης του άρθρου 30 του Ν.4772/2021 & απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου για την έκδοση τίτλων κτήσης μετοχών της Εταιρείας προς την Ελληνική Δημοκρατία
8-Ιουλ-21
Βασικά Μεγέθη Πρώτου Τριμήνου 2021
242
15-Ιουλ-21
Αποφάσεις τις Γενικής Τακτικής Συνέλευσης
16-Ιουλ-21
Συγκρότηση του Διοικητικού Συμβουλίου σε σώμα
20-Ιουλ-21
Ορισμός μελών Επιτροπής Ελέγχου και Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων - Συγκρότηση Επιτροπής Ελέγχου και Επιτροπής Αποδοχών και Υποψηφιοτήτων σε σώμα
13-Αυγ-21
Διαβάθμιση Πιστοληπτικής Ικανότητας
2-Σεπ-21
Ημερομηνία δημοσίευσης αποτελεσμάτων Πρώτου Εξαμήνου 2021
7-Σεπ-21
5η Περίοδος Εκτοκισμού Κοινού Ομολογιακού Δανείου
9-Σεπ-21
Πρόσκληση τηλεδιάσκεψης
17-Σεπ-21
Αποτελέσματα Πρώτου Εξαμήνου 2021
14-Οκτ-21
Aύξηση συμμετοχής στην Animawings
21-Οκτ-21
Ημερομηνία ανακοίνωσης βασικών μεγεθών του τρίτου τριμήνου και εννεαμήνου 2021
3-Νοε-21
Φορολογικός Έλεγχος 2020 και Έκδοση Πιστοποιητικού
24-Νοε-21
Βασικά Μεγέθη Εννεαμήνου 2021
9-Δεκ-21
Παραγραφή Μερίσματος Χρήσης 2015
243
Επιπρόσθετα, στην διαδικτυακή διεύθυνση :
https://el.about.aegeanair.com/ependytes/anakoinoseis/trade-acknowledgements/
(
www.aegeanair.com
, ενότητα Aegean Group / Επενδυτές, υπο-ενότητα ανακοινώνεις/γνωστοποιήσεις συναλλαγών) και στην ιστοσελίδα του Χρηματιστηρίου Αθηνών
www.helex.gr
αναρτήθηκαν Ανακοινώσεις Ρυθμιζόμενης Πληροφορίας του Ν. 3556/2007 (Γνωστοποιήσεις Συναλλαγών) κατά τις ακόλουθες ημερομηνίες:
Ημερομηνία
Θέμα
1-Φεβ-21
Γνωστοποίηση συναλλαγών
2-Φεβ-21
Γνωστοποίηση συναλλαγών
3-Φεβ-21
Γνωστοποίηση συναλλαγών
5-Φεβ-21
Γνωστοποίηση συναλλαγών
22-Φεβ-21
Γνωστοποίηση συναλλαγών
28-Μαϊ-21
Γνωστοποίηση συναλλαγών
16-Ιουν-21
Γνωστοποίηση συναλλαγών
17-Ιουν-21
Γνωστοποίηση συναλλαγών
18-Ιουν-21
Γνωστοποίηση συναλλαγών
29-Νοε-21
Γνωστοποίηση συναλλαγών
244
8. Διαδικτυακός Τόπος Ανάρτησης της Ετήσιας Χρηματοοικονομικής Έκθεσης
245
8. Διαδικτυακός Τόπος Ανάρτησης της Ετήσιας Χρηματοοικονομικής Έκθεσης
Οι ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της Εταιρείας και του Ομίλου, η έκθεση ελέγχου του Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή, η Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου για τη χρήση που έληξε την 31 η Δεκεμβρίου 2021 έχουν αναρτηθεί στην ηλεκτρονική διεύθυνση της Εταιρείας
www.aegeanair.com
.
Από το έτος 2021, η Ετήσια Οικονομική Έκθεση, σε εφαρμογή και συμμόρφωση με την Ευρωπαϊκή Ενιαία Ηλεκτρονική Μορφή (ESEF) από την ESMA, συντάσσεται σε μορφή xHTML και inline XBRL, η οποία είναι διαθέσιμη στην ιστοσελίδα της Εταιρείας.
Επίσης, τα Στοιχεία και Πληροφορίες και η Ετήσια Οικονομική Έκθεση σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς της κατά 100% θυγατρικής Εταιρείας Olympic Air δημοσιεύονται και αναρτώνται στις ιστοσελίδες
www.aegeanair.com
και
www.olympicair.com